VII SA/Wa 1339/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 zwanej dalej Prawo budowlane) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a), po rozpatrzeniu wniosku inwestora [...] Sp. z o.o. w [...]z dnia [...] lutego 2012r., wniósł sprzeciw zgłoszenia dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu wolnostojącej konstrukcji reklamowej (powierzchnia ekspozycji 6mx3m, prefabrykowany fundament o wym. 2,3mx3,6m, wysokość do dolnej krawędzi tablicy 5m) na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2012r. inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru montażu wolnostojącej konstrukcji reklamowej na działce nr ew. [...] przy ul. [...]w [...]. Do zgłoszenia załączono 2 egz. projektu wolnostojącej tablicy reklamowej o wym. 6mx3m, usytuowanej na podstawie z elementu prefabrykowanego. Organ stwierdził, że analiza treści zgłoszenia i przedłożonego projektu wykazała, że przedmiotem zgłoszenia są roboty budowlane polegające na montażu wolnostojącego nośnika reklamowego trwale związanego z gruntem, który należy zaliczyć do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagających uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał ponadto, iż budowę obiektu budowlanego, która nie mieści się w katalogu art. 29 Prawa budowlanego, należy poprzedzić również uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odwołanie od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...].02.2012 r. złożył [...] Sp. z o.o. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]kwietnia 2012 r. nr [...], na podstawie przepisu art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...]Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...]lutego 2012 r. Nr [...] Wojewoda [...]uznał, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, a zarzuty podniesione przez inwestora w odwołaniu są bezzasadne. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane kwestie urządzeń reklamowych regulują w art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6. W świetle tych przepisów można wyróżnić dwa rodzaje urządzeń reklamowych. Do pierwszej należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawo budowlane "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż ich budowa nie została wymieniona jako niewymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 cytowanej ustawy. Do drugiej należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 tej ustawy, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi. Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy wykonania urządzenia reklamowego na gruncie, dlatego też kluczowym zagadnieniem jest to, czy zgłoszone roboty stanowią "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, czy też stanowią "budowlę" w rozumieniu przepisów tejże ustawy. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 851/10 podniósł, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Odnosząc się do kwestii "związania obiektu budowlanego z gruntem" organ podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1078/10) cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem zgłoszenia na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...]w [...]jest tablica reklamowa o wymiarach 6,0m x 3,0m, posadowiona na prefabrykowanym fundamencie o wym. 2,3m x 3,6m, na uprzednio utwardzonym gruncie. Całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego to ok. 8,0m. W ocenie organu nie może budzić wątpliwości, że przedmiotowy obiekt jest konstrukcją stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, która odpowiada cechom budowli w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, objętą obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Tego typu urządzenie reklamowe stanowi wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie budowlane, do którego nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta [...] jest prawidłowa i zgodna z art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane. Wskazał jednocześnie, iż sprzeciw do zgłoszenia został wniesiony przez organ pierwszej instancji z zachowaniem terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Przedmiotowe zgłoszenie zostało złożone w dniu [...]lutego 2012r., zaś decyzja nr [...] wnosząca sprzeciw do ww. zgłoszenia została wydana i wysłana w dniu [...]lutego .2012 r. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego konieczne jest wydanie i wysłanie przed jego upływem decyzji o wniesieniu sprzeciwu lub postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia. W ocenie organu odwoławczego brak jest zatem merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści, niż zawarte w zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...]lutego 2012 r., nr [...]. Na powyższą decyzję Wojewody [...]z dnia [...]kwietnia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] Sp. z o.o. w [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w jej ocenie istota problemu w sprawie dotyczy ustalenia charakteru robót budowlanych koniecznych do wykonania, tzn. ustalenie, czy mamy do czynienia z budową, czy też z instalacją. W przedmiotowej sprawie betonowa podstawa urządzenia reklamowego ustawiana jest na przygotowanej do tego utwardzonej powierzchni, przy czym projektant dopuszcza, aby powierzchnia ta była przygotowana i utwardzona w różny sposób. Podkreśliła jednocześnie, że przedmiotem zgłoszenia nie było przygotowanie terenu do ustawienia reklamy, a jedynie instalacja urządzenia reklamowego. Skarżąca zwróciła uwagę, że według ustawodawcy wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu nie jest tożsame z wykonywaniem robót budowlanych polegających na budowie, o której mowa w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. W procesie budowy urządzenia reklamowego muszą być wykonane roboty budowlane polegające na doprowadzeniu do trwałego związania urządzenia reklamowego z gruntem, gdyż to jest cechą budowli wskazaną przez ustawodawcę. Natomiast przy instalacji nie występuje wykonywanie robót budowlanych mających na celu trwałe związanie urządzenia reklamowego z gruntem. Podkreśliła też, że przepisy Prawa budowlanego nie pozwalają na przyjęcie wykładni zastosowanej przez organ administracji, że o trwałości związania z gruntem decyduje cecha trwałości posadowienia wynikająca z wielkości lub wagi urządzenia reklamowego. W ocenie strony skarżącej o tym, czy dany obiekt jest związany trwale z gruntem, nie decyduje stabilność i trwałość posadowienia, ale fakt istnienia materialnego związania (zespolenia) z gruntem, powstałego w wyniku wykonania robót budowlanych. Stwierdziła ponadto, że urządzenia reklamowe nie stanowią obiektów szczególnie skomplikowanych technicznie i nie jest zrozumiałe stanowisko organów wskazujące, że urządzenie reklamowe będące przedmiotem postępowania powinno być poddane reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda [...]w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Kontrolowaną decyzją Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji wnoszącą sprzeciw do zamierzenia inwestycyjnego na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego ustanawia ogólną zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć po uprzednim uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasada ta podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 29. Prawa budowlanego. W przepisie tym został zawarty enumeratywny katalog robót budowlanych, na których wykonanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, przy czym w większości przypadków brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się z koniecznością dokonania zgłoszenia na podstawie art. 30 Prawa budowlanego. Jeden z takich wyjątków przewiduje art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Zauważyć jednocześnie trzeba, że przepisy Prawa budowlanego kwestię urządzeń reklamowych regulują również w art. 3 pkt 3, który stanowi, że ilekroć w ustawie mowa jest o budowli, należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Z brzmienia ww. przepisów (art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6) wynika, że odnoszą się one do różnych typów urządzeń reklamowych. W przypadku zgłoszenia przez inwestora zamiaru przystąpienia do robót budowlanych dotyczących urządzeń reklamowych konieczne jest zatem ustalenie przez organ architektoniczno-budowlany, czy zgłoszone roboty dotyczą "budowli", do których w myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zalicza się wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, czy też prace te polegać będą na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W zależności od tego ustalenia na realizację urządzenia reklamowego wymagane będzie odpowiednio uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia. Zaznaczyć bowiem należy, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, przewidujący wyjątek od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami, zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości to, że realizacja inwestycji objętej zgłoszeniem wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Z opisu konstrukcji przedmiotowego urządzenia reklamowego, zawartego w załączonym do zgłoszenia projekcie, wynika, że tablica reklamowa o wym. 6,0 m x 3,0 m posadowiona zostanie na słupie stalowym mocowanym do fundamentu w postaci płyty prefabrykowanej o wymiarach 2,3m x 3,6m oraz wysokości 0,4 m, na uprzednio utwardzonym gruncie. Z opisu tego wynika także, że spód tablicy zaprojektowano na poziomie 5 m nad poziomem terenu, a całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego wynosi 8 m. Mając na względzie takie parametry urządzenia, jego wielkość (w tym wysokość) i konstrukcję, a nadto - sposób jego posadowienia na gruncie (podstawa fundamentowa posiada takie parametry, aby całe urządzenie reklamowe mogło oprzeć się czynnikom atmosferycznym), prawidłowo - zdaniem Sądu – przyjęto w niniejszej sprawie, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Takie ustalenie pociągało za sobą konieczność wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, stanowiącego, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę Kwestia "związania z gruntem" miała w tym przypadku decydujące znaczenie, przy czym kryteria, jakie należy brać pod uwagę dokonując analizy sprawy w tym zakresie, są jednolicie wskazywane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego obecnie przyjmuje, że kwestii trwałego związania z gruntem nie można sprowadzać wyłącznie do związania w znaczeniu fizycznym. Wskazuje się natomiast, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na gruncie na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2012 r. sygn. II OSK 2558/10 Lex nr 1138183, z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2117/10 Lex nr 1138077, z 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1623/10 Lex nr 1134663). Sąd orzekając w niniejszej sprawie za prawidłową uznał ocenę organów obu instancji, iż urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych. Organy prawidłowo zatem przyjęły, że zgłoszenie dotyczy budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a mianowicie wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem i w konsekwencji zasadnie wniosły sprzeciw do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego. Wskazać ponadto trzeba, że Prezydent [...] wnosząc sprzeciw do zgłoszenia decyzją z dnia [...]lutego 2012 r. zachował termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Inwestor dokonał zgłoszenia w dniu [...] lutego 2012 r., natomiast organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu [...]lutego 2012 r. i tego samego dnia wysłał decyzję na adres pełnomocnika strony skarżącej. Termin na wniesienie sprzeciwu uważa się natomiast za zachowany, jeżeli w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek tego terminu, czyli od doręczenia zgłoszenia organowi, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 K.p.a., a więc jeżeli w tym terminie przesyłka zawierająca decyzję o sprzeciwie zostanie nadana w urzędzie pocztowym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 105/10 Lex 952938, z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1899/10, z 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1326/10 Lex nr 965177). Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności zarzutów skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).