I OZ 869/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2371/12 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2371/12 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2371/12 oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu w dniu 30 marca 2013 r. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r. – wydanym przez referendarza sądowego – przyznano J. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie na pełnomocnika skarżącego wyznaczony został r.pr. R. S. (pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r.). W dniu 26 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna od powołanego wyroku z dnia 19 lutego 2013 r., sporządzona przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika, nadana listem poleconym w dniu 25 czerwca 2013 r. Wraz z przedmiotową skargą kasacyjną złożony został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku r.pr. R. S. stwierdził, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącego. W wyniku bowiem przymusu adwokacko-radcowskiego skarżący, którego sytuacja materialna nie pozwalała na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, wystąpił on do Sądu (w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej) z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Powyższe uzasadnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2371/12, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznając, że został złożony z przekroczeniem 7 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz,270 ze zm.). Sąd I instancji podał, iż przewidziany w art. 87 § 1 P.p.s.a. termin liczony jest od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, iż jest to data, kiedy wyznaczony z urzędu pełnomocnik procesowy dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie (zgodnie bowiem z art. 244 § 2 P.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa; wyznaczenie więc pełnomocnika przez właściwą radę uprawnia go do podjęcia właściwych czynności w danym postępowaniu; innymi słowy już w momencie doręczenia stosownego zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, pełnomocnik jest uprawniony do działania w imieniu strony; np. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 724/10), bądź też jest to dzień, w którym profesjonalny pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy (por. postanowienia NSA: z dnia 14 grudnia 2012 r., sygn. akt I OZ 926/12; z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 547/11; z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 243/11; z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06). W tym przypadku termin ten nie może być jednak dłuższy niż 30 dni, od daty otrzymania zawiadomienia z samorządu zawodowego o wyznaczeniu danej osoby pełnomocnikiem z urzędu. Następnie Sąd I instancji wskazał, iż z informacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu wynika, że ustanowiony z urzędu r.pr. R. S. dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego w dniu 24 maja 2013 r., tj. w dniu kiedy otrzymał stosowną informację z Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. Zdaniem Sądu, od wskazanej daty rozpoczął zatem bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nawet gdyby przyjąć, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 28 maja 2013 r., tj. w dniu, w którym adwokat zapoznał się z aktami sprawy, to i tak wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać złożony najpóźniej 4 czerwca 2013 r. Tymczasem, jak wynika z akt, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną nadany został listem poleconym w dniu 25 czerwca 2013 r., co oznacza, iż został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. i jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zażalenie – w imieniu J. G. – złożył jego pełnomocnik z urzędu, r. pr. R. S. zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. 1) art. 86 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 i § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 177 § 1 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 7 dni od dnia powzięcia przez pełnomocnika informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego; 2) art. 166 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia i zawarcie w uzasadnieniu przeciwstawnych i pozbawionych ciągu logicznego wniosków. W konkluzji wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego podniósł, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak, niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go do postępowania w sprawie. Powołano się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zamianie (por. B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 543). Zgodnie z art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1 tejże ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy). W przypadku, gdy strona działająca bez profesjonalnego pełnomocnika uzyska z uwagi na swoją sytuację materialną prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego (doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) i pełnomocnik ten wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dokonując jednocześnie tej czynności, należy ze szczególną dbałością o interes strony, dla której ustanowiono pełnomocnika z urzędu w celu zapewnienia realizacji zagwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji R.P. prawa do sądu, rozważyć wniesiony wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a. za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 P.p.s.a.) należy uznać dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, stanowiskiem skarżącego co do zakresu zaskarżenia i po sporządzeniu skargi kasacyjnej, jednak nie później niż z upływem 30 dni od dnia, gdy pełnomocnik zawiadomiony został o wyznaczeniu do reprezentowania strony. Pełnomocnik taki nie może bowiem być w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do pełnomocnika z wyboru, związanego terminem do sporządzenia skargi kasacyjnej określonym w art. 177 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II UZ 72/04, OSNP 2005 r., Nr 20, poz. 325 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II OZ 1093/09 i z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06 - publ. cbois.nsa.gov.pl). Jak podał pełnomocnik J. G., pismo o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego w sprawie otrzymał w dniu 24 maja 2013 r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 25 czerwca 2013 r. - a zatem z upływem 30 dni od dnia, gdy pełnomocnik zawiadomiony został o wyznaczeniu do reprezentowania strony. Jakkolwiek nie można się zgodzić się z odmiennym stanowiskiem co do sposobu liczenia terminu, w którym pełnomocnik obowiązany był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jaki wyrażony został w zaskarżonym postanowieniu, to stwierdzić należy w świetle wcześniejszych wywodów, że zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, bowiem występowały w sprawie przesłanki do odrzucenia tego wniosku jako spóźnionego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić .