II FZ 693/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1212/13 w zakresie wpisu od skargi wydane w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 11 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie. Decyzją z dnia 11 marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia 23 sierpnia 2012 r. ustalającą S. S. podatek od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 36 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł do Sądu skargę. Przewodniczący Wydziału III WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1212/13, wezwał Stronę do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Jak wskazano w treści zarządzenia, wartość wpisu stosunkowego została ustalona przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 36 zł, tj. w kwocie należności pieniężnej objętej zaskarżoną decyzją. Tożsame zarządzenie wydano w 3 innych sprawach Strony: III SA/Wa 1213/13, III SA/Wa 1214/13, III SA/Wa 1215/13. Na powyższe zarządzenie Skarżący wniósł zażalenie żądając jego uchylenia, połączenia wszystkich 4 spraw "w jedną sprawę" i ponowne ustalenie wpisu sądowego. Zdaniem Strony Sąd nie powinien żądać łącznie 400 zł wpisu, skoro wszystkie sprawy dotyczą tego samego faktu. Jest to bowiem – w ocenie Skarżącego – metoda na zamknięcie drogi w dochodzeniu spraw, mimo że decyzje "wsteczne" organów podatkowych są niezgodne z prawem oraz stanowią szykanę wobec podatnika. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Badając zgodność z prawem kwestionowanego zarządzenia, w pierwszym rzędzie należy odnieść do zarzutu zbędnego "podzielania sprawy" Skarżącego na cztery odrębne. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, iż objęcie jedną skargą kilku decyzji pozostających ze sobą w związku (w tym przypadku decyzji wydanych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2012) nie oznacza, że jest to jedna skarga, lecz należy przyjąć, iż jest to połączenie skarg w jednym piśmie procesowym (art. 57 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."). Słusznie zatem Sąd I instancji zarejestrował skargi na poszczególne decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oddzielnie, jako cztery odrębne sprawy sądowoadministracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 33/11 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie natomiast prawidłowości wpisu określonego w zaskarżonym zarządzeniu zwrócić uwagę należy na charakter zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji, tj. czy jej przedmiotem była "należność pieniężna" w rozumieniu art. 216 p.p.s.a. Stosownie bowiem do tego przepisu, jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Użyte w art. 216 p.p.s.a. sformułowanie "jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna", jest wyrażeniem nieostrym i stanowi pewnego rodzaju uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. (por. A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, B. Gruszczyński: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; Zakamycze 2005 r., s. 536 i 537). Dlatego bardziej trafne jest określenie spraw, o których mowa w art. 216 p.p.s.a. jako spraw w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie. W rozpatrywanej sprawie nie sposób przyjąć, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, iż kasacyjna decyzja organu odwoławczego, wydana w trybie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.), jest aktem prawnym, który kreuje bądź stwierdza istnienie określonej należności pieniężnej. Taka decyzja, zgodnie z powołanym przepisem, uchyla w całości decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Powodem jej wydania jest konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sprawie (w całości lub w znacznej części), w celu rozstrzygnięcia sprawy. Akt ten ma procesowy (kasacyjny) charakter i nie kształtuje bezpośrednio zobowiązań materialnoprawnych podatnika. Innymi słowy, w tego rodzaju decyzji nie ustala się, ani nie stwierdza istnienia po stronie podatnika skonkretyzowanego zobowiązania do zapłaty należności pieniężnej. Jej moc wiążąca ogranicza się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Decyzją, której przedmiotem byłaby określona należność pieniężna byłaby jedynie decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie (wymiarowe) organu I instancji, bądź decyzja reformatoryjna (por. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2007 r., II FZ 207/07). W niniejszej sprawie zaskarżono decyzję kasacyjną organu podatkowego drugiej instancji. Nie można więc przyjmować, jak to uczynił Sąd pierwszej instancji, iż w sprawie tej istnieje wartość przedmiotu zaskarżenia. Wbrew jego stanowisku sprawa (zaskarżony akt prawny) nie dotyczy należności pieniężnej, w rozumieniu art. 216 p.p.s.a. (nie stwierdza jej istnienia, ani jej nie kreuje). W tego typu sprawach, zgodnie z art. 231 zd. drugie p.p.s.a., pobierany jest wpis stały w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., tj. w kwocie 500 zł (por. postanowienia NSA: z dnia 14 maja 2007 r., I FSK 168/07; z dnia 13 kwietnia 2007 r., II FZ 168/07; z dnia 6 września 2004 r., sygn. akt FZ 128/04). Wysokość wpisu od wniesionej przez Skarżącego skargi została zatem określona nieprawidłowo. Nie prowadzi to jednak do uwzględnienia zażalenia z uwagi na ustanowiony w art. 134 § 2 w zw. z art. 193 i 197 § 2 p.p.s.a. zakaz reformationis in peius, czyli zakaz orzekania na niekorzyść strony (por. postanowienia NSA: z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 475/13; z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1182/09, z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 89/08; z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt II GZ 144/07). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.