II SA/Ke 526/12

WyrokWSA w Kielcach2012-09-12

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Renata Detka, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając zastosowania przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z uwagi na przekroczenie przez Ministra delegacji ustawowej, naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając zastosowania przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na uznanie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekroczył delegację ustawową, naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa. Organy administracji publicznej mają obowiązek stosować obowiązujące przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a nie mogą samodzielnie oceniać ich zgodności z ustawą lub Konstytucją.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Starosty o skierowaniu kierowcy S.G. na egzamin sprawdzający kwalifikacje z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. SKO uznało, że odbycie przez S.G. szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów karnych spowodowało obniżenie ich liczby poniżej 24, co czyniło decyzję Starosty bezzasadną. Prokurator zarzucił SKO naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym zasady praworządności, poprzez odmowę zastosowania przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2012r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 7 marca 2012r. znak: SKO.RD-52/728/30/2012 w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S.G. od decyzji Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] orzekającej o skierowaniu go na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kat. T, B, A w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 kpa. W uzasadnieniu SKO podało, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że w dniu 5 grudnia 2011 r. odbył szkolenie w celu zmniejszenia liczby punktów karnych w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w T. załączając stosowne zaświadczenie. Mając to na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 18 listopada 2011 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji o skierowanie S. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu wykazano 3 przypadki naruszenia przepisów w okresie od 13 września 2011 r. do 2 listopada 2011 r., za które skarżący uzyskał łącznie 26 punktów karnych. W konsekwencji tego zaskarżoną decyzją Starosta S. orzekł o skierowaniu S. G. na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie kat. T, B i A. Organ przywołał art. 114 ust. 1, art. 130 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r., Nr 236, poz. 1998 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. SKO wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. I OSK 885/09 uznał, że § 8 ust. 6 rozporządzenia jest niezgodny z ustawą, oraz że z upoważnienia ustawowego wynika, iż rozporządzenie miało określać jedynie liczbę punktów karnych odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Regulacja § 8 ust. 6 rozporządzenia wprowadzająca dodatkowe ograniczenia w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych po odbyciu szkolenia wykracza poza delegację ustawową z art. 130 ust. 4 ustawy, ingerując w sferę stanowiącą materię ustawową, a tym samym nie może być stosowana. W ocenie Sądu art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy ustanawia zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo w szkoleniu powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a jedyne ograniczenie wynikające z tego przepisu dotyczy kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Kolegium podzieliło powyższe stanowisko o niekonstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia i uznało za zasadne niezastosowanie go w niniejszej sprawie. Skoro, zdaniem organu, S. G. odbył w dniu 5 grudnia 2012 r. szkolenie w WORD w T. w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, to zgodnie z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy liczbę punktów posiadanych w okresie od 13 września 2011 r. do 2 listopada 2011 r., tj. 26, należy pomniejszyć o 6, co w konsekwencji powoduje, że skarżący ma na swoim koncie tylko 20 punktów. Nie ma więc podstaw do skierowania go na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami albowiem zgodnie z art. 114 ust. 1 lit. b ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba w razie przekroczenia 24 punktów karnych. Skargę na decyzję Kolegium złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy Kielce – Wschód w Kielcach zarzucając: 1. obrazę prawa materialnego tj. art. 130 ust. 3 ustawy w zw. z § 6 rozporządzenia polegającą na błędnym przyjęciu, że odbycie przez S. G. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, potwierdzonego zaświadczeniem z dnia 5 grudnia 2011 r., wystawionym przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T., wywołuje automatycznie skutki określone w ust. 4 § 8 ww. rozporządzenia, podczas gdy zgodnie z § 8 ust. 6 odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24; 2. obrazę prawa materialnego – art. 130 ust. 3 w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy polegającą na błędnym przyjęciu, że uczestnictwo w szkoleniu, o którym mowa w § 8 ust. 6 rozporządzenia, po skierowaniu do starosty wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i jego rozpoznaniu wywołuje skutki w postaci zmniejszenia ilości punktów, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisów prowadzi do wniosku, że zmniejszenie liczby punktów w drodze odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy może nastąpić tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów; 3. obrazę prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść orzeczenia - tj. art. 6 kpa polegającą na naruszeniu zasady praworządności wyrażonej w tym artykule, poprzez odmówienie zastosowania obowiązujących przepisów prawa, tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na uznanie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekroczył delegację ustawową wynikającą z art. 130 ust. 4 ustawy, podczas gdy z art. 6 kpa wynika, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, którymi są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego, co oznacza, że organy mają obowiązek stosowania w ustalonym przez siebie stanie faktycznym obowiązujących aktualnie przepisów wymienionych w katalogu zawartym w Konstytucji jako źródła prawa. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prokurator zarzucił, że SKO odmawiając zastosowania § 8 ust. 6 rozporządzenia, naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa i nie może w procesie stosowania prawa dokonywać kontroli zgodności aktów podustawowych z ustawą czy Konstytucją, a dokonując takiej oceny dopuściło się naruszenia normy zawartej w ww. przepisie. W ocenie skarżącego wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji winna zwrócić się z wnioskiem do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie stosownej czynności w zależności do zajętego przez organ stanowiska i skierować skargę do sądu administracyjnego. W żadnym wypadku kwestie związane z wpisami lub ich usuwaniem z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów karnych uwidocznionych w ewidencji stanowi podstawę rozstrzygnięcia o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Tym samym, zdaniem Prokuratora, SKO w skarżonej decyzji dopuściło się naruszenia art. 130 ust. 3 ustawy i § 6 rozporządzenia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedłożone przez S. G. zaświadczenie o odbyciu szkolenia przewidzianego w ww. przepisie stanowi podstawę do ich odliczenia mimo, że organ prowadzący ewidencję punktów tych nie usunął i w dniu sporządzania wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na koncie skarżącego widniało 26 punktów karnych. Skarżący nie zgodził się też z poglądem Kolegium, że odbycie przez kierowcę szkolenia po przekroczeniu sumy 24 punktów powoduje ich zmniejszenie. W jego ocenie szkolenie mające na celu zmniejszenie ilości otrzymywanych punktów karnych dotyczy jedynie tych kierowców, którzy do dnia podjęcia szkolenia nie przekroczyli granicy 24 punktów karnych. Udział w szkoleniu nie może być drogą do uniknięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów, a służyć świadomej i celowej kontroli sytuacji przez kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stan faktyczny ustalony w sprawie jest bezsporny i wynika ze zgromadzonych dowodów. Nie ulega wątpliwości, że S. G. w okresie od 13 września 2011 r. do 2 listopada 2011 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 26 punktów. Na tej podstawie Komendant Wojewódzki Policji wystąpił w dniu 18 listopada 2011 r. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1b ustawy. Zgodnie z tym przepisem, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego. Stosownie zaś do ust. 3 tego artykułu, kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Zgodnie zaś z § 8 ust. 6 rozporządzenia odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Podkreślenia przy tym wymaga, że stosownie do § 3 ust.1 rozporządzenia ewidencję kierowców prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w siedzibie organu prowadzącego ewidencję lub, w miarę możliwości technicznych, w innej jednostce Policji (§ 9). Ponadto informacji o wpisach udziela się podmiotom wymienionym w § 10. Natomiast zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zestawienie powyższych przepisów wskazuje w sposób jednoznaczny, że ewidencja jest urządzeniem szczególnym, oddanym w całości do wyłącznej kompetencji wskazanego organu Policji. Oznacza to m. in. że to w gestii Policji leży także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Stanowi o tym wyraźnie § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, stwierdzając, że to organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Natomiast przepisy § 8 ust. 2 i 4 rozporządzenia precyzują, że zmniejszenia punktów organ prowadzący ewidencję dokonuje po przedstawieniu zaświadczenia o odbytym szkoleniu, wystawionego przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Czynności te nie mogą być zatem dokonane przez starostę, nie jest on także uprawniony do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. W konsekwencji nie jest on władny dokonać samodzielnego uwzględnienia (odliczenia) punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia. Dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów, przypisaną mu zgodnie z ewidencją z racji naruszeń, których się dopuścił (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Kielcach z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 691/10, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012r. w sprawie I OSK 413/11). Warto również podkreślić, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowania wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie - w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko - skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 p.p.s.a. – por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r. I OSK 1087/05, LEX nr 27543, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Bd 303/09. Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o jakim mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. W sprawie niniejszej zatem wiążące dla starosty znaczenie ma to, że skarżący nie wystąpił do właściwego organu Policji o zmianę zapisów ewidencyjnych w związku z odbyciem kursu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Rację ma zatem Prokurator, że dopuszczając możliwość samodzielnej oceny na podstawie art. 76 § 3 kpa prawidłowości zapisów w ewidencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach naruszyło przepisy prawa materialnego, tj. art. 130 ust. 3 ustawy w zw. z § 6 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że starosta, będący organem niewłaściwym rzeczowo w sprawie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania, może bez uprzedniej czynności materialno-technicznej właściwego organu (tj. Komendanta Wojewódzkiego Policji) polegającej na usunięciu w trybie § 8 ust. 4 rozporządzenia w zw. z art. 130 ust. 3 ustawy punktów przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, oceniać samodzielnie, czy takie punkty powinny być usunięte oraz rozstrzygać o ich usunięciu. Pogląd ten należy uznać za nieuprawniony na gruncie obecnie obowiązujących rozwiązań prawnych ustawy i rozporządzenia. Opierając się bowiem na błędnej wykładni przepisu art. 76 § 3 kpa pomija ten aspekt, że w myśl tego przepisu możliwa byłaby weryfikacja dokumentu urzędowego w postaci wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Kielcach o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi z dnia 18 listopada 2011 r. jedynie pod względem jego zgodności z zapisami w ewidencji, a nie samodzielna ingerencja przez organ nieuprawniony do prowadzenia tej ewidencji, przy okazji rozpoznawania sprawy o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje, w treść jej zapisów. Dokument ten (wniosek o skierowanie na egzamin sprawdzający) informował jedynie o treści zapisów ewidencyjnych i żaden dowód podważający prawidłowość tej informacji w postępowaniu administracyjnym nie został przeprowadzony (por. uzasadnienie wspomnianego wyżej wyroku NSA w sprawie I OSK 413/11). Ponieważ wykazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, należało zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Niezależnie od powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada praworządności wyrażona w art. 6 kpa (organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa), będąca powtórzeniem tej samej zasady przyjętej w art. 7 Konstytucji RP (organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa). Dla realizacji zasady praworządności istotną wagę ma wprowadzenie w art. 87 ust.1 i 2 Konstytucji zamkniętego katalogu źródeł powszechnie obowiązującego prawa, którymi są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia i akty prawa miejscowego – na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Powyższe oznacza, że w procesie stosowania prawa organy administracji publicznej mają obowiązek zastosować w ustalonym przez siebie stanie faktycznym obowiązujące aktualnie przepisy wymienione w Konstytucji jako źródła prawa. W przeciwieństwie do sądów, które sprawując wymiar sprawiedliwości mają uprawnienia do kontrolowania zgodności aktów podustawowych z ustawą i Konstytucją (art. 178 ust.1 Konstytucji), organy administracji publicznej nie mogą – bez naruszenia art. 6 kpa – odmówić zastosowania obowiązującego przepisu prawa. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą do uznania, iż postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, była odmowa zastosowania przez Kolegium ww. przepisu § 8 ust. 6 z uwagi na przekroczenie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 ustawy. Dokonując takiego zabiegu w procesie stosowania i wykładni prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchybiło zatem zasadzie praworządności wyrażonej w powołanym wyżej przepisie. Jest to uchybienie znaczące i mające istotny wpływ na wynik sprawy tym bardziej, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o przekroczeniu delegacji ustawowej w § 8 ust. 6 rozporządzenia nie jest jednolity. I tak, w wyroku z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy realizacji celu unormowań ustawowych. Udzielając upoważnienia w art. 130 ust. 4 ustawodawca zawarł wyraźne wskazania treściowe, wyznaczające kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zaakceptowanie stanowiska przeciwnego pozostawałoby w kolizji z celem ustawy oraz mogłoby doprowadzić do zagrożenia dla ruchu drogowego, poprzez dopuszczenie do niego kierowców, którzy z różnych przyczyn utracili zdolność bezpiecznego kierowania pojazdami. Takie samo stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 275/10 oraz z 15 marca 2012r., sygn. akt I OSK 413/11 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 29 stycznia 2009r., sygn. akt II SA/Ol 878/08. Wprawdzie w pierwszym i w ostatnim powołanym orzeczeniu przedmiotem rozpoznania była sprawa dotycząca skierowania kierowcy na badanie psychologiczne w związku z przekroczeniem przez niego liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, jednak z uwagi na ten sam cel regulacji zawartych w art. 124 ust. 1 pkt 2b jak i w art. 114 ust.1 pkt 1b ustawy, rozważania zawarte w uzasadnieniach tych wyroków mają pełne zastosowanie w niniejszej sprawie i skład orzekający w pełni je podziela. Podkreślenia wymaga, że zapis zawarty w art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy, a zwłaszcza użyte w nim sformułowanie "podlega" nie budzi żadnych wątpliwości co do obligatoryjnego charakteru poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust.1 ustawy. Oceny takiej nie zmienia fakt, że postępowanie z art. 114 ust. 1 pkt 1b prowadzone jest na wniosek komendanta wojewódzkiego policji. Przepis wskazuje tu jedynie organ właściwy do złożenia wniosku, nie pozostawiając mu jednak swobody uznaniowej w tym zakresie, gdyż w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów komendant wojewódzki policji zobowiązany jest do złożenia wniosku o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podkreślenia także wymaga, że celem uregulowania zawartego w art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy jest dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Rozumowanie takie prowadzić musi w konsekwencji do wniosku, że kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, niezależnie od kwestii związanej z właściwością organu uprawnionego do wykreślenia przypisanych w ewidencji punktów. Temu właśnie celowi odpowiada uregulowanie zawarte w § 8 ust. 6 rozporządzenia, a co za tym idzie nie ma podstaw do przyjęcia, że pozostaje ono w sprzeczności z delegacją ustawową zawartą w art. 130 ust. 4 ustawy. Ponieważ w stanie faktycznym sprawy S. G. odbył szkolenie w dniu 5 grudnia 2011 r., a więc po przekroczeniu liczby 24 punktów przyznanych mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy, a wpisy dotyczące tych punktów nie zostały wykreślone przez uprawniony organ, starosta miał bezwzględny obowiązek wydania decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1b ustawy. Tym samym błędne jest wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko, iż postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność uwzględnienia wniesionej przez Prokuratora skargi, także na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Naruszenie prawa procesowego polega w tym przypadku na uchybieniu przez Kolegium art. 6 kpa poprzez bezzasadną odmowę zastosowania w sprawie § 8 ust. 6 rozporządzenia, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy wyda stosowne rozstrzygnięcie uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko prawne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło