IV SO/Gl 49/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. J. o wymierzenie grzywny Przewodniczącemu Zarządu [...] Związku A w K. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę w przedmiocie informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć Przewodniczącemu Zarządu [...] Związku A w K. grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); 2. zasądzić od organu na rzecz J. J. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 28 listopada 2012 r. J. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wymierzenie Przewodniczącemu Zarządu [...] Związku A w K. grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Wnioskodawca wskazał, że trzema wnioskami z dnia 17 lipca 2012 r. wystąpił do organu o udzielenie informacji publicznej. Pomimo upływu terminu udostępniono mu wyłącznie część informacji, w związku z czym J. J. wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność z dnia 6 listopada 2012 r., doręczoną organowi w dniu 7 listopada 2012. Jednocześnie mimo istniejącego obowiązku organ nie przekazał skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wyżej opisany wniosek organ pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny oraz umorzenie postępowania. Zaznaczył, że przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 7 grudnia 2012 r., czyli 11 dni przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Organ powołał się przy tym na orzeczenia sądowe stwierdzające, że wymierzenie organowi grzywny jest przede wszystkim środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania ciążącego na nim obowiązku procesowego, dopełnienie zaś tego obowiązku – choćby z uchybieniem terminu, ale zanim sąd orzeknie w tej sprawie – czyni to postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym. Jednocześnie organ z ostrożności procesowej wskazał, że orzeczenie sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter uznaniowy i Sąd nie musi wymierzać w każdym przypadku grzywny. Winien on w szczególności wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc również czas opóźnienia w przekazaniu skargi. Organ spóźnił się z przekazaniem sprawy 15 dni, co było spowodowane błędnym zastosowaniem się do treści przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. (30 dni na przekazanie skargi), zamiast uwzględnienia terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (15 dni na przekazanie skargi). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do ogólnej zasady wynikającej z treści art. 54 §1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej jako "P.p.s.a". organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Natomiast w niniejszej sprawie termin przekazania sądowi skargi reguluje przepis szczególny, z tego względu iż skarga J. J. z dnia 6 listopada 2012 r. dotyczyła informacji publicznej. Zatem termin ten wynosi piętnaście dni i liczy się go od dnia otrzymania skargi przez organ, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Przyjdzie następnie zauważyć, że art. 55 § 1 P.p.s.a., w oparciu o który został złożony wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy oraz zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący pismem z dnia 6 listopada 2012 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Przewodniczącego Zarządu [...] Związku A w K. skargę na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej (organ otrzymał faktycznie skargę w dniu 7 listopada 2012 r.). Otrzymanie skargi nie było kwestionowane przez organ, a fakt ten znajduje również bezpośrednie potwierdzenie w odpowiedzi na wniosek. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ obowiązany był do przekazania skargi do Sądu w terminie 15 dni, a nie zaistniały żadne znane nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające wykonanie tego obowiązku. Organ nadał skargę wraz z aktami administracyjnymi pocztą dopiero w dniu 7 grudnia 2012 r., a wpłynęła ona do Sądu w dniu 11 grudnia 2012 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Gl 150/12. Nie ulega natomiast wątpliwości, że wykonanie przez organ obowiązku przekazania skargi po 15 dniach od jej wpływu do organu nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Sąd stoi na dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisku, że wymierzenie grzywny w takiej sytuacji nie tylko pełni funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (vide: postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. I OZ 328/12, postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1039/11, postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II GZ 431/11, akt postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 594/11, wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Tym samym Sąd nie podziela odmiennego poglądu zawartego w orzeczeniach zaprezentowanych w odpowiedzi na skargę. Wymaga wyjaśnienia, że grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 P.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Sąd wskazuje przy tym, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2011 r. wyniosło 3.399,52 zł, zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. (Monitor Polski z 2012 r., poz. 63). Sąd określając wysokość grzywny w kwocie 200 zł miał na uwadze stopień winy organu, okres jaki faktycznie upłynął od skutecznego przekazania skargi na bezczynność do Sądu i brak istnienia faktycznych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że opóźnienia w przekazaniu skargi nie usprawiedliwia zastosowanie przez organ niewłaściwego przepisu prawa, co należy traktować na równi z jego nieznajomością. Na podmiocie dysponującym informacjami publicznymi spoczywają szczególne obowiązki, które muszą być realizowane terminowo. Za ewentualne zaniechania lub zaniedbania w tym zakresie wyłączną odpowiedzialność ponosi dysponent informacji publicznej, który jest uznawany w tym zakresie jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Tym bardziej, że organ prowadził wcześniej inne postępowania w kwestii udzielenia informacji publicznej i terminowo przekazywał w tym przedmiocie skargi do sądu administracyjnego (sprawy prowadzone pod sygn. akt.: IV SAB/GL 47/12, IV SAB/GL 44/10). Wymaga podkreślenia, że skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez Sąd i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Ponadto skarga z dnia 6 listopada 2012 r. dotyczyła bezczynności organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo na mocy przepisu szczególnego zobowiązuje Sąd do ich rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W związku z powyższym Sąd, orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 P.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy (100 zł) rozstrzygnięto po myśli art. 200 P.p.s.a.