II SA/Wa 2302/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Adam Lipiński (sprawozdawca), Protokolant ref. staż. Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony oraz stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego – oddala skargę – Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] października 2011 r. o odmowie przyjęcia rozprawy doktorskiej B. K. i odmowie dopuszczenia jej do publicznej obrony oraz utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o stwierdzeniu nieważności postępowania w sprawie nadania w 1990 r. B. K. stopnia naukowego doktora. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, co następuje: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. wznowiła z urzędu, na podstawie art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595, z późń. zm.), postępowanie w przewodzie doktorskim, zakończone uchwałą Rady Wydziału [...] z dnia [...] maja 1990 r. o nadaniu B. K. stopnia naukowego doktora nauk [...]. Sprawa wyjaśnienia zasadności zarzutów stanowiących przyczyny wznowienia została przekazana właściwej Radzie Wydziału [...], która po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego podjęła dwie uchwały: 1. uchwałę z dnia [..] października 2011 r. o odmowie przyjęcia rozprawy doktorskiej B. K. i odmowie dopuszczenia jej do publicznej obrony; 2. uchwałę z dnia [...] grudnia 2011 r. o stwierdzeniu nieważności postępowania w sprawie nadania w 1990 r. B. K. stopnia naukowego doktora. W uzasadnieniu uchwał Rada Wydziału wskazała na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, uznając, że stopień doktora został B. K. nadany na podstawie rozprawy doktorskiej powstałej z naruszeniem praw autorskich. Uzasadniając uchwałę z dnia [...] października 2011 r. Rada Wydziału stwierdziła, iż opinie wydane przez recenzentów wyznaczonych w przewodzie doktorskim tj. prof. zw. dr. hab. J. M. i prof. zw. dr. hab. T. S., dotyczące rozprawy doktorskiej zainteresowanego są negatywne. Pierwszy z wymienionych recenzentów ustalił m. in., iż rozprawa napisana jest w sposób niesamodzielny oraz dostrzegł w niej naruszenie praw autorskich – przejęcie cudzych ustaleń naukowych, a w konsekwencji brak rzetelności badawczej. Drugi z recenzentów zarzucił, iż kilkadziesiąt stron z 200 stronicowej pracy B. K. jest tożsama z tekstem zawartym w wydanych w 1979 r. materiałach z sympozjum »[...]« oraz konkludował, iż rozprawa ta jest pracą niesamodzielną, napisaną niezgodnie z zasadami warsztatu naukowego, z licznymi błędami rzeczowymi. Pod względem metodologicznym, merytorycznym i etycznym nie spełnia wymogów stawianych rozprawom doktorskim. Natomiast Rada Wydziału uzasadniając w uchwale z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie nadania w 1990 r. stopnia naukowego doktora podkreśliła, iż w rozprawie doktorskiej B. K. pt. [...] zainteresowany przypisał sobie autorstwo istotnego fragmentu i innych elementów cudzych utworów i ustaleń naukowych. B. K. wniósł odwołanie od powyższych uchwał. Rozpatrując odwołanie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów jednomyślnie wypowiedziała się za utrzymaniem w mocy obu uchwał. Sekcja Nauk Humanistycznych, po zapoznaniu się z odwołaniami i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciwko uwzględnieniu odwołań od ww. uchwał Rady Wydziału [...] i utrzymać w mocy zaskarżone uchwały Rady (wynik głosowania: za uwzględnieniem odwołań - 0 głosów, przeciw - 34 głosy, wstrzymujących się - 0 głosów). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym wypowiedzieć się przeciwko uwzględnieniu odwołań od uchwał Rady Wydziału [...] i utrzymać w mocy zaskarżone uchwały Rady (wynik głosowania: za uwzględnieniem odwołania: za - 0 głosów, przeciw - 10 głosów , wstrzymujących się - 0 głosów). Centralna Komisja wskazała, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być także, oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce, co zostało w sposób ewidentny wykazane w uchwałach z dnia [...] października 2011 r. i z dnia [...] października 2011 r. Rady Wydziału [...]. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Centralna Komisja wskazała na ich bezzasadność, zwłaszcza w zakresie kwestionowania kompetencji recenzentów oraz w aspekcie naruszenia przepisów Kpa, które w niniejszych sprawach są stosowane jedynie posiłkowo. B. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Centralnej Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, zarzucając naruszenie: 1. art. 138§ 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy uchwał Rady Wydziału [...] z dnia [...] października 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. pomimo tego, że naruszają one art. 20 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w ten sposób, że w toku prowadzenia postępowania funkcję recenzenta pracy doktorskiej skarżącego przyjął J. M., pomimo że był on jednocześnie członkiem Rady Wydziału [...]; 2. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy obu uchwał Rady Wydziału [...] pomimo tego, że naruszają one art. 20 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w ten sposób, że ich rozstrzygnięcia oparte zostały na opiniach recenzentów, z których tylko jeden posiada tytułu profesora lub stopnia doktora habilitowanego w zakresie dyscypliny naukowej reprezentowanej przez skarżącego; 3. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. pomimo tego, że narusza ona art. 29a § 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 61 §1 i 4 oraz art. 157 § 2 Kpa, w ten sposób, że jej wydanie przez organ nastąpiło pomimo niewszczęcia i nieprzeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie; 4. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] października 2011 r. pomimo tego, że narusza ona art. 151 §1 pkt 2 Kpa, w ten sposób, że jej wydanie oraz wydanie decyzji w przedmiocie jej zatwierdzenia nastąpiło bez jednoczesnego uchylenia uchwały Centralnej Komisji i poprzedzającej jej uchwały Senatu organu pierwszej instancji wydanej w tym przedmiocie w 1990 roku; 5. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. pomimo tego, że narusza ona art. 29a § l ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 104 § 1 Kpa w ten sposób, że wydanie przez organ rozstrzygnięcia nastąpiło w niedopuszczalnej formie uchwały zamiast decyzji administracyjnej; 6. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. pomimo tego, że narusza ona art. 29a § 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 107 § 1 i 3 Kpa, w ten sposób, że rozstrzygnięcie to nie zawiera oznaczenia strony, uzasadnienia faktycznego, uzasadnienia prawnego, ani pouczenia, czy i w jakim trybie służy od niego odwołanie, co pozbawia skarżącego możliwości merytorycznego odniesienia się do wydanego rozstrzygnięcia; 7. art.138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. pomimo tego, ze narusza ona art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77, art. 81 Kpa, w ten sposób, że organ pierwszej instancji nie zapewnił skarżącemu udziału w postępowaniu, uniemożliwił mu ustosunkowanie: się do podniesionego zarzutu i zgłoszenie ewentualnych wniosków dowodowych, nie podjął niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy w sprawie; 8. art. 138 §1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy obu uchwał Rady Wydziału [...] pomimo tego, że naruszają one art. 97 § 1 pkt 4, 100 § 1 Kpa w zw. z art. 304 § 2 Kpk, w ten sposób, że organ nie zawiesił postępowania wznowionego postanowieniem Centralnej Komisji do Spraw Stopniu i Tytułów z dnia [...] listopada 2010 roku i nie zawiadomił prokuratury lub policji o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu; 9. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] października 2011 r. pomimo tego, że narusza ona art. 105 §1 Kpa, w ten sposób, że organ pierwszej instancji nie umorzył postępowania w sprawie przyjęcia rozprawy doktorskiej skarżącego i dopuszczenia jej do publicznej obrony po wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora, pomimo że następstwem prawnym stwierdzenia nieważności postępowania jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania; 10. art. 107 § 1 Kpa, poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji oraz braku oznaczenia strony postępowania - adresata decyzji administracyjnej. Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z utrzymanymi nią w mocy uchwałami Rady Wydziału [...] z dnia [...] października 2011 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wyraźnie podkreślić, iż postępowania w zakresie przyznawania stopni i tytułów naukowych zgodnie z ustawą z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595, z p. zm.), a w szczególności postępowanie oparte na normie art. 29 tej ustawy nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Stosowanie przepisów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego jest w takim postępowaniu pomocnicze. Inna jest także rola organu II instancji w tego rodzaju sprawach w porównaniu z postępowaniem odwoławczym uregulowanym w przepisach Kpa odnośnie odwołania od decyzji organu I instancji. Natomiast instytucja wznowienia postępowania, o której wspomina art. 29 ust. 2 nie jest całkowicie tożsama z instytucją jaka występuje w przepisach art. 145 i następne Kpa. Dla niniejszego postępowania, z uwagi na kolegialny charakter organu I instancji – Rada Wydziału danej uczelni - rozstrzygnięcia noszą formę uchwał a nie decyzji. Istotę niniejszego postępowania zarówno przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów jak i przed organem I instancji – tu Rada Wydziału [...] trafnie ujmuje doktryna przedmiotu, określając je nie jako wznowienie postępowania w przedmiocie uzyskania tytułu/stopnia naukowego, ale jako weryfikacja uzyskania danego tytułu. (Porównaj: E. Szewczyk, w: ZNSA 2011/5/55-66; op. cit. LEX - komentarz do art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.) Powyższe stwierdzenie dobitnie ujmuje odrębność niniejszego postępowania od typowych postępowań administracyjnych, do których stosuje się wprost przepisy Kpa. Na odrębność postępowania w tego typu sprawach wielokrotnie zwracało uwagę orzecznictwo sądów administracyjnych (wszystkie niżej cytowane orzeczenia są dostępne w LEXie): NSA - wyrok z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1078/11, wyrok z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1226/09, wyrok z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1661/06, wyrok z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1364/05 oraz WSA - wyrok z dnia 08 kwietnia 2009 sygn. akt I SA/Wa 986/08. Z tych też względów nie są zasadne zarzuty skargi opisane w pkt od 3 do 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest również władny w ocenianiu walorów naukowych rozprawy doktorskiej skarżącego ani dorobku naukowego skarżącego. W tej kwestii decydujące i wiążące jest rozstrzygnięcie Rady Wydziału [...] dokonane uchwałami z dnia [...] października 2011 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r. Powyższe wynika z zasady autonomiczności wyższych uczelni a także z braku proceduralnych możliwości weryfikacji przez wojewódzkie sądy administracyjne ocen recenzentów, z uwagi na ograniczenia dowodowe wynikające z ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Porównaj wyrok WSA z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1027/06.) Zatem jedynym kryterium oceny prawidłowości zaskarżonych rozstrzygnięć są zasady proceduralne i to nie określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, który jest tu stosowany jedynie odpowiednio, ale zasady charakterystyczne dla procedur postępowania zawartych w uregulowaniach ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W tym też zakresie należy rozważyć dwa pierwsze zarzuty skargi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są one zasadne. Nie można dopatrzyć się uchybień formalnych Rady Wydziału [...] w przedmiocie powołania recenzentów postępowania wznowieniowego. Przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki określają w art. 20 ust. 5 , że w przewodach doktorskich powołuje się co najmniej dwóch recenzentów, w tym nie więcej niż jednego zatrudnionego w tej samej szkole wyższej lub w innej placówce naukowej, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora. Zakaz powierzania funkcji recenzenta przewodu doktorskiego pracownikom naukowym wydziału, gdzie przeprowadzany jest przewód - dotyczy więc tylko jednego z dwóch recenzentów (a nie wszystkich recenzentów - jak twierdzi skarżący) w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym. Powołani przez Radę Wydziału [...] recenzenci spełniali także wymóg art. 20 ust. 6 ustawy, albowiem reprezentowali daną lub pokrewnej dyscypliną naukową (w odniesieniu do przedmiotu konkretnej rozprawy doktorskiej). Powyższe zagadnienie wyjaśnił Naczelny Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt 1661/06. Również brak jest wyraźnej normy prawnej zakazującej (zwłaszcza z uwagi na specyfikę i wysoko postawioną barierę specjalizacji przedmiotu pracy doktorskiej skarżącego) łączenia funkcji recenzenta z członkiem Rady Wydziału danej uczelni. Zarzuty skargi opisane w pkt. 7 i 8 abstrahują od istoty niniejszego postępowania. Są one w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie chybione. Merytoryczne postępowanie przed Radą Wydziału w trybie art. 29a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym w relacji do ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, karnych czy cywilnych, o których mówi art. 29a ust. 2. W tej sytuacji nie zachodziła przesłanka do zawieszania postępowania na podstawie art. 197 § 2 pkt 4 Kpa i kwestia ewentualnego wystąpienia Rady Wydziału do organów ścigania. Powyższe okoliczności są niezależne od przeprowadzanego postępowania wznowieniowego. Nadto dla zastosowania konsekwencji płynących z powyższego przepisu - wzruszenia wyniku postępowania o nadanie tytułu naukowego, wystarczające jest wskazanie, iż przedmiotowa praca doktorska narusza dobre obyczaje w nauce, co jest pojęciem znacznie szerszym niż zarzut plagiatu. Wskazać tu także należy, iż recenzenci, poza zarzutami etycznymi, podnosili nadto błędy rzeczowe tej pracy oraz błędy metodologiczne i merytoryczne, a zatem wskazywali na uchybienia wymienione w art. 13 ustawy. (W tym zakresie porównaj wyrok WSA z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. I SA/Wa 325/07.) W niniejszym postępowaniu, o nadanie stopnia naukowego, postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk uczelnianych organów kolegialnych. W postępowaniu tym osoba zainteresowana nie korzysta także z praw strony w rozumieniu art. 28 Kpa. (Porównaj wyrok NSA z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 192/06 oraz WSA z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 950/06.) Powyższe także wskazuje na niezasadność zarzutu 6, 7, 9 i 10 skargi. Przedmiotem postępowania wznowieniowego zainicjowanego postanowieniem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2010 r. była sprawa rozpatrzenia zarzutów natury plagiatowych postawionych pracy doktorskiej B. K.. Zainteresowany był poinformowany o wszczęciu przedmiotowego postępowania - postanowienie Centralnej Komisji z dnia z dnia [...] listopada 2010 r. zostało mu doręczone. Na podstawie pracy doktorskiej B. K. Pt [...], uchwałą Rady Wydziału [...] z 1990 r. nadano mu stopień naukowy doktora. Rada Wydziału [...] uznała zarzuty popełnienia plagiatu oraz naruszenie w tej pracy dobrych obyczajów w nauce za uzasadnione i w konsekwencji wyeliminowała z obrotu prawnego uchwałę pierwotną o nadaniu B. K. stopnia naukowego doktora. Centralna Komisja utrzymała w mocy uchwały Rady Wydziału Teologicznego w tym przedmiocie, uznając je za merytorycznie zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych rozstrzygnięć i dlatego, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późń. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.