II FSK 1573/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-16
Skład orzekający: Grzegorz Krzymień, Jerzy Rypina, Tomasz Zborzyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpłatne wydzierżawienie infrastruktury kolejowej przez jej właściciela innemu podmiotowi, który przejmuje funkcję zarządcy, wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli infrastruktura ta jest następnie udostępniana licencjonowanym przewoźnikom kolejowym?Ratio decidendi
Odpłatne wydzierżawienie infrastruktury kolejowej nie stanowi o wykorzystywaniu jej w działalności gospodarczej innej niż publiczny transport kolejowy, lecz jest sposobem na rozdzielenie funkcji zarządcy od funkcji przewoźnika, co jest zgodne z wymogami ustawy o transporcie kolejowym. Właściciel infrastruktury, który ją wydzierżawił, a sam pozostał licencjonowanym przewoźnikiem, nadal może korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, pod warunkiem, że nie jest jednocześnie zarządcą tej infrastruktury.Stan faktyczny
Spółka D. S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r., powołując się na zwolnienie infrastruktury kolejowej. Organ podatkowy i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły zwolnienia, uznając, że spółka nie spełniła przesłanki wyłączności wykorzystania infrastruktury na potrzeby publicznego transportu kolejowego, m.in. z uwagi na jej wydzierżawienie innemu podmiotowi oraz wykorzystywanie do przewozu własnych produktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w całości oraz uchylono w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz D. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Grzegorz Krzymień (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. S.A. z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 1293/10 w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2. uchyla w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 października 2010 r. nr [...], 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz D. S.A. z siedzibą w Z. kwotę 20160 (słownie: dwadzieścia tysięcy sto sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 1293/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. S.A. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 października 2010 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 r. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, K. "S." S.A. z siedzibą w J. (późniejsza nazwa: P. S. S.A., P. S.A., aktualnie D. S.A.) wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 497 243,90 zł, powołując się na zwolnienie budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej oraz zajętych pod nie gruntów od tego podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (obecnie: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze z., dalej: :p.o.l."). Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 7 kwietnia 2010 r. określił Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2005 r. w wysokości 690 896,30 zł, odmawiając zarazem stwierdzenia nadpłaty w żądanej wysokości i uznając, że nie ma podstaw do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. wobec niespełnienia przez Skarżącą przesłanki wyłączności wykonywania publicznego transportu kolejowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 28 października 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że Spółka nie wykorzystywała posiadanej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, ponieważ infrastruktura ta nie była udostępniana na równych prawach wszystkim zainteresowanym przewoźnikom, a Strona wykorzystywała ją również do przewozu własnych produktów i pracowników. Ponadto wydzierżawienie tej infrastruktury innemu podmiotowi świadczy o tym, że Skarżąca realizowała przy jej wykorzystaniu inny cel gospodarczy, niż wykonywanie transportu kolejowego.
Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wydzierżawienie przez Skarżącą infrastruktury kolejowej świadczyło o wykorzystaniu jej do działalności gospodarczej nie związanej z potrzebami publicznego transportu kolejowego, skoro udostępniono ją wyłącznie dzierżawcy (zarządcy infrastruktury), a nie zainteresowanym przewoźnikom na równych prawach. Wykluczało to możliwość objęcia wydzierżawionej infrastruktury zwolnieniem od podatku od nieruchomości określonym w art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l., zwłaszcza, że ustanowiony zarządca nie był podatnikiem podatku od nieruchomości. Jakkolwiek zwolnienie to ma charakter przedmiotowy, wydzierżawienie budowli kolejowych innemu podmiotowi wyłącza możliwość uznania, że są one wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, zwłaszcza, że wykorzystywał je także ich właściciel na potrzeby własnego transportu.
W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego:
a) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.) poprzez uznanie błędnie, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka "wyłączności", gdyż zdaniem Sądu pierwszej instancji oddanie infrastruktury kolejowej w dzierżawę zarządcy jest równoznaczne z jej wykorzystywaniem także na realizację własnych celów gospodarczych, innych niż publiczny transport kolejowy;
b) art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.), art. 5 ust. 3 ustawy z 2003 r. o transporcie kolejowym (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.), a także art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez niedopuszczalne podmiotowe ograniczenie zwolnienia podatkowego do podatników realizujących osobiście zarząd infrastrukturą podlegającą zwolnieniu i w konsekwencji uznanie, iż wykonywanie funkcji zarządcy infrastruktury kolejowej przez podmioty nie będące jej właścicielem, pomimo jej wykorzystywania przez zarządcę wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, wyłącza po stronie właściciela tejże nieruchomości (podatnika) prawo do przedmiotowego zwolnienia w podatku od nieruchomości;
c) naruszenie art. 21 § 3 O.p. poprzez błędne ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2005 r. w następstwie błędnej wykładni art. 7 ust. 1 pkt. 1 p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.);
d) błędną wykładnię art. 693 Kodeksu cywilnego – poprzez uznanie, że zawarcie umowy dzierżawy, w której wykonaniu skarżąca wydała infrastrukturę w posiadanie zarządcy, w celu jej wykorzystywania na potrzeby publicznego transportu kolejowego, oraz pobieranie należnego z tego tytułu czynszu, samo w sobie jest równoczesnym wykorzystywaniem wydzierżawionej infrastruktury przez Wydzierżawiającego na inne cele niż realizowane przez zarządcę, czego skutkiem jest uznanie, że wykorzystywanie infrastruktury przez zarządcę na potrzeby publicznego transportu kolejowego nie spełnia przesłanki wyłączności wykorzystania zdefiniowanej w art.7 ust.1 pkt. 1 p.o.l.
Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a." przez uznanie, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co było przyczyną wadliwie dokonanej kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do zarzutów skargi w uzasadnieniu wyroku;
c) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. – poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że Skarżąca wykorzystywała infrastrukturę kolejową dla własnych celów gospodarczych, innych niż transport kolejowych, gdy faktycznie infrastruktura kolejowa była wykorzystywana wyłącznie na potrzeby "publicznego transportu kolejowego".
W uzasadnieniu powyższych zarzutów podniesiono, iż w przedmiotowej sprawie zarządca udostępniał linie kolejowe licencjonowanym przewoźnikom, co przesądza o spełnieniu przesłanki "publiczności" wykonywanego transportu kolejowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, nietrafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji jakoby wydzierżawienie infrastruktury kolejowej przez Spółkę jako właściciela zarządcy infrastruktury jest wykorzystywaniem tej infrastruktury – w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. – na realizację prywatnych potrzeb gospodarczych Skarżącej, zamiast na potrzeby "publicznego transportu kolejowego". Spółka zawarła tylko jedną umowę dzierżawy oraz tylko z jednym podmiotem, a jej przedmiotem była całość infrastruktury kolejowej udostępnianej następnie przez zarządcę uprawnionym przewoźnikom kolejowym. Świadczy to więc o tym, że Skarżąca nie miała zamiaru uczynić z wydzierżawiania przedmiotowego majątku osobnego rodzaju działalności gospodarczej, ale uczyniła to wyłącznie ze względu na wymóg wprowadzony przez ustawę o transporcie kolejowym w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.
Konsekwencją dokonanej w zaskarżonym wyroku wykładni jest stworzenie sprzecznie z treścią art. 7 ust.1 pkt 1 p.o.l., podmiotowego ograniczenia zwolnienia podatkowego, którego nie da się wyprowadzić w drodze uznanych reguł wykładni prawa oraz z zasad logicznego wnioskowania. Przesłanką zwolnienia podatkowego, jaką stworzył Sąd pierwszej instancji, jest konieczność sprawowania zarządu infrastrukturą przez podatnika (właściciela), w sytuacji gdy równocześnie ustawa o transporcie kolejowym nie tworzy wymogu prawnego nabycia przez zarządcę zarządzanej infrastruktury (w tym gruntów) na własność. Skoro oddanie przez właściciela infrastruktury zarządcy, następnie wykorzystywanej na potrzeby publicznego transportu kolejowego, jest wykorzystywaniem tej infrastruktury przez właściciela na inne cele niż publiczny transport kolejowy, a zatem zwolnienie podatkowe nie może objąć nigdy infrastruktury, nie zarządzanej przez właściciela (podatnika) – co prowadzi, zdaniem Skarżącej, do interpretacji ad absurdum (sprzecznej z przedmiotowym charakterem omawianego zwolnienia podatkowego).
Według Spółki wyłączne wykorzystywanie nieruchomości na cele publicznego transportu kolejowego realizowane jest wówczas, gdy infrastruktura kolejowa:
a) jest udostępniana uprawnionym do tego licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, wyłącznie w celu realizacji przewozów kolejowych,
b) nie jest przeznaczona lub wykorzystywana jednocześnie przez jej właściciela, posiadacza - zarządcę na jakiekolwiek inne cele, poza realizacją zadań ustawowych w zakresie dotyczącym zarządu na zasadach i w zakresie oznaczonych w ustawie o transporcie kolejowym;
c) nie jest oddawana do korzystania (pod jakimkolwiek tytułem) jakiejkolwiek osobie trzeciej, na realizację czynności niewchodzących w zakres publicznego transportu kolejowego;
d) nie jest faktycznie wykorzystywana przez jakiegokolwiek licencjonowanego przewoźnika kolejowego na jakiekolwiek inne cele, poza realizacją przewozów kolejowych.
Odnosząc się do zarzutu Sądu pierwszej instancji dotyczących wykonywania przewozów własnych produktów w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że transport piasku realizowany był na podstawie umów przewozu zawartych z kupującymi piasek, a nie na potrzeby własne Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zwolnienie od podatku od nieruchomości infrastruktury kolejowej ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewidywała od początku jej obowiązywania. Do 2002 r. zwolnienie to unormowane było w art. 7 ust. 1 pkt 4 p.o.l., zgodnie z którym były nim objęte budowle wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego i zajęte pod nie grunty. W latach 2003-2006 o zwolnieniu tym stanowił art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l., stwierdzając, że są nim objęte budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Od 2007 r. omawiane zwolnienie wyrażono formułą zawartą w art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. w nowym brzmieniu, uznając, że są nim objęte budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli: (a) zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym lub (b) są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub (c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej, niż 1.435 mm. Ponadto od 2008 r. zakres zwolnienia rozszerzono przez dodanie w art. 7 ust. 1 p.o.l. punktu 1a, na mocy którego zwolnieniem objęto także grunty, budynki i budowle pozostałe po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków.
Wykładnia warunkującego zwolnienie zwrotu o wyłączności wykorzystywania budowli na potrzeby publicznego transportu kolejowego była przedmiotem szeregu wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonywanych zarówno na tle stanu prawnego obowiązującego do 2002 r., jak i obowiązującego w okresie późniejszym. Jako reprezentatywny można wskazać wyrok z dnia 24 lutego 2009 r. (II FSK 1596/07), w którym odwołując się do stanu prawnego obowiązującego w roku 2001 wypowiedziano pogląd, że o publicznym charakterze transportu przesądza to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym, a nie to, czy faktycznie z linii korzystają tylko niektórzy z nich, którzy mają w tym interes gospodarczy. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także w wyrokach: z dnia 29 lipca 2010 r. (II FSK 729/09), z dnia 15 maja 2012 r. (II FSK 2150/10) oraz z dnia 5 października 2012 r. (II FSK 367 i 1508/11). Pogląd, że udostępnienie linii kolejowej przez zarządcę wszystkim potencjalnym użytkownikom, przez których rozumieć należy uprawnionych (licencjonowanych) przewoźników, świadczy o wykorzystywaniu infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, należy więc uznać za ugruntowany.
Zarazem odnotować należy judykaty (II FSK 340 i 599/09 oraz 2150, 2231 i 2453/10), które podważają spełnienie warunku wyłączności wykorzystywania budowli i zajętych pod nie gruntów na potrzeby publicznego transportu kolejowego wskutek wykonywania przy ich wykorzystaniu przez zarządcę infrastruktury również transportu na własne potrzeby, niemniej dotyczy to przypadków kumulacji funkcji, gdy zarządca infrastruktury jest jednocześnie przewoźnikiem. Zarazem ostatnie z wymienionych wyroków nie zakwestionowały ocen wyrażonych w zaskarżonych skargami kasacyjnymi wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2010 r. (I SA/Gl 302/10) oraz z dnia 9 sierpnia 2010 r. (I SA/Gl 343/10), że odpłatne wydzierżawienie infrastruktury świadczy o jej wykorzystaniu w działalności gospodarczej innego rodzaju, niż publiczny transport kolejowy, co także wyklucza możliwość uznania, że jest ona wykorzystywana wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie rozpoznającym skargę kasacyjną podziela zapatrywanie wyrażone w omówionych orzeczeniach tego Sądu –wyrażonych na tle stanu prawnego obowiązującego do 2006 r. – którego istota sprowadza się do uznania, że o wykorzystywaniu budowli i zajętych pod nie gruntów wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego przesądza udostępnianie ich przez zarządcę wszystkim potencjalnym użytkownikom, będącym licencjonowanymi przewoźnikami. Ze względu na przedmiotowy charakter zwolnienia podatkowego, określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. (a przed 2003 r. – w art. 7 ust. 1 pkt 4 p.o.l.), nie ma przy tym znaczenia, kto jest właścicielem (wieczystym użytkownikiem) tych budowli i gruntów. Są one zatem objęte zwolnieniem także wtedy, gdy ich właścicielem (wieczystym użytkownikiem) jest podmiot będący jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem – wszakże pod warunkiem, że nie jest jednocześnie ich zarządcą.
Naczelny Sąd Administracyjny nie akceptuje poglądu, że odpłatne wydzierżawienie infrastruktury kolejowej świadczy o jej wykorzystaniu w działalności gospodarczej innego rodzaju, niż publiczny transport kolejowy. Wskazana operacja gospodarcza prowadzi do rozdzielenia funkcji zarządcy infrastruktury od funkcji przewoźnika, co jest realizacją wymogu ustanowionego w ustawie o transporcie kolejowym z 2003 r. Tym samym jej rezultatem jest właśnie doprowadzenie do pełnego "upublicznienia" transportu kolejowego przez zagwarantowanie każdemu przewoźnikowi możliwości skorzystania z linii kolejowej na podobnych warunkach. Niezależnie jednak od tego należy podkreślić, że treść cywilnoprawnej umowy, której przedmiotem jest infrastruktura kolejowa, jest obojętna dla oceny spełnienia kryteriów zwolnienia podatkowego o charakterze przedmiotowym, które odnoszą się wyłącznie do sposobu wykorzystywania tej infrastruktury, a nie charakteru związanych z nią praw rzeczowych i obligacyjnych.
Odnosząc przeprowadzone rozważania do rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim podkreślić, że w roku podatkowym 2005 Spółka nie łączyła funkcji zarządcy infrastruktury kolejowej i licencjonowanego (koncesjonowanego) przewoźnika, była już bowiem tylko przewoźnikiem w następstwie wydzierżawienia infrastruktury innemu podmiotowi, który przejął od niej także funkcję zarządcy. Oznacza to, że stanowiąca własność Skarżącej infrastruktura kolejowa była wykorzystywana na potrzeby publicznego transportu kolejowego – nawet, jeżeli przy jej wykorzystaniu Spółka prowadziła także przewozy własnych towarów jako licencjonowany przewoźnik. Wydzierżawienie infrastruktury nie oznacza realizacji innego, niż publiczny transport kolejowy, celu gospodarczego, jako że prowadzi do "upublicznienia" tego transportu przez dostosowanie sposobu zarządzania linią kolejową do wymogów określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym z 2003 r. Z kolei dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia od podatku od nieruchomości nie ma znaczenia, kto jest właścicielem przedmiotu opodatkowania, toteż okoliczność, że zarządzający przedmiotem opodatkowania nie jest jego właścicielem jest nieistotna z prawnopodatkowego punktu widzenia.
W skardze kasacyjnej trafnie zatem wskazano na naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.) i to w obydwu formach naruszenia prawa materialnego, gdyż przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wykładnia tego przepisu była błędna, czego następstwem było nieprawidłowe niezastosowanie przepisu do stanu faktycznego sprawy. Zarazem trudno zgodzić się z zarzutem naruszenia także art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym z 2003 r., ponieważ przepis ten statuuje zakaz wykonywania przewozów kolejowych przez zarządcę infrastruktury oraz (w ust. 4) wyjątki od tego zakazu, co jednak nie determinuje zakresu przedmiotowego omawianego zwolnienia podatkowego. Podobnie rzecz się ma z zarzutem naruszenia art. 693 K.c. Jakkolwiek bowiem na mocy tego przepisu (a ściślej – jego § 1) wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania, toteż korzystanie z niej przez wydzierżawiającego uzależnione jest od zgody dzierżawcy, któremu rzecz została oddana, niemniej Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie dopatrzył się wykładni wymienionego przepisu K.c., co zresztą ze względu na swoisty charakter zwolnienia podatkowego byłoby zbędne.
Oczywiście chybiony i błędny formalnie jest postawiony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i art. 21 § 3 O.p. Przepisy te, statuując – odpowiednio – zasadę legalności działania organów podatkowych (art. 120 O.p.), zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz określając przesłanki decyzyjnego określenia wysokości zobowiązania podatkowego (art. 21 § 3 O.p.) są typowymi przepisami postępowania, toteż uznanie ich za przepisy prawa materialnego i powołanie w ramach odnoszącej się do takiego naruszenia prawa podstawy kasacyjnej jest niepoprawne. W żadnym zakresie nie uzupełnia także prawidłowo podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Nietrafne są także zarzuty naruszenia art. 145 § 1 lit. a i art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. Po pierwsze dlatego, że są one niedookreślone, skoro § 1 art. 145 p.p.s.a. dzieli się na trzy punkty, z których pierwszy dzieli się dopiero na podpunkty. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne powołanie podstaw kasacyjnych, których sąd kasacyjny, orzekający w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. w granicach skargi kasacyjnej, nie może domniemywać lub rekonstruować, toteż nieprecyzyjnie powołane podstawy – jak w omawianym przypadku – nie pozwalają zbadać zbudowanych z powołaniem się na nie zarzutów. Po drugie dlatego, że zarzut ten, jako odnoszący się do przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, byłby uprawniony wtedy, gdyby sąd nie zastosował go pomimo stwierdzenia przesłanek jego zastosowania, albo zastosował go pomimo braku przesłanek jego zastosowania. Skoro jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa (chociaż obiektywnie błędnie) nie mógł zastosować przepisu proceduralnego odnoszącego się do sytuacji, w której sąd administracyjny naruszenie prawa stwierdza.
Nieskuteczny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie został powiązany w sposób umożliwiający jego weryfikację z konkretnymi zaniechaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie został on szczegółowo uzasadniony, podczas gdy wykazanie potencjalnego wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy warunkuje poprawność podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy ze względu na naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz, w konsekwencji, także niewłaściwe zastosowanie. Uzasadnia to uwzględnienie skargi kasacyjnej na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie zaskarżonej nią decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Rozstrzygając sprawę ponownie organ ten na podstawie art. 153 w związku z art. 193 p.p.s.a. uwzględni ocenę prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, której istotą jest uznanie, że o wykorzystywaniu budowli i zajętych pod nie gruntów wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego przesądza udostępnianie ich przez zarządcę wszystkim potencjalnym użytkownikom, będącym licencjonowanymi przewoźnikami, przy czym nie ma znaczenia, kto jest właścicielem (wieczystym użytkownikiem) tych budowli i gruntów. Są one zatem objęte zwolnieniem także wtedy, gdy ich właścicielem (wieczystym użytkownikiem) jest podmiot będący jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem – wszakże pod warunkiem, że nie jest jednocześnie ich zarządcą. Odpłatne wydzierżawienie infrastruktury kolejowej nie świadczy o jej wykorzystaniu w działalności gospodarczej innego rodzaju, niż publiczny transport kolejowy, gdyż prowadzi do rozdzielenia funkcji zarządcy infrastruktury od funkcji przewoźnika. Ponieważ w roku podatkowym 2005 skarżąca Spółka w następstwie wydzierżawienia tej infrastruktury innemu podmiotowi, który przejął od niej funkcję zarządcy, była tylko przewoźnikiem, budowle i zajęte pod nie grunty były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, co oznacza spełnienie w tym okresie warunków przedmiotowego zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 1 p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2005 r.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło