II FZ 63/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 425/12 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 23 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 425/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniesioną w dniu 13 marca 2012 r. skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 23 stycznia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. (termin do wniesienia skargi upływał w dniu 12 marca 2012 r.). Pismem z dnia 3 października 2012 r. strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyjaśniając, że ze względu na stan zdrowia nie była w stanie zająć się prowadzeniem swoich spraw. Skarżąca podkreśliła, że w okresie od dnia 13 stycznia 2012 r. do dnia 29 czerwca 2012 r. otrzymywała zasiłek chorobowy z powodu niezdolności do pracy. Zaistniała choroba uniemożliwiła jej dokonanie czynności procesowej w terminie. W czasie choroby pozostawała pod opieką psychiatry, endokrynologa, neurologa i ginekologa. Strona wskazała również, że zwolnienia lekarskie z tego okresu znajdują się w posiadaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat w P. Do pisma M. K. dołączyła zaświadczenie o prawie do zasiłku chorobowego w okresie od dnia 13 stycznia 2012 r. do dnia 29 czerwca 2012 r. oraz kserokopie dokumentacji medycznej. Skarżąca nadesłała również zaświadczenie o prawie do zasiłku chorobowego za okres od dnia 3 sierpnia 2012 r. do dnia 7 września 2012 r. W związku z powyższym wnioskiem zarządzeniem z dnia 29 października 2012 r. wezwano skarżącą do przedstawienia, w terminie 7 dni, zaświadczenia lekarskiego dotyczącego jej stanu zdrowia w kwestii braku zdolności do podejmowania czynności procesowych, obejmującego okres od dnia 9 lutego 2012 r. do dnia 12 marca 2012 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w dniu 23 listopada 2012 r. przesłała jedynie zaświadczenie o prawie do zasiłku chorobowego, obejmujące kolejny okres, tj. od dnia 3 sierpnia 2012 r. do dnia 23 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał żądanie skarżącej za nieusprawiedliwione w świetle regulacji zawartej w art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd zwrócił uwagę, że sam fakt korzystania przez skarżącą z uprawnienia do zasiłku chorobowego w żadnej mierze nie przesądza o braku zdolności do podejmowania czynności procesowych, w tym do wniesienia skargi w określonym przez ustawodawcę terminie. Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że mimo przebywania na tymże zasiłku chorobowym, skarżąca dała wyraz posiadania owej zdolności, o czym świadczą podjęte przez nią czynności procesowe polegające na występowaniu ze spóźnioną skargą, zażaleniem oraz wnioskiem o przywrócenie terminu. Ponadto skarżąca, mimo stosownego wezwania, nie nadesłała zaświadczenia lekarskiego dotyczącego jej stanu zdrowia w okresie przewidzianym na terminowe wniesienie skargi. W zażaleniu M. K. wniosła o zmianę powyższego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi bądź uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca ponowiła dotychczasową argumentację wywodząc, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, gdyż z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie podejmować czynności procesowych. Jednocześnie podkreśliła, że wbrew twierdzeniom Sądu przedłożyła w zakreślonym terminie "zaświadczenie o stanie lekarskim" w okresie od dnia 9 lutego 2012 r. do dnia 12 marca 2012 r. Zwróciła również uwagę, że przywrócenie terminu wymaga jedynie uprawdopodobnienia, a nie dowodzenia braku winy w opóźnieniu. W dniu 8 marca 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo M. K. z prośbą o załączenie do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego nr 26/01/13 wystawionego przez lekarza sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10, LEX nr 742241). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11, LEX nr 821331 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10, LEX nr 741449). W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należało, że powołane przez stronę okoliczności nie uprawdopodobniały braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Skarżąca wywodziła, że opóźnienie było spowodowane ciężką chorobą, która wykluczała podejmowanie przez nią działań, a tym samym dbałość o własne sprawy. Podkreślenia wymaga, że choroba nie stanowi samodzielnej przesłanki przywrócenia terminu, w tym sensie, że musi ona stanowić przeszkodę w podjęciu czynności procesowej, której przy dołożeniu należytej staranności nie dało się usunąć (por. np. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl; zwanej dalej: "CBOSA"). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że strona była ciężko chora i pozostawała pod opieką lekarzy różnych specjalności (psychiatry, endokrynologa, neurologa i ginekologa). O braku możliwości podejmowania czynności procesowych w trakcie choroby nie mogła przy tym świadczyć przedstawiona przez skarżącą dokumentacja medyczna, na którą składały się w istocie wyniki różnego rodzaju badań: ambulatoryjnych (z dnia 9 stycznia 2012 r., 14 lutego 2012 r. i 2 kwietnia 2012 r.), ultrasonograficznych (USG tarczycy z dnia 17 stycznia 2012 r., USG ginekologiczne z dnia 11 kwietnia 2012 r. i 1 czerwca 2012 r.) czy biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (z dnia 18 stycznia 2012 r.) oraz zaświadczenie z przychodni okulistycznej wraz z wynikami badań (z dnia 15 marca 2012 r.). Pomijając okoliczność, że dokumentacja ta potwierdzała wykonanie przez skarżącą w terminie do wniesienia skargi, tj. w okresie między dniem 9 lutego 2012 r. a 12 marca 2012 r., wyłącznie jednego badania ambulatoryjnego, to wskazać należało, że sam fakt wykonywania badań medycznych nie dawał podstawy do twierdzenia, że w określonym okresie strona z przyczyn od niej niezależnych nie mogła wnieść skargi. Uzasadnienia dla takiego wniosku nie mógł również stanowić fakt pobierania przez skarżącą zasiłku chorobowego. Okoliczność ta nie przesądzała bowiem, że skarżąca była pozbawiona możliwości działania. Tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż w czasie pobierania zasiłku chorobowego strona podejmowała czynności procesowe, aktywnie uczestnicząc w postępowaniu, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji (por. podobne stanowisko zawarł NSA w postanowieniu z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I GZ 324/12 zapadłym w innej sprawie dotyczącej skarżącej, treść orzeczenia dostępna w CBOSA). Co więcej, wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, M. K. nie przedłożyła na wezwanie Sądu, zaświadczenia o stanie zdrowia, które pozwoliłoby ustalić rzeczywistą kondycję psychofizyczną strony, a tym samym określenie, czy niezłożenie skargi w przewidzianym do tego terminie nastąpiło bez winy skarżącej. Bez wpływu na prezentowaną ocenę pozostawało przy tym nadesłane przez stronę zaświadczenie lekarskie, które po pierwsze zostało sporządzone po upływie niemalże roku od terminu do wniesienia skargi (zaświadczenie z dnia 24 stycznia 2013 r.), a po drugie zawierało jedynie hipotetyczne stwierdzenie, że "istnieje możliwość ograniczonej możliwości uczestniczenia strony w podejmowaniu czynności procesowych w okresie 09.02. – 12.03.2012 r." W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia wniesionego w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.