I SA/Wa 2225/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-25

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, prowadzonego w trybie specustawy drogowej, czyni to postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i obliguje organ do jego umorzenia?
Ratio decidendi
Postępowanie wywłaszczeniowe w trybie specustawy drogowej, prowadzone na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, ma charakter skargowy. Cofnięcie przez inicjatora wniosku o wywłaszczenie oznacza utratę przez inwestora zainteresowania uzyskaniem merytorycznego rozstrzygnięcia, co skutkuje brakiem przedmiotu postępowania i obliguje organ do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.
Stan faktyczny
Skarżący E. i A. S. zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania wywłaszczeniowego dotyczącego ich nieruchomości. Postępowanie zostało umorzone na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, który wycofał swój pierwotny wniosek o wywłaszczenie, wskazując na przygotowanie dokumentacji do uzyskania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. i specustawy drogowej, twierdząc, że postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. S. i A. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2011 r. nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położnej w obrębie [...], gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność małż. E. i A. S. Decyzja Ministra Infrastruktury wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy: Decyzją z [...] października 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację drogi ekspresowej nr [...], na odcinku obwodnicy miasta L. od węzła "[...]" do węzła "[...]" (włącznie), na długości [...] km. Lokalizacja inwestycji drogowej obejmowała m.in. zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym nieruchomość położoną w gminie L., obręb [...], ozn. w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, objętą księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącą własność E. i A. S. Wnioskiem z [...] grudnia 2010 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Natomiast pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda zawiadomił strony o jego wszczęciu. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji, pismem z [...] maja 2011 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody [...] o umorzenie postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, przeznaczonej pod budowę drogi. Wskazując w uzasadnieniu, że została przygotowana dokumentacja niezbędna do złożenia wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej obejmującej działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, położone w gm. L., obrębie [...], tak więc postępowanie wywłaszczeniowe stało się bezprzedmiotowe. Decyzją z [...] maja 2011 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") umorzył postępowanie w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości, jako bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli E. i A. małż. S., zarzucając jej naruszenie art. 105 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, gdy nie zaszły żadne okoliczności faktyczne i prawne, które mogłyby stanowić podstawę do jego zastosowania oraz naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie podczas rozpoznania niniejszej sprawy wnikliwej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście ustalenia okoliczności faktycznych oraz stanu prawnego, co doprowadziło do błędnej tezy, że powinno ono zostać umorzone. Ich zdaniem nie zaistniała w sprawie żadna okoliczność świadcząca o bezprzedmiotowości postępowania – nadal bowiem posiadają oni uprawnienia strony, przedmiotowa nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu jest ich własnością, a sprawa administracyjna, która toczyła się dotychczas nie utraciła swojego administracyjnego charakteru. W następstwie rozpoznania tego odwołania Minister Infrastruktury decyzją z [...] września 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2011 r., gdyż nie znalazł podstaw do dalszego prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, skoro Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad pismem z [...] maja 2011 r. wycofał wniosek o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) oparte jest na zasadzie skargowości i wymaga stosownego wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Mając zatem na względzie specyfikę tego postępowania, może ono zostać zainicjowane przez określony podmiot, a organ nie może działać z urzędu, zaś inne strony tego postępowania nie mają możliwości wpływu na jego wszczęcie. Minister wyjaśnił jednocześnie, że wniosek GDDKiA należy traktować jako jeden z elementów przedmiotu postępowania administracyjnego, tj. przyznania prawa własności nieruchomości. Wniosek ten zarówno inicjuje postępowanie, jak również wyraża wolę inwestora rozstrzygnięciem sprawy. Tak więc wola ta musi istnieć przez całe postępowanie, aby można było mówić, że ma ono przedmiot. Zdaniem Ministra tylko istnienie woli inwestora pozwala doprowadzić sprawę do rozstrzygnięcia merytorycznego. Wobec powyższego organ uznał, że w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., zaistniała faktyczna podstawa do obligatoryjnego umorzenia przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego, bowiem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wycofał swój wniosek o wywłaszczenie nieruchomości, co oznacza utratę przez inwestora zainteresowania w uzyskaniu merytorycznego rozstrzygnięcia. Minister podniósł, że nie ma przy tym znaczenia w jakiej formie inwestor wyraził brak woli na kontynuowanie postępowania (cofnięcie wniosku czy żądanie umorzenia postępowania), należy taką sytuację ocenić jednolicie jako brak wniosku (rozumianego nie literalnie, jako pismo inicjujące postępowanie, ale jako wola uzyskania rozstrzygnięcia). Jednocześnie ustosunkowując się do pisma E. S. z [...] sierpnia 2011 r., stanowiącego zapytanie o możliwość nabycia przedmiotowej nieruchomości na drodze cywilnoprawnej, pomimo umorzenia postępowania wywłaszczeniowego w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., organ wyjaśnił, że w obrocie prawnym nadal pozostaje decyzja lokalizacyjna z [...] października 2005 r., na mocy której przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została pod inwestycję drogową, czyli nadal istnieje możliwość, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania) nabycia nieruchomości przez GDDKiA w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, w celu realizacji tego celu publicznego (budowy dróg). Jednocześnie Minister podniósł, że jak wynika z treści wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] maja 2011 r., w oparciu o znowelizowane przepisy ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg krajowych, inwestor wystąpił o wydanie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, która miałaby objąć również nieruchomość położną w gm. L., obrębie [...], ozn. jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Natomiast z dniem ustatecznienia się tej decyzji nieruchomości nią objęte staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa (art. 12 ust. 4 powołanej ustawy), a właścicielom tych gruntów będzie przysługiwało roszczenie o ustalenie odszkodowania. Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z [...] września 2011 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. S. i A. S., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego: • art. 5 ust. 2 ustawy z 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw, poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten nakazywał do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosowanie przepisów dotychczasowych, zaś bezwzględnie co do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosowanie przepisów rozdziału 3 ustawy, w jej dotychczasowym brzmieniu, a więc przewidującym przeprowadzenie szczegółowego postępowania wywłaszczeniowego; • art. 16 ust. 1 ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg krajowych (w brzmieniu przed nowelizacją) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż wniosek GDDKiA "wszczyna" postępowanie administracyjne w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do jednoznacznej konkluzji, iż stosowane postępowanie jest "wszczynane" przez Wojewodę z urzędu, zaś sam wniosek stanowi jedynie informację (swoiste zawiadomienie) o konieczności przeprowadzenia takowego postępowania, w konsekwencji jego wycofanie nie rodzi skutków prawnych w postaci bezprzedmiotowości postępowania wskazanych w art. 105 § 1 k.p.a.; oraz rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: • art. 105 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę okoliczności faktycznych niniejszej sprawy i uznanie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji wycofania przez GDDKiA wniosku o wywłaszczenie nieruchomości oraz nieuwzględnienia faktu objęcia przedmiotowej nieruchomości decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi, co wino skutkować dokończeniem procedury wywłaszczeniowej; • art. 7, 77 w zw. z art.144 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji z pominięciem odniesienia się do całości zarzutów podniesionych w odwołaniu, dotyczących niezastosowania w sprawie art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 2003 r. oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej, co uczyniło niepełną kontrolę odwoławczą. W obszernym uzasadnieniu skargi strony wywodziły, iż nie było podstaw do umorzenia postępowania, a działanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad mają na celu obejście prawa i wprowadzenie w miejsce obligatoryjnego trybu przewidzianego w art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 specustawy drogowej w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy ją nowelizującej z 2006 r., znacznie wygodniejszego dla inwestora nabywania nieruchomości przewidzianego nowymi regulacjami. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji, ewentualnie uchylenie obu decyzji i rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy poprzez nakazanie kontynuowania postępowania wywłaszczeniowego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W pismach procesowych z [...] lutego 2012 r oraz [...] marca 2012 r. skarżący powołali się na wydane w analogicznych sprawach wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt I SA/Wa 598/10 i I SA/Wa 2242/11, w których sąd nie podzielił argumentacji Ministra, iż cofnięcie wniosku wywłaszczeniowego czyni bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone w trybie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli sądowej jest rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury z [...] września 2011 r. nr [...] utrzymujące w mocy decyzję Wojewody [...] z 31 maja 2011 r. nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania wywłaszczeniowego, prowadzonego w trybie przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.; dalej: "specustawa drogowa") w jej pierwotnym brzmieniu, w stosunku do nieruchomości położnej w obrębie [...], gm. L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha – jako bezprzedmiotowego. Przyczyną umorzenia postępowania było cofnięcie przez inicjatora postępowania wywłaszczeniowego – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – złożonego w tym przedmiocie wniosku. Stan faktyczny w sprawie jest niesporny. Istotą sporu jest natomiast to, czy wobec cofnięcia przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosku o wywłaszczenie wskazanych na wstępie nieruchomości, postępowania administracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., jak przyjęły organy, czy też ta okoliczność dla prowadzonego postępowania nie ma znaczenia prawnego, jak twierdzą skarżący. W związku z powyższym należy na wstępie wyjaśnić, że tzw. obiektywna bezprzedmiotowość postępowania, do której odwołuje się ww. przepis, to stan w którym na skutek odpadnięcia jednego z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., sprawa będąca przedmiotem postępowania utraciła charakter sprawy administracyjnej, względnie nie miała takiego charakteru z przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych jeszcze przed wszczęciem postępowania. Umorzenie wówczas postępowania jest więc konsekwencją braku możliwości ukształtowania w sposób władczy, w oparciu o materialne normy prawa administracyjnego stosunku prawnego, a więc braku możliwości wydania decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Przy czym, co należy podkreślić, stwierdzenie przez organ administracji publicznej stanu obiektywnej bezprzedmiotowości postępowania każdorazowo obliguje go do jego umorzenia. Rozstrzygnięcie to bowiem nie zależy od woli organu, gdyż jest związane z zaistnieniem obiektywnych okoliczności objętych hipotezą normy prawnej zawartej w art. 105 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że postępowanie o wywłaszczenie nieruchomości przeznaczonych w decyzji o lokalizacji drogi (tu decyzją Wojewody [...] z [...] października 2005 r.), prowadzone w trybie przepisów specustawy drogowej w jej pierwotnym brzmieniu, tj. przed nowelizacją tej ustawy dokonaną ustawą z dnia 18 października 2006 r. – o zamianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1601), oparte jest na zasadzie skargowości. Oznacza to, że tylko uprawniony z ustawy podmiot może inicjować w tym zakresie postępowanie administracyjne i to ten podmiot jest jego gospodarzem, w tym znaczeniu, że od istnienie jego woli uzyskania władczego rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa określonej nieruchomości od momentu wszczęcia postępowania do jego merytorycznego zakończenia uzależniony jest byt sprawy administracyjnej. W tego rodzaju sprawach organ administracji publicznej nie może bowiem działać z urzędu, gdyż takiej kompetencji nie przyznały mu przepisy ustawy. Zatem po cofnięciu wniosku traci on kompetencję do dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby dopuszczenie możliwości merytorycznego rozstrzygania sprawy wbrew woli wnioskodawcy, który jako jedyny mógł ja zainicjować. Podmiotem tym jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Stanowi o tym expressis verbis art. 15 ust. 1 zd. pierwsze specustawy drogowej, zgodnie z którym wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1 wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Także art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, wskazujący na kompetencje organu wojewódzkiego do podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, potwierdza charakter skargowy postępowania, stanowiąc, że wszczynane jest ono na wniosek ww. podmiotu. Nie mają zatem racji skarżący, iż wniosek ten stanowi jedynie formę "zawiadomienia" organu, o konieczności przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, zaś samo postępowanie prowadzone jest z urzędu. Zważyć należy, że wniosek, o którym mowa w ww. przepisach określa przedmiot postępowania (wywłaszczenie oznaczonej w nim nieruchomości), a wiec kreuje konkretną sprawę administracyjną. Także w toku prowadzonego postępowania to inicjator wywłaszczenia decyduje, o kluczowych elementach kształtowanego we władczej formie stosunku administracyjnoprawnego, mogąc m.in. wnioskować o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (por. art. 17 ust. 1 specustawy). Przedmiot ten istnieje więc wyłącznie dopóty aktualne pozostaje zgłoszone przez legitymowany do tego podmiot żądanie wywłaszczenia. Cofnięcie zatem wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, niezależnie od tego jakimi motywami uzasadniane, oznacza brak żądania uprawnionego z ustawy podmiotu o rozpoznanie i rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej. W konsekwencji czego przestaje także istnieć przedmiot tego postępowania, który w tym wniosku był oznaczony. Odpada zatem jeden z koniecznych elementów sprawy administracyjnej, co obliguje organ administracji publicznej do umorzenia postępowania ze względu na jego obiektywną bezprzedmiotowość, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 9.03.2012 r. I OSK 394/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Taka właśnie sytuacja miał miejsce w rozpoznawanej sprawie. Bezsporne jest bowiem, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, który wnioskiem z [...] grudnia 2010 r. zainicjował postępowanie wywłaszczeniowe, cofnął swoje żądanie. Najpierw poprzez złożenie wniosku o umorzenie postępowania (vide: pismo z [...].05. 2011 r.), a następnie poprzez potwierdzenie, że wniosek ten oznacza cofnięcie żądania przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego (vide: pismo z [...].06.2011 r.). W tej sytuacji jedynym możliwym sposobem zakończenia prowadzonego już przed Wojewodą [...] postępowania wywłaszczeniowego było jego umorzenie, z uwagi na zaistniały stan bezprzedmiotowości. Na skutek wycofania wniosku przestał bowiem istnieć element warunkujący nawiązanie stosunku materialnego, a organ prowadzący postępowanie pozbawiony wniosku strony nie może wszak orzekać w sposób merytoryczny o żądaniu nieistniejącym. W przeciwnym razie zaistniałby przypadek, gdzie dalsze prowadzenie postępowania byłoby działaniem z urzędu, które w postępowaniach określanych jako wnioskowe, jest wyraźnie zakazane w art. 61 § 2 k.p.a. Z tego względu zarzut naruszenia przez organy art. 105 § 1 k.p.a., na skutek niezasadnego zastosowania tej regulacji, uznać należy za chybiony. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądów wyrażonych w przywoływanych przez skarżących nieprawomocnych orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2010 r. sygn. akt. I SA/Wa 598/10 oraz z 15 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2242/10, w których sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że skutki cofnięcia przez Generalnego Dyrektora Dróg i Autostrad wniosku o wywłaszczenie nieruchomości, przeznaczonych w świetle decyzji lokalizacyjnych pod drogi, mogą być rozważane ewentualnie na gruncie fakultatywnej przesłanki umorzenia postępowania opisanej w art. 105 § 2 k.p.a. Czym innym jest bowiem sytuacja, w której przedmiot postępowania obiektywnie istnieje, a jedynie jedna ze stron (inicjatorka postępowania) przestaje być zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy i wnosi o umorzenie, a czym innym jest - jak w niniejszej sprawie - sytuacja w której ten przedmiot nie istnieje. Zważyć również należy, że art. 105 § 2 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do postępowań administracyjnych, które mogą być prowadzone także z urzędu. W przypadku zaś postępowań prowadzonych tylko na wniosek, wyłącznie wówczas, gdy wniosek taki złożony został przez więcej niż jeden podmiot (co w niniejszej sprawie nie ma miejsca), a sprzeciw pochodzi od jednego z pozostałych wnioskodawców (por. wyrok NSA z 4.02.2011 r. II OSK 246/10, Lex nr 1071218). Niezależnie od powyższego wskazać również należy, że pierwszy z przywoływanych przez skarżącego wyroków został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9.03.2012r. I OSK 394/11. Przy czym w wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził zasadność umorzenia na zasadach określonych w art. 105 § 1 k.p.a. postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego w trybie przepisów specustawy drogowej w sytuacji cofnięcia wniosku inicjującego to postępowanie. Analogiczny pogląd wyrażony został także orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14.12.2010 r. sygn. akt I OSK 254/10, Lex 745188, z 4.08.2011 r. sygn. akt. I OSK 1397/10, Lex nr 1068393. Pogląd wyrażonych w tych orzeczeniach skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest istnienie w obrocie prawnym decyzji Wojewody [...] z [...] października 2005 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej i przeznaczeniem tą decyzją nieruchomości należących do skarżących pod tą inwestycję. Decyzja ta wprawdzie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego na zasadach określonych w specustawie drogowej w jej brzmieniu obowiązującym do dnia 15 grudnia 2006 r. ( a to w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z 18 października 2006 r. jak też art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. – o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zamianie niektórych innych ustaw – Dz.U. Nr 154, poz. 958), jednakże dotyczy to wyłącznie postępowań, w których został złożony i jest podtrzymywany nadal wniosek wywłaszczeniowy, o którym mowa w art. 15 ust. 1 powołanej ustawy. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Z tego też względu zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy nowelizującej z 2006 r nie ma w ocenie Sądu usprawiedliwionych podstaw. Wbrew zarzutom skargi, organ właściwie rozpatrzył materiał dowodowy i dokonał prawidłowej oceny zaistnienia przesłanek obligatoryjnego umorzenia postępowania wywłaszczeniowego oraz w sposób należyty uzasadnił zajęte w tym zakresie stanowisko. W tym stanie rzeczy za nietrafny uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. (powołany omyłkowo jako art. 144 k.p.a.). Fakt, że w treści uzasadnienia decyzji nie znalazło się odzwierciedlenie stanowiska organu co do wszystkich podniesionych w odwołaniu argumentów, nie oznacza, że sprawa nie była rozpatrzona w sposób zgodny z zasadami prawdy obiektywnej. Tym bardziej, że zarzuty formułowane w odwołaniu stanowiły w istocie polemikę ze stanowiskiem organu co do możliwości umorzenia postępowania wywłaszczeniowego, w sytuacji pozostawania w obrocie decyzji o lokalizacji drogi oraz możliwości objęcia nieruchomości, których ta decyzja dotyczy odrębną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydaną w trybie znowelizowanych przepisów specustawy drogowej. Te okoliczności zaś dla wydania zaskarżonej decyzji (mającej charakter formalny, a nie merytoryczny), nie mają znaczenia. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie umorzenie postępowania wywłaszczeniowego przez Wojewodę [...] odpowiadało prawu, to tym samym nie narusza również prawa, utrzymująca to rozstrzygnięcie w mocy zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury, a to oznacza, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło