I SA/Bk 228/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2012 r. sprawy ze skargi PKP S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy H. z dnia [...].04.2011 r. określającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 rok oddala skargę. Decyzją z [...] kwietnia 2011 r., nr [...], Wójt Gminy H. określił P. Spółce Akcyjnej w W. (dalej: Spółka) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2009. Organ uznał, że Spółka nie uiściła w terminie podatku od części posiadanych nieruchomości, m.in. pod linią kolejową nr [...]. Pismem z [...] lipca 2011r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, argumentując, że zawarta w niej wykładnia przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010r., Nr 95, poz. 613 ze zm., powoływanej dalej jako u.p.o.l.) została dokonana z rażącym naruszeniem przepisu art. 29 ust. 2 ustawy z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz. U z 2007r., Nr 16, poz. 94 ze zm.). Zdaniem Spółki, obowiązek udostępniania infrastruktury kolejowej powoduje określone obowiązki dla P. S.A., w szczególności utrzymania torów i urządzeń związanych z ruchem w stanie gotowości do realizacji przewozów i ta działalność zarządcy infrastruktury kolejowej uzasadnia zwolnienie z podatku, a nie – jak przyjął organ – złożenie wniosków o udostępnienie infrastruktury przez przewoźników. Decyzją z [...] lutego 2012r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odmówiło stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji Wójta Gminy H. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] maja 2012r., znak [...], SKO w B. utrzymało w mocy decyzję z [...] lutego 2012 r. Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa, dająca podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta H. Organ ustalił, że Spółka była w 2009 roku zarządcą linii kolejowej nr [...]. Do końca tego roku linia ta nie była udostępniana żadnemu przewoźnikowi ani nie wpłynął żaden wniosek o udostępnienie linii licencjonowanemu przewoźnikowi. Zdaniem organu, obowiązek udostępniania linii, o jakim mowa w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. nie jest obowiązkiem abstrakcyjnym, lecz ma swoje oparcie w ustawie o transporcie kolejowym, co oznacza, że obowiązek ten powstaje nie na podstawie samego przepisu ustawy, lecz na podstawie wniosku złożonego przez licencjonowanego przewoźnika. Wobec braku w 2009 r. jakiegokolwiek wniosku, na zarządcy nie ciążył obowiązek udostępnienia infrastruktury licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Skoro na zarządcy linii kolejowej nie ciążył obowiązek jej udostępnienia licencjonowanemu przewoźnikowi, to opodatkowanie gruntów takiej linii należało uznać za zgodne z prawem. Ponadto organ stwierdził, że różnice w interpretowaniu przepisu nie mogą być uznawane za uzasadniające rażące naruszenie prawa. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, żądając w niej uchylenia w całości obu decyzji wydanych przez SKO w B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., poprzez jego błędną wykładnię, a także prawa procesowego, tj. art. 247 §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749., powoływanej dalej jako o.p.), poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła, że błędna wykładnia art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. polega na przyjęciu, że przepis ten odnosi się do sytuacji, w których występuje konkretne, istniejące zobowiązanie zarządcy infrastruktury do świadczenia w postaci udostępnienia budowli wchodzącej w skład infrastruktury kolejowej ściśle określonemu podmiotowi – skonkretyzowanemu co do tożsamości przewoźnikowi. Do takiego rozumienia prowadzić zaś może jedynie wykładnia, która w sposób nieuprawniony prowadzi do zawężenia okoliczności objętych skutkami tego przepisu, poprzez nieobjęcie takich stanów faktycznych, w których zwolnienie z opodatkowania jest wyraźnie i jednoznacznie wskazane w ustawie – tj. budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajętych pod nie gruntów, które zarządca jest obowiązany udostępnić licencjonowanym przewoźnikom. Powyższe naruszenie przepisów prawa materialnego powinno, zdaniem skarżącej Spółki, skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Wójta Gminy H. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Istota powstałego sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy istniała w tej sprawie przesłanka rażącego naruszenia prawa (art. 247 § 1 pkt 3 o.p.), dająca podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta H. z [...] kwietnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie określenia wobec Spółki zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009. Strona skarżąca dopatruje się takiego naruszenia prawa w błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. Przepis ten reguluje zwolnienie od podatku od nieruchomości budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej oraz zajętych pod nie gruntów, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Na tle tej regulacji prawnej w orzecznictwie zarysowały się dwa przeciwstawne poglądy. W wyroku z 22 czerwca 2010 r. (II FSK 260/09) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowanie "zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania" należy rozumieć zgodnie z jego dosłownym brzmieniem, które znaczy tyle, że zarządca ma obowiązek pozostawania w gotowości do udostępniania budowli w każdym czasie licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Zdaniem NSA, zwolnione od podatku są te budowle, których zarządca ma obowiązek ich udostępnienia, jeśli zwróci się o to właściwy podmiot. Sąd zwrócił uwagę, że czym innym jest być zobowiązanym do udostępniania budowli, a czym innym jest udostępniać budowle. W omawianym przepisie nie użyto zaś sformułowania "zarządca infrastruktury, który ją udostępnia". Zdaniem NSA, art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.p.o.l., nie zawiera warunku faktycznego udostępnienia budowli. Odmienne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 1 września 2010 r. (II FSK 606/09, II FSK 330/09), wskazując w ich uzasadnieniu, że przesłanka nabycia prawa do zwolnienia podatkowego, polegająca na obowiązku udostępnienia przez zarządcę infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu ma charakter faktyczny, a to oznacza, że nie chodzi w niej o hipotetyczną możliwość udostępnienia zarządzanej infrastruktury kolejowej, lecz o faktyczne udostępnienie jej na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Powyższe zobowiązanie zarządcy infrastruktury do udostępnienia budowli, o jakich mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. dotyczy skonkretyzowanych co do tożsamości licencjonowanych przewoźników. Takie stanowisko prezentował też konsekwentnie w swych orzeczeniach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyrokach z 19 listopada 2008r. (I SA/Bk 384/08), z 27 listopada 2008r. (I SA/Bk 426/08), z 7 stycznia 2009r. (I SA/Bk 513/08), i takie rozumienie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. przyjęte zostało przez orzekające w tej sprawie organy. Stanowisko to podtrzymuje także Sąd orzekający w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, obowiązek udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., nie jest obowiązkiem abstrakcyjnym, lecz mającym swoje oparcie w przepisach ustawy o transporcie kolejowym. To właśnie ta ustawa reguluje zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania, a także zasady udostępniania tej infrastruktury licencjonowanym przewoźnikom. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej. Ustawodawca zastrzegł przy tym, że zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych z zachowaniem zasady równego ich traktowania – art. 29 ust. 2 tej ustawy. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że dopiero wniosek złożony zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, wywołuje po stronie zarządcy infrastruktury skutek w postaci powstania obowiązku udostępnienia tej infrastruktury licencjonowanemu przewoźnikowi kolejowemu. Zawarte w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. stwierdzenie: "jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym", dotyczy zatem sytuacji, w której mamy do czynienia z konkretnymi, istniejącymi zobowiązaniami zarządcy infrastruktury do udostępnienia budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej określonym podmiotom - licencjonowanym przewoźnikom, którzy są skonkretyzowani co do tożsamości. W niniejszej sprawie nie budzi zaś wątpliwości, że w roku 2009 sporna linia kolejowa nr [...] nie była udostępniana żadnemu przewoźnikowi ani nie wpłynął żaden wniosek o udostępnienie tej linii licencjonowanemu przewoźnikowi. W tej sytuacji brak jest podstaw by stwierdzić, że Wójt H. dokonując wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. naruszył prawo. Tym bardziej nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 247 §1 pkt 3 o.p. W doktrynie wskazuje się bowiem, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Jako rażącego naruszenia prawa nie należy zaś traktować błędów w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnej interpretacji. Wybór jednej z możliwych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa nawet wtedy, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową (S. Presnarowicz [w:] R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2011, komentarz do art. 247, pkt 2.3). Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (wyrok NSA z 3 maja 2003 r., III SA 2395/01, LEX nr 146076). Podzielając przytoczone poglądy Sąd stwierdza, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, w szczególności mając na uwadze fakt istnienia rozbieżności w orzecznictwie odnośnie wykładni przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.a u.p.o.l., bezzasadne jest stanowisko skarżącej Spółki, co do istnienia w tej sprawie przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 247 § 1 pkt 3 o.p.), która mogła dać podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta H. z [...] kwietnia 2011 r., nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zasadnie zatem odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wydane w tym zakresie przez SKO w B. decyzje nie naruszają prawa. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).