IV SAB/Po 76/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu I instancji 1. zobowiązać Burmistrza Miasta i Gminy S. do załatwienia wniosku M. W. o wznowienie postępowania z dnia 4 lipca 2011 r. w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, 2. stwierdzić, że bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzyć Burmistrzowi Miasta i Gminy S. grzywnę w kwocie [...] zł ([...]złotych) Pismem z dnia 04 lipca 2011 r. W. Z., S. C., J. G., Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. K. [...], Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. G. [...], J. K., M. W., A. C., B. Ś., P. Ś., B. B.-N., K. N. i M. K. (dalej jako Wnioskodawcy) złożyli wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].04.2010 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] położonej w S. przy ul. S. W uzasadnieniu wniosku wskazano na fakt nie doręczenia wnioskodawcom decyzji z dnia [...].04.2010 r. bez ich winy, mimo iż posiadali Oni przymiot strony w tym postępowaniu. Wobec tego zachodziła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Pismem z dnia 02 lipca 2012 r.- A. W., działając w imieniu żony M. W. wniósł zażalenie na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w zakresie nierozpoznania wniosku z dnia 04.07.2011r. Postanowieniem Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] wznowiono postępowanie administracyjne w sprawie decyzji ostatecznej dotyczącej warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] położonej w S. przy ul. S. Dnia [...] sierpnia 2012 r.- Burmistrz Miasta i Gminy S., po przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego z wniosku Stowarzyszenia Praworządny S. umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż [...].11.2010 r. inwestor w oparciu o decyzję z dnia [...].04.2010 r. uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę, która stała się ostateczna dnia 20.05.2011 r. Pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. A. W. działając w imieniu żony M. W. wywiódł do Sądu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S., wnosząc o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wskazał, iż od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania minął ponad rok, a sprawa ta nie została załatwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając skargę za nieuzasadnioną. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie równolegle toczyły się postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, iż Urząd prowadził obszerną korespondencję z różnymi jednostkami. Ponadto w ocenie organu w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie było już możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, bowiem uprawnienia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy zostały "skonsumowane". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w pełni uzasadniona. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t., dalej jako: p.p.s.a) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie podejmują żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadzą postępowanie w sprawie, jednakże nie kończą postępowania stosownym aktem lub czynnością. (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2012, str. 116). Dla dopuszczalności takiej skargi nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została opieszałością organu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane (por. wyrok NSA z dnia 17.06.2010 r., I OSK 3/10 LEX nr 595338, wyrok WSA w Gdańsku z 09.05.2012 r. sygn. akt II SAB/Gd 28/12 LEX nr 1166253). W rezultacie skarga na bezczynność jest nie tylko środkiem procesowym, mającym przeciwdziałać opieszałym i przewlekłym działaniom administracji publicznej, ale umożliwia też dokonywanie przez sąd administracyjny prawidłowej wykładni prawa administracyjnego wówczas, gdy organ twierdzi, że niemożliwe jest wydanie decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż skarga M. W. jest dopuszczalna, gdyż skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia, jakie służyły jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, tj. pismem z dnia 02 lipca 2012 r. złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. na bezczynność organu I instancji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 04 lipca 2011 r. M. W. wraz z innymi wnioskodawcami złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...].04.2010 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] położonej w S. przy ul. S. Wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb postępowania umożliwiający uchylenie decyzji ostatecznej w przypadku, gdy prowadzone przed jej wydaniem postępowanie dotknięte było którąś z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub gdy zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a. bądź w art. 145b § 1 k.p.a. Gdy brak jest ustawowych podstaw do wznowienia postępowania, organ winien odmówić wznowienia postępowania, wydając stosowne postanowienie (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Gdy organ stwierdzi brak podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu tego postępowania. Organy administracji publicznej zobowiązane są do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji. W ocenie Sądu postępowanie Organu niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa. W szczególności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wskazuje, iż od dnia wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem czyli 04 lipca 2011 r. do dnia 02 lipca 2012 r. tj. złożenia zażalenia na bezczynność organu, organ nie podjął żadnych istotnych działań, zmierzających do rozpoznania wniosku. Owszem prowadzono w tym czasie inne czynności: wypożyczono Prokuraturze Okręgowej w P. oryginały akt sprawy w okresie 16.08.2011 do 02.09.2011 r., podjęto [...].09.2011 r. uchwałę w sprawie rozstrzygnięcia skargi na Burmistrza Miasta i Gminy S., czy przesyłano akta do SKO celem rozpoznania odwołań innych podmiotów prawych w innych postępowaniach. Jednakże powyższe okoliczności w żaden sposób nie usprawiedliwiały bezczynności organu w niniejszej sprawie, ani też nie wstrzymywały organu od rozpatrzenia przedmiotowego wniosku skarżącej. Należy przy tym zasygnalizować, iż organ administracji publicznej mając na uwadze zasadę szybkości postępowania powinien podjąć kroki, które pozwolą na orzekanie także wtedy, gdy akta zostaną wypożyczone innemu organowi. Możliwe było bowiem w niniejszej sprawie choćby skserowanie zgromadzonej dokumentacji i prowadzenie w oparciu o nią dalszego postępowania do czasu otrzymania zwrotu akt. Zaniechanie działań zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy niepotrzebnie przedłużało w analizowanej sprawie postępowanie. Poza sporem jest również to, że Burmistrz Miasta i Gminy S. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Nie można bowiem za takowe uznać decyzji Burmistrza S. wydanej dnia [...].08.2012 r. umarzającej postępowanie wznowione z wniosku Stowarzyszenia Praworządny S. Powyższe potwierdza jedynie tezę, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone opieszale i niedbale. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę. Za kuriozalne należy uznać twierdzenie organu, iż niepotrzebne było postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, bowiem w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie było już możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty. Powyższe stoi bowiem w sprzeczności z pozostawaniem organu w bezczynności. Skoro organ w momencie złożenia wniosku o wznowienie wiedział o istnieniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to tym bardziej nic nie stało na przeszkodzie by rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania i ewentualnie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Podkreślić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd administracyjny nie może odnosić się do kwestii mogących wpłynąć na merytoryczną treść przyszłego rozstrzygnięcia, lecz jedynie ocenia, czy organ administracji wykonuje przewidziane prawem obowiązki, polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy (por. wyroki NSA z: 9 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 673/09, 2 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1176/09, 17 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1249/09 - niepubl.). W świetle powyższego, należało na mocy o art. 149 § 1 ppsa uznać, iż Burmistrz Miasta i Gminy S. pozostawał w stanie bezczynności i zobowiązać go do załatwienia wniosku o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Sąd stwierdził zarazem, iż bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takie Sąd uznał oczywiste niezastosowanie przepisów prawa, jak również długotrwałość prowadzonego postępowania. Konsekwencją powyższego jest uwzględnienie wniosku skarżącego o ukaranie skarżonego organu grzywną, której wysokość - jako adekwatną do okoliczności sprawy Sąd określił na kwotę [...] zł., stosownie do art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa.