I SAB/Gl 4/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz – Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 10 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości składkowe p o s t a n a w i a odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. (zwany dalej: ZUS lub Zakład) wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności P. P. jako członka zarządu za zobowiązania A powstałe z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 12/2004 – 06/2005. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] ZUS, działając na podstawie art. 116a i art. 116 § 1, § 2, § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej O.p.) w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 74), stwierdził, że P. P. odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami zarządu za zobowiązania z tytułu składek A w łącznej kwocie [...] zł. Jednocześnie organ pouczył stronę, że od decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z dnia 24 stycznia 2011 r. P. P., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Następnie pismem z dnia 9 grudnia 2011 r., przesłanym do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pełnomocnik P. P., będący adwokatem złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]r. W jego ocenie decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, które następnie wymienił i omówił. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] ZUS, działając na podstawie art. 83a ust. 2 i art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm., zwana dalej usus) w związku z art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej kpa), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. Uzasadniając rozstrzygnięcie ZUS wskazał, że możliwość unieważnienia decyzji istnieje jedynie z urzędu, "a więc złożone w tej sprawie pismo z dnia 9.12.2011 r. mogłoby jedynie stanowić przyczynek do podjęcia z urzędu stosownych czynności, tylko wówczas, gdy od decyzji Zakładu nie zostałoby wniesione odwołanie do sądu". Jednocześnie organ pouczył stronę, że od niniejszej decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.. W dalszej kolejności pełnomocnik P. P., pismem z dnia 23 stycznia 2012 r., cofnął odwołanie wniesione od decyzji ZUS z dnia [...] r., nr [...]. Wobec powyższego Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], umorzył postępowanie w całości. Pismem z dnia 16 marca 2012 r. pełnomocnik P. P. wezwał ZUS do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem pełnomocnika strony organ winien z urzędu wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Kolejną decyzją z dnia [...] r., nr [...] ZUS, działając na podstawie art. 83a ust. 2 i art. 83b ust. 1 usus w związku z art. 61a kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. W treści uzasadnienia decyzji Zakład odnotował, że nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. z urzędu, a następnie wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się z kolei do wezwania do usunięcia naruszenia prawa ZUS wskazał, że nie ma ono podstaw formalnych, gdyż zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. od decyzji w przedmiocie nieważności, podjętej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W końcowej części decyzji organ pouczył stronę o możliwości wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.. Następnie pismem z dnia 18 maja 2012 r. pełnomocnik P. P. złożył skargę na bezczynność Zakładu w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie art. 83a ust.2 usus w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 6 kpa, polegające na niewszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w świetle niewniesienia od niej przez skarżącego odwołania do właściwego sądu oraz wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie wskazał, że wydając decyzję z dnia [...] r. organ naruszył art. 10 § 1 kpa w związku art. 81 tej ustawy, art. 7, art. 77, art. 78 § 1 w związku z art. 80, art. 77 § 4, art. 107 § 3 kpa, a także art. 2a ust. 1 usus w związku z art. 8 kpa oraz art. 116a O.p. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie Zakładu do wszczęcia na podstawie art. 83a ust. 2 usus postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę pełnomocnik strony skarżącej omówił naruszenie przez organ wskazanych wyżej przepisów prawa, mające, w jego ocenie, powodować wszczęcie przez organ postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r. Następnie zwrócił uwagę na orzeczenia sądów powszechnych, zgodnie z którymi sądy te nie posiadają kompetencji do rozstrzygania w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji. W tym zakresie zacytował fragment uzasadnienia w sprawie [...], a nadto wskazał, że pogląd wyrażony w tym orzeczeniu został potwierdzony w orzeczeniach wydanych w sprawach [...], I UK 151/09[...] oraz [...]. Pełnomocnik skarżącego zaakcentował także cofnięcie przez stronę odwołania od decyzji z dnia [...]r., co jego zdaniem powoduje obowiązek wszczęcia przez organ postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Niewszczęcie zaś tego postępowania stanowi o naruszeniu przez organ art. 6 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając przebieg postępowania w sprawie organ zwrócił uwagę, że w decyzji z dnia [...] r. strona została pouczona o możliwości złożenia środka zaskarżenia, a zatem bezczynność organu w sprawie nie wystąpiła. Ustosunkowując się z kolei do zarzutów dotyczących decyzji z dnia [...]r. organ stwierdził, że są one bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na bezczynność Zakładu w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r., nr [...], stwierdzającej odpowiedzialność P. P. całym jego majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami zarządu za zobowiązania z tytułu składek A w łącznej kwocie [...] zł. Mając na uwadze wskazany wyżej przedmiot zaskarżenia, należy stwierdzić, że istota problemu sprowadza się w niniejszej sprawie do kwestii dopuszczalności skargi. Badając tę kwestię sąd administracyjny ocenia m.in., czy sprawa wszczęta skargą objęta jest jego właściwością. Jest to istotne ponieważ zasadą jest, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych orzekają sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. Wynika to już z ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 177 Konstytucji, sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Przepis ten ustanawia zatem domniemanie kognicji sądów powszechnych we wszystkich sprawach, a więc nie tylko z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne, zgodnie z art. 184 Konstytucji sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. W przepisie tym określono zatem granice właściwości sądów administracyjnych oraz istotę wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli został określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej ppsa). Przepis ten enumeratywnie wymienia zarówno akty, jak i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nadto na mocy art. 3 § 3 ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Na podstawie pkt 8 wskazanego wyżej art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a, tj. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W świetle wskazanego wyżej przepisu skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania przysługuje zatem tylko w tych sprawach, w których przysługiwałaby skarga na decyzję, postanowienie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej bądź interpretacje podatkowe. Innymi słowy, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego wskazanych wyżej rozstrzygnięć. Dla stwierdzenia dopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie konieczne jest więc ustalenie, czy akty lub czynności Zakładu podjęte na podstawie art. 83a usus mieszczą się w kategorii rozstrzygnięć, od których przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres działania sądów administracyjnych na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Niemniej jednak, co należy podkreślić, z aktu rangi ustawowej może wynikać, że określone sprawy, mające swój początek w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów prawa administracyjnego, będą należeć do właściwości sądu powszechnego. Do takich spraw można zaliczyć np. sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, uregulowane w przywołanej wyżej ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksie postępowania cywilnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że właściwość sądów powszechnych w sprawach dotyczących administracji publicznej musi mieć umocowanie w ustawach szczególnych. Do właściwości sądów powszechnych należą, stosownie do art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), sprawy cywilne, o ile przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości sądów szczególnych. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1373/08 (publ. LEX nr 575876) zwrócił uwagę na rozróżnienie spraw w znaczeniu formalnym oraz materialnoprawnym. Sąd w orzeczeniu tym wskazał, że sprawy cywilne w znaczeniu materialnoprawnym, to sprawy wynikające ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, które pozostają nimi niezależnie od tego, jaki organ jest właściwy do ich rozpoznania. Sprawy cywilne w znaczeniu formalnym, to z kolei, wynikające z innych stosunków prawnych (sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz określone jako "inne sprawy"), które nie będąc sprawami cywilnymi ze swej istoty, uzyskują taki charakter na skutek poddania ich rozpoznaniu przez sądy powszechne (nie zaś administracyjne) na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli bowiem będzie istniał przepis szczególny, w myśl którego właściwy będzie sąd powszechny, to charakter sprawy, bez względu na to, czy będzie to sprawa cywilna, czy administracyjna, będzie miał drugorzędne znaczenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taki charakter ma art. 83 ust. 1 i 2 usus, który to przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 ppsa i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przedstawiony pogląd znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 84/06 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II UZP 8/07). Nadto zwrócić należy uwagę, że w sprawach ubezpieczeń społecznych, stosownie do art. 180 kpa, stosuje się przepisy tego Kodeksu, ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dotyczące ubezpieczeń nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Takimi przepisami szczególnymi są przepisy wskazanej już ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z uregulowań zawartych w usus wynika, że postępowanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma cechy postępowania administracyjnego. W tym kontekście należy odnotować, że w zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68 - 71, Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 4 usus). Zakład wydaje decyzje w sprawach indywidualnych (art. 83 ust. 1 usus). Zaakcentować jednak w tym miejscu należy, że pomimo, iż postępowanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma cechy postępowania administracyjnego, to stosownie do art. 83 ust. 2 usus od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W przepisie tym został unormowany tryb zaskarżania decyzji Zakładu podejmowanych w indywidualnych sprawach. Innymi słowy, ze wskazanego art. 83 ust. 2 usus wynika reguła zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ w indywidualnych sprawach. Jest to podstawowa zasada, kwalifikująca sprawę z odwołania od decyzji do sądu powszechnego jako sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Tak generalne odesłanie do stosowania wprost przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje jednoznacznie, że decyzje wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie spraw indywidualnych, poza tymi, które wymieniono w art. 83 ust. 4 usus, o czym niżej, nie podlegają weryfikacji przez sądy administracyjne. Właściwość sądów powszechnych do rozpatrywania odwołań od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanych w sprawach ubezpieczeń społecznych, a także zasady prowadzenia tego postępowania określone zostały w Dziale III Tytułu VII Kodeksu postępowania cywilnego (Postępowanie z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych). Podkreślić w tym miejscu należy, że ustanowiona w art. 83 ust. 2 usus reguła zaskarżania do sądu powszechnego decyzji podejmowanych przez organ w indywidualnych sprawach znajduje zastosowanie również w odniesieniu do art. 83a usus. W myśl ust. 2 tego przepisu decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowisko takie, co należy zaakcentować, zajął Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I UZP 3/10 (publ. Lex nr 738185). W uchwale tej Sąd Najwyższy przyjął, że "od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych". Uchwale tej Sąd Najwyższy postanowił nadać moc zasady prawnej. W świetle powyższego, w przypadku decyzji wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy będzie sąd powszechny, również w tym zakresie, w którym organ orzeka na podstawie art. 83a usus (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt I UK 109/09, publ. Lex nr 794871, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1425/10, publ. Lex nr 741538, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 420/08, publ. Lex nr 557374, z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1852/07, publ. Lex nr 575851, z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1706/11, publ. Lex nr 984381, z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1438/11, publ. Lex nr 1113708, z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 1464/11, publ. Lex nr 1126329, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1645/10, publ. Lex nr 782511). Natomiast wyjątki w tej materii zostały wskazane w art. 83 ust. 4 usus. W myśl zatem tego przepisu, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wskazać w tym miejscu należy, że wyliczenie to jest enumeratywne. W tych właśnie sprawach właściwe są sądy administracyjne. Z analizy art. 83 ust. 1 i ust. 4 usus wynika, że każda decyzja wydana przez Zakład w indywidualnej sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego, a jedyne odstępstwa dotyczą decyzji, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 83 ust. 4 usus. Sprawy wskazane w tym przepisie, w drodze wyjątku, pozostają sprawami administracyjnymi w znaczeniu materialnym i formalnym. W konsekwencji decyzje w nich wydane objęte są właściwością sądów administracyjnych. W przepisie tym ustawodawca zatem wprost uregulował wyłączenie kognicji sądu powszechnego w sprawach ubezpieczeniowych. Innymi słowy, tryb odwoławczy odnosi się do wszystkich decyzji Zakładu "w zakresie indywidualnych spraw", jedynie przykładowo wymienionych w art. 83 ust. 1 usus. Katalog bowiem decyzji, o których mowa w tym przepisie, wydawanych przez Zakład w zakresie indywidualnych spraw jest katalogiem otwartym. Świadczy o tym użyty w art. 83 ust. 1 ustawy zwrot "w szczególności". Kontroli sądów powszechnych nie podlegają natomiast tylko te decyzje, które zostały wyraźnie wskazane jako niepodlegające odwołaniu, czyli decyzje wymienione w art. 83 ust. 4 usus. Tylko w tak wąskim zakresie, jaki został ustalony w art. 83 ust. 4 usus, dopuszczalna jest zatem droga sądowoadministracyjna. Podkreślenia wymaga, że wśród wyszczególnionych w art. 83 ust. 4 usus decyzji nie zostały wymienione rozstrzygnięcia wydawane w oparciu o art. 83a ust. 2 tej ustawy. A zatem w tych sprawach niedopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna. To przesądza, że w tej sprawie sądy administracyjne nie są właściwe. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1890/06 (publ. Lex nr 328673). W orzeczeniu tym przyjęto, że bez znaczenia jest, iż ustawodawca – jako tryb właściwy do wznowienia, uchylenia lub unieważnienia decyzji – wskazał tryb przewidziany przepisami kpa. Zasadnicze znaczenie dla ustalenia właściwości rzeczowej sądu ma bowiem przedmiot sprawy, a nie tryb w jakim organ podjął rozstrzygnięcie. Decyzje podejmowane w trybach nadzwyczajnych, służących do weryfikacji decyzji ostatecznych z istoty swej muszą odnosić się do przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W świetle powyższych uwag, zdaniem Sądu, sądy administracyjne nie są uprawnione do rozpatrywania skarg na rozstrzygnięcia organu wydane w trybie art. 83a usus, jak i na bezczynność organu w tym zakresie. Sądy administracyjne są bowiem właściwe w sprawach skarg na bezczynność, co należy powtórzyć, wyłącznie w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a art. 3 § 2 ppsa. W przepisie tym mowa o takich rozstrzygnięciach, których przedmiotem jest sprawa administracyjna w znaczeniu co najmniej procesowym, czyli takiej, w której niezależnie od jej materialnoprawnego charakteru, przepisy prawa przewidują możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w omawianej sprawie. Zaskarżona bowiem bezczynność organu dotyczy sprawy, w której wyłączono sądowoadministracyjny tryb zaskarżenia. W konsekwencji wyeliminowano również możliwość skutecznego wniesienia skargi na bezczynność na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro bowiem od rozstrzygnięć, o których mowa w art. 83a usus przysługuje odwołanie, to tym samym sąd powszechny właściwy jest do rozpoznawania odwołań od tych rozstrzygnięć oraz do kontroli ewentualnej bezczynności w tym zakresie. Spod kognicji sądu powszechnego wyłączono bowiem jedynie, jak już wyżej wskazano, decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku, odmawiające przyznania takiego świadczenia oraz wydane w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (art. 83 ust. 4 usus). Inne kwestie, podlegają kontroli sądu powszechnego. Reasumując w świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji.