II SA/Po 356/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-09-07
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Maria Kwiecińska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, który nabył ją po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może skutecznie zaskarżyć ten plan w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powołując się na naruszenie jego interesu prawnego, jeśli jego poprzednik prawny nie skorzystał z dostępnych środków prawnych w trakcie procedury planistycznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że poprzednik prawny skarżącego nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych (protestu lub zarzutu) w ustawowym terminie podczas procedury uchwalania planu miejscowego. Ponadto, skarżący nabył nieruchomość po wejściu w życie planu, mając wiedzę o jego postanowieniach, w tym o ograniczeniach w zabudowie, co wykluczało istnienie naruszenia jego interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący P. M. wezwał Radę Gminy Tarnowo Podgórne do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia 16 marca 2004 r. dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując na liczne wady formalne i naruszenie jego interesu prawnego jako właściciela działki. Po odmowie zmiany uchwały przez radę, skarżący zaskarżył uchwałę do WSA, domagając się jej stwierdzenia nieważności. W skardze powtórzył zarzuty dotyczące wadliwości procedury uchwalania planu oraz argumentował, że plan narusza jego prawo do swobodnego zagospodarowania nieruchomości, mimo nabycia jej po wejściu w życie planu. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że skarżący nabył nieruchomość ze świadomością jej przeznaczenia i ograniczeń, a jego poprzednik prawny nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2012 r. sprawy ze skargi P. M. na uchwałę Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] marca 2004r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. P. M. wezwał, w trybie art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 z późn. zm.), Radę Gminy Tarnowo Podgórne do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr XXIX/174/2004 z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Obszaru Chronionego Krajobrazu i terenów przyległych dla Gminy Tarnowo Podgórne – część Lusowo, III L 9 ZP, wskazując że uchwała narusza jego interes prawny jako właściciela działki nr [...], połozonej w L.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony z licznymi i rażącymi błędami formalnymi, co w konsekwencji uzasadnia jego uchylenie oraz przystąpienie do sporządzania nowego planu. W ten sposób możliwe byłoby nie tylko usunięcie uchybień proceduralnych, lecz także uzupełnienie przeznaczenia pewnych terenów np. poprzez racjonalizację obszarów nieprzeznaczonych dotychczas pod zabudowę. W szczególności w ocenie skarżącego za uchylenie przedmiotowego planu przemawiają następujące wady formalne: (1) obwieszczenie z dnia [...] lutego 2004 r. nie dotyczy cytowanej wyżej uchwały z dnia [...] marca 2004 r., (2) w części graficznej planu brakuje oznaczenia terenów publicznych, (3) brakuje określenia zasad i warunków podziału terenów na działki budowlane, (4) brakuje definicji wyrażenia "przywodna część działek", użytego w § 13 ust. 2 planu miejscowego, (5) użyto niezdefiniowanego wyrazu "plaża" zamiast – zgodnie z art. 10 ust. 1b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 139 z późn. zm.) – zwrotu "tereny rekreacyjno-wypoczynkowe", (6) dwukrotnie zmieniono granice planu miejscowego, (7) wbrew art. 18 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie wystąpiono o niezbędne opinie, (8) wbrew art. 18 ust. 2 pkt 4 cytowanej ustawy brakuje potwierdzenia nadania zawiadomienia, co w konsekwencji stawia pytanie, czy wszystkie uprawnione organy wypowiedziały się w sprawie planu, (9) wbrew art. 18 ust. 2 pkt 5 tejże ustawy nie wszyscy zainteresowani zostali powiadomieni we wskazanym trybie, (10) wbrew art. 18 ust. 2 pkt 10 tejże ustawy zawiadomienia o nieuwzględnionych zarzutach doręczono także osobom, których zarzuty zostały uwzględnione, (11) wbrew art. 25 tejże ustawy Rada Gminy Tarnowo Podgórne powinna podjąć uchwałę o konieczności dokonania zmian w projekcie planu w związku ze złożeniem licznych uwag, (12) przeznaczenie terenów nie jest oznaczone symbolami, (13) wbrew art. 10 ust. 1 pkt 1-4 ustawy brakuje linii rozgraniczającej tereny o różnym sposobie użytkowania, (14) tereny opisane w części tekstowej planu nie są widoczne w części graficznej, (15) brakuje definicji zwrotu "tereny zielone". Powyższe uchybienia wystarczają w ocenie P. M. do stwierdzenia nieważności przedmiotowego planu miejscowego.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Rada Gminy Tarnowo Podgórne odmówiła zmiany powołanej uchwały z dnia [...] marca 2004 r., uznając, iż nie narusza ona ani uprawnienia, ani interesu prawnego skarżącego.
W uzasadnieniu organ zauważył, iż cytowana uchwała z dnia [...] marca 2004 r. nie narusza interesu prawnego skarżącego, gdyż nabył on nieruchomość przy ul. S. w L. w 2008 r. W dacie wejścia w życie omawianego planu miejscowego nie przysługiwało mu zatem żadne prawo do tej nieruchomości, które kwestionowana przez niego uchwała mogłaby ograniczyć lub naruszyć. Interes prawny P. M. powstał bowiem w momencie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jest nim ukształtowany. Organ podkreślił poza tym, iż powyższa uchwała z dnia 16 marca 2004 r. wraz z dokumentacją planistyczną została sprawdzona przez wojewodę pod względem zgodności z prawem, a następnie opublikowania (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 115 poz. 2271). Tym samym żądana przez skarżącego zmiana uchwały z dnia 16 marca 2004 r. jest niezasadna.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. P. M. zaskarżył kwestionowaną przez siebie uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie przepisów procedury planistycznej, a w szczególności art. 10, art. 13, art. 18, art. 25 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący wniósł zarazem o stwierdzenie nieważności wymienionej wcześniej uchwały z dnia 16 marca 2004 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu P. M. wskazał, iż na podstawie art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 z późn. zm.) zastosowanie do przedmiotowego planu miejscowego znajdują przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. Odnosząc się do argumentacji organu, zawartej w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarżący podniósł, iż niezgodność uchwały z ustawą jest zjawiskiem obiektywnym i nieograniczonym w czasie. Tym samym naruszenie interesu prawnego osoby trzeciej przez wydanie niezgodnego z prawem aktu prawa miejscowego nie następuje tylko jednorazowo w chwili wejścia w życie tego aktu, lecz ma charakter trwały do czasu usunięcia naruszenia z obrotu prawnego. P. M. zaznaczył przy tym, iż swój interes prawny wywodzi on z art. 553 i art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. Przepisy te gwarantują mu bowiem prawo do swobodnego zagospodarowania nieruchomości, a zatem w zależności od potrzeb nieruchomość może być wykorzystywana na cele rolnicze lub mieszkaniowe. Ograniczenia w zakresie dysponowania nieruchomością nie występują przy tym w opisanych wyżej przepisach, lecz w planie miejscowym nieposiadającym rangi ustawowej. Skarżący jest właścicielem działek nr [...], [...] i [...] położonych w L., obręb [...] – L., przy ul. S., na których wedle kwestionowanego planu miejscowego zabrania się jakiegokolwiek użytkowania nieruchomości poza uprawą rolną, bez prawa zabudowy, nawet niezbędnej do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tymczasem zgodnie z definicją gospodarstwa rolnego zawartą w kodeksie cywilnym gospodarstwo rolne obejmuje nie tylko użytki rolne, ale także związanie z nimi zabudowania, co w konsekwencji uzasadnia twierdzenie skarżącego o naruszeniu jego interesu prawnego. Ponadto P. M. ponownie przytoczył uchybienia formalne, wyliczone wcześniej w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] stycznia 2012 r., uzupełniając je o stwierdzenie, iż w planie miejscowym brakuje definicji wyrazu "park", a § 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 tego planu mają charakter dyskryminujący, gdyż uprzywilejowują pod względem możliwości wzniesienia zabudowy podmioty publiczne kosztem podmiotów prywatnych.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2012 r. Rada Gminy Tarnowo Podgórne wniosła o jej odrzucenie względnie oddalenie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż P. M. nabył przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy z dnia [...] czerwca 2008 r. w formie aktu notarialnego, nr rep. [...], która została z kolei zawarta w wykonaniu umowy warunkowej sprzedaży z dnia [...] kwietnia 2008 r. W umowie przedwstępnej stwierdzono w § 4, iż kupującemu znane jest położenie, granice, obszar, stan techniczny, prawny i przeznaczenie nabywanej działki. Tym samym skarżący posiadał wiedzę o postanowieniach zawartych w przedmiotowym planie miejscowym, a w szczególności o zakazie zabudowy obowiązującym na tym terenie. W chwili nabycia nieruchomości w dniu [...] czerwca 2008 r. obowiązywał już dla przedmiotowego terenu miejscowym plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 16 marca 2004 r. Zaskarżona uchwała nie mogła więc naruszyć interesu prawnego skarżącego. P. M. nie posiadał bowiem takiego interesu ani przed uchwalaniem planu, ani w dniu jego uchwalenia, ani w dniu jego wejścia w życie, gdyż do tego czasu nie miał on tytułu prawnego do działki objętej planem. Organ uznał przy tym za chybione zarzuty skarżącego, odnoszące się do uchybień formalnych w toku uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności Rada Gminy Tarnowo Podgórne wyjaśniła, iż ówczesny właściciel przedmiotowej nieruchomości – J. N. został bezpośrednio powiadomiony o fakcie przystąpienia do sporządzenia wspomnianego aktu prawa miejscowego, lecz nie składał on żadnych wniosków, ani zarzutów w toku postępowania. Zawiadomiono go również bezpośrednio, jak i w sposób zwyczajowo przyjęty za pośrednictwem lokalnej prasy, o zmianach dokonanych w ustaleniach planu miejscowego. Trzeba przy tym zauważyć, iż z uwagi na nieistotny z punktu widzenia organów opiniujących i uzgadniających charakter zmian wprowadzonych do projektu nie było konieczne ponawianie całej procedury planistycznej. Ponadto, na części graficznej planu naniesiony jest napis "plaża komunalna", a zatem określony został także teren przeznaczony na cel publiczny. Wyróżnione na rysunku planu oraz w objaśnieniach sposoby użytkowania mają nadto charakter informacyjny i nie stanowią o przeznaczeniu terenu. Nie było zatem potrzeby stosowania linii rozgraniczających. Na obszarze objętym uchwałą z dnia 16 marca 2004 r. dopuszczono także w trzech przypadkach wzniesienie zabudowy siedliskowej. Organ wskazał także, iż w jego ocenie nie było konieczne definiowanie pojęć, które zdaniem skarżącego okazały się niejasne. Nietrafny jest wreszcie zarzut nierównego traktowania, gdyż plaża komunalna istniała na tym obszarze od wielu lat, choć bez koniecznych obiektów towarzyszących. Organ wyjaśnił zarazem, iż obszar objęty uchwałą z dnia [...] maja 1997 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został następnie uchwalony w 6 częściach. O ponownym wyłożeniu projektu do publicznej wglądu nie powiadomiono właściciela przedmiotowej nieruchomości, gdyż został on zaliczony do podmiotów, o jakich mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. Rada Gminy Tarnowo Podgórne podkreślił zarazem, iż po zatwierdzeniu uchwały z dnia 16 marca 2004 r. doszło do nieodwracalnych skutków prawnych w postaci zmiany przestrzeni dokonanej w oparciu o ten akt prawa miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 tejże ustawy – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie trzeba zauważyć, iż kwestionowana uchwała nr XXIX/174/2004 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Obszaru Chronionego Krajobrazu i terenów przyległych dla Gminy Tarnowo Podgórne – część Lusowo, III L 9 ZP (Dz. Urz. Woj. Wlkp. nr 115 poz. 2271) została wydana na podstawie art. 26 i art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 139 z późn. zm.) w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 z późn. zm.). Jak wynika bowiem z obwieszczenia oraz zawiadomień z dnia [...] września 2001 r. i dnia [...] października 2001 r., projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów obszaru chronionego krajobrazu jeziora L. i doliny rzeki S. oraz terenów ościennych – część L., L. został wyłożony do publicznego wglądu w okresie od dnia [...] października 2001 r. do dnia [...] listopada 2001 r., a zatem do zaskarżonej uchwały zastosowanie znajdują dotychczasowe przepisy procedury planistycznej.
Podstawę wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 z późn. zm.). Zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, które podjęto przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W kontekście niniejszej sprawy nie ulega zarazem wątpliwości, iż zaskarżona uchwała z dnia 16 marca 2004 r. dotyczyła spraw z zakresu administracji publicznej, a skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym kluczowe znaczenie w świetle powyższego przepisu odgrywało zbadanie legitymacji skarżącego, tj. jego interesu prawnego lub uprawnienia, które miały być naruszone przez wydanie powyższego aktu.
Wskazana przesłanka odnosi się przy tym do istnienia pewnej więzi pomiędzy określonym podmiotem a obowiązującą normą prawną. Powiązanie to ma zarazem przede wszystkim materialnoprawny charakter, choć nie można też z góry wykluczyć odwołania się tym zakresie do przepisów procesowych. Niemniej, taki związek musi mieć poza tym charakter indywidualny, konkretny i obiektywnie sprawdzalny, a nadto znajdować odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych, stanowiących podstawę zastosowania danego przepisu w sprawie. Poza tym zarówno interes prawny, jak i uprawnienie powinny być aktualne, a więc co do zasady powinny istnieć już w chwili wejścia w życie kwestionowanego aktu (uchwały lub zarządzenia). Trzeba przy tym zaznaczyć, iż wszystkie opisane warunki muszą być spełnione łącznie.
Na tle ostatniej z tych przesłanek został jednak wyrażony w orzecznictwie pogląd, w świetle którego aktualny właściciel nieruchomości, który nabył ją już po wejściu w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może także złożyć skargę na ten plan w trybie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, o ile jednak jego poprzednik prawny nie skorzystał już z takiego środka prawnego (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., II OSK 51/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., II OSK 2316/11, tamże; wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2010 r., II OSK 186/10, tamże; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., II OSK 1983/10, tamże). Jednocześnie, w judykaturze można także odnotować odmienne stanowisko (wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r., II OSK 1715/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl; wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2011 r. II SA/Kr 553/11, tamże; jak również wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r., I OSK, 860/10, tamże, wprawdzie na tle innego stanu faktycznego, lecz o charakterze ogólnym), wedle którego przesłanka aktualności interesu prawnego lub uprawnienie powinna być interpretowana ściśle.
Nie kwestionując co do zasady pierwszego z zaprezentowanych zapatrywań, Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela jednocześnie w omawianej sprawie zawartego tam poglądu. Jak wskazano już bowiem na początku rozważań, zaskarżona uchwała z dnia 16 marca 2004 r. została wydana w oparciu o przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. Powołany akt normatywny regulował w sposób odmienny niż obowiązująca obecnie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. kwestię zaskarżania ustaleń poczynionych podczas uchwalania planu miejscowego. Cytowana ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. wprowadzała bowiem w tym celu w art. 23 i art. 24 dwa środki prawne, tj. (1) protest, składany przez każdą osobę, która kwestionowała ustalenia przyjęte w projekcie planu miejscowego, oraz (2) zarzut, wnoszony jedynie przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia zawarte w tym akcie prawa miejscowego. Mimo pewnych różnic pomiędzy tymi środkami, skorzystanie z każdego z nich ograniczone było terminem 14 dni od dnia wyłożenia projektu, a zaskarżeniu podlegała dopiero uchwała podjęta przez radę gminy w przedmiocie protestu lub zarzutu.
Jak wynika z obwieszczenia i zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz komunikatu opublikowanego w lokalnej prasie w grudniu 2003 r., ostatni dzień wyłożenia projektu planu miejscowego przypadał na dzień [...] stycznia 2004 r., wobec czego termin do wniesienia protestu lub zarzutu upływał w dniu [...] stycznia 2004 r. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje zarazem, iż żaden z powyższych środków nie został w zakreślonym terminie zgłoszony względem projektu kontrolowanego planu miejscowego przez ówczesnego właściciela przedmiotowej nieruchomości J. N. W konsekwencji więc skoro poprzednik prawny skarżącego nie wniósł zarzutu w terminie z art. 24 ust. 2 powołanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r., to obecnie skarżący nie może skutecznie kwestionować postanowień zawartych w zaskarżonej uchwale z dnia 16 marca 2004 r.
Podstawą wniesienia skargi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządnie gminnym może być naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd uznał jednak, iż powołane przez skarżącego w skardze przepisy art. 553 i art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm., dalej k.c.) oraz art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. nie mogą stanowić w niniejszej sprawie podstawy do wywodzenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.
Przepis z art. 553 k.c. jedynie definiuje, głównie na potrzeby prawa cywilnego, pojęcie gospodarstwa rolnego, a zatem nie przyznaje on żadnych praw skarżącemu, ani nie formułuje żadnych obowiązków wobec innych podmiotów, także organów administracji publicznej. Podobnie należy ocenić także art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r., który jest normą generalną stanowiącą o uprawnieniu właściciela nieruchomości do zagospodarowania terenu zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż treść prawa własności jest każdorazowo uszczegółowiana poprzez odwołanie się do przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym także do postanowień samego planu miejscowego (wyrok NSA z dnia 3 lipca 2012 r., II OSK 936/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10, tamże).
Źródłem praw i obowiązków skarżącego o charakterze materialnoprawnym mógł być natomiast art. 140 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, a w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samym granicach może on także rozporządzać rzeczą. Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, iż choć prawo własności stanowi niewątpliwie najszerszą formę korzystania z rzeczy, to niemniej nie ma ono charakteru absolutnego, niczym nieograniczonego. Wręcz przeciwnie, ustawodawca już w treści powołanego przepisu wyraźnie statuuje granice tego prawa poprzez odwołanie się m.in. do ustaw szczególnych. Zgodnie natomiast z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. oraz art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności. Takie stanowisko aprobowane jest również w orzecznictwie sądów powszechnych (wyrok SN z dnia 8 lipca 2008 r., V CSK 52/08, niepubl., LEX nr 510986; wyrok SN z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 20/06, niepubl., LEX nr 198525), jak i administracyjnych (wyrok NSA z dnia 18 maja 2012 r., Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; II OSK 618/12, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., II OSK 302/12, tamże; wyrok NSA z dnia 7 lipca 2011 r., II OSK 745/11, tamże).
Wbrew zatem twierdzeniom P. M. nie można zasadnie wywodzić, iż sam fakt bycia właścicielem przedmiotowej nieruchomości gwarantuje mu prawo jej zabudowy, a tym samym kwestionowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza jego prawo. Treść prawa własności nieruchomości jest bowiem kształtowana przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, a to z kolei jest określane właśnie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Prawo zabudowy nieruchomości nie jest więc bezwzględną częścią prawa własności, to czy stanowi ono istotny element prawa własności nieruchomości jest determinowane przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie rzeczy. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż P. M. nabył działkę nr [...] w L. od J. N. w dniu [...] czerwca 2008 r. w wyniku wykonania umowy sprzedaży warunkowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. W § 4 umowy warunkowej z dnia [...] kwietnia 2008 r. zawarto stwierdzenie, iż kupującemu znany jest stan prawny i przeznaczenie nabywanej działki. Skarżący kupując przedmiotową nieruchomość w 2008 r. nabył prawo własności w takim kształcie, jakie wynikało z ówczesnego społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości – możliwość zabudowy nieruchomości nie była elementem tego prawa. Nie można więc w sposób uzasadniony argumentować, iż wejście w życie kwestionowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – co miało miejsce w 2004 r. – stanowiło ingerencję w prawo własności skarżącego i zmieniło jego zakres. Kwestionowany plan miejscowy bez wątpienia ukształtował treść prawa własności przedmiotowej nieruchomości, ale nastąpiło to zanim skarżący nabył nieruchomość i nie było kwestionowane przez ówczesnego jej właściciela. W chwili nabycia nieruchomości skarżący miał dostateczną wiedzę co do ograniczeń zabudowy tejże nieruchomości, obecnie więc nie może zasadnie wywodzić naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia.
W konsekwencji należy zatem uznać, że interes prawny lub uprawnienie w rozumieniu art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym P. M. nie zostały naruszone ani w chwili uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani w chwili wejścia w życie przedmiotowej uchwały, ani nawet w chwili nabycia nieruchomości, objętej kwestionowaną w skardze uchwałą z dnia [...] marca 2004 r.
Również wskazywane przez skarżącego naruszenia procedury planistycznej nie mogłyby stanowić żródła naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. Zdecydowana większość podnoszonych przez niego uchybień nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż Rada Gminy Tarnowo Podgórne w toku uchwalania przedmiotowego planu miejscowego spełniła w stopniu wystarczającym wymogi ustawowe związane z udziałem społeczeństwa (liczne zawiadomienia, obwieszczenia i komunikaty w prasie lokalnej) oraz organów administracji publicznej (opinie i uzgodnienia), a sama uchwała z dnia 16 marca 2004 r. jest dostatecznie jasna i nie budzi istotnych zastrzeżeń, tak w części tekstowej (sugerowany przez skarżącego brak definicji), jak i graficznej (wskazywany przez niego brak symboli i linii rozgraniczających). Ponadto, sygnalizowane przez P. M. naruszenia przepisów formalnych nie dają w żadnym razie podstaw do wywodzenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, które miałoby charakter osobisty i realny.
W tej sytuacji należało zatem uznać, że żadna z przesłanek art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym nie znalazła zastosowania w niniejszej sprawie. Skarżący nie wykazał, aby kwestionowana uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie, w konsekwencji więc nie ma on legitymacji czynnej do wniesienia skargi. Wobec tego Sąd rozpoznając sprawę w granicach skargi nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia. Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło