II OSK 2117/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-25

Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Małgorzata Dałkowska-Szary, Leszek Kiermaszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące urządzenie reklamowe, posadowione na fundamencie prefabrykowanym, trwale związane z gruntem, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też może być realizowane w drodze zgłoszenia jako instalacja?
Ratio decidendi
Wolnostojące urządzenia reklamowe trwale związane z gruntem, stanowiące budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagają pozwolenia na budowę. Ich realizacja nie może być przeprowadzona w drodze zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, który dotyczy instalacji, a nie budowy. Trwałe związanie z gruntem nie ogranicza się do fizycznego połączenia, ale obejmuje również konstrukcję i sposób posadowienia zapewniające stabilność i odporność na czynniki zewnętrzne.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar zainstalowania wolnostojącej tablicy reklamowej na fundamencie prefabrykowanym. Prezydent m.st. Warszawy wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ jest to urządzenie trwale związane z gruntem. Wojewoda Mazowiecki utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organy nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych co do sposobu posadowienia urządzenia i jego związku z gruntem. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę Spółki. Zasądził od Spółki na rzecz Wojewody zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 stycznia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Mazowieckiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 444/10 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania urządzenia reklamowego 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę 2) zasądza od [...] Sp. z o.o. w Warszawie na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 430 (czterysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 444/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył następujący stan sprawy: [...] Sp. z o.o. w dniu 1 września 2008 r. zgłosiła w Urzędzie Dzielnicy Praga Południe m. st. Warszawy zamiar zainstalowania wolnostojącej jednostronnej tablicy reklamowej typu SO o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 6,00 x 3,00 m (18 m²), łącznej wielkości z ozdobnymi ramami 6,36 x 3,36 m, posadowionej na fundamencie prefabrykowanym o wymiarach 4,00 x 2,00 m i wysokości słupa 4,70 m na działce nr 29/5 przy ul. [...] w Warszawie. W zgłoszeniu wskazano, że urządzenie reklamowe składa się z trzech odrębnych części: ekranu, słupa i podstawy, a wszystkie elementy montowane będą za pomocą śrub. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przedmiotowych robot budowlanych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że realizacja inwestycji polegająca na budowie urządzenia reklamowego składającego się z konstrukcji nośnej oraz zainstalowanej na niej tablicy reklamowej, uwzględniając określone w projekcie budowlanym parametry i sposób wykonania, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jest to bowiem wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym do tego typu budowli nie ma zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Na skutek odwołania wniesionego od tej decyzji przez inwestora, w którym zakwestionowano pogląd o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Powołując art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wolnostojące urządzenia reklamowe ma zostać posadowione na fundamencie nieprzestawnym, trwale związanym z gruntem, na co wskazuje dołączony do zgłoszenia projekt budowlany. O tym zaś czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, decyduje nie metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Brak podstaw do przyjęcia, że roboty polegające na wykonaniu tego typu urządzeń reklamowych stanowią "instalowanie". W tym zakresie Wojewoda powołał się na wyroki NSA z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 735/08, z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06 i z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. w Warszawie wniosła o uchylenie powyższej decyzji Wojewody Mazowieckiego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca Spółka podniosła zarzut, że organy administracyjne w przedmiotowej sprawie nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania mającego na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych został wniesiony w ciągu 2 dni od daty zgłoszenia, co oznacza, że został wydany "z automatu", natomiast organ odwoławczy swoje rozważania ograniczył do przytoczenia orzecznictwa sądowego. Zdaniem skarżącej Spółki dla przyjęcia poglądu o trwałym związaniu z gruntem organ administracyjny powinien wykazać, że urządzenie reklamowe jest w sposób techniczny powiązane z gruntem, a nie przez oddziaływanie siły grawitacji, jak to ma miejsce w przedmiotowym urządzeniu (przestawna podstawa urządzenia nie jest fundamentem). Organ rozpatrujący sprawę ma obowiązek zbadania i ustalenia, czy w danej sprawie zgłoszenie obejmuje "instalację" bądź "budowę", nie może natomiast czynić takich ustaleń na podstawie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymał swoje stanowisko i argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę wskazał, że kontrolowana decyzja odwołuje się do przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robot budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Organ powołując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko jednym zdaniem odniósł się do przedmiotowej inwestycji stwierdzając, że jej wymiary oraz obecność fundamentu uzasadniają uznanie tego urządzenia za trwale związane z gruntem. Organ pominął przy tym, podkreślaną przez NSA, konieczność dokonania ustaleń w jaki sposób dochodzi do powstania budowli, która stanowi wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe. Następnie Sąd stwierdził, że urządzenie reklamowe może być instalowane bądź też poddane procesowi budowy. To zaś, że w wyniku budowy rozumianej jako wykonanie w określonym miejscu robót budowlanych powstanie budowla jest skutkiem i wynikiem tych robót. Nie można zatem w przeciwieństwie do pojęcia instalacji z art. 29 ust. 2 pkt 6 objąć systemem zgłoszenia robót budowlanych zmierzających do wzniesienia budowli, przy czym nie można pomijać sposobu w jaki dochodzi do jej wzniesienia. Określony w art. 29 Prawa budowlanego katalog obiektów i robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę stanowi wyjątek od zasady nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Dołączony do zgłoszenia opis techniczny projektowanego zamierzenia wskazuje na to, że jest to projekt ogólny, powtarzalny i każdorazowo fundament należy adaptować dla warunków panujących w miejscu ustawienia. Projekt powtarzalny nie rozstrzyga kwestii sposobu posadowienia urządzenia reklamowego, pozostawiając ją do załatwienia przez projektanta projektu adaptacyjnego do realizacji robót będących przedmiotem zgłoszenia. Z projektu powtarzalnego wynika, że podstawa urządzenia musi być umieszczona na określonym podłożu lub bezpośrednio na gruncie z ewentualnym wykonaniem podsypki i zagęszczenia. Nie wiadomo zatem, w jaki sposób zaprojektowano ustawienie tego konkretnego urządzenia na gruncie, co ma podstawowe znaczenie dla określenia czy będzie konieczne wykonanie w określonym miejscu prac budowlanych polegających na odpowiednim przygotowaniu podłoża. To zaś ma znaczenie dla oceny czy w danym przypadku będą wykonywane roboty polegające na budowie czy też instalacji. Wyjaśnienie tej kwestii ma zaś podstawowe znaczenie dla oceny, czy przewidziane przez inwestora roboty wymagają pozwolenia na budowę, czy też projektant nie przewiduje wykonania żadnych prac budowlanych w tym miejscu, co można uznać za zamiar instalacji urządzenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podstawowym zadaniem organu administracji było więc dokonanie ustalenia, w jaki sposób inwestor zamierza zrealizować obiekt budowlany. W tym celu należało poddać kontroli przedłożony projekt budowlany stanowiący załącznik do zgłoszenia, gdyż z opisu i części graficznej projektu kwestie te powinny wynikać. Sąd nie dopatrzył się śladów badania projektu, natomiast organ ograniczył się do stwierdzenia, że zarówno wielkość, jak i fundament przesądzają o tym, że jest to budowla wymagająca - zgodnie z orzeczeniem NSA - pozwolenia na budowę. Powołane w zaskarżonej decyzji orzecznictwo sądowe dotyczyło konkretnych spraw, w których podkreślono konieczność zindywidualizowania każdego przypadku, a odwołanie się do orzecznictwa nie może zastąpić dokonania własnych ustaleń w badanej sprawie i wyprowadzenia z nich stosownych wniosków. Brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania administracyjnego, a w konsekwencji ustalenia zindywidualizowanego stanu faktycznego sprawy i brak wyjaśnienia w oparciu o zebrany materiał dowodowy, dlaczego urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem zastało uznane za budowlę, stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 grudnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Wojewoda Mazowiecki. Zaskarżając ten wyrok w całości, z powołaniem się na podstawy z art. 174 pkt 1 i 2 Ppsa, w skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty: 1) naruszenia prawa materialnego przez dokonanie błędnej wykładni: a) art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że możliwe jest stosowanie tego przepisu do urządzeń budowlanych (reklamowych) będących budowlami, b) art. 3 pkt 1, 3, 6 i 7 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że budowa budowli jaką jest wolnostojąca tablica reklamowa może być realizowana poprzez instalację; 2) naruszenia przepisów postępowania: a) art. 133 § 1 Ppsa przez rozpoznanie sprawy bez oparcia się na całości akt, b) art.141 § 4 Ppsa przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w związku z art. 7 i art. 77 Kpa przez niewyjaśnienie, w jaki sposób organ administracyjny naruszył te przepisy. Podnosząc te zarzuty Wojewoda Mazowiecki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał na pominięcie w zaskarżonym wyroku faktu, że projektowana tablica reklamowa jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zaś Sąd pierwszej instancji odniósł się do budowy, zdefiniowanej w art. 3 pkt 6 tej ustawy, podczas gdy sprzeciw wniesiono z powodu uznania tablicy reklamowej za budowlę. Zwrócił uwagę, że zgodnie z prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiskiem, art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego ma zastosowanie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami w rozumieniu art. 3 pkt 3 tej ustawy. Natomiast o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce (wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05, z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 931/05, z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1329/05). Wobec powyższego nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w rozpatrywanej sprawie zależy od tego czy urządzenie jest instalowane czy budowane. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w całości akt sprawy bądź zupełnie abstrahował od ich treści. Zaakcentował, że nie można nawet przyjąć, iż rozpoznanie sprawy przez Sąd opierało się chociażby wyłącznie na treści zaskarżonej decyzji. W jej uzasadnieniu Wojewoda Mazowiecki wskazał bowiem, że jak wynika z dołączonego do zgłoszenia projektu budowlanego, na przedmiotową inwestycję składają się: jednostronna tablica reklamowa o wymiarach 6,36 m x 3,36 m, fundament prefabrykowany o wymiarach 4 m x 2 m oraz słup z rur stalowych, zaś całkowita wysokość planowego urządzenia to około 8,5 m. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną powyższe wymiary oraz obecność fundamentu uzasadniają uznanie inwestycji za urządzenie trwale związane z gruntem. Organ ustalił zatem charakter zamierzenia budowlanego i rzeczywisty stan faktyczny na podstawie całości akt sprawy. Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się wobec tego ze stwierdzeniem Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym z akt sprawy nie wynika, aby organ badał treść projektu budowlanego. Zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie wskazał, czy podziela powyższe stanowisko organu czy też uznaje je za sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym, a ponadto Sąd nie wyjaśnił, w jaki sposób organ naruszył przepisy art. 7 i art. 77 Kpa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności niniejszą sprawę należało rozpoznać w granicach przytoczonych w skardze kasacyjnej podstaw naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona. Istota wyłaniającego się w tej sprawie zagadnienia sprowadza się do ustalenia właściwego rozumienia i wzajemnej relacji zwrotów użytych w art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a odnoszących się do urządzeń reklamowych. Zagadnienie to stanowiło już przedmiot rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1687/09, z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 341/10, z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1038/10, z dnia 2 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1433/10, z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1788/10). Podzielając stanowisko i argumentację zawarte w tych orzeczeniach należy stwierdzić, że chociaż w obu wymienionych przepisach mowa jest o urządzeniach reklamowych, to jednakże chodzi o zupełnie inne urządzenia. W przepisie art. 3 pkt 3 ustawodawca wymienia wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe i zalicza je do budowli (obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury), a tych dodatkowych określeń nie zawiera art. 29 ust. 2 pkt 6. Zatem wśród cech odróżniających urządzenia reklamowe będące budowlą jest to, że w przeciwieństwie do tych drugich są to urządzenia "wolno stojące" i "trwale związane z gruntem". Wobec tego, że już z treści omawianych przepisów wynika, że dotyczą one różnych urządzeń reklamowych, konsekwencją tego faktu jest to, że wykonanie urządzenia reklamowego będącego budowlą uzależnione jest od uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Z kolei realizacja urządzenia reklamowego, niebędącego wolno stojącym i trwale związanym z gruntem, przez jego instalację wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Ustawodawca celowo więc w art. 3 pkt 3 użył określenia "trwale związany z gruntem", aby odróżnić dwa urządzenia reklamowe podlegające różnym rygorom prawnym. Trafnie podnosi autor skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji dostrzegając różnicę między omawianymi urządzeniami reklamowymi kwestię trwałego związania z gruntem sprowadza wyłącznie do związania w znaczeniu fizycznym. Jak już stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05 dla trwałego związania z gruntem urządzenia reklamowego nie jest konieczne, aby związane to istniało w znaczeniu fizycznym za pośrednictwem np. fundamentu. Dla oceny czy urządzenie reklamowe jest na trwale związane z gruntem nie ma znaczenia, czy żelbetowa podstawa urządzenia zostanie wykonana na miejscu względnie zostanie posadowiona na gruncie z przygotowanego uprzednio prefabrykatu i na jaką głębokość. W aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różnorodny, najistotniejsze jest, aby konstrukcja urządzenia reklamowego wraz z fundamentami była na tyle trwała, aby uniemożliwione było jej przesunięcie w inne miejsce lub zniszczenie w wyniku działania sił przyrody (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 735/08, z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1330/10). Dodać przy tym trzeba, na co słusznie zwrócił uwagę wnoszący skargę kasacyjną, że wykonywanie robót budowlanych przy realizacji tablic i urządzeń reklamowych wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane możliwe jest wyłącznie w drodze instalowania, co oznacza, że ustawodawca przy tego rodzaju urządzeniach wyklucza możliwość prowadzenia innych rodzajowo robót budowlanych. W związku z tym, że roboty polegające na instalowaniu nie zostały zdefiniowane w tzw. słowniczku wyrażeń ustawowych (art. 3 pkt 6 i następne ustawy Prawo budowlane), celem ustalenia znaczenia tego zwrotu konieczne jest sięgnięcie do jego potocznego rozumienia. Słownik Języka Polskiego – PWN Warszawa 1984 r. "instalacje" definiuje jako "zakładanie, montowanie jakiś urządzeń technicznych" (Tom I, str. 794). W tymże Słowniku "montaż" również niezdefiniowany w ustawie, lecz wymieniony w art. 3 pkt 7 jako roboty budowlane niebędące budową, rozumiany jest jako "składowanie, zespalanie części lub zespołów (maszyn, aparatów, urządzeń itp.) w dalsze zespoły lub gotowy wyrób" (Tom II, str. 209). Zarówno więc instalowanie, jak i montaż odnoszą się do pewnego rodzaju działania, w wyniku którego ma powstać zespolone w całość urządzenie. Można więc przyjąć, że instalacja to forma montażu, szczególny rodzaj takich robót. Uwzględniając dotychczasowe spostrzeżenia za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy Prawo budowlane przez błędną wykładnię. Odnosząc się do zarzutów realizowanych w granicy podstawy naruszenia przepisów postępowania należy przede wszystkim stwierdzić, że brak było podstaw do stawiania organowi odwoławczemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zarzutu niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla końcowego wyniku sprawy okoliczności, zatem wydania zaskarżonej decyzji z obrazą art. 7 i art. 77 Kpa. Z uzasadnienia tej decyzji wynika jednoznacznie, że organ poddał kontroli dołączony przez inwestora do zgłoszenia projekt budowlany odnoszący się do realizacji tablicy reklamowej "S-18". Miał zatem w polu widzenia, czemu zresztą dał wyraz w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, że zgłoszeniem objęta jest wolnostojąca tablica reklamowa typu SO o wymiarach powierzchni ekspozycyjnej 6,00 x 3,00 m (18 m2) i łącznej wielkości z ozdobnymi ramami 6,36 x 3,36 m, która umieszczona miała zostać na fundamencie prefabrykowanym o wymiarach 4,00 x 2,00 m, wysokości słupa z rur stalowych 4,70 m i całkowitej wysokości urządzenia reklamowego 8,50 m. W wyniku przeprowadzonej analizy tego projektu organ doszedł do słusznego wniosku, że zgłoszenie dotyczy wykonania wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a na realizację tych robót budowlanych stanowiących budowę wymagane jest pozwolenie na budowę. Nie do odparcia jest zatem postawiony zarzut, że wbrew stanowisku Sądu organ ustalił charakter i rodzaj zamierzenia budowlanego, a ustalenia organu mają oparcie w zebranym materiale dowodowym. Nie ma przy tym znaczenia, na co już wskazano, że w projekcie budowlanym stwierdzono, że betonowa podstawa zbrojona stalą w kształcie trapezu o wysokości 0,5 m, na której ma zostać umieszczone urządzenie reklamowe składające się z trzonu nośnego, konstrukcji wsparcia tablicy, tablicy reklamowej z osprzętem, może zostać wykonane bezpośrednio na miejscu albo z uprzednio wykonanego prefabrykatu. W obu bowiem wypadkach roboty budowlane polegać będą na budowie. Konstrukcja urządzenia oraz podłoża mają być tak przygotowane, aby całość urządzenia reklamowego opierała się czynnikom mogącym je zniszczyć. Okoliczność, że powyższe ustalenia poczynił organ w oparciu o dołączony do zgłoszenia projekt powtarzalny nie oznacza, że objęte zgłoszeniem urządzenie reklamowe nie zostało zindywidualizowane. Pomimo bowiem tego, że w projekcie wskazano różne warianty posadowienia urządzenia na specjalnie przygotowanym podłożu, to jednak wskazuje się w nim na rozwiązania przyjęte w konkretnym przypadku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 883/10 i z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1433/10). Zgodzić się więc przyjdzie ze stanowiskiem wnoszącego skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględniając dostatecznie tych okoliczności, co już było konsekwencją wadliwego rozumienia wzajemnej relacji art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, zaskarżony wyrok wydał z naruszeniem art. 133 § 1 Ppsa obligującym Sąd do dokonania kontroli w oparciu o całość akt sprawy. Wobec tego, że w pisemnych motywach wyroku Sąd ten nie odniósł się w pełni do ustaleń organu i zawartej w uzasadnionej kontrolowanej decyzji argumentacji usprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. W konsekwencji, skoro w przedstawionym stanie brak było podstaw do uznania wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów proceduralnych odnoszących się do gromadzenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 Kpa), zasadny jest ostatni z postawionych zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Jak już stwierdzono, uchybienia przepisom postępowania były wynikiem dopuszczenia się przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni omówionych na wstępie przepisów prawa materialnego. Umożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skorzystanie z instytucji procesowej, o której mowa w art. 188 Ppsa, orzekając na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Wobec tego, że urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem jest wolnostojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, którego realizacja polegająca na budowie wymaga pozwolenia na budowę. Przytoczone bowiem w projekcie budowlanym parametry techniczne urządzenia reklamowego oraz sposób jego posadowienia na gruncie jednoznacznie wskazują, że urządzenie to jest z gruntem związane w sposób trwały. Istniały zatem podstawy do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Skargę więc jako bezzasadną należało oddalić. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 Ppsa uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego, które sprowadzają się do wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł) i wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (180 zł) orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 Ppsa i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło