I SA/Go 100/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-11
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, dokonując zabezpieczenia przyszłych należności podatkowych na majątku podatnika, mimo braku ostatecznej decyzji wymiarowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Analiza sytuacji finansowo-majątkowej skarżącego, obejmująca wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych w stosunku do wartości jego majątku oraz nieterminowe regulowanie zobowiązań, uzasadniała obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Decyzja o zabezpieczeniu nie przesądza ostatecznie o wysokości zobowiązania, a jedynie chroni przyszłe interesy wierzyciela.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu na jego majątku przyszłych należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 r. w kwocie 23.967,00 zł. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący uwzględniał w rozliczeniach faktury od firmy, która faktycznie nie świadczyła usług ani nie sprzedawała towarów, co doprowadziło do uszczuplenia dochodów budżetu państwa. Skarżący zarzucił niekompletność materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów, kwestionując zasadność zabezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku należności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2009 r. oddala skargę.
C.K. (zw. dalej: skarżącym, stroną) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej Dyrektorem IS, organem II instancji, organem odwoławczym) z dnia [...] grudnia 2012r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej: Naczelnikiem US, organem I instancji) z dnia [...] października 2012r., Nr [...], mocą której dokonano na majątku skarżącego zabezpieczenia wykonania przyszłych należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2009r. w łącznej wysokości 23.967,00zł. w tym należność główna w kwocie 17.242,00zł. i odsetki za zwłokę w kwocie 6.725,00zł., naliczone według stanu na dzień wydania w/w decyzji.
W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny.
Naczelnik US decyzją z dnia [...] października 2012r.orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącego na poczet wykonania przyszłych należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2009r. w wysokości 23.967,00zł. w tym należność główna 17.242 zł. i należne odsetki 6.725,00zł (na dzień wydania decyzji)
W motywach podał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2012r., wszczęto wobec strony postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2009r.
W ramach prowadzonych czynności ustalił, że skarżący w okresie objętym kontrolą uwzględniał w rozliczeniach podatkowych faktury zakupu wystawione przez P.P.H.U. M R.K., dokumentujące wykonanie usług budowlanych i sprzedaży towaru w postaci styropianu. Kontrola podatkowa w w/w firmie wykazała natomiast, że R.K. nie wykonał usług budowlanych i nie sprzedawał towaru wykazanego na fakturach, lecz był jedynie pośrednikiem pomiędzy skarżącym, a firmą, która miała rzekomo wykonywać usługi i dostarczać towar, tj. P.P.H. "MA" A.M..
Organ I instancji zaznaczył również, że zarówno firma M R.K., jak i "MA" A.M. w okresie, w którym wystawiali faktury VAT nie składali żadnych deklaracji VAT, nie rozliczali się z wykonywanych prac budowlanych i pośrednictwa. Naczelnik US wskazał ponadto, że z wszystkich wystawionych w miesiącach od stycznia do grudnia 2009r. i od stycznia do grudnia 2010r. przez R.K. faktur, skarżący w 2009r. nienależnie odliczył wynikający z nich podatek VAT na łączną kwotę 214.720,00zł. W miesiącu czerwcu 2009r. zaniżenie zobowiązania w podatku VAT wyniosło 17.242 zł.
Organ I instancji ustalił również, że skarżący w 2009r. w podatku dochodowym od osób fizycznych zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę netto 976.000,00zł. Uszczuplenie w podatku dochodowym za ten rok wyniesie około 309.639,00zł plus należne odsetki. Wskazał też, że zalegości powstaną w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. na kwotę netto około 453.473,00zł plus należne odsetki.
Następnie Naczelnik US uwzględniając treść art.33 §1, §2 pkt 2, §3 oraz §4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012r. poz. 749
z późn. zm.; zw. dalej: Ordynacją podatkową) uznał, że istnieje konieczność zabezpieczenia na majątku podatnika zaległości podatkowych, ponieważ jak stwierdził - ze względu na wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych oraz ich charakter (powstają z mocy prawa) zachodzi uzasadniona obawa, że w przypadku nie zabezpieczenia, ich uregulowanie mogłoby ulec znacznemu utrudnieniu, a nawet niewykonaniu.
W ramach argumentów przekonywujących o trafności przyjętego stanowiska organ wskazał na dochody strony w latach 2010r.- 2012r. Podkreślił, że w 2010r. skarżący składał deklaracje dla podatku od towarów i usług, w których wykazał obrót w wysokosći 4.477.864,00zł. oraz zakupy na wartość netto 4.199.615,00zł. W 2011r. strona wykazała obrót w wysokości netto 4.940.856,00zł.oraz zakupy w kwocie netto 4.680.439,00zł. W okresie od stycznia do sierpnia 2012r. sprzedaż wyniosła 3.099.331,00zł, zakupy za wskazane miesiące wyniosły 2.914.870,00zł. Z kolei w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2010, skarżący wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 3.078.424,68zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 3.011.924,39zł i dochód w kwocie 66.500,29zł. Natomiast w 2011r. wykazał przychód w kwocie 4.940.854,44zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 4.890.745,97zł i dochód w kwocie 50.108,47zł.
Nadto, Naczelnik US na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącego
o nieruchomościach i prawach majatkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majatkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego ustalił, skład jego majątku.
Aanaliza tych danych dowiodła, że strona nie posiada majątku, którego wartość wystarcza na pokrycie zaległości wyliczonych w trakcie postępowania kontrolnego.
Organ przekonując o zasadności podjętego rozstrzygnięcia wskazał dodatkowo na istniejące na dzień wydania przedmiotowej decyzji zaległości strony o charakterze publicznoprawnym, tj. niezapłacony na rzecz Wojewody mandat karny w kwocie należności głównej 1.000,00zł. Jednocześnie podkreślił, że wcześniejsza płatność na rzecz Wojewody w kwocie należności głównej 1.500,00zł. z dnia [...] kwietnia 2012r. została przeksięgowana dnia [...] kwietnia 2012r. z nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2012r. Skarżący nie dokonał dobrowolnej wpłaty przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w w/w zakresie.
Wskazał też, na nieterminowe uiszczanie w okresie ostatnich 12 miesięcy należnych wpłat w zakresie podatku od towarów i usług oraz zaliczek na podatek dochodowy.
Ostatecznie organ stanął na stanowisku, że skarżący nie osiąga dochodów, ani nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz
z należnymi odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Podkreślił też, że Skarżący unikał wykonania obowiązku podatkowego poprzez obniżanie zobowiązań
o wartości wynikające z fikcyjnych faktur zakupowych oraz wykazywał nienależne kwoty do zwrotu na rachunek bankowy.
W jego ocenie, poczynione ustalenia, tj. postępowanie strony, która błędnie ewidencjonowała podatek naliczony w 2009r., doprowadziła do uszczuplenia dochodów budżetu państwa w 2009r. na łączną kwotę należności głównej w podatku od towarów
i usług w kwocie 214.720,00zł plus należne odsetki, w tym za miesiąc czerwiec 2009r. na kwotę należności głównej 17.242,00zł. oraz w podatku dochodowym na kwotę 309.639,00zł. plus należne odsetki, oraz fakt, że przybliżona wysokość stwierdzonego uszczuplenia nie ulegnie zmniejszeniu, przekonywały do podjęcia w trybie art.33 §2 i §3 Ordynacji podatkowej.
W odwołaniu na powyższe orzeczenie strona wniosła o jego uchylenie w całości. Zarzuciła niekompletność zebranego przez kontrolujących materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę.
W motywach wskazała, że kontrolujący nie przesłuchali świadka A.M., którego firma organizowała front robót budowlanych i sprzedaż styropianu na rzecz Zakładu C.K., a także świadczyła usługi za pośrednictwem firmy M R.K..
Zdaniem skarżącego, kwestionowanie przez organ podatkowy, że R.K. nie wykonywał usług budowlanych i nie sprzedawał towarów wskazanych w spornych fakturach nie odpowiada stanowi faktycznemu. To, że w/w osoba nie posiadała w swojej firmie zaplecza sprzętowego i ludzkiego nie przesądza, że nie mogła skutecznie funkcjonować na rynku jako firma pośrednicząca. W ocenie Skarżącego powoływanie się przez organ podatkowy na okoliczność, że zarówno firma M R.K., jak i P.P.H. "MA" A.M., nie składały żadnych deklaracji VAT i nie rozliczały się z tego tytułu z podatków, nie może wywierać negatywnych skutków podatkowych po stronie nabywcy wspomnianych usług i sprzedanych towarów. Strona podniosła, że zgodnie z art.88 ust.3a pkt 4 ustawy
o podatku od towarów i usług nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Według skarżącego, zebrany dotychczas materiał dowodowy, nie uzasadnia twierdzenia organu podatkowego, że nie doszło do świadczenia usług i sprzedaży towarów na jego rzecz przez firmę M R.K.. Dlatego też należałoby przeprowadzić dowód w postaci oględzin obiektów wyremontowanych lub wybudowanych w okresie świadczonych usług i sprzedawanych materiałów przez firmę M R.K..
Dyrektor IS utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie podzielił stanowisko Naczelnika US, co do tego, że zaistniały uzasadnione obawy, co do niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2009 r.
W motywach, w ramach omówienia podstaw prawnych odniósł się do treści art.33 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że w świetle tych uregulowań, warunkiem koniecznym dla dokonania zabezpieczenia przed wydaniem decyzji wymiarowej jest ustalenie na podstawie zgromadzonych dowodów, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Niewątpliwie ocena, czy istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego należy do organu podatkowego i rozstrzygnięcie w tym zakresie winno opierać się na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych występujących
w konkretnej sprawie i następnie znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Charakter przesłanek określonych w przepisie art.33 §1 Ordynacji podatkowej, do którego odwołuje się §2 tego artykułu, wymaga przeanalizowania aktualnej sytuacji finansowo-majątkowej podatnika. Istotą zabezpieczenia jest bowiem ochrona przyszłych interesów wierzyciela, która ma zapewnić wykonanie przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku. Okoliczności uzasadniające stan
obawy, o jakim mowa w cytowanym powyżej przepisie, nie oznaczają jedynie wystąpienia przykładowo wymienionych tam przesłanek w postaci trwałego nieuiszczania wymaganych zobowiązań publicznoprawnych oraz zbywania składników swego majątku w celu udaremnienia egzekucji. W ramach prezentowanej argumentacji odwołał się również do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt I FSK 1383/08.
Następnie wyjaśnił, że w wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających wycofanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Przypomniał też, że poza zaskarżonym rozstrzygnięciem, Naczelnik US wydał decyzje w przedmiocie zabezpieczenia na majątku Skarżącego zobowiązań podatkowych
w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń od marca do czerwca i od października do grudnia 2009r. oraz decyzje w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r.
i 2010r. Łączna kwota zaległości wynikająca z wszystkich w/w decyzji wynosi
1.250.442,00zł, w tym należność główna w kwocie 977.832,00zł i odsetki w kwocie 272.610,00zł według stanu na dzień ich wydania.
W ocenie organu odwoławczego, za słuszne należało uznać stanowisko Naczelnika US, że strona nie posiada majątku, którego wartość wystarczałaby na pokrycie zaległości wraz z odsetkami. W tej mierze odwołał się do ustaleń poczynionych w ramach prowadzonych wobec skarżącego postępowań - w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. i 2010r. Przybliżona wysokość zobowiązań została bowiem oszacowana na łączną kwotę 293.049,00zł. (VAT) i 957.393,00zł. (podatek dochodowy od osób fizycznych za 2009r. i 2010r.). Co oznacza, że łącznie wysokość przewidywanych zobowiązań przewyższa wartość ustalonego majątku.
Odpowiadając z kolei na zarzuty odwołania dotyczące kwestii przesłuchania A.M., Dyrektor IS wyjaśnił, że w postępowaniu zabezpieczającym organ orzekający nie bada istnienia obowiązku podatkowego. Taki obowiązek ciąży na organie podatkowym wydającym decyzję wymiarową. Nawiązując do treści art.33 §4 pkt 1 Ordynacji podatkowej podkreślił, że w decyzji o zabezpieczeniu wskazuje się jedynie, przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, obliczoną według posiadanych w momencie wydawania decyzji informacji. Decyzja o zabezpieczeniu wierzytelności podatkowej nie rozstrzyga o jej wysokości, a stanowi jedynie podstawę do zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Ostateczna wartość nieuiszczonych należności budżetowych zostanie stwierdzona na mocy decyzji wymiarowych. Zatem w zakresie zasadności nałożonego obowiązku podatkowego (obecnie tylko przewidywanego) stronie przysługiwać będzie prawo wniesienia środka odwoławczego w odrębnym postępowaniu, w którym może nastąpić ocena prawidłowości dokonanego wymiaru pod względem proceduralnym i merytorycznym. Podkreślił, że ocena dowodów w postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia może dotyczyć jedynie kwestii związanych z zasadnością zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego.
W skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US w całości i przekazanie sprawy
do ponownego rozstrzygnięcia organom podatkowym oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art.33 §1 Ordynacji podatkowej, poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji, dostatecznych przesłanek uzasadniających obawy organu, co do tego, że przyszłe przewidywane zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług w kwocie 1.250 422,00zł może nie zostać przez niego wykonane.
W motywach podniósł, że zawarte w art.33 §1 Ordynacji podatkowej wyrażenie "trwałe nie uiszczanie" zobowiązań podatkowych jest pojęciem niedookreślonym, jednak uznać należy, że do zabezpieczenia zobowiązań na majątku podatnika nie wystarczy to, że podatnik nie uiszcza zobowiązań publicznoprawnych, lecz musi to jeszcze mieć charakter trwały. W jego ocenie, w niniejszej sprawie taki stan rzeczy nie wystąpił. Podkreślił, że jedynymi argumentami podniesionymi przez organy, które przemawiają za dokonaniem zabezpieczenia na jego majątku jest znaczna kwota przewidywanego zobowiązania w stosunku do wykazywanych przez niego dochodów, jak też charakter przyszłego zobowiązania wskazujący na wykorzystanie tzw. "pustych faktur".
W opinii skarżącego, organy nie wykazały, by trwale nie uiszczał zaległości podatkowych zarówno z podatku VAT jak i podatku dochodowego. Natomiast określone w decyzji przewidywane uszczuplenie w podatku, jest jak na razie jedynie przypuszczeniem organu podatkowego, a w związku z tym zastosowanie tego radykalnego środka, jakim jest zabezpieczenie może narazić podatnika na ujemne
i nieuzasadnione konsekwencje. W chwili obecnej, w ramach realizacji decyzji organ egzekucyjny zabezpieczył cały jego majątek w postaci nieruchomości, środków transportu, innych ruchomości, rachunków bankowych a także należności, co wprost prowadzi do paraliżu i upadku jego firmy jeszcze przed wydaniem decyzji wymiarowej.
Za błędne uznał przekonanie organu, że sama obawa jaką posiadł, co do możliwości nie wykonania w przyszłości zobowiązania, które może utrudnić bądź udaremnić ewentualną egzekucję, upoważnia organ do dokonania zabezpieczenia na jego majątku, przed wydaniem decyzji wymiarowej, w trybie wyjątkowym przewidzianym w art. 33 Ordynacji podatkowej. W opinii skarżącego, fakt, że obecnie obowiązującym stanie prawnym przesłanki zabezpieczenie nie są wymieniane expressis verbis (jak to miało miejsce przed 2003r.), nie może oznaczać dowolności działania organów podatkowych i dokonywania zabezpieczenia także wówczas, gdy nie istnieją ku temu jednoznaczne przesłanki, tym bardziej, gdy zabezpieczenie następuje jeszcze przed ustaleniem lub określeniem zobowiązania podatkowego. Decyzja o zabezpieczeniu powinna być oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych świadczących o tym, że w danej sprawie może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego.
Skarżący wskazał również, że ewentualnym źródłem pokrycia jego przyszłych zobowiązań, mogłyby być przychody z prowadzonej przez niego działalności, co nie będzie możliwe w przypadku doprowadzenia jego przedsiębiorstwa do upadłości. Podkreślił też, że na obecnym etapie postępowania, organ nie może przesądzać
i używać argumentu, że wykorzystuje w obrocie faktury nie odzwierciedlające faktycznie dokonanych czynności, gdyż nie zostało to jeszcze stwierdzone żadną, nawet nieprawomocną decyzją. Fakt, że wobec niego prowadzone jest postępowanie
o określonym charakterze, nie może prowadzić do wniosku o jego nieuczciwości.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA oz. w Poznaniu
z dnia 24 lutego 1994r., SA/Po 1833/93 oraz wyrok NSA oz. w Poznaniu z dnia 13 października 1994r., SA/Po 1599/94, POP 1996/5/155, Lex nr 25655), skarżący podniósł, że u podstaw wydania decyzji o zabezpieczeniu należności podatkowych nie może być tylko sama kwota (wysokość) przewidywanego zobowiązania podatkowego, lecz musi być odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego), która uprawdopodobnia nieściągalność zobowiązań
w przyszłości. Podkreślił, że to na organie ciąży obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji wyraźnych przyczyn, dla których ustanawia takie zabezpieczenie oraz obowiązek wskazania konkretnych dowodów na poparcie swych stwierdzeń.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS, podtrzymując stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu, wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora IS utrzymująca w mocy orzeczenie organu I instancji którym dokonano na majątku skarżącego zabezpieczenia wykonania przyszłych należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2009r. w łącznej wysokości 23.967,00zł, w tym należność główna w kwocie 17.242,00zł i odsetki za zwłokę w kwocie 6.725,00zł, naliczone według stanu na dzień wydania w/w decyzji.
Spór jaki strony wiodą na etapie postępowania sądowo-administracyjnego dotyczy odpowiedzi, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z art.33 §1 Ordynacji podatkowej i tym samym, czy uzasadnione było dokonanie na majątku skarżącego zabezpieczenia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2009r. w kwocie 23.96700zł. wraz z odsetkami.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zostały dopełnione przesłanki warunkujące dopuszczalność wydania orzeczenia
w przedmiocie zabezpieczenia.
Kluczowe znaczenie dla sformułowanej powyżej tezy ma art.33 Ordynacji podatkowej, który stanowi materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z jego brzmieniem, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających
w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art.29 §2 stosuje się odpowiednio (§1).
Z kolei w myśl §2 tegoż artykułu zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w §1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji:
1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;
2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego;
3) określającej wysokość zwrotu podatku.
Zaś §3 wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w §2 pkt 2, zabezpieczeniu,
z zastrzeżeniem art.54 §1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Natomiast §4 tegoż przepisu brzmi, że w przypadku, o którym mowa w §2,
organ podatkowy na podstawie posiadanych danych, co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu.
Decyzja o zabezpieczeniu, łączy się ściślej z toczącym się postępowaniem podatkowym, bowiem to w tej decyzji organ określa przybliżoną kwotę zobowiązania, które ma podlegać zabezpieczeniu. Jednakże, rozstrzygnięcie wydane w trybie w/w przepisów nie przesądza treści przyszłej decyzji wymiarowej. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, jest postępowaniem szczególnym, mającym za zadanie ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Ma ono zagwarantować wykonanie przez zobowiązanego (podatnika) ciążącego na nim obowiązku.
Samo zaś zabezpieczenie dokonywane jest w trybie, który określa ustawa
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r. sygnatura akt II FSK 506/11).
Analiza powołanych przepisów wskazuje nadto, że przesłanką zabezpieczenia
w każdym przypadku jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, którą należy rozumieć jako znaczne prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikające z całokształtu okoliczności sytuacji finansowej podatnika. Norma ta wyraźnie stanowi o "uzasadnionej obawie", a więc takiej, która ma
swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jak również
o "wykonaniu" zobowiązania, a więc nie tylko dobrowolnie, ale i w drodze egzekucji. Nie ma przy tym wątpliwości, że to, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania
w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Niemniej jednak, uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych.
Podkreślić również należy, że zgodnie z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury, trwałe nieuiszczanie zobowiązań podatkowych oraz dokonywanie czynności, które mogą udaremnić lub utrudnić egzekucję to tylko niektóre, przykładowe, egzemplifikacje uzasadniające obawę o braku wykonania zobowiązania podatkowego. O zaktualizowaniu przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania" przesądzać mogą także inne okoliczności, które nie zostały wyliczone
w powołanym przepisie, a jednocześnie wskazują, że realna jest groźba niewykonania zobowiązania podatkowego (por wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2012r., III SA/Po 15/12, LEX nr 1230672; WSA w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt
I SA/Gl 1000/09; WSA w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Bd 724/11, Lex nr 1053154; WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2011r., sygn. akt I SA/Po 56/11, Lex nr 991338; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query ).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji rozstrzygając o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. W konsekwencji, miały podstawy do uznania, że istnieje obawa, że prognozowane zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami nie zostanie wykonane.
Przede wszystkim świadczy o tym przedstawiona w rozstrzygnięciach analiza
sytuacji finansowo-majątkowej skarżącego, przeprowadzona pod kątem możliwości uregulowania przez niego przewidywanego zobowiązania podatkowego. Organy wskazały, że w deklaracjach za 2010r. dla podatku od towarów i usług, skarżący wykazał obrót w wysokości 4 477 864,00zł. oraz zakupy na wartość netto 4.199 615,00zł. W 2011r. wykazał obrót w wysokości netto 4 940 856,00zł. oraz zakupy w kwocie netto 4.680 439,00zł., zaś w okresie od stycznia do sierpnia 2012r. sprzedaż wyniosła 3.099 331,00zł., a zakupy - 2.914 870,00zł. Z kolei w zeznaniu o wysokości osiągniętego w 2010r. dochodu, skarżący wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 3.078.424,68zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 3.011.924,39zł i dochód w kwocie 66.500,29zł. Natomiast w 2011r. wykazał przychód w kwocie 4.940.854,44zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 4 890 745,97zł i dochód w kwocie 50 108,47zł.
Naczelnik US, przeprowadził również analizę posiadanych przez skarżącego składników majątkowych. Na tej podstawie stwierdził, że łączna kwota przewidywanych zobowiązań podatkowych według stanu na dzień wydania decyzji zabezpieczających (1.250 442,00zł), przewyższa szacunkową wartość majątku skarżącego, ustaloną według danych zawartych w jego oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2012r. (tj.
w przybliżeniu 678.000,00zł).
W tym stanie rzeczy, za trafną należy uznać tezę organów, że stan dochodów w latach 2010-2012 oraz istniejąca dysproporcja pomiędzy wartością czynną majątku strony (około 678.000,00zł), a kwotą posiadanych zaległości podatkowych (około 1.250.442,00zł.) stanowiły zgodną z prawem i wystarczającą podstawę dla przyjęcia stanowiska, że sytuacja finansowa, majątkowa skarżącego uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania podatkowego.
Nawiązując natomiast do argumentów poniesionych przez stronę na rozprawie, koniecznym staje się podkreślenie, że organ ustalając skład i wartość majątku skarżącego oparł się na treści złożonego przez niego w trybie art.39 §1 Ordynacji podatkowej oświadczenia. Skarżący w dokumencie tym powinien był wskazać nie tylko nieruchomości i ruchomości, ale również pozostałe składniki majątkowe – zbywalne prawa majątkowe, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (zgodnie z art.41 §1 Ordynacji podatkowej). W złożonym oświadczeniu majątkowym strona wykazała tylko nieruchomości i samochody, nie powołała się na pieniądze na rachunkach bankowych i wierzytelności wobec usługobiorców. W tym stanie rzeczy, nie można więc czynić zarzutu, że Naczelnik US decydując o zabezpieczeniu wziął pod uwagę tylko to, co zostało wskazane w oświadczeniu. Jeśli w opisanej sytuacji prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego nie występowało, to Skarżący, jako podmiot najlepiej poinformowany o własnej sytuacji majątkowej i własnych zdolnościach płatniczych, bez żadnych trudności był w stanie wykazać, że nie zachodzi, wsparta uprawdopodobnieniem, obawa niewykonania zobowiązania podatkowego.
Podkreślić również należy, że stan dochodów w latach 2010-2012, jak też dysproporcja pomiędzy wartością majątku Skarżącego, a wysokością zaległych zobowiązań podatkowych stanowiły zasadnicze, aczkolwiek nie jedyne okoliczności, które zdaniem organu I instancji przemawiały za wydaniem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego. Dodatkowo bowiem Naczelnik US zwrócił uwagę na nieterminowe regulowanie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące listopad
i grudzień 2011r., oraz zaliczek na podatek dochodowy w 2011r. jak też na zaległość strony względem Wojewody z tytułu niezapłaconego mandatu karnego w kwocie należności głównej 1.000,00zł. Zaznaczył też, że wcześniejsza płatność na rzecz Wojewody w kwocie 1.500,00zł z dnia [...] kwietnia 2012r. nie została uregulowana dobrowolnie, lecz została przeksięgowana dnia [...] kwietnia 2012r. z nadpłaty za miesiąc styczeń 2012r. w podatku od towarów i usług.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu strony, że nie uiszczanie przez nią zobowiązań publicznoprawnych, na które powołują się organy podatkowe, nie ma charakteru trwałego, lecz były to sytuacje sporadyczne, należy stwierdzić, że w świetle przedstawionych powyżej ustaleń argument ten jest niewystarczający do przyjęcia stanowiska, że zobowiązanie zostanie wykonane. Wbrew twierdzeniom skarżącego, także dalsze, "nieskrępowane" działaniami organu egzekucyjnego, który dokonał zabezpieczenia - prowadzenie przez stronę działalności gospodarczej i osiąganie z tego tytułu przychodów -nie daje gwarancji zaspokojenia należności Skarbu Państwa. Takie zarzuty nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem jak wykazano powyżej - nie odnoszą się do całokształtu okoliczności składających się na sytuację finansową / majątkową strony.
Reasumując, w ocenie Sądu, wyszczególnione przez organ okoliczności wskazują, że w stanie faktycznym sprawy istniała uzasadniona obawa, że przewidywane zobowiązanie podatkowe może nie zostać przez skarżącego wykonane, co w dalszej kolejności czyniło zasadnym wydanie decyzji o zabezpieczeniu. Tym samym, organ podatkowy nie naruszył art.33 § 1 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270
z późn. zm.) skarga podlegała oddaleniu.
| | | |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło