I OSK 2411/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-28
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Anna Lech, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, ma uprawnienie do badania prawidłowości postępowania, w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji o przekroczeniu 24 punktów karnych, nie ma uprawnień do badania prawidłowości postępowania, w którym naliczono te punkty. Ewidencja punktów karnych jest prowadzona przez Policję, a ewentualne nieprawidłowości wpisów do tej ewidencji mogą być kwestionowane jedynie w odrębnym postępowaniu, w tym poprzez skargę do sądu administracyjnego na czynność materialnoprawną Policji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu uzyskania 25 punktów karnych. Kierowca kwestionował liczbę przyznanych punktów, twierdząc, że jeden z mandatów powinien skutkować przyznaniem 4, a nie 10 punktów. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznały, że nie mają kompetencji do badania prawidłowości naliczonych punktów karnych i są związane danymi z ewidencji Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski, Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 253/12 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 253/12 oddalił skargę A.O. (dalej także, jako: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Komendant Wojewódzki Policji w G. w dniu 12 czerwca 2008 r. wystąpił do Prezydenta Miasta G. z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdem w ramach posiadanych uprawnień. Organ uzasadnił wniosek faktem, że wymieniony w okresie od 14 maja 2007 r. do 11 lipca 2008 r. otrzymał łącznie 25 punktów za trzykrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego (odpowiednio 10, 10 i 5 punktów karnych za wykroczenia z dnia 14 maja 2007 r., 26 stycznia 2008 r. oraz 6 maja 2008 r.).
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Prezydent Miasta G., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesił postępowanie w tej sprawie, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organ wskazał, że zasadność i aktualności wniosku o sprawdzenie kwalifikacji, będzie podlegać ocenie, gdyż strona zakwestionowała dwa mandaty karne.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Prezydenta Miasta G. podjął zawieszone postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na kontrolny egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Wskazał, że w dniu 7 sierpnia 2008 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w G. przekazał odwołanie skarżącego do Komendanta Miejskiego Policji w E. celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ ten w piśmie z dnia 18 września 2008 r. opisał okoliczności nałożenia na wyżej wymienionego mandatów karnych i stwierdził, że mandaty są prawomocne. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w kolejnym piśmie. Tym samym, zdaniem Prezydenta, przesłanka zawieszenia postępowania ustała.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. - wydanym na skutek wniesionego zażalenia - utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając je za prawidłowe.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 357/09 ją oddalił.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Prezydent Miasta G. działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) skierował skarżącego posiadającego prawo jazdy kategorii B, C, D i E na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 114 ust. 1 pkt b ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta G. ponownie wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na uzyskanie 25 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Organ wskazał, że w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2002 r. (II SA 2825/2000) starosta nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na zweryfikowanie, w oparciu o odpowiednie dokumenty źródłowe, danych zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, będących podstawą przypisania kierowcy odpowiedniej liczby punktów, gdyż takie postępowanie wszczynane jest na wniosek zainteresowanego w innym postępowaniu. W związku z tym po uwzględnieniu wniosku wskazującego na przekroczenie przez ww. w okresie jednego roku łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego należało orzec o skierowaniu skarżącego na kontrole sprawdzenie kwalifikacji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołując dotychczasowy przebieg postępowania oraz wydane rozstrzygnięcia wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów oraz tez płynących z uzasadnienia ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie prawnoprocesowy tryb postępowania, o którym mowa w art. 217 – 219 K.p.a. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) otwiera osobie, którą skierowano na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy, drogę dla zbadania, czy miało miejsce naruszenie przepisów ruchu drogowego, za które przypisano określoną liczbę punktów. Taki trybem nie jest z kolei postępowanie toczące się w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Jak wynika z akt sprawy odwołujący się nie skorzystał z możliwości zakwestionowania przyznanych mu punktów karnych. Nie wykazał, bowiem w sposób niebudzący wątpliwości (poprzez przedstawienie zaświadczenia), że przyjęta przez organ I instancji liczba punktów jest mniejsza i nie uzasadnia ona skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Komendanta Miejskiego Policji w E. z dnia 18 września 2008 r., które stwierdza w trybie art. 237 K.p.a., że nie zostało w toku postępowania wyjaśniającego potwierdzone, jakoby ilość punktów karnych została zweryfikowana. Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika, że odwołujący się w ciągu roku uzyskał łącznie 25 punktów karnych (10 punktów za wykroczenie z dnia 14 maja 2007 r., 10 punktów za wykroczenie z dnia 26 stycznia 2008 r. oraz 5 punktów za wykroczenie z dnia 6 maja 2008 r.). Tym samym rozstrzygnięcie wydane przez Prezydenta Miasta G. jest prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia podnosząc zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 i art. 139 K.p.a. oraz błędy w ustaleniach faktycznych mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, a polegające na przyjęciu, iż funkcjonariusz Policji nie dokonał korekty liczby punktów na jednym z mandatów karnych z 10 na 4.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że wydając zakwestionowaną decyzję organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz nie wziął pod uwagę wszystkich znajdujących się w aktach dokumentów. Skarżący nie zgodził się nadto ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż starosta nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na zweryfikowanie w oparciu o odpowiednie dokumenty źródłowe danych zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Z kolei cytowana przez organy teza wyroku NSA sformułowana została na tle innego stanu faktycznego. W rozpatrywanej sprawie fakt popełnienia wykroczenia nie jest sporny. Nie mniej jednak błędy funkcjonujące w komputerowym systemie ewidencji wykroczeń popełnionych przez kierowców odnoszące się bezpośrednio do skarżącego i wpływające na jego sytuację nie zostały wyczerpująco wyjaśnione. W sprawie niewyjaśniono, bowiem kwestii dokonania przez funkcjonariusza korekty ilości punktów karnych na mandacie z 10 na 4. Nie przeprowadzono, bowiem dowodu z dokumentu (mandatu karnego serii [...] numer [...]). Organ bezpodstawnie i bezkrytycznie dał nadto wiarę danym zawartym w ewidencji, co stoi w sprzeczności z treścią uzasadnienia wyroku WSA w Gdańsku z 20 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 186/08, zgodnie z którą wiążące znaczenie dla wpisu do ewidencji liczby punktów karnych ma treść mandatu karnego. Skoro na mandacie wskazano 4 punkty, to taka liczba winna być zdaniem skarżącego wzięta pod uwagę przez organ wydający decyzję.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Zaskarżonym obecnie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd przywołując treść art. 114 ust. 1 i art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz treść § 4 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. wskazał, że należy odróżnić postępowania w sprawie nałożenia mandatu karnego oraz wpisania punktów do ewidencji, od postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
To pierwsze postępowanie odbywa się w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.), to drugie w oparciu o przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r.
Zgodnie z art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, mandat kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Ukarany ma prawo nie podpisać mandatu karnego, a także może wystąpić o uchylenie prawomocnego mandatu karnego w ciągu 7 dni, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie (art. 99 i art. 101 tej ustawy).
Z kolei postępowanie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji odbywa się w trybie art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Co istotne, postępowanie to jest uwarunkowane uzyskaniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przesłanką do wszczęcia przedmiotowego postępowania jest wystąpienie komendanta wojewódzkiego policji ze stosownym wnioskiem. W tym sensie rozstrzygnięcie prezydenta ma charakter decyzji związanej – prezydent zobligowany jest, bowiem wydać stosowne rozstrzygnięcie z uwagi na domniemanie prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym - sformalizowanej informacji pochodzącej od komendanta wojewódzkiego Policji.
W ocenie Sądu, Kolegium słusznie wskazało w zaskarżonej decyzji, że organ orzekający w tej sprawie koncentruje się jedynie na ustaleniu czy wniosek komendanta odpowiada wymogom formalnym określonym w rozporządzeniu. Organ, jakim w tym przypadku jest prezydent, wydając na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie ma, bowiem uprawnienia do badania prawidłowości postępowania, w związku z którym naliczone zostały określonemu kierowcy punkty karne.
Skarżący w istocie podważa prawidłowość czynności podjętych w postępowaniu poprzedzającym postępowanie dotyczące skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Zarzut w zakresie ilości punktów karnych przypisanych mandatem, jak i zmiana tej ilości w związku z korektą dokonaną przez funkcjonariusza może być podnoszona w postępowaniu ewidencyjnym prowadzonym przez policję. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie skorzystał z możliwości zakwestionowania przyznanych mu punktów karnych w toku postępowania przed organem policji. Nie wykazał, bowiem w sposób niebudzący wątpliwości (poprzez przedstawienie zaświadczenia), że przyjęta przez organy liczba punktów jest mniejsza i nie uzasadnia ona skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ administracji publicznej w świetle zasady legalizmu (art. 6 K.p.a.) obowiązany jest działać zgodnie z prawem i w sytuacji przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym zobligowany był - w następstwie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. - skierować skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł A.O. reprezentowany przez pełnomocnika. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie art. 114 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ wydający na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie ma uprawnienia do badania prawidłowości postępowania, w związku z którym naliczone zostały określonemu kierowcy punkty karne;
2. naruszenie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 ust. 1 i § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że treść mandatu karnego nie ma wiążącego znaczenia dla wpisu do ewidencji;
3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") poprzez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględniania;
4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji w sytuacji ewidentnego naruszenia przez organu art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 K.p.a. polegającego na zaniechaniu dokonania pełnej oceny wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że na podstawie przywołanych przepisów prawa, organy administracji nie tylko są uprawnione, ale wręcz zobowiązane do badania prawidłowości zakwestionowanego przez skarżącego postępowania, w związku z którym naliczone zostały mu punkty karne. Podniesiono, że w sprawie brak było podstaw do wpisania do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, większej liczby punktów za wykroczenia popełnione przez skarżącego aniżeli 19. Taka, bowiem liczba punktów wynikała z prawomocnych mandatów wystawionych w dniach 14 maja 2007 r., 26 stycznia 2008 r. i 6 maja 2008 r. Wpisanie liczby 25 punktów było wynikiem omyłki funkcjonariusza dokonującego wpisu, a niewystawiającego mandat. Na blankiecie mandatu ujawniono, bowiem 4, a nie 10 punktów karnych, przy czym ten wpis mógł być nieczytelny, gdyż funkcjonariusz dokonał na nim korekty. Powyższe pozostaje bez wpływu na treść prawomocnego mandatu karnego i skutków, jakie ten mandat wywołuje po uzyskaniu przymiotu prawomocności. Skoro, zatem brak było podstaw do wpisania do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, większej liczby punktów za wykroczenia popełnione przez skarżącego aniżeli 19, to tym samym brak było podstaw do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten ma, bowiem zastosowanie wyłącznie do kierowców, którzy przekroczyli liczbę 24 punktów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez A.O. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 253/12, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do ewidencji. Natomiast, na zasadzie art. 130 ust. 4 ww. ustawy, Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw transportu i Ministrem Sprawiedliwości, ze względu na konieczność dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia:
1. sposobu punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego;
2. warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji;
3. programu szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3;
4. liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia;
5. podmiotów uprawnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1.
W wykonaniu tak zakreślonej delegacji ustawowej w rozporządzeniu z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wskazano, że ewidencję takich kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, mandat kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Ukarany ma prawo nie podpisać mandatu karnego, a także może wystąpić o uchylenie prawomocnego mandatu karnego w ciągu 7 dni, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie (art. 99 i art. 101 tej ustawy).
Przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia).
Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia, wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w powołanym wyżej § 4 ust. 1.
Osoba zainteresowana ma przy tym prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych, dotyczących punktów opowiadających dokonanym przez nią naruszeniom. Informacji udziela się lub wydaje się zaświadczenie w siedzibie organu prowadzącego ewidencję, albo – w miarę możliwości technicznych – w innej jednostce Policji (§ 9 rozporządzenia).
Z kolei, zgodnie z § 7 ww. rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Analiza treści powyższych regulacji prawnych prowadzi, więc do wniosku, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji, który jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Podkreślenia wymaga, że - zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 503/12, z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13, z 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z 13 października 2011 r., sygn. akt 1721/10, z 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09, z 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1451/09 i postanowienie z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11) - wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji - stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tej przyczyny, w przypadkach spornych, jedynie sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji.
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc toczące się przed nimi postępowania w przedmiocie skierowania danego kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów naliczonych kierowcy ze względu na naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organy te tym samym, w myśl art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wiąże wniosek komendanta Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jeśli w ewidencji wykazane jest, że kierowcy temu przyznano ponad 24 punkty karne. Zgodnie, bowiem z tym przepisem kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy.
Nie można tym samym przyjąć w tym zakresie poglądu skarżącego kasacyjnie. Skutkowałby to, bowiem tym, że po pierwsze, nie byłoby żadnej pewności, ile punktów karnych dany kierowca ma przyznane, gdyż, co innego niejednokrotnie wynikałoby z ewidencji, a co innego przyjmowałoby Kolegium, w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Po drugie, taki stan rzeczy prowadziłby praktycznie do obchodzenia przepisów prawa, gdyż dany organ, prowadząc własne postępowanie dowodowe na okoliczność ilości naliczonych kierowcy punktów karnych, obchodziłby przepisy regulujące samą instytucję wspomnianej ewidencji (byłaby ona w zasadzie zbędną), a ponadto w ten sposób zmieniałby wpisy w niej zawarte, które - zdaniem danego organu - były wadliwe. Taka sytuacja powodowałaby z kolei, że to nie sąd administracyjny sprawowałby kontrolę administracji publicznej, a kontrolę tę sprawowałby de facto inny organ administracyjny, a żaden z organów takich uprawnień przecież nie posiada.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jest prawidłowy. Organy administracji publicznej - Prezydent Miasta G. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., jak wyżej wspomniano, związane były treścią wniosku Komendanta i nie miały uprawnień do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie sprawdzania prawidłowości wpisów zawartych w ewidencji, prowadzonej na zasadzie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Niezasadne okazały się, zatem zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego wskazane w skardze kasacyjnej. Podniesione zarzuty mogłyby być rozważane jedynie w postępowaniu kwestionującym legalność dokonanego przez właściwy organ Policji, wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, które stanowi odrębne od obecnie ocenianego, postępowanie. Skoro jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ww. ewidencji w drodze czynności materialno-technicznych, tj. ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być rozważana jedynie w sprawie ze skargi na taką czynność. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący kasacyjnie skorzystał z tej drogi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjnym, oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło