II SA/Wr 399/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-10-18
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Mieczysław Górkiewicz, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości znajdujących się w bezpośredniej bliskości planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, którzy nie byli stronami postępowania o pozwolenie na budowę, powinni zostać uznani za strony w postępowaniu o wznowienie tego postępowania, a tym samym czy organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji nieprawidłowo ustaliły krąg stron w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Brak prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, a w konsekwencji odmowa przyznania skarżącym statusu strony, stanowiło naruszenie przepisów postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, wskazując na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem prawidłowego ustalenia stron.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody, która odmówiła uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji uznały, że skarżący, właściciele sąsiednich nieruchomości, nie byli stronami postępowania o pozwolenie na budowę, ponieważ ich nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji oraz niezgodność lokalizacji wieży z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski Protokolant - Agata Szlachetka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skarg A.J.-G., A.M., M.Ż. oraz K.P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżących A.J.-G., A.M. i M.Ż. kwoty po 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem uiszczonych wpisów od skarg, zaś na rzecz skarżącej K.P. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Wojewoda D. po rozpatrzeniu odwołania A.P., S.P., A.J.-G., A.M., M.Ż., K.P. i E.M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r., Nr [...] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 23 października 2009r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] – P. wraz z budową wieży o wysokości 50 metrów, na działce nr 1 i części działki nr 2, AM - 25, obręb M., przy ul. [...] we W., uchylił w całości decyzję organu I instancji i w tym zakresie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia 23 października 2009 r., Nr [...].
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że Prezydent W. opisaną wyżej decyzją umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną ww. decyzją zainicjowanego podaniami: A.M., M.Ż., A.J.-G., K.P., E.M., R.M., J.J., L.M., M.L., M.Z., M.R., L.Ś., M.Ś., M.P., P.J., M.W., B.M.-K., M.J., P.Z., R.Cz.-Z., E.R., A.R., K.L.-M., R.M., W.K., O.M. Sp. z o.o. Sp. k., P.L., K.K., A.K., Ł.P., B.Sz., T.K., J.K., Sz.Z., A.W., S.P., B.K., M.K.-R.. Wnioskodawcy jako podstawę wznowienia wskazali przesłankę z art. 145 § 1 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Organ I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 15 marca 2011r., Nr [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie, w której wydano wyżej opisaną decyzję o pozwoleniu na budowę. Analizując legitymację procesową wnioskodawców stwierdził, że kwestionowana decyzja prawidłowo określiła obszar oddziaływania inwestycji. Uprawniony projektant określił na projekcie zagospodarowania terenu wypadkową pola promieniowania o wartości przekraczającej dopuszczalny poziom dla miejsc dostępnych dla ludności, który jest jednoznaczny z obszarem oddziaływania tej inwestycji. Obszar, o którym mowa wyżej obejmuje jedynie działki oznaczone ewidencyjnie jako nr 1, nr 2, nr 3, nr 5/197, AM-25 oraz nr 1/1, AM-24, obręb M.. Oznacza to, że tylko właścicielom ww. nieruchomości przysługiwał przymiot strony postępowania. Nadto zdaniem organu I instancji, oddziaływanie spornej inwestycji nie będzie związane z przepisami techniczno-budowlanymi.
Od przedmiotowej decyzji odwołania wnieśli S.P., A.-J.-G., A.M., M.Ż., K.P., E.M.. Odwołania zostały zasadniczo oparte na tożsamej argumentacji, która sprowadzała się do zarzucenia kwestionowanemu rozstrzygnięciu:
- naruszenia art. 151 oraz art. 105 k.p.a., poprzez wydanie błędnego orzeczenia o umorzeniu postępowania i przyjęcia, że brak przymiotu strony stanowi o bezprzedmiotowości postępowania;
- naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie, że sporna inwestycja jest zgodna z przeznaczeniem ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego;
- naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nieprzyznanie wnioskodawcy przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę;
- naruszenie art. 8 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. i w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nie podanie ilości anten, ich mocy, które zostały objęte analizą oraz nie wskazanie czy wyliczenia mocy EIRP zawierają błędy metody obliczeniowej wynoszącej 50% odbić oraz kumulacji pola elektromagnetycznego w środowisku.
Ponadto skarżący z ostrożności procesowej - w przypadku nie uznania ich legitymacji procesowej, wnieśli o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wojewoda D. rozpatrując wniesione odwołania, podkreślił, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało zainicjowane wnioskami właścicieli nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie planowanej stacji bazowej, którzy konsekwentnie argumentowali, że przedmiotowa inwestycja obejmie zakresem negatywnego oddziaływania ich nieruchomości. Dlatego punktem wyjścia do oceny prawidłowości kwestionowanej decyzji jest obowiązująca na płaszczyźnie prawa budowlanego definicja strony. I tak, stosownie do art. 28 ust. 2, w 1 związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są m.in. właściciele, zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który należy rozumieć jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Zgodnie z powoływaną wyżej definicją prawodawcy "oddziaływanie" musi oznaczać wynikające z przepisów odrębnych, związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Oznacza to, że chociaż realizowana inwestycja może wywierać wpływ na sąsiednią nieruchomość to nie zawsze ten wpływ będzie skutkował przyznaniem legitymacji procesowej właścicielom sąsiednich nieruchomości. Zdaniem organu, wpływ ten musi skutkować "ograniczeniem w zagospodarowaniu sąsiedniego terenu". Innego rodzaju ograniczenia lub immisje nie mają znaczenia z pozycji zagadnienia ustalenia kręgu stron procesu budowlanego.
Analizując normatywny zakres art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie można w ocenie organu odwoławczego, stracić z pola widzenia, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Tym samym, aktualną sytuację prawną mieszkańców Osiedla M. w relewantnym aspekcie możliwości zagospodarowania należących do nich nieruchomości (o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), wyznaczają przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego południowej części obszaru rozwoju M.M. III we W. zatwierdzonego przez Radę Miejską we W. uchwałą Nr [...] z dnia 11 lipca 2003 r. W/w teren został przeznaczony przede wszystkim pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Z kolei teren tego planu położony najbliżej spornej stacji bazowej telefonii komórkowej (w odległości do ok. 150 metrów) został objęty ustaleniami jednostek strukturalnych oznaczonych symbolami: 28 MN, 29 MN, 30 MN (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) oraz 25 MNS-U. Przy czym w ocenie organu istotne w ocenie organu jest to, że na terenach tych wprowadzono normatyw maksymalnej wysokości zabudowy wynoszący odpowiednio 12 metrów (28 MN, 29 MN, 30 MN) oraz, 14 metrów (25 MNS-U).
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy podkreślił, że z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że planowana stacja bazowa telefonii komórkowej zlokalizowana będzie w odległości ok. 50 metrów od południowej granicy osiedla. Dalej, 6 anten sektorowych zostanie zawieszonych na wysokości 40 metrów nad poziomem terenu, z kolei 7 anten radioliniowych zostanie zawieszonych na wysokości 48,7-49,9 metrów. Wreszcie w przedłożonym projekcie budowlanym jego autor zadeklarował, że wypadkowy obszar promieniowania generowanego przez ww. anten o mocy większej niż 0,1 W/m2 ograniczy się do obszaru ok. 50 m wokół wieży, czyli od strony północnej nie przekroczy terenu inwestycji - działki nr 1, AM-25, obręb M..
W konsekwencji powyższych ustaleń, w rozpatrywanej sprawie nie będziemy mieli - w ocenie organu odwoławczego do czynienia z "ograniczeniem w zagospodarowaniu" nieruchomości odwołujących się mieszkańców Osiedla M., w znaczeniu nadanym przez art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Uwzględniając bowiem z jednej strony, dopuszczony w planie miejscowym sposób zagospodarowania Osiedla M. budynkami mieszkalnymi o maksymalnej wysokości 14 metrów, jak i odległości oraz parametry techniczne spornej stacji bazowej (zasięg promieniowania ponadnormatywnego oraz wysokość zawieszenia anten), planowana inwestycja w żaden sposób nie ograniczy sposobu zagospodarowania nieruchomości należących do osób wnioskujących o wznowienie postępowania. Innymi słowy, nie ustalono, aby zrealizowanie przedmiotowej inwestycji spowodowało - w świetle obowiązujących przepisów prawa - iż zakres potencjalnego inwestowania na tychże nieruchomościach będzie w jakikolwiek sposób ograniczony w porównaniu ze stanem sprzed wydania tej decyzji.
Zdaniem organu, na taką konkluzję nie wpłynęła argumentacja odwołujących się, która w ogóle nie dotyczyła istotnej kwestii wpływu inwestycji na sposób zagospodarowania ich nieruchomości. Organ podkreślił przy tym, że innego rodzaju ewentualne immisje na nieruchomości sąsiednie, które jednak nie zmieniają możliwości ich zagospodarowania nie kreują legitymacji procesowej w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że skoro skarżący nie byli stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, to tym bardziej nie będzie przysługiwał im status stron postępowania nadzwyczajnego w sprawie wznowienia postępowania. Oznacza to w konsekwencji, że kontrolowane rozstrzygnięcie Prezydenta W. oparte zostało na prawidłowych merytorycznych konkluzjach.
Jednakże uzasadnione wątpliwości budziła w ocenie organu odwoławczego zastosowana przez organ I instancji na podstawie przepisu art. 105 k.p.a., forma rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Jeżeli bowiem składający wniosek o wznowienie postępowania twierdzi, że jako strona postępowania bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, to weryfikacja tych twierdzeń może nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania. Wiąże się to bowiem z ustaleniem rzeczywistego istnienia wskazanych we wniosku o wznowienie podstaw, to jest tego, czy wnioskodawca jest stroną i czy z powodu pominięcia go nie brał on udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji, której dotyczy wniosek. Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot nie będący stroną będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz do k.p.a., Zakamycze 2005, s. 882, a także wyrok NSA z dnia 19 października 2011 r., II OSK1406/10, Lex Nr 1070327). Tym samym należało zdaniem organu orzec, jak na wstępie.
Jednocześnie Wojewoda wskazał, że nie znalazł podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji organu I instancji z dnia 23 października 2009 r., Nr [...].
Na powyższą decyzję Wojewody skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła: A.J.-G., A.M., M.Ż. i K.P.. W jednobrzmiących skargach A.J.-G. i K.P. zarzucono: rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepodjęciu przez Wojewodę wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również na nierozpatrzeniu przez Wojewodę w sposób należyty całego materiału dowodowego, co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego;
- naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego w zw. z art. 122 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska ("UPOŚ") i § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprzyznanie wnioskodawcy przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pomimo, iż wnioskodawcy byli władającymi nieruchomościami znajdującymi się w obszarze oddziaływania inwestycji;
- naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że przeznaczenie uzupełniające pn. "telekomunikacja" terenów oznaczonych symbolem 22 U w uchwale nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia 14 lutego 2008r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części zespołu urbanistycznego Las M. we W., obejmuje "infrastrukturę telekomunikacyjną" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz.1800, ze zm.), a w konsekwencji lokalizacja wieży kratowej stanowiącej oparcie dla stacji bazowej na terenach oznaczonych symbolem 22 U jest niezgodna z postanowieniami m.p.z.p..
Powołując się na powyższe, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, oraz o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę ze względu na rażące naruszenie przy wydaniu pozwolenia na budowę art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Uzasadniając zarzut rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wskazano, że kratowa wieża służąca dla stacji bazowej telefonii komórkowej jest zlokalizowana na terenie oznaczonym w mpzp symbolem 22 U, gdzie zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 1 i 2 m.p.z.p. dla tegoż terenu jako przeznaczenie uzupełniające ustalono m.innymi "telekomunikację". Zdaniem skarżących znaczenie przywołanego powyżej pojęcia "telekomunikacja" należy odczytywać w kontekście przepisów Prawa telekomunikacyjnego, a w szczególności art. 2 pkt 8 zawierającego definicję pojęcia "infrastruktura telekomunikacyjna" oraz art. 2 pkt 46 zawierającego definicję pojęcia "urządzenie telekomunikacyjne". W myśl przywołanych regulacji "infrastruktura telekomunikacyjna" to "urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, wieże, maszty, kable przewody oraz osprzęt wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji" zaś "urządzenia telekomunikacyjne" to "urządzenia elektryczne lub elektroniczne przeznaczone do zapewnienia telekomunikacji". Z powyższych definicji wynika zdaniem skarżących, że m.p.z.p. w zakresie w jakim reguluje przeznaczenie terenów oznaczonych symbolem 22 U, nie odnosi się do grupy obiektów/urządzeń objętych definicją infrastruktury telekomunikacyjnej", do której należą wieże i maszty, a jedynie do urządzeń objętych definicją "urządzeń telekomunikacyjnych". O ile więc dopuszczalność lokalizacji stacji bazowej na terenie oznaczonym symbolem podstawie § 4 ust. 1 pkt 10 m.p.z.p. nie powinna budzić wątpliwości, o tyle wykluczona jest możliwość posadowienia na tymi terenie wieży kratowej służącej jako oparcie dla stacji bazowej. Zauważono przy tym, że lokalizacja kratowej wieży będącej wsparciem dla stacji bazowej nie jest także możliwa w oparciu o inne przeznaczenie opisane w m.p.z.p. dla terenu oznaczonego symbolem 22 U. Z kolei w myśl § 2 pkt 2 m.p.z.p. infrastruktura techniczna to "sieci uzbrojenia technicznego, w tym sieci wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, elektroenergetyczne, ciepłownicze, telekomunikacyjne, a także kabiny telefoniczne i anteny oraz inne podobne". W opinii skarżących - kratowa wieża z całą pewnością nie stanowi sieci telekomunikacyjnej, nie jest także anteną (anteny są częścią składową stacji bazowej). Dlatego też należy przyjąć, że w ramach urządzeń infrastruktury technicznej nie przewiduje się lokalizacji kratowych wież będących wsparciem dla stacji bazowych.
Uzasadniając zaś zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego podkreślono, że przepisy art. 122 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia M.Śr. z 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, określają standard jakości środowiska w zakresie emisji pól elektromagnetycznych. Przepisy te rozróżniają, czego zdaje się nie dostrzegać Wojewoda, standard emisji pól elektromagnetycznych na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową (§ 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia) oraz w miejscach dostępnych dla ludności (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia). Powoływanie się przez organ odwoławczy na wysokość dopuszczalnej zabudowy sugeruje, że organ ten utożsamia obszar oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa Budowlanego wyłącznie z drugim ze wskazanych powyżej standardów. Takie stanowisko Wojewody jest w sposób oczywisty błędne i nie uwzględnia przywołanych powyżej przepisów art. 122 ust. 1 UPOŚ i §1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia w sprawie pól elektromagnetycznych. W konsekwencji czego decyzja Wojewody narusza art. 28 ust. 2 Prawa Budowlanego.
Niezależnie od powyższego skarżące podkreśliły, odwołując się do argumentacji obszernie przytoczonej w odwołaniu od decyzji Prezydenta, iż w niniejszej sprawie na żadnym z jej etapów nie przeprowadzono w sposób należyty postępowania oceniającego rzeczywisty, a nie tylko deklarowany przez przedstawiciela inwestora i przyjmowany przez organy administracji bez jakiejkolwiek weryfikacji, wpływ inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi.
Z kolei skarżąca A.M. zarzuciła naruszenie:
- art. 8, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania a szczególnie tych dotyczących mocy anten, kumulacji, odbić, błędu metody obliczeniowej;
- art. 7-9, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nie dokonanie precyzyjnych ustaleń w zakresie (samodzielnego, ustalania obszaru oddziaływania inwestycji, lecz przyjęcie bezkrytycznie ustaleń inwestora, które dotyczą kilkakrotnie zaniżonych mocy anten i nie zawierają błędu metody obliczeniowej oraz odbić;
- art. 3 pkt, 20 w związku z art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nie wskazanie, jaki przepis odrębny ustawy prawo ochrony środowiska był podstawą do ustalania obszaru oddziaływania inwestycji oraz dlaczego nie uwzględniono mocy maksymalnych anten według danych katalogowych (NSA II OSK 1485/10 w wyroku z dnia 25.10.2011r.) błędu metody obliczeniowej na poziomie 50 % oraz odbić;
- § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2004, Nr 254, poz. 2573 ze zm.) poprzez pominięcie zjawiska kumulacji pola elektromagnetycznego w środowisku, gdy konieczność stosowania powyższego przepisu potwierdza NSA w wyroku II OSK 1695/10 z dnia 14.12.2011r., II OSK 1485/10 z dnia 25.10.2011r.;
- art. 144 ust 1 oraz ust 2 ustawy prawo ochrony środowiska w powiązaniu z art. 64 ust 1, ust 2 oraz ust 3 w związku z art. 74 ust 1 Konstytucji RP w odniesieniu do art. § 1 pkt. 1 a oraz § 1 pkt. 1 b rozporządzenia M. Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych (...), poprzez pominięcie okoliczności, iż inwestycja zmienia standardy środowiska w odniesieniu do miejsc przeznaczonych pod zabudowę i tym samym wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powołując się na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę z dnia 23 października 2009r. Nr [...]. W uzasadnieniu skargi, skarżąca w kwestii dotyczącej kwalifikacji inwestycji oraz ustalenia zasięgu występowania ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego przywołała stanowisko z dnia 25.08.2011r. sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia J.Sz. działającego z upoważnienia ministra, będącego odpowiedzią na interpelację poselską nr 23966.
Ponadto skarżąca podkreśliła, że jak słusznie stwierdził biegły Sądu Okręgowego w K. parametry podane w badanej dokumentacji środowiskowo - budowlanej nie uwzględniają wzrostu wartości E1RP (identycznie jak w niniejszej sprawie) w wyniku nakładania się wiązek antenowych emitowanych przez poszczególne anteny lub zespoły antenowe dla określonych kierunków promieniowania wyznaczonych azymutami.
Powołując się także na orzecznictwo NSA skarżąca wniosła, aby Sąd sprawdził poprzez zbadanie taksatywne określonych przez skarżącą kwestii, czy faktycznie decyzja pozwala na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji.
W konsekwencji powyższego, skarżąca stwierdziła, że organ nie ustalił zasięgu pola ponadnormatywnego tym bardziej, iż nie uwzględniono błędu metody obliczeniowej oraz zjawiska odbić (tu m.in.: w pobliżu planowanej inwestycji znajdują się obiekty budowlane będące ponadto miejscami dostępnymi dla ludności).
W konsekwencji skarżąca stwierdziła, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż zasięg ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego wystąpi w odległościach nawet do 150 metrów. Jednakże organ nie dokonuje subsumcji, co nie pozwala na poznanie jego stanowiska w powyższej kwestii.
Również skarżąca M.Ż. decyzji Wojewody zarzuciła:
1) rażące naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziły do naruszenia przepisów prawa materialnego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego a to:
- art. 28 ust.2 ustawy Prawo budowlane polegające na nie przyznaniu skarżącej i innym wnioskodawcom prawa strony,
- 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędnie przyjęcie zgodności inwestycji budowy wieży z planem zagospodarowania przestrzennego,
- przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w związku z art. 34 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wobec powyższego skarżąca wniosła do uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę z dnia 23 października 2009 r., Nr [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organ przy ustalaniu stanu faktycznego opierał się jedynie na twierdzeniach i dokumentach złożonych przez wnioskodawcę budowy wieży, a te nie pozwalały na zbadanie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a szczególnie władających nieruchomościami położonymi w sąsiedztwie wzniesionego obiektu. Oparcie się jedynie na dokumentach złożonych z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę nie mogło doprowadzić do dokonania prawidłowych ustaleń co do oddziaływania wieży i posadowionych na niej anten na nieruchomości sąsiednie. Nie spełnia tego wymogu ocena oparta jedynie na deklarowanych danych podanych przez inwestora.
Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a szczególnie mocy anten, kumulacji pola elektromagnetycznego w środowisku, odległości od środka elektrycznego miejsc dostępnych dla ludzi. Nadto uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania konkretnych przepisów prawa na podstawie którego dokonał ustaleń o nie oddziaływaniu inwestycji na nieruchomości sąsiednie.
Po wtóre zdaniem skarżącej - nie dokonując wymaganych prawem ustaleń Wojewoda doszedł do wniosku że inwestycja nie oddziaływuje na nieruchomość między innymi skarżącej. Ustaleń, których nie dokonano to miedzy innymi ustalenie mocy promieniowania w tym kumulacji wiązki promieniowania, wzrostu wartości EIRP w wyniku nakładania się wiązek antenowych emitowanych przez poszczególne anteny. Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy a tym bardziej skarżąca i inni wnioskodawcy w sprawie o wznowienie nie mogli dokonać wnikliwego zbadania oddziaływania inwestycji na środowisko z tego powodu, że dokumentacja budowlana na podstawie której wydano pozwolenie na budowę nie zawiera istotnych i wymaganych prawem dokumentów - narusza tym samym przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Przedłożona do wniosku o pozwolenie na budowę dokumentacja nie zawiera między innymi:
1. ogólnej charakterystyki sieci telefonii komórkowej,
2. charakterystyki stacji bazowej,
3. typu anten sektorowych i radiolinii oznaczonych wg. producenta,
4. parametrów poszczególnych anten sektorowych i radiolinii wg. specyfikacji ich producentów,
5. wymiarów geometrycznych anten, ich ciężaru,
6. zakresu pochylenia mechanicznego i pochylenia elektrycznego wiązki antenowej,
7. danych o długości kabla jego typu i rozmieszczenia,
8. określenia typu zespołu nadawczo-odbiorczego wg. producenta,
9. konfiguracji zespołu nadawczo-odbiorczego sterującego anteny sektorowe,
10. mocy wyjściowej nadajników sterujących anteny sektorowe w konfiguracji określonej przez producenta zgodnie ze specyfikacją techniczną producenta,
11. mocy nadajników sterujących anten radiolinii,
12. obliczenia budżetu mocy dla anten sektorowych i anten radiolinii,
13. obliczenia zasięgu wzdłuż osi wiązki promieniowania dla anten sektorowych i anten radiolinii.
W dalszej części skargi skarżąca stwierdziła, ze wyniki obliczeń winny być umieszczone w tabelach z opisami, obliczeniami parametrów, podanymi jednostkami miar. Dokumentacja winna być uzupełniona również o rysunki miedzy innymi przekrojów występowania obszarów granicznych o wartości 0,1W/m2 w płaszczyźnie poziomej i pionowej dla projektowanych anten, przewidywanego rozkładu obszarów granicznych o wartości 0,1W/m2 na tle planu terenu, planu rozmieszczenia anten sektorowych i radiolinii.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego skarżąca wskazała na art. 122 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (...), a które to przepisy nie zostały w sprawie uwzględnione, a powinny z powodu zmiany standardu środowiska spowodowanego inwestycją i to z uwzględnieniem prawidłowej interpretacji pojęcia miejsc dostępnych dla ludzi (wyroki NSA z dnia 15 października 2009r. sygn. akt II OSK 1581/08; z dnia 31 maja 2010r. sygn. akt I OSK 719/09.
Naruszenie zaś art. 7 i 77 § 1 k.p.a. miało miejsce zdaniem skarżącej również z tego powodu, że pomimo oczywistego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego polegającego na sprzeczności inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę z m.p.z.p. nie doszło do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 23 października 2009r. Nr [...] z urzędu. Skarżąca powołując się m. innymi na przepis § 20 ust. 1 pkt 1 i 2 m.p.z.p. stwierdziła, że plan w zakresie w jakim reguluje przeznaczenie terenów oznaczonych symbolem 22 U, nie odnosi się do grupy obiektów/urządzeń objętych definicją "infrastruktury telekomunikacyjnej", do której należą wieże i maszty, a jedynie do urządzeń objętych definicją "urządzeń telekomunikacyjnych". O ile więc dopuszczalność lokalizacji stacji bazowej na terenie oznaczonym symbolem 22 U na podstawie § 4 ust. 1 pkt 10 planu nie powinna budzić wątpliwości, o tyle wykluczona jest możliwość posadowienia na tym terenie wieży kratowej służącej jako oparcie dla stacji bazowej.
Oznacza to w ocenie skarżącej, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest sprzeczna z treścią m.p.z.p. Tym samym stwierdzenie przez organ odwoławczy zgodności pozwolenia na budowę z postanowieniami m.p.z.p. stanowi rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Dodatkowo skarżąca zauważyła, że lokalizacja kratowej wieży będącej wsparciem dla stacji bazowej nie jest także możliwa w oparciu o inne przeznaczenie opisane w m.p.z.p. dla terenu oznaczonego symbolem 22 U. Zdaniem skarżącej, kratowa wieża z całą pewnością nie stanowi sieci telekomunikacyjnej, nie jest także anteną (anteny są częścią składową stacji bazowej).
W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 18 października 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuścił organizację społeczną pod nazwą Ogólnopolskie Stowarzyszenie ,,P.E. "[...]" z siedzibą w Rz. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Uczestnik postępowania wniósł o uwzględnienie skarg, przychylając się do zarzutów skarżących. Do akt sprawy przedłożył kserokopię opinii biegłego dr inż. J.G.. Uczestnik postępowania zarzucił organom m. innymi, że nie ustaliły mocy maksymalnej anteny według jej danych katalogowych, jak i nie określono jaki jest błąd metody obliczeniowej na podstawie której dokonano obliczeń.
Sąd na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączyć sprawy: II SA/Wr 399/12, II SA/Wr 400/12, II SA/Wr 401/12 i II SA/Wr 436/12 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt II SA/Wr 399/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 § 2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.), zwaną dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy stwierdził, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" p.p.s.a., co powoduje, iż decyzje te podlegają usunięciu z obrotu prawnego.
Istotne jest w sprawie, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie o wznowienie postępowania zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 23 października 2009r., Nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Spółce P. S.A. w W. pozwolenia na budowę dla inwestycji: budowa stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] – P. wraz z budową wieży o wys. 50m z zagospodarowaniem terenu, ustawieniem kontenera technicznego na fundamencie, wykonaniem przyłącza WLZ, ogrodzeniu i utwardzeniu terenu stacji, wykonaniu zjazdu indywidualnego z ul. [...], montażu anten dyfuzyjnych i radiolinii przy ul. [...] we W. (Obręb: M., AM - 25, dz. nr 1, cz. dz. nr 2) - kategoria obiektu XXIX – wolnostojące maszty.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. - wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, a które to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2).
Niesporne jest w sprawie, że podstawą żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stosownie do którego – wznawia się postępowanie, jeżeli strona postępowania bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zgodzić się także należy z orzekającymi w niniejszej sprawie organami, że o tym, kto winien być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, decydujące znaczenie ma kwestia ustalenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Wynika to wprost z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz.1623 ze zm./, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
W myśl zaś art. 3 pkt 20 ustawy Prawa budowlanego, ilekroć jest w niej mowa o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Do przepisów odrębnych w rozumieniu cyt. wyżej art. 3 pkt 20 należy zaliczyć przepisy rozporządzeń wykonawczych, a zatem przepisy techniczno-budowlane, ale także przepisy dotyczące m. innymi ochrony przeciwpożarowej, prawa wodnego, ochrony środowiska, zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisy prawa miejscowego, które w myśl art.87 ust.2 Konstytucji R.P. są źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Niesporne jest w sprawie, że w postępowaniu zakończonym opisaną wyżej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 23 października 2009r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce P. S.A. w W. pozwolenia na budowę spornej inwestycji, skarżące nie uzyskały przymiotu strony (nie były zawiadomione o wszczęciu postępowania, jak i nie doręczono im również powyższej decyzji). Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym, zainicjowanym m.in. wnioskami skarżących, tak organ I instancji, jak i organ odwoławczy – przyjęły, że skarżącym nie przysługiwało prawo bycia stroną w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę opisanej wyżej inwestycji.
Wojewoda opierając się na przedłożonym przez inwestora projekcie budowlanym oraz zamieszczonym tamże oświadczeniu projektanta, stwierdził, że cyt.: "w sprawie nie będziemy mieli do, czynienia z "ograniczeniem w zagospodarowaniu" nieruchomości odwołujących się mieszkańców Osiedla M., w znaczeniu nadanym przez art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Uwzględniając bowiem z jednej strony, dopuszczony w planie miejscowym sposób zagospodarowania Osiedla M. budynkami mieszkalnymi o maksymalnej wysokości 14 metrów, jak i odległości oraz parametry techniczne spornej stacji bazowej (zasięg promieniowania ponadnormatywnego oraz wysokość zawieszenia- anten), planowana inwestycja w żaden sposób nie ograniczy sposobu zagospodarowania nieruchomości należących do osób wnioskujących o wznowienie postępowania. Innymi słowy, nie ustalono, aby zrealizowanie przedmiotowej inwestycji spowodowało - w świetle obowiązujących przepisów prawa - iż zakres potencjalnego inwestowania na tychże nieruchomościach będzie w jakikolwiek sposób ograniczony w porównaniu ze stanem sprzed wydania tej decyzji".
Niewątpliwe jest w sprawie, że skarżące są właścicielami odpowiednio następujących nieruchomości, oznaczonych jako działki: nr 2/80; 2/81; 2/83 i 2/82, a położonych w bezpośredniej bliskości nieruchomości - działki gruntu, oznaczonej nr 1, na którym zaplanowana została budowa przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z budową wieży. Choć z ustaleń organów administracji nie wynika jaka jest to konkretnie odległość, to podkreślić w tym miejscu należy, że z prawem własności skarżących do ich nieruchomości łączy się niewątpliwie prawo własności do przestrzeni nad daną nieruchomością. Zważyć należy, że w wyroku z dnia 13 października 2011r. (sygn. akt II OSK 1434/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA wskazał, że stosownie do art. 143 k.c.- własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, a zatem niezależnie od tego na jakiej wysokości anteny stacji bazowej zostaną umieszczone, oddziaływanie danej inwestycji będzie rozciągało się także na grunt sąsiedni.
W okolicznościach niniejszej sprawy, podjęcie decyzji zarówno na podstawie art. 105 k.p.a. jak to uczynił organ I instancji, jak i na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., jak z kolei uczynił organ odwoławczy - było co najmniej przedwczesne. Wprawdzie słusznie organ odwoławczy stwierdził, że niewłaściwe było umorzenie postępowania przez organ I instancji, jednakże również organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie, do czego zobowiązuje zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a..
Zgodzić się należy z zarzutami skarżących, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności sprawy, które mogłyby pozwolić na stwierdzenie (jak zaś przyjęły organy), że nieruchomości należące do skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornego obiektu, a tym samym, że nie można przyznać im statusu stron w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia 23 października 2009r., Nr [...]. Stanowi to niewątpliwie naruszenie przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art.84 § 1 k.p.a..
Wskazać przy tym należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 29 kwietnia 2009r., sygn.akt VII S.A./Wa 1746/08 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę uznaje się właścicieli sąsiadujących nieruchomości bez względu na to, czy powstający po sąsiedzku obiekt jest budowany zgodnie z przepisami technicznymi, jakim powinien odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy z naruszeniem tych przepisów, chyba że organ jednoznacznie ustali, że granice obszaru oddziaływania w otoczeniu obiektu budowlanego nie przekraczają działki którą dysponuje inwestor, a co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Odwołać się w tym miejscu również należy do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2011r., sygn.akt II OSK 304/2010, gdzie Sąd stwierdził, iż wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy, że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa, wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia, czy też utrudnienia w zakresie zagospodarowania, ale również dotychczasowego korzystania z tego terenu.
Istotne jest w niniejszej sprawie to, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, a takim jest niewątpliwie postępowanie wznowieniowe - krąg podmiotów uznanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, Lex nr 339465).
Jakkolwiek w rozpatrywanej sprawie, organy prawidłowo powołały art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, jako mające zastosowanie w niniejszej sprawie, to stosownie do wymogów w nich określonych nie wytyczyły i nie określiły terenu w otoczeniu spornej inwestycji na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tą inwestycją ograniczenia w zagospodarowaniu innych nieruchomości, czyli nie ustaliły obszaru oddziaływania obiektu. Zważyć przy tym należy, że sprawa o wznowienie postępowania jest nową sprawą, zatem w tym nadzwyczajnym trybie organy orzekające obowiązane były samodzielnie ustalić strony prowadzonego postępowania. Oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację skarżących domagających się wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę i posiadania przez nich przymiotu strony, organy administracji obu instancji powinny były odnieść się do funkcji, konstrukcji i innych cech obiektu oraz ustalić, czy przedmiotowa inwestycja należy do takiej kategorii inwestycji, z którą przepisy odrębne wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu znajdującego się w jego otoczeniu.
W ocenie Sądu nie spełnia wymogu wytyczenia i określenia przez organ obszar oddziaływania obiektu, a w konsekwencji odmowa przyznania skarżącym przymiotu strony postępowania, oparcie się organów jedynie na projekcie budowlanym przedłożonym przez inwestora w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wprawdzie zgodnie z § 8 ust.3 pkt.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego – obowiązującym na dzień wydania spornego pozwolenia na budowę /Dz.U. Nr 120, poz.1133 ze zm./, część rysunkowa projektu zagospodarowania działki powinna określać m. innymi rodzaj i zasięg uciążliwości, to nie oznacza to - jak zaś przyjęły organy, że ta część projektu budowlanego odpowiada obszarowi oddziaływania obiektu, zwłaszcza, że w myśl cyt. wyżej art.3 pkt.20 Prawa budowlanego to organ jest zobowiązany do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu.
Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie przez Sąd, że ów projekt budowlany nie mógł stanowić dostatecznej podstawy do ustalenia kręgu stron postępowania.
W okolicznościach niniejszej sprawy, oparcie się organów – jak to wyżej Sąd podkreślił - wyłącznie na projekcie budowlanym przedłożonym przez inwestora, gdy w sprawie nie była wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, stanowi naruszenie przepisów postępowania dowodowego w zakresie wszechstronnego zgromadzenia i rozważenia całokształtu materiału dowodowego. Podkreślić przy tym należy, że skoro zamierzona inwestycja emituje pole elektromagnetyczne o wartości mogących wywierać wpływ na środowisko, w szczególności na zdrowie ludzi, to w ocenie Sądu w niniejszej sprawie wymagane było posiadanie specjalistycznej wiedzy, gdy z akt sprawy nie wynika, by tak projektant na którego powołuje się organ odwoławczy, jak i autor opracowania "Opinia kwalifikacyjna" (zwłaszcza, że w aktach sprawy brak jest tegoż opracowania), legitymowali się takimi kwalifikacjami – wiadomościami. W tej sytuacji organ pomijając, a tym nie rozważając dopuszczenia dowodu z opinii biegłego – naruszył przepis art.84 § 1 k.p.a.
Równie istotnym uchybieniem było – jak trafnie podnoszą skarżące pominięcie przez organy zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych, a tym samym brak ustaleń w tym zakresie, poprzez zlecenie dokonania analiz lub ekspertyz. Podkreślić przy tym należy, że wskazanie przez projektanta – a przyjęte przez organy - wskazanie mocy promieniowania wyznaczonego dla jednej anteny stanowi zdaniem Sądu - swoisty wycinek oceny charakterystyki planowanej inwestycji, a zatem nie może zostać uznane za miarodajne, skoro niewątpliwie nie zostało wykazane, że w realiach tej sprawy nie było potrzeby sumowania parametrów wszystkich anten.
Zaniechanie rozważenia zsumowania mocy wszystkich anten przy obliczaniu równoważnej mocy promieniowanej oraz brak wyczerpującego uzasadnienia w tej kwestii stanowił naruszenie przepisów postępowania, a dokładniej art. 7, 8, 77 i 84 § 1 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a. Celem bowiem tychże regulacji prawnych jest nałożenie na organ obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zobligowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału. W doktrynie podkreśla się, iż uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności. Nadto nałożony na organy obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. W sytuacji jednak gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 402-405). Wobec powyższych uchybień związanych z brakiem należytego ustalenia stanu faktycznego, także i uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać należy za wadliwe. Strona postępowania ma bowiem prawo do uzyskania pełnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Z uzasadnienia powinno więc wynikać, że organ rozpoznający konkretną sprawę przeprowadził dokładną analizę stanu faktycznego, ustalił wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności, które miały znaczenie dla podjęcia decyzji, a także wyjaśnił znaczenie zastosowanej normy prawnej.
Nie budzi wątpliwości to, że w rozpoznawanej sprawie brak należytego ustalenia okoliczności stanu faktycznego, to jest czy zachodziła konieczność sumowania parametrów wszystkich anten czy nie, miał wpływ na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie choćby w wyroku z dnia 14 grudnia 2011r., sygn.akt II OSK 1695/10 - NSA stwierdził m. innymi, że organy winny były szczegółowo wyjaśnić czy i w jakim zakresie możliwe lub konieczne jest sumowanie mocy poszczególnych anten dla oceny i wyznaczenia ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, czego wymaga przepis § 2 pkt 1 ppkt 7 przywołanego wyżej rozporządzenia, a w razie potrzeby winny dokonać dodatkowych analiz lub ekspertyz, koniecznych dla pełnej realizacji wytycznych wynikających z przepisu § 4 rozporządzenia".
Dopiero tak przeprowadzone postępowanie dałoby podstawę do stwierdzenia, czy i którym z wnioskodawców przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym opisaną wyżej decyzją ostateczną.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji – uwzględniając przedstawione wyżej uwagi - w pierwszym rzędzie dokona wyznaczenia obszaru oddziaływania spornego obiektu kierując się kryteriami wynikającymi z definicji ustawowej tego pojęcia, przy równoczesnej wnikliwej analizie zapisów w/w i odnosząc je do okoliczności faktycznych sprawy, równocześnie mając na względzie przyjęte w orzecznictwie stanowisko, iż skoro postępowanie administracyjne ma w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, więc wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść domagającej się uznania jej za stronę postępowania /por. wyrok NSA z dnia 29 września 2010r., sygn.akt II OSK 1481/09, Lex nr 668544/. Dopiero prawidłowo wyznaczony obszar oddziaływania spornego obiektu pozwoli, na określenie kręgu stron postępowania.
W orzecznictwie przyjmuje się też, iż w procesie zmierzającym do wyznaczenia takiego obszaru nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Należy więc przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" są stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (por.wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn.akt IV SA/Po 1018/11.
W ponownym postępowaniu organ I instancji mając na uwadze przepis art.35 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego, winien dokonać również oceny czy przedmiot inwestycji określony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 23 października 2009r., Nr [...] mieści się w przeznaczeniu terenu określonym w § 20 ust.1 pkt.2 lit."b" uchwały nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia 14 lutego 2008r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części zespołu urbanistycznego Las M. we W.. Niewątpliwe jest bowiem w sprawie, że przedmiot spornej inwestycji określony został w w/w decyzji tak na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, jak i na budowę wieży o wysokości 50m, przypisując tejże inwestycji kategorię obiektu XXIX – wolnostojące maszty.
O ile zgodzić się należy z organami, że pod pojęciem, "telekomunikacja" należy rozumieć zgodnie z § 4 ust.1 pkt.10 w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – stacje bazowe telefonii komórkowej, to w okolicznościach tej sprawy nie wykazane zostało, by dopuszczono również na opisanym wyżej terenie przedmiotową wieżę, będącą odrębnym obiektem, gdy nadto przyjęta w przedmiotowym pozwoleniu na budowę kategoria obiektu XXIX – to wolnostojące kominy i maszty
Organ I instancji rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, winien wziąć również pod uwagę przepis art.89 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Powyższa regulacja oznacza, że o przeprowadzeniu rozprawy nie decyduje uznanie organu, lecz wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w cyt. wyżej art.89 § 2 k.p.a. - zobowiązuje organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy. I tak potrzeba uzgodnienia interesów stron jak i potrzeba wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych, albo w drodze oględzin - uzasadnia obowiązek przeprowadzenia rozprawy (por. B.Adamiak i J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - Wyd. C.H. BECK, W-wa 2006, str.434).
Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy.
Sąd natomiast nie mógł uwzględnić żądania skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę z dnia 23 października 2009r. Nr [...] z tej to przede wszystkim przyczyny, że przepisy dotyczące postępowania wznowieniowego nie przewidują możliwości wydania takiego rozstrzygnięcia.
H.B.15.11.2012r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło