III SA/Wa 245/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-12
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Grzegorz Nowecki, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w latach, w których spółka ponosi stratę bilansową, korzystanie ze znaku towarowego na podstawie umowy licencyjnej, w której opłata jest uzależniona od zysku, stanowi nieodpłatne świadczenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli opłata licencyjna jest uzależniona od zysku i w latach strat spółka nie ponosi faktycznych wydatków, to korzystanie ze znaku towarowego w celu prowadzenia działalności gospodarczej i czerpania z niej profitów stanowi przysporzenie majątkowe. Brak ekwiwalentnego świadczenia w postaci opłaty licencyjnej w danym roku podatkowym, mimo możliwości przyszłego uzyskania zysku i uiszczenia opłaty, kwalifikuje takie świadczenie jako nieodpłatne w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. zawarła umowę licencyjną na używanie znaku towarowego "P.", w której opłata licencyjna była uzależniona od zysku bilansowego. W latach, w których spółka ponosiła stratę, nie uiszczała opłaty. Spółka wystąpiła o interpretację indywidualną, pytając, czy w takich sytuacjach powstaje przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Minister Finansów uznał, że tak, a spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę
Pismem złożonym 27 czerwca 2011 r. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
We wniosku Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny:
Spółka jest podmiotem, który prowadzi sprzedaż detaliczną na terenie całego kraju w supermarketach budowlanych. Spółka należy do koncernu międzynarodowego P. i w związku z tym w prowadzonej działalności wykorzystuje znak towarowy "P.".
Na mocy umowy licencyjnej zawartej 31 grudnia 1998 r. pomiędzy P. AG (dalej: "P. Niemcy"), a P. Sp. z o.o., Spółka uzyskała prawo do używania słownego oraz słowno-graficznego znaku towarowego "P.". Licencja ta obejmuje wyłącznie terytorium Polski. Niniejsza umowa została zawarta na czas określony do 1 stycznia 2005 r., z tym że przedłuża się ona automatycznie na czas nieokreślony, jeżeli żadna ze Stron nie wypowie jej na 6 miesięcy przed terminem jej rozwiązania.
Zgodnie z § 5 pkt 1 wyżej wymienionej umowy licencyjnej w ciągu pierwszych sześciu lat opłata licencyjna wynosi 3% zysku bilansowego Licencjobiorcy, minimum jednak 5.000 PLN za market, powiększona o ewentualnie wymagalne podatki. W kolejnych latach opłata licencyjna wynosi 4% zysku bilansowego Licencjobiorcy powiększona o ewentualnie wymagalne podatki.
W dalszej części umowy, tj. w § 5 pkt 2 jest zapisane, że: "Opłaty licencyjne za pierwsze sześć lat, powiększone o ewentualnie wymagalne podatki, płatne są łącznie w dniu 31 grudnia 2004 r. Roczne opłaty licencyjne powiększone o ewentualnie wymagalne podatki w kolejnych latach płatne będą w ciągu 14 dni od dnia zatwierdzenia przez Wspólników rocznego sprawozdania finansowego Licencjobiorcy. W przypadku braku ww. zatwierdzenia opłaty te płatne będą wciągu 14 dni od dnia, w którym zgodnie z przepisami polskiego prawa nastąpić powinno zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego Licencjobiorcy".
Skarżąca zadała następujące pytanie:
Czy w świetle § 5 przedmiotowej umowy, Spółka powinna rozpoznać przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia za lata, w których nie występuje zysk bilansowy, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.; dalej "u.p.d.o.p.")?
Zdaniem Skarżącej umowa ta ma charakter odpłatny, bowiem zgodnie z § 5 przedmiotowej umowy po dniu 31 grudnia 2004 r., przez czas trwania umowy Spółka ma obowiązek corocznego uiszczania opłaty licencyjnej. Tym samym świadczenie otrzymywane przez Spółkę na mocy ww. umowy nie ma charakteru nieodpłatnego, bowiem nieodpłatność świadczenia powinna wynikać z istoty stosunku zobowiązaniowego łączącego świadczeniodawcę i świadczeniobiorcę lub charakteru zdarzenia, z którym łączy się przysporzenia majątkowe.
Skarżąca wskazała, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r, (sygn. II FSK 969/05): "Nieodpłatność świadczenia winna przy tym wynikać z istoty stosunku zobowiązaniowego łączącego świadczeniodawcę i świadczeniobiorcę lub charakteru zdarzenia, z którym łączy się przysporzenie majątkowe. Nie może być natomiast rezultatem przyjęcia swojego rodzaju fikcji, polegającej na tym, że dłużnik otrzymuje takie świadczenie przez sam fakt niedochodzenia przez dłużnika jego roszczeń".
Zdaniem Skarżącej zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 października 2007 r. (sygn. I SA/Gd 767/2007) o odpłatnym charakterze umowy decyduje wola stron. A zatem, jeżeli strony postanowiły, że w zamian za prawo do używania znaku towarowego "P.", Spółka po dniu 31 grudnia 2004 r. będzie w kolejnych latach ponosić opłatę licencyjną w wysokości 4% zysku bilansowego osiągniętego przez Spółkę w danym roku, to w ocenie Spółki, taki zapis dowodzi, iż wolą stron było, aby umowa miała charakter odpłatny. Jak stwierdził WSA w Gdańsku ww. wyroku, ustawodawca, stanowiąc o wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń jako o przychodzie kształtującym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, nie sprecyzował bliżej, co należy rozumieć pod użytym pojęciem nieodpłatnego świadczenia (...) tym samym konieczne jest odwołanie się w tym zakresie do rozumienia tego pojęcia w prawie cywilnym. I tak, przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj., niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
W ocenie Spółki, uzależnienie wysokości wynagrodzenia od poziomu zysków osiąganych przez Spółkę należy traktować jako techniczny sposób ustalenia kwoty należności przysługujących Licencjodawcy z tytułu udzielenia prawa do znaku towarowego "P.". Konstrukcja § 5 przedmiotowej umowy może prowadzić do sytuacji, w której w danym roku Spółka nie będzie zobowiązana do zapłaty na rzecz Licencjodawcy opłaty licencyjnej, ponieważ wynik bilansowy Spółki będzie stratą Jednocześnie w innych latach, kiedy wynik bilansowy będzie zyskiem, może wystąpić sytuacja, że wynagrodzenie za użyczenie znaku towarowego będzie znaczne i w konsekwencji będzie rekompensowało Licencjonodawcy brak wynagrodzenia za lata, w których Spółka poniosła stratę.
Interpretacją indywidualną z [...] września 2011 r. Minister Finansów w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał stanowisko Skarżącej przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu interpretacji Minister Finansów powołał się na treść art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 5 i ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p. i stwierdził, że z uwagi na fakt, iż ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem świadczenie nieodpłatne konieczne jest odwołanie do przepisów prawa cywilnego, a także orzecznictwa i doktryny. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że przez nieodpłatne świadczenie rozumieć należy takie zdarzenia prawne i gospodarcze, dotyczące działalności gospodarczej, których skutkiem jest świadczenie nieodpłatne.
Zdaniem Ministra Finansów podstawową cechą nieodpłatnego świadczenia jest taka sytuacja, że podmiot otrzymujący przysporzenie nie będzie zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego, np. obniżki ceny z tytułu sprzedaży towaru lub świadczonej usługi. A zatem pomimo braku ustawowej regulacji zwrotu normatywnego "nieodpłatne świadczenie" przyjąć można, że w rozumieniu podatkowym obejmuje on wszelkie świadczenia, w tym mające za przedmiot korzystanie z cudzych praw. Kluczową cechą nieodpłatnego świadczenia jest więc to, że otrzymujący takie świadczenie nie jest zobowiązany do wykonania jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Aby zatem dane świadczenie mogło być uznane za świadczenie nieodpłatne konieczne jest by polegało ono wyłącznie na jednostronnym przysporzeniu po stronie podmiotu, który świadczenie to uzyskał. Nieodpłatnym świadczeniem będą więc w szczególności wszelkie wykonane na rzecz uprawnionego świadczenia, np. przyznające mu prawa do używania składnika majątku, czy jak w rozpatrywanej sprawie prawa do używania znaku towarowego. O nieodpłatnym świadczeniu można mówić także w przypadku znoszenia określonego działania podatnika, np. nieodpłatne udostępnianie nieruchomości na prowadzenie działalności.
Minister Finansów zauważył, że wprawdzie Spółka na podstawie umowy z 31 grudnia 1998 r. zobowiązana została do ponoszenia opłat za korzystanie ze znaku towarowego "P.", jednak sposób określenia tej opłaty ustalony procentowo do osiąganego przez Spółkę zysku prowadzi do tego, że w latach kiedy Spółka ponosi straty korzystanie ze wspomnianego znaku towarowego odbywa się w istocie pod tytułem darmym. Taka sytuacja prowadzi więc do tego, że w tych latach Spółka ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania profitów z tytułu używania znaku towarowego bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek wydatków związanych z korzystaniem z "cudzego" znaku towarowego. Z tego wynika, że w takiej sytuacji brak jest odpłatności i ekwiwalentności świadczeń. W związku z tym po stronie korzystającego, czyli Spółki w latach, kiedy ponosi ona straty na całości swojej działalności gospodarczej powstaje nieodpłatne świadczenie.
Minister Finansów argumentował również, że wprawdzie podmioty gospodarcze mogą dowolnie i swobodnie podejmować decyzje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kierując się kryteriami własnego rachunku ekonomicznego - tym niemniej ocena skutków podatkowych tych decyzji winna opierać się na przepisach prawa podatkowego. I jakkolwiek strony mogą w ramach kodeksowej zasady swobody kształtowania umów swobodnie kształtować swoje prawa i obowiązki w zawieranych umowach, które nie mogą być przedmiotem ingerencji organów podatkowych, w sytuacji, gdy skutki tych umów odnoszą się do zobowiązań podatkowych podatników, organ ma nie tylko prawo, lecz obowiązek dokonać oceny tych skutków opierając się na przepisach prawa podatkowego.
Minister Finansów stwierdził, że w przedmiotowej sprawie w latach, kiedy wynik bilansowy Spółki wykazuje straty znajdzie zastosowanie przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 z uwzględnieniem art. 12 ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., poprzez błędne przyjęcie, że w okresie kiedy wynik bilansowy Spółki wskazuje straty i w związku z tym Spółka nie ponosi żadnej opłaty za korzystanie ze znaku towarowego za ten okres, mieści się w pojęciu nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu na gruncie u.p.d.o.p.
W uzasadnieniu Skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowaną argumentację.
Wskazała, że wynagrodzenie za używanie znaku towarowego zostało uzależnione od poziomu zysków osiąganych przez P.. Jest to techniczny sposób ustalania kwoty należności przysługujących Licencjodawcy z tytułu udzielenia prawa do znaku towarowego "P".
Zdaniem Skarżącej nie można mówić w niniejszej sprawie o nieodpłatnym świadczeniu, gdyż faktycznie Skarżący jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia przy spełnieniu odpowiedniego warunku, jakim jest osiągnięcie zysku bilansowego. Nie można bowiem zakładać, jak to uczynił Minister Finansów w wydanej interpretacji indywidualnej, że Skarżący w ten sposób uchyla się od opodatkowania.
Strona argumentowała, że tylko świadczenia nieekwiwalentne mogą stanowić przychód podatkowy po stronie otrzymującego. Ekwiwalentność, którą wyłącza możliwość powstania przychodu podatkowego z tytułu nieodpłatnego przysporzenia, oznacza wystąpienie świadczenia wzajemnego. Forma takiego świadczenia wzajemnego jest dowolna - może być wyrażona w pieniądzu lub np. w towarach. Co ważne podkreślenia ekwiwalentność nie może wystąpić ani w momencie dokonywania świadczenia, ani w jakimkolwiek momencie przyszłości. Natomiast jeśli ekwiwalentność jest wpisana od samego początku, ale jest warunkowa lub odsunięta w czasie, to nie można mówić, że nie występuje.
W ocenie Skarżącej w przypadku używania znaku towarowego przez Skarżącą w roku podatkowym, kiedy Skarżący osiągnie stratę bilansową, nie można mówić o świadczeniu nieodpłatnym, bo wynagrodzenie za prawo do używania znaku towarowego istnieje tylko że jest warunkowe i zwykle odsunięte w czasie. W związku z tym występuje tutaj ekwiwalentność, która wyklucza powstanie nieodpłatnego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest w tej sprawie interpretacja indywidualna Ministra Finansów, wydana w oparciu o przepisy art. 14 b i nast. Ordynacji podatkowej. W tym kontekście należy przypomnieć, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o interpretację jest obowiązany m.in. do ..."wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego...". Podany we wniosku stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone w ustawie skutki prawne (A.Kabat {w:} J S. Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, komentarz wydanie 5, Lexis Nexis, Warszawa 2009, s. 105). Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę.
Należy podkreślić, że zaskarżona interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny i to bez jakiejkolwiek modyfikacji co do zaprezentowanego w wniosku stanu faktycznego, czego wymaga art. 14c §1 Ordynacji podatkowej. Kwestią kluczową jest zaś wykładnia przepisu prawa materialnego, tj. art. 12 ust.1 pkt 2 u.p.d.o.p.
W ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., zgodnie z którym przychodami , z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz 14 są w szczególności - "wartość otrzymanych nieodpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych świadczeń". Ustawodawca stanowiąc o wartości nieodpłatnych świadczeń, jako o przychodzie kształtującym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym nie sprecyzował bliżej, co należy rozumieć pod pojęciem nieodpłatnego świadczenia
Wypada więc przypomnieć dotychczasową interpretację tego przepisu ukształtowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2002 r. FPS 9/02 /ONSA 2003 z. 2 poz. 47/ wyrażono pogląd, że pojęcie "nieodpłatne świadczenie" ma na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem nie tylko świadczenia w znaczeniu cywilistycznym, ale także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu. Są to zatem takie zjawiska i zdarzenia, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Definicja ta była kontynuacją linii orzeczniczej zapoczątkowanej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1999 r. II RN 31/99 /OSNAPU 2000 nr 13 poz. 496/, rozwiniętej wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. z dnia 28 stycznia 2000 r. I SA/Gd 2285/98 i z dnia 10 kwietnia 2000 r. III SA 252/99 /nie publ./ oraz Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r. III RN 106/01 /OSNP 2003 nr 11 poz. 261/.
Linia ta pomimo krytyki w piśmiennictwie /por. glosy: A. Mariański - Monitor Podatkowy 2003 nr 4 s. 46; J. Wiśniewski - Przegląd Podatkowy 2003 nr 5 s. 43 i M. Kośmider - Glosa 2003 nr 12 s. 4/ oraz odmiennych orzeczeń , została podtrzymana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyroki: z 2 czerwca 2005 r. FSK 2004/04 - Lex nr 173016; z dnia 30 sierpnia 2005 r. FSK 2105/04 - POP 2006 nr 5, s. 90; z dnia 1 września 2005 r., FSK 2236/04 - Lex nr 173163; z dnia 10 maja 2006 r. II FSK 313/06 - Lex nr 1988/04/.
Podsumowanie tych poglądów znalazło wyraz w kolejnej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r. II FPS 1/66 /ONSAiWSA 2006 nr 6 poz. 153/.W uzasadnieniu uchwały podtrzymując definicję nieodpłatnego świadczenia wyrażoną w uchwale z dnia 18 listopada 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż pojęcie nieodpłatnego świadczenia, wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., nie może być zawężone do jego cywilistycznego znaczenia. Stanowisko to wynika z konstatacji, że o ile w prawie cywilnym nie ma świadczenia bez świadczącego, o tyle w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych nie jest istotne, kto świadczył ani czy w ogóle działanie innego podmiotu było źródłem przysporzenia majątkowego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródła przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty. Właśnie ta zasada stanowi podstawę do odmiennego od cywilistycznego rozumienia pojęcia "świadczenie" na gruncie tej ustawy. Skoro bowiem nie jest ważne źródło przychodów, lecz sam fakt osiągnięcia dochodu, to tym bardziej nie jest ważne, czy osiągnięty dochód był następstwem działania /zaniechania/ innej osoby, czy też nie.( zob. także wyrok NSA z dnia 29 maja 2012r. II FSK 2167/10, WSA w Gliwicach z 26 listopada 2009r. I SA/Gl 404/09).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyżej uchwałach i wyrokach.
Strona skarżąca utrzymywała, że nie musi rozpoznawać przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia za lata, w których nie występuje zysk bilansowy , gdyż w innych latach, kiedy wynik bilansowy będzie zyskiem, może wystąpić sytuacja, że wynagrodzenie za użyczenie znaku towarowego będzie znaczne i w konsekwencji będzie rekompensowało licencjodawcy wynagrodzenie za lata, w których Spółka poniosła stratę. W ocenie Sądu nie można jednak odmówić racji argumentacji organu, który uznając stanowisko Spółki za nieprzekonywujące wskazywał, że trudno przewidzieć na jakim poziomie Spółka w przyszłości osiągnie zyski i czy je w ogóle osiągnie, natomiast z pewnością będzie posługiwała się udostępnionym na podstawie licencji znakiem towarowym " P.", czerpiąc z tego korzyści
Stanowisko prezentowane przez Spółkę odwołuje się do istoty stosunku zobowiązaniowego, z którego winna wynikać nieodpłatność świadczenia. O odpłatnym charakterze umowy decyduje wola stron. W ocenie Spółki umowa o udzielenie licencji ma niewątpliwie charakter odpłatny, skoro kreuje dla niej obowiązek corocznego uiszczania opłaty licencyjnej.
Zdaniem Sądu przyjęcie prezentowanej wcześniej w powołanych uchwałach NSA wykładni pojęcia nieodpłatnego świadczenia za prawidłową oznacza, że w omawianym przypadku, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie ma rozstrzygającego znaczenia istnienie lub nie - zamiaru nieodpłatnego świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009r. II FSK 932/08). Istotna jest natomiast nieekwiwalentność przysporzenia.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że odpłatność nie stanowi essentialii negotii umowy o udzieleni licencji. Art. 43 ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych dopuszcza udzielenie licencji także pod tytułem darmym. Strony takiej umowy mogą na zasadzie autonomii woli, a zatem zupełnej dowolności regulować kwestie odpłatności, czy też nie umowy o udzielenie licencji. W ramach autonomii woli stron, dopuszczalne jest również łączenie odpłatnych wariantów : systemu wynagrodzenia procentowego z systemem wynagrodzenia ryczałtowego - przy tym ostatnim wynagrodzenie nie jest zależne od żadnych zmiennych czynników zachodzących po zawarciu umowy i jest określone kwotowo w umowie. Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji, taki też mieszany system wynagrodzenia przyjęty został w umowie o udzielenie licencji zawartej między Skarżąca a P., w okresie pierwszych sześciu lat obowiązywania umowy. Opłata licencyjna wynosiła 3% zysku bilansowego licencjobiorcy, minimum jednak 5.000 zł. za każdy market, powiększona o ewentualne wymagalne podatki. Zastrzeżenie minimalnego progu kwotowego gwarantowało wynagrodzenie licencjodawcy nawet w roku, kiedy Spółka nie wypracowała zysku. Wolą stron umowy zrezygnowano z tak ustalonego sposobu wynagrodzenia, pozostając przy zapisie, który gwarantował wynagrodzenie licencjodawcy jedynie za lata, w którym wystąpił dodatni wynik bilansowy. Spółka została więc de facto zwolniona z obowiązku ponoszenia opłat licencyjnych za lata, w których nie wystąpił zysk.
Niewątpliwie pojęcie przychodu jest pojęciem osadzonym w czasie. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jako podstawowy okres rozliczeniowy przyjęty został rok podatkowy. W związku z tym pojęcie przychodu należy odnosić do świadczeń, w tym nieodpłatnych, otrzymanych w roku kalendarzowym. W świetle przytoczonych rozważań, aby dane świadczenie mogło być uznane za świadczenie nieodpłatne konieczne jest wykazanie, że w danym roku podatkowym nastąpiło świadczenie polegające wyłącznie na jednostronnym przysporzeniu po stronie podmiotu, który świadczenie uzyskał.
W ocenie Sądu Minister Finansów prawidłowo uznał, że Skarżąca w latach, w których nie wystąpił zysk bilansowy, nie poniosła żadnych wydatków związanych z uzyskaniem korzyści z tytułu używania znaku towarowego "P.". Wskazywana we wniosku możliwość wystąpienia sytuacji, kiedy w kolejnych latach wynik finansowy będzie zyskiem i "może wystąpić sytuacja, że wynagrodzenie za użyczenie znaku towarowego będzie znaczne i w konsekwencji będzie rekompensowało licencjodawcy brak wynagrodzenia za lata, w których Spółka poniosła stratę" nie mogła być w ocenie Sądu brana pod uwagę. Nie mogła być uznana za jakąkolwiek formę płatności odroczonej choćby z tego względu, że Skarżąca sytuację wystąpienia zysku i to w wysokości tak znacznej, która rekompensowałaby brak wynagrodzenia za lata, kiedy wystąpiła strata, opisała jako możliwą do wystąpienia (a więc nie – pewną). Przedmiotem oceny prawno- podatkowej były zdarzenia konkretnych lat podatkowych, w których nie wystąpił zysk bilansowy, kiedy Spółka korzystając z udostępnionego jej znaku towarowego w celu prowadzenia działalności gospodarczej, nie ponosiła za ten okres ekwiwalentnego świadczenia w postaci opłaty licencyjnej. Skarżąca miała bowiem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania profitów z tytułu używania znaku towarowego, w postaci odwoływania się do wizerunku firmy o ustalonej marce na rynku, bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek wydatków związanych z używaniem "cudzego" znaku towarowego.
Reasumując, przedstawiony we wniosku o udzielenie interpretacji stan faktyczny usprawiedliwiał ocenę, ze Skarżąca w latach, kiedy wynik finansowy wykazywał stratę, uzyskała przychody z tytułu używania znaku towarowego, o których mowa w art. 12 ust.1 pkt 2 u.p.d.o.p.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło