I OSK 741/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1565/12 w sprawie ze skargi M.A. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 22 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M.A. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1565/12, uchylił postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia 22 czerwca 2012 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia 3 maja 2012 r. wydane w przedmiocie sprostowania oczywistych omyłek. Komendant Stołeczny Policji postanowieniem z dnia 3 maja 2012 r., postanowił z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w rozkazie personalnym Komendanta Stołecznego Policji z dnia 8 stycznia 1997 r. w części dotyczącej zaliczenia wysługi lat M.A. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu zażalenia M.A., postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.A., uznał, że jest ona zasadna. Podniesiono, że art. 113 § 1 K.p.a. jednoznacznie wskazuje na to, iż wady decyzji, tj. błędy pisarskie i rachunkowe charakteryzuje cecha ich oczywistości (błędy są "widoczne na pierwszy rzut oka", bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych badań czy ustaleń), stanowią one jednocześnie granice dopuszczalności sprostowania, które nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji. Błędem rachunkowym, w rozumieniu art. 113 K.p.a., będzie więc omyłka w działaniu matematycznym, jeżeli jest zawarte w treści decyzji. Podkreślono, że niedopuszczalne jest sprostowanie, które – jak w przedmiotowej sprawie – prowadzi do ponownego ustalenia okresu wysługi lat i skorygowania błędnego wliczenia okresów podlegających wliczeniu do nagrody jubileuszowej. Tym samym organ, prostując decyzję, dokonał w istocie merytorycznej zmiany rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia 8 stycznia 1997 r. Skargę kasacyjną wniósł Komendant Główny Policji, żądając uchylenia wyroku WSA w Warszawie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucono naruszenie: • art. 113 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, ponieważ przyjęto, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji w celu prawidłowego ustalenia okresy wysługi lat i skorygowania błędnego wyliczenia okresów podlegających wliczeniu do nagrody jubileuszowej. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w tym przepisie są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Brak jest jednak ustawowej definicji tych pojęć. Stosując powołany art. 113 należy więc mieć na uwadze ich potoczne znaczenie, a więc takie, jakie stosowane jest w życiu codziennym. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. W rozkazie personalnym z dnia 8 stycznia 1997 r. popełniono błędy rachunkowe, które zostały następnie prawidłowo sprostowane. Tym samym Sąd I instancji bezzasadnie przyjął, że organ, prostując decyzję, dokonał w istocie merytorycznej zmiany rozkazu dotyczącego określenia wysługi lat. Działanie organu było tymczasem dopuszczalne, ponieważ w aktach sprawy od razu znajdowały się dokumenty zezwalające na prawidłowe określenie wysługi lat; • art. 145 §1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.A. wniosła o jej oddalenie wskazując, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, a więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach. Przypomnieć należy, że zgodnie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej: K.p.a.) organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Instytucja ta służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. Sprostowaniu podlegają wyłącznie niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe oraz oczywiste pomyłki. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść decyzji z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub odejmowania, a powstaje w wyniku niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych. Sprostowanie takie nie może zmierzać do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, ponieważ określona "w art. 113 § 1 K.p.a. instytucja sprostowania służy wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek. Redakcja tego przepisu wskazuje wyraźnie, że wymienione w nim wady orzeczenia charakteryzować się muszą cechą oczywistości. Cecha ta stanowi granice przedmiotowej dopuszczalności sprostowania, wyrażającej się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Tak, więc jest poza sporem, że nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a. błędy i omyłki istotne, czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń" (wyrok NSA dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 581/06). Zastosowanie powołanego art. 113 § 1 K.p.a. nie dotyczy więc sytuacji, w której poprawienie błędu rachunkowego faktycznie powoduje zmianę sytuacji prawnej strony. W takiej sytuacji zmiana może jedynie nastąpić jedynie w trybach nadzwyczajnych. Stwierdzić trzeba, że w przedmiotowej sprawie Komendant Stołeczny Policji, postanowieniem z dnia 3 maja 2012 r., sprostował decyzję po prawie 15 latach od jej wydania, czym obniżył M.A. okres wysługi lat o 2 lata. Zmiana w istotny sposób wpłynęła na sytuację prawną funkcjonariusza, co będzie miało wpływ na wysokość szeregu świadczeń związanych ze służbą. Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, co trafnie zauważył Sąd I instancji, że ustalone w decyzji okresy składkowe mogą być przez przełożonego weryfikowane tylko w drodze nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych (wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 812/08, z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 273/10, z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1506/10, z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2322/12). Uznać zatem należy, że organ w przedmiotowej sprawie nie poprawił prostego błędu rachunkowego, ale doprowadził do istotnej zmiany rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia 8 stycznia 1997 r., co wykracza poza zakres zmian określony w art. 113 § 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 209 w zw. z art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a.