I SA/Gd 607/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-07-16
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Ewa Kwarcińska, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może nadać decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli podatnik nie posiada majątku, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, a jednocześnie istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy może nadać decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli spełnione są łącznie dwie przesłanki: (1) zaistniał co najmniej jeden z warunków określonych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej, w tym brak majątku podatnika, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, oraz (2) organ uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie o nadaniu rygoru nie jest władny do oceny zasadności zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż jest to kwestia rozstrzygana w postępowaniu wymiarowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące doręczenia postanowienia, braku przesłanek do nadania rygoru oraz przedawnienia zobowiązania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił panu T. P. wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w dniu 10 maja 2007 r. nieruchomości położonej w W. gm. S. w kwocie 52.500 zł.
Wskazanej powyżej decyzji wymiarowej organ podatkowy nadał, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r., rygor natychmiastowej wykonalności.
W ocenie Naczelnika w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka określona
w art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2012 r. poz. 749 ze zm.) bowiem:
podatnik nie złożył oświadczenia ORD-HZ,
podatnik w złożonych zeznaniach podatkowych za 2011 r. wykazał:
• w PIT-36/L - dochód z najmu i dzierżawy w wysokości 53.164,21 zł,
• w PIT-28 - przychód opodatkowany wg stawki 8,5% w wysokości 12.000,00 zł.,
• w PIT-37 - dochód z działalności dokonywanej osobiście w wysokości 1.500,00 zł,
3) organ nie posiada informacji o majątku podatnika, na którym można by wpisać hipotekę lub zastaw skarbowy korzystający z pierwszeństwa zaspokojenia.
Zdaniem Naczelnika, w sytuacji, kiedy podatnik osiąga dochody nieznacznie wyższe od kwoty zobowiązania określonego decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r., zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie to nie zostanie wykonane.
Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi podatnika - dor. pod. R.J. w dniu 17 grudnia 2012 r. oraz panu T. P. w dniu 2 stycznia 2013 r.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w dniu 21 grudnia 2012 r.
złożył dor. pod. R. J. Do zażalenia dołączono odpis pełnomocnictwa udzielonego przez T. P. w dniu 12 września 2012 r. Zażalenie na postanowienie wniósł również pan T. P. w piśmie z dnia 3 stycznia 2013 r.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutu podatnika dot. naruszenia art. 218 w związku z art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 137 § 3 i art. 211 Ordynacji podatkowej polegającym na nieskutecznym doręczeniu postanowienia z pominięciem pełnomocnika organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 137 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo powinno być udzielone
na piśmie lub złożone do protokołu poprzez dołączenie do akt oryginału
lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, co rodzi konieczność każdorazowego złożenia do akt toczącej się odrębnie sprawy odrębnego dokumentu pełnomocnictwa, nawet jeśli zakres umocowania określony w pełnomocnictwie ogólnym jest szeroki.
Postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym od postępowania, w którego wyniku organ podatkowy wydaje decyzję wymiarową. Rezultatem tej odrębności jest obowiązek organu podatkowego pierwszej instancji doręczenia wydanego postanowienia - jako pierwszej czynności w tym postępowaniu - nie pełnomocnikowi reprezentującemu stronę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym bądź odwoławczym, lecz samej stronie. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Tym samym w dniu 17 grudnia 2012 r. nie nastąpiły skutki prawne doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r., gdyż postanowienie to nie zostało doręczone podatnikowi co oznacza, że nie zostało doręczone prawidłowo. W konsekwencji postanowienie organu pierwszej instancji nie weszło do obrotu prawnego w dniu 17 grudnia 2012r. Skutki prawne doręczenia postanowienia nastąpiły dopiero w dniu 2 stycznia 2013r., tj. w dniu jego doręczenia podatnikowi. Dyrektor wskazał, że rozpatrując zażalenie na postanowienie uwzględnił jednak również zarzuty zgłoszone przez pełnomocnika podatnika w piśmie z dnia 21 grudnia 2012r.
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących wydania postanowienia
o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z naruszeniem art. 239b §1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor wskazał, że z przepisów art. 239 a i art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że nie podlega wykonaniu decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile nie nadano tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ustawodawca uzależnił od spełnienia łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w §1 art. 239b Ordynacji podatkowej. Po drugie, organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przez uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności należy rozumieć wykazanie,
że zachodzi duże prawdopodobieństwo zmaterializowania się jej.
Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych ukształtowane
na gruncie przepisu art. 239 b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej Dyrektor wyjaśnił,
że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w zeznaniach podatkowych złożonych za 2011 r. pan T. P. wykazał dochody z najmu i dzierżawy
w wysokości 53.164,21 zł (PIT-36/L), przychód opodatkowany wg stawki 8,5%
w wysokości 12.000,00 zł (w PIT-28) oraz dochód z działalności dokonywanej osobiście w wysokości 1.500,00 zł (PIT-37). Tym samym osiągnięte dochody nie były więc wystarczające na pokrycie zobowiązania wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r. Dodatkowo wyjaśnił, że organ I instancji nie posiada informacji o majątku podatnika, na którym można by wpisać hipotekę lub zastaw skarbowy korzystający z pierwszeństwa zaspokojenia.
Okoliczności te, zdaniem Dyrektora, były wystarczające do uznania
przez organ I instancji, że uprawdopodobnionym jest, że zobowiązanie podatkowe
w zryczałtowanym podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w dniu 10 maja 2007r. określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r. nie zostanie wykonane. Dyrektor podkreślił, że podstawą wydania postanowienia była przesłanka nieposiadania przez podatnika majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a nie przesłanka dokonywania przez stronę czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (art. 239b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Końcowo Dyrektor podniósł, że brak współpracy ze strony podatnika w ustaleniu jego majątku, z którego zobowiązanie to mogłoby zostać wyegzekwowane (nie złożenie oświadczenia ORD-HZ), przy osiąganiu dochodów w wysokości nieznacznie wyższej od kwoty określonego zobowiązania podatkowego uprawdopodabnia niewykonania tego zobowiązania w przyszłości. Organ wyjaśnił, że mimo, iż złożenie takiego oświadczenia jest dobrowolne, to jednak jego nie złożenie przez podatnika - mimo wezwania ze strony organu I instancji - podlega ocenie przy badaniu możliwości nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gdańsku pan T. P. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 marca 2013 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, art. 218 w związku z art. 145 § 1, § 2 w związku z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Zarzucono nadto naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie przedawnienia w/w zobowiązania podatkowego z dniem 31 grudnia 2012r. i doręczenie postanowień organów podatkowych obu instancji w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W ocenie strony skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy zarzuty zgłoszone w zażaleniu przemawiały za jego uwzględnieniem. Zaskarżone postanowienie jest wadliwe, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził w nim, że utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podczas gdy zażaleniem objęte było postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r.
W dalszej kolejności wskazano, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r. zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 218 w związku z art. 145 § i § 2 w związku z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieskuteczne doręczenie skarżonego postanowienia w dniu 2 stycznia 2013r. z pominięciem pełnomocnika, podczas gdy powyższe postanowienie zostało wcześniej doręczone pełnomocnikowi i zaskarżone. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone na adres pełnomocnika w dniu 17 grudnia 2012r., który pismem z dnia 21 grudnia 2012r. wniósł zażalenie. Następnie w dniu 2 stycznia 2013 r. postanowienie o nadaniu rygoru zostało doręczone na adres skarżącego, który pismem z dnia 3 stycznia 2013r. również wniósł zażalenie.
Naczelnik Urzędu Skarbowego został zawiadomiony pismem z dnia 12 września 2012r. o udzieleniu przez skarżącego pełnomocnictwa
na czas nieokreślony do reprezentowania jego interesów przed wszystkimi organami podatkowymi, w szczególności przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego i Dyrektorem Izby Skarbowej, organami egzekucyjnymi, organami nadzoru egzekucyjnego, Ministrem Finansów, sądami administracyjnymi wszystkich instancji w sprawach dotyczących rozliczenia podatku dochodowego
od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości dokonanego w dniu 10 maja 2007r. Do zawiadomienia załączono uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Odpis pełnomocnictwa został złożony ponownie w dniu 21 grudnia 2012r.
wraz z zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego
z dnia 17 grudnia 2012r. Skoro zatem pełnomocnictwo znajdowało się
w aktach sprawy dotyczącej nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, to ponowne doręczenie postanowienia z dnia 17 grudnia 2012r. o nadaniu rygoru tej decyzji na adres skarżącego w dniu 2 stycznia 2012r. jest nieprawidłowe.
Dyrektor Izby Skarbowej wadliwie rozpatrzył zażalenie skarżącego z dnia 3 stycznia 2013r., podczas gdy powinien rozpatrzyć wcześniejsze zażalenie, złożone przez jego pełnomocnika.
W ocenie skarżącego, brak jest podstaw do akceptacji poglądu, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej stanowi odrębną sprawę podatkową od sprawy, w której toczy się postępowanie podatkowe.
W sprawie zaistniały wyjątkowe okoliczności, które wskazywały
na konieczność doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej na adres pełnomocnika. Taki sposób doręczenia dawałoby gwarancję objęcia skarżącego ochroną profesjonalnego pełnomocnika już w momencie wszczęcia wobec niego postępowania. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przywołuje orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że rozważania Sądu dotyczące doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego można odnieść również do doręczenia postanowienia
o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej.
Zdaniem skarżącego postanowienia obu organów wydane zostały
z naruszeniem przepisów art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej. Organy
nie udowodniły wystąpienia przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i nie uprawdopodobniły istnienia przesłanki wynikającej z art. 239b § 2 tej ustawy. W szczególności nie wykazano, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę,
na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Nie wzięto również pod uwagę sytuacji majątkowej żony skarżącego.
Niezłożenie oświadczenia ORD-HZ nie może być, zdaniem skarżącego, utożsamiane z brakiem majątku, na którym można ustanowić hipotekę lub zastaw skarbowy. Organy podatkowe nie wzięły pod uwagę, że złożenie oświadczenia majątkowego jest dobrowolne, gdyż zgodnie z art. 39 § 2 Ordynacji podatkowej strona może odmówić złożenia oświadczenia. W piśmie z dnia 11 grudnia 2012r. skarżący podał przyczyny rezygnacji ze złożenia oświadczenia (w sprawie nie został zgromadzony cały materiał dowodowy, a zobowiązanie nie istnieje).
Zarzucając naruszenie przepisu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej skarżący wskazał, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało doręczone w dniu 2 stycznia 2013r., a więc po upływie terminu przedawnienia (w przypadku uznania za prawidłowe stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, że skutek doręczenia w/w postanowienia nastąpił w dacie doręczenia skarżącemu). Zobowiązanie podatkowe objęte decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r. z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w dniu 10.05.2007r. przedawniło się z dniem 31 grudnia 2012r., w związku z czym nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w/w decyzji nie było dopuszczalne.
W ocenie skarżącego, przed datą 31 grudnia 2012r. nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia w/w zobowiązania. W niniejszej sprawie przepis art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania, ponieważ przed dniem 31grudnia 2012r. skarżący nie otrzymał osobiście zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w/w zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012r., sygn. akt P 30/11 skarżący wskazuje, że o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia powinien być zawiadomiony podatnik, a nie jego pełnomocnik. Doręczenie natomiast przedmiotowego zawiadomienia pełnomocnikowi jest nieskuteczne, gdyż przekracza granice sprawy podatkowej objętej postępowaniem podatkowym zakończonym
w pierwszej instancji doręczeniem w dniu 17 grudnia 2012r. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego
W ocenie skarżącego, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła również przerwa biegu terminu przedawnienia, gdyż do dnia 31 grudnia 2012r. nie zastosowano wobec skarżącego żadnych środków egzekucyjnych. Wprawdzie na podstawie wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 17 grudnia 2012r. zostało wszczęte wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, jednakże tytuły wykonawcze wystawiono dopiero w dniu 8 stycznia 2013r.
Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie rozważyły wnikliwie kwestii związanych z przedawnieniem zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości.
W dalszej kolejności skarżący wskazuje, że organy podatkowe nie wykazały wystąpienia przesłanki z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie ustaliły proporcji majątku zobowiązanego do kwoty zaległości podatkowej. Tym samym
nie były w stanie prawidłowo ocenić czy zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej zostanie przez skarżącego wykonane, czy też istnieje ryzyko jego niewykonania.
Końcowo wskazano, że aktualnie przed Dyrektorem Izby Skarbowej
toczy się postępowanie z odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012r. określającej wartość zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w dniu 10 maja 2007r. w wysokości 52.500 zł. W ocenie skarżącego w takiej sytuacji nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności i wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed zakończeniem postępowania odwoławczego nie było dopuszczalne.
Skarżący podniósł nadto, że rozstrzygnięcia organów obu instancji zawierają błędne uzasadnienia faktyczne i prawne, niespełniające przesłanek ustawowych, są przy tym ogólnikowe, pozbawiające stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że mimo, iż w sentencji zaskarżonego postanowienia zostało użyte wyrażanie "decyzję" zamiast "postanowienie", to jest to oczywista omyłka pisarska pozostająca bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem.
W niniejszej sprawie wydane w dniu 17 grudnia 2012 r. postanowienie organu I instancji zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego R. J. przed jego zgłoszeniem do udziału w sprawie. Do zażalenia z dnia 21 grudnia 2012 r. pełnomocnik dołączył pełnomocnictwo udzielone przez pana T. P. w dniu 12 września 2012 r., poprzedzającym doręczenie odpisu wskazanego postanowienia.
Zgodnie z zarządzeniem zawartym w postanowieniu z dnia 17 grudnia 2012 r. odpis postanowienia został również doręczony panu T. P., który w dniu 3 stycznia 2013 r. (z zachowaniem terminu zgodnie z pouczeniem) złożył samodzielnie zażalenie, w którym wyjaśnił działanie z ostrożności w postępowaniu.
Biorąc pod uwagę fakt aktywności procesowej zarówno skarżącego,
jak również jego pełnomocnika, należy stwierdzić, że wadliwe doręczenie odpisu postanowienia pełnomocnikowi skarżącego nie stanowi uchybienia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z tej przyczyny fakt uchybienia nie wywołuje określonego
w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skutku warunkującego wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Strona prawidłowo pouczona skorzystała z możliwości wniesienia środka zaskarżenia, wyrażając swoje stanowisko w sprawie. Określone w skardze
jako "ponowne" doręczenie odpisu postanowienia skarżącemu po dacie zgłoszenia
w rozpoznawanej sprawie jego pełnomocnika nie wpłynęło na faktyczną
i merytoryczną realizację prawa złożenia zażalenia, albowiem pisma nazwane zażaleniami złożyli zarówno skarżący , jak również jego pełnomocnik. Podkreślić należy, że z treści zażalenia sporządzonego przez pana T. P. wynika współdziałanie z pełnomocnikiem oraz akceptacja argumentów zawartych w piśmie pełnomocnika z dnia 21 grudnia 2012 r.
W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 239 b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe podjęły czynności w celu ustalenia stanu majątkowego pana T. P. W aktach sprawy zgromadzono dokumenty potwierdzające prawo własności samochodu ford mondeo, rok produkcji 1995, samochodu osobowego audi, rok produkcji 2008 oraz praw do udziału we współwłasności 6 nieruchomości (wykaz ksiąg wieczystych k. 13 akt administracyjnych).
Na podstawie art. 155 § 1 i art. 39 Ordynacji podatkowej organ wezwał stronę do złożenia załączonego oświadczenia ORD-HZ. Instytucja wyjawienia majątku (art. 39 Ordynacji podatkowej) dotyczy wyłącznie takich praw, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego. Wobec ustalenia
na podstawie zeznań podatkowych złożonych za 2011 r. dochodów pana T. P. w kwocie niższej niż należność wskazana w decyzji nieostatecznej, na mocy art. 239 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W treści tego przepisu jednoznacznie unormowano przesłanki rozstrzygnięcia: konieczne jest ustalenie, że strona ni posiada majątku
o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami
za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Skorzystanie przez stronę z możliwości odmowy złożenia oświadczenia
w trybie art. 39 Ordynacji podatkowej doprowadziło do sytuacji, w której organy, dysponując informacją o majątku strony, nie uzyskały potwierdzenia w zakresie możliwości korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia hipoteki przymusowej
lub zastawu skarbowego. Wobec ustalenia powyższego prawidłowo organy, zgodnie z art. 239 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nadały rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia 17 grudnia 2012 r.
Dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o jakiej mowa w art. 239 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy w celu nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie musi wykazać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż nie posiada on takiego majątku,
który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, a ponadto, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązania. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić
do dokładnego udowodnienia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych. Rolą organu podatkowego jest jedynie uprawdopodobnienie tego, że ze względu na stan posiadania podatnika istnieje możliwość niewykonania ciążącego na nim zobowiązania (por. wyrok WSA
w Gdańsku z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 94/11, wyrok NSA z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1156/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 462/10).
Użycie w § 1 art. 239 b Ordynacji podatkowej spójnika "lub" oznacza,
że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z wymienionych tam okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania przewidzianego w nim rygoru. Przyjęcie w treści § 2 art. 239 b Ordynacji podatkowej pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. Ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone
i odformalizowane (tak wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II FSK 2333/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 143/12).
Warunkiem koniecznym dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności
w trybie art. 239 b § 1 Ordynacji podatkowej jest jednoczesne uprawdopodobnienie przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania (art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej) nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy, przypuszczenia, że zobowiązanie tu wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn.. akt I SA/Gd 1173/11).
W piśmie złożonym w dniu 21 grudnia 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej prawidłowo dowodził, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej stanowi postępowanie odrębne od postępowania w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości. W postępowaniu niniejszym nie jest zatem przedmiotem kognicji Sądu kwestia przedawnienia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym, istotna w postępowaniu wymiarowym. Sąd rozpoznający skargę
na postanowienie wydane na podstawie art. 239 b § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej nie jest władny dokonać oceny zasadności zarzutu przedawnienia zobowiązania, o którym rozstrzyga decyzja nieostateczna.
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Sąd działając
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło