IV SA/Gl 1295/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-01-27
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury jest zasadne z uwagi na naruszenie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty oraz wymogi uzasadnienia tego zarządzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odwołanie dyrektora placówki oświatowej w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty wymaga szczegółowego i wyczerpującego uzasadnienia wskazującego na szczególnie uzasadniony przypadek uniemożliwiający dalsze pełnienie funkcji kierowniczej. W sprawie zarządzenie nie spełniało tych wymogów, a wskazane naruszenia nie miały charakteru uniemożliwiającego dalsze kierowanie placówką. Ponadto organ nadzoru prawidłowo stwierdził nieważność zarządzenia, a zarzuty proceduralne i dotyczące podstawy prawnej nie uzasadniały uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Ś. odwołał M.B. ze stanowiska dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury, zarzucając mu wynajem lokali bez zgody organu. Wojewoda stwierdził nieważność tego zarządzenia, wskazując na brak podstawy prawnej do odwołania w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty oraz brak uzasadnienia zarządzenia. Gmina Ś. zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody do WSA w Gliwicach.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy Ś. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta Ś. o odwołaniu dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy Ś. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie spraw dyrektorów szkół oddala skargę.
Zarządzeniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5, art. 91 i art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) Prezydent Miasta Ś., po uzgodnieniu ze [...] Kuratorem Oświaty - Delegaturą w B., odwołał M.B. ze stanowiska Dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w Ś.
Następnie, to jest w załączniku do powyższego zarządzenia, który doręczono M.B. w dniu [...] r. sporządzono uzasadnienie tego aktu, w którym podano, że wyżej wymieniony, wbrew warunkom ustalonym w decyzji Prezydenta Miasta Ś. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustanowienia trwałego zarządu na rzecz wspomnianej instytucji na zabudowanej nieruchomości będącej własnością miasta, dokonywał wynajmu lokali położonych na terenie tej nieruchomości oraz przyrzeczeń co do ich wynajmu bez wymaganej z mocy §3 cytowanej decyzji, zgody Prezydenta Miasta. Co więcej, czynił to także bez wiedzy tego organu, który powziął wiadomość w tym zakresie otrzymując w dniu [...] r. z Krajowego Rejestru Sądowego prośbę o ustosunkowanie się do wniosku o wpis do Rejestru stowarzyszenia, które podało jako siedzibę adres wspomnianego Domu Kultury. Równocześnie, jak wynika z umów, do przedłożenia których zobowiązano M.B., pomieszczenia MDK były wynajmowane Związkowi A (porozumienie z dnia [...] r.), Towarzystwu A (porozumienie z dnia [...] r.) oraz Fundacji A (umowa najmu z dnia [...]r.). Zdaniem Prezydenta Miasta Ś., powyższe zachowanie świadczy o nieprzestrzeganiu podstawowych procedur w zarządzaniu i gospodarowaniu mieniem publicznym, które należy zakwalifikować jako szczególnie uzasadniony przypadek, stanowiący w świetle art. 38 ustawy o systemie oświaty, podstawę odwołania ze stanowiska.
Rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność powyższego zarządzenia. W uzasadnieniu organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z przywołanym w podstawie prawnej tego aktu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub w placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Z art. 5c pkt 2 cytowanej ustawy wynika przy tym, że kompetencje w powyższym zakresie w odniesieniu do szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, przysługują wójtowi (burmistrzowi lub prezydentowi miasta).
W ocenie Wojewody [...] przywołany art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. nie ma w niniejszym przypadku zastosowania, jako że §4 ust. 7 statutu Młodzieżowego Domu Kultury w Ś. określa, że instytucja ta "prowadzi działalność w ciągu całego roku kalendarzowego, jako placówka, w której nie są przewidziane ferie szkolne". Tym samym, odwołanie nauczyciela z powierzonego mu stanowiska kierowniczego odbyło się w sposób nieprawidłowy.
Poza wskazanym uchybieniem organ nadzoru podniósł, iż zarządzenie nie posiada uzasadnienia, co w istotny sposób narusza obowiązujące przepisy prawa. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w dniu [...] r. M.B. przekazano jedynie jego ustne motywy, z kolei pisemne uzasadnienie sporządzono dopiero na wniosek strony, w formie załącznika do zarządzenia, który doręczono jej [...] r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Gmina Ś. - reprezentowana przez radcę prawnego M.J. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 9 akt sprawy), zażądała uchylenia powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego. W pierwszej kolejności wskazano w niej na naruszenie przez Wojewodę [...] przepisów postępowania, to jest art. 79 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wywodząc, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącemu dopiero w dniu [...] r., natomiast organ nadzoru wydał zaskarżone rozstrzygnięcie [...] r., nie zawiadamiając o fakcie wszczęcia postępowania Prezydenta Miasta Ś. Podkreślono również, że organ nadzoru naruszył art. 76 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym opierając swoje działania na błędnej podstawie prawnej. Powołane w zarządzeniu przepisy ustawy o samorządzie gminnym, nie mają bowiem w sprawie zastosowania, jako że zapewnienie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki w placówkach, do jakich należy Młodzieżowy Dom Kultury jest zadaniem powiatów.
W dalszej części skargi wskazano na obrazę art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty poprzez błędne przyjęcie, jakoby nie miał on w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazano bowiem, że uregulowanie to wyraźnie określa krąg podmiotowy, którego dotyczy, a mianowicie odnosi się do dyrektorów szkół i placówek, niezależnie od tego, czy są one instytucjami "feryjnymi". Ustawodawca nie dzieli także według tego kryterium placówek oświatowych w art. 3 pkt 3 wskazanej ustawy, nakazując wręcz, że ilekroć będzie o nich mowa bez bliższego określenia - należy przez to rozumieć jednostki organizacyjne wymienione w art. 2 pkt 3-5, 7 i 10 ustawy z dnia 7 września 1991 r. Gmina Ś. zwróciła nadto uwagę, iż żaden przepis nie tworzy obowiązku wręczenia uzasadnienia zarządzenia razem z zarządzeniem, ani też nie wskazuje, w jakim czasie takie uzasadnienie należy doręczyć. Zdaniem skarżącej przedmiotowe zarządzenie jako czynność administracyjna stanowi dopiero podstawę do dokonania czynności z zakresu prawa pracy i dlatego kwestii istnienia uzasadnienia nie wolno w tym przypadku rozpatrywać przez pryzmat czynności odwołania sensu stricte., tj. jako czynności z prawa pracy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], działający przez pełnomocnika – K.M. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 16 akt sprawy) wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ nadzoru wywiódł, że w uchwale z dnia 21 października 2002 r. (sygn. akt OPS 9/02, publ.: ONSA 2003/2/43) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "sam brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego nie może powodować wadliwości rozstrzygnięcia wyłącznie z tego powodu. Do sądu administracyjnego będzie należała każdorazowa ocena, czy brak zawiadomienia organu gminy o wszczęciu postępowania nadzorczego pozbawił go możliwości potrzebnego uczestniczenia w postępowaniu i czy miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia". W tym miejscu Wojewoda [...] dodał, iż akta niniejszej sprawy ograniczały się w zasadzie do samego zarządzenia, którego treść była znana stronie. Stąd też jakiekolwiek czynności i wypowiedzi skarżącej nie miałyby wpływu na stanowisko organu nadzoru, jako że w przeciwieństwie do postępowania administracyjnego, postępowanie nadzorcze polega na badaniu zgodności aktu z obowiązującymi przepisami. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, że zgodnie z art. 92 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym, przepisy ustawy o samorządzie gminnym mogą stanowić autonomiczną podstawę prawną dla podejmowania czynności nadzorczych w stosunku do miasta na prawach powiatu, jakim jest Miasto Ś. Zaakcentował także, iż przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty może być zastosowany jedynie w przypadku zaistnienia szczególnie uzasadnionych przypadków, których sprawcą jest nauczyciel piastujący kierownicze stanowisko w placówce realizującej feryjnie swoje zadania. Natomiast zgodnie z przepisem §4 ust. 7 statutu Młodzieżowego Domu Kultury im. A w Ś. instytucja ta "prowadzi działalność w ciągu całego roku kalendarzowego, jako palcówka, w której nie są przewidziane ferie szkolne", co oznacza, że przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty nie mógł stać się podstawą wydania przez Prezydenta Miasta Ś. spornego zarządzenia. Ustosunkowując się do kwestii braku uzasadnienia faktycznego i prawnego w dniu wydania zarządzenia Wojewoda [...] podniósł, że fakt ten uniemożliwił dokonanie oceny legalności tego aktu i stanowił naruszenie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. Powołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. (sygn. akt I OSK 544/10), w którym stwierdzono, iż "charakter prawny aktu o odwołaniu z funkcji dyrektora biblioteki pedagogicznej (podobnie jak i odwołania nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły) przemawia za koniecznością traktowania go na równi decyzją administracyjną", co rodzi konsekwencje wynikające z art. 107 §3 K.p.a., w tym z obowiązkiem sporządzenia uzasadnienia.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 27 stycznia 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał na okoliczność, iż opinia kuratora oświaty podpisana została przez wicekuratora, a zatem można było przyjąć, że w tej sytuacji kurator nie zmieścił się w ustawowym terminie co jest jednoznaczne z uzgodnieniem opinii. M.B. wyjaśnił natomiast, że pomieszczenia Miejskiego Domu Kultury w Ś. były wynajmowane co do zasady nieodpłatnie poza Fundacją A, gdzie w związku z realizacją wspólnych projektów pojawiły się kwestie finansowe, które zostały wzajemnie formalnie rozliczone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 §2 pkt 7 p.p.s.a.), zaś z mocy art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem. Badaniu podlega zatem wyłącznie legalność kwestionowanego rozstrzygnięcia, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
W tym kontekście uznano, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego aktu wykazała bowiem, że odpowiada on przepisom obowiązującego prawa.
Z brzmienia art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wynika, że organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy, gdy akt ten jest sprzeczny z prawem.
W niniejszej sprawie, zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdzono nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta Ś. z uwagi na jego sprzeczność z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Przepis ten stanowi, że organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego), może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.
W pierwszej kolejności trzeba podnieść, że spełnione zostały wymogi formalne warunkujące wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego. Zarządzenie Prezydenta Miasta Ś. nr [...] zostało doręczone Wojewodzie[...] w dniu [...] r., a zatem wydając zaskarżone rozstrzygnięcie w dniu [...] r. organ nadzoru zachował trzydziestodniowy termin określony w art. 91 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym.
W ocenie składu orzekającego Wojewoda [...] miał podstawy do tego, aby stwierdzić nieważność spornego zarządzenia o odwołaniu M.B. ze stanowiska dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury w Ś. Trzeba podkreślić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem wyrażonym zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu, odwołanie dyrektora placówki oświatowej w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty należy traktować jako władcze działanie organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań, zaś akt podjęty w tym zakresie dotyka interesu prawnego osoby odwoływanej z tego stanowiska rozumianego jako zobiektywizowana, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że organ rozstrzygający w tej kwestii powinien uzasadnić w sposób wystarczający swój akt. Brak uregulowań formułujących taki obowiązek wprost nie stanowi przeszkody do wywiedzenia takiej konieczności z ogólnej zasady ustrojowej związania organów administracji prawem, obowiązku odwoływania się do prawa oraz kompetencji sądów administracyjnych i organów nadzoru, które sprawując kontrolę muszą znać motywy, jakimi kierował się organ samorządu podejmując uchwałę lub zarządzenie podlegające kontroli. Wymóg uzasadniania rozstrzygnięć przez administrację publiczną zaliczany jest do standardów dobrej administracji i prawa do sprawiedliwego procesu oraz stanowi konsekwencję zasady demokratycznego państwa prawnego czy zasady zaufania do państwa. Trzeba przy tym podkreślić, że skoro art. 38 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania nauczyciela "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", co oznacza, że zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, a następnie odwołuje go z tego stanowiska, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętego aktu, zaś wywód ów i argumentacja powinny podlegać wnikliwej kontroli zarówno organów nadzoru jak i sądu (por.: wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 3/97, publ: OSNP 1997/19/369 oraz z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt III PK 69/07, publ: LEX nr 452411, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 150/11, publ: LEX Nr 950790, a także M. Stahl: "Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 6 (9)/2006).
Mając na względzie powyższe należy podnieść, że z aktu o odwołaniu ze stanowiska powinno bezpośrednio wynikać, jakie okoliczności stanowiły przyczynę odwołania, jak również to, dlaczego organ wydający zarządzenie uznał te okoliczności za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r.
Zdaniem Sądu Wojewoda [...] zasadnie uznał, że sporne zarządzenie z dnia [...] r. wymogu takiego nie spełnia. W treści tego aktu w ogóle nie zaprezentowano motywów zawartego w nim rozstrzygnięcia. Prezydent Miasta Ś. uczynił to dopiero 9 dni później, kiedy doręczył M.B. uzasadnienie do zarządzenia sporządzone w formie załącznika do tego aktu. Także ono jednak nie może zostać uznane za wystarczające. Organ samorządowy powołał się w jego treści na fakt, iż wyżej wymieniony zawierał z różnymi podmiotami umowy, na mocy których wynajmował pomieszczenia w siedzibie kierowanej przezeń placówki, czyniąc to bez uprzedniego uzyskania zgody Prezydenta Miasta, wymaganej z mocy §3 decyzji tego organu z dnia 14 czerwca 2005 r. w sprawie ustanowienia trwałego zarządu na tej nieruchomości na rzecz wymienionej instytucji. Stwierdził przy tym w sposób arbitralny i lakoniczny, że zachowanie takie stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, jako że jest przejawem "nieprzestrzegania podstawowych procedur w zarządzaniu i gospodarowaniu mieniem publicznym".
Tymczasem trzeba mieć w polu widzenia, że zgodnie z poglądem wielokrotnie formułowanym w orzeczeniach sądów administracyjnych, argumentacja taka jest nie do przyjęcia. Należy zaakcentować, że zwrot "szczególnie uzasadniony przypadek" użyty w powyższej regulacji jest pojęciem nieostrym. Nie budzi jednak wątpliwości, że nie mieści się w nim każde naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2001 r. sygn. akt II SA 3293/00, publ.: Prawo Pracy 2001/9/41). Sformułowanie to powinno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, bowiem zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego. Naruszenie prawa przez dyrektora musi być więc na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków. Innymi słowy musi ono mieć taką postać, aby uniemożliwiać nauczycielowi dalsze sprawowanie funkcji kierowniczej (tak z przyczyn od niego niezależnych jak i leżących po jego stronie), co pozbawia placówkę realnego kierownictwa i uniemożliwia jej efektywne funkcjonowanie tj. realizację zadań w zakresie nauczania i wychowania. Do okoliczności takich - co trzeba podkreślić - nie należą nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej placówki (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 525/10, publ.: LEX nr 595413, z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 86/08, publ.: LEX nr 470925 oraz z dnia 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05, publ.: LEX nr 192086, a także wyrok tutejszego Sądu z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 986/10 - orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z załącznika do zarządzenia o odwołaniu M.B. ze stanowiska dyrektora Miejskiego Domu Kultury w Ś., nie wynika, czy naruszenie decyzji z dnia [...] r., jakiego się dopuścił powodowało, że dalsze sprawowanie przezeń tej funkcji uniemożliwi normalne, efektywne funkcjonowanie omawianej placówki oświatowej. W tym kontekście Prezydent Miasta Ś. nie wyjaśnił dlaczego uznał za zasadne taką kwalifikację zachowania wyżej wymienionego. Trudno natomiast przyznać, aby sam fakt wynajmowania przez wyżej wymienionego pomieszczeń bez wymaganej zgody organu samorządowego, musiał od razu być czynem tego rodzaju, aby stanowić szczególnie uzasadniony przypadek wykluczający realizację przez Miejski Dom Kultury jego zadań.
Jak przy tym trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, nieprawidłowości w zakresie gospodarowania mieniem będącym w trwałym zarządzie tej placówki mogły stanowić przyczynę odwołania jej dyrektora, jednak nie w oparciu o art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, a w trybie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 34a ust. 2 pkt 1 tej regulacji, w przypadku gdyby spowodowały wydanie wobec niego negatywnej oceny, o której mowa w art. 6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674 ze zm.).
W świetle przedstawionych wyżej rozważań Sąd uznał, że skarga nie mogła odnieść skutku, albowiem okoliczności sprawy uzasadniały stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] r. i wydanie w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Warto w tym miejscu dodatkowo zwrócić uwagę na fakt, iż wspomniane zarządzenie wydane zostało pomimo negatywnej opinii, jaką na temat odwołania M.B. wyraziło Kuratorium Oświaty w K. - Delegatura w B. (vide: dołączone do akt administracyjnych pismo z dnia [...] r.). Chociaż z obowiązujących przepisów prawa nie wynika, aby opinia ta była dla organu samorządowego wiążąca, to jednak nie budzi wątpliwości, że zawarte w niej negatywne stanowisko tym bardziej obliguje wspomniany organ do wyczerpującego uzasadnienia swojego aktu, a w szczególności do jasnego i przekonującego umotywowania przesłanek, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego wbrew opinii wydanej w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Trzeba przy tym zaznaczyć, że omawiana opinia została wyrażona z zachowaniem pięciodniowego terminu wskazanego w tym unormowaniu, jako że sformułowano ją w piśmie sporządzonym w dniu [...] r., czyli po 3 dniach od daty [...] r., kiedy otrzymało wniosek w tej sprawie od Prezydenta Miasta Ś. Z kolei okoliczność, iż wspomnianą opinię podpisał wicekurator oświaty nie upoważnia do tego, aby niejako z góry zakładać, że wydana została przez osobę nie posiadającą do tego stosownych kompetencji. Jakkolwiek bowiem w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. jest mowa o opinii kuratora oświaty, to wicekurator - będący przecież jego zastępcą - może wywodzić swoje uprawnienie w tej kwestii z §1 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 grudnia 1998 r. w sprawie organizacji kuratoriów oświaty oraz zasad tworzenia ich delegatur (Dz. U. Nr 164, poz. 1169 ze zm.), które określają, że wykonuje on zadania i kompetencje w zakresie określonym przez kuratora, natomiast w przypadku gdy kurator nie może pełnić obowiązków służbowych, zakres zastępstwa wicekuratora rozciąga się na wszystkie kompetencje kuratora. Jak zatem wynika z powyższego, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, brak jest podstaw do formułowania twierdzeń, aby opinia wymieniona w art. 38 ust. 2 ustawy o systemie oświaty w ogóle nie mogła zostać wydana przez wicekuratora i z tego powodu a priori traktować taką opinię za niebyłą.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze należy wyjaśnić, że fakt wydania rozstrzygnięcia stanowiącego przedmiot skargi po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania nadzorczego, jednak jeszcze przed doręczeniem tego postanowienia skarżącej gminie nie uzasadnia, w ocenie Sądu, uchylenia zaskarżonego aktu. Brak skutecznego zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego stanowi wprawdzie naruszenie przepisów postępowania, jednak sam w sobie nie musi jeszcze przesądzać o wadliwości rozstrzygnięcia nadzorczego wyłącznie z tej przyczyny. To do sądu administracyjnego należy bowiem ocena, czy omawiana okoliczność pozbawiła stronę możliwości potrzebnego uczestnictwa w postępowaniu i czy miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia (stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. - sygn. akt OPS 9/02, publ.: ONSA 2003/2/43).
Tymczasem, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, jakkolwiek zachowanie Wojewody [...] w powyższym zakresie uniemożliwiło Prezydentowi Miasta Ś. zajęcie stanowiska w trybie akt. 10 K.p.a., to opisana okoliczność nie rzutuje w sposób istotny na ocenę legalności wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego. Zważywszy charakter uchybień, jakimi obarczone jest zarządzenie unieważnione tym rozstrzygnięciem, jak również uwzględniwszy treść wywodów zawartych w skardze, brak jest bowiem przesłanek mogących świadczyć o tym, aby ewentualne wnioski czy wyjaśnienia złożone w trybie art. 10 K.p.a. mogły spowodować odmienną ocenę istotnych dla sprawy aspektów.
Także zarzut powołania w zaskarżonym rozstrzygnięciu wadliwej podstawy prawnej nie mógł odnieść skutku. Wojewoda [...] powołał w nim wprawdzie przepis art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), podczas gdy rozstrzygnięcie dotyczyło zarządzenia wydanego w kwestii związanej z Młodzieżowym Domem Kultury, czyli placówką oświatowo-wychowawczą wskazaną w art. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, której prowadzenie jest zadaniem oświatowym realizowanym przez powiat, co wynika z art. 5a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 5a tej ustawy.
Nie sposób jednak tracić z pola widzenia, że Ś. są miastem na prawach powiatu, a tym samym spoczywają na nim wszystkie zadania powierzone zarówno gminie jak i powiatowi, zaś Prezydent Miasta będący organem tej gminy jest równocześnie organem w rozumieniu w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Trzeba przy tym zaznaczyć, że stosownie do treści ust. 3 tego przepisu, miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w ustawie. Jakkolwiek więc Prezydent Miasta Ś. wydając zarządzenie o odwołaniu dyrektora Miejskiego Domu Kultury wykonywał kompetencję zastrzeżone dla powiatu, to jednak skoro działał równocześnie jako organ gminy, okoliczność ta nie może przesądzać o uznaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego za wadliwe w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.
Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku działając na podstawie art. 132 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 151 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło