II OSK 361/14

Dnia 29 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Operatora Gazociągów Przemysłowych [...] S.A. Oddział w T. i Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 870/13 w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargi kasacyjne Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 870/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi W. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany w punkcie I. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Stalowej Woli z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; w punkcie II. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; w punkcie III. zasądził od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz skarżącego W. S. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W wyniku interwencji Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. - Oddział w T., PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kolizji altany, położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w S. z gazociągiem wysokoprężnym Ø 700, 6,3 MPa relacji J. – R.. W dniu 22 września 2010 r. przeprowadzono oględziny i ustalono, że na działce oznaczonej nr ewid. [...] w S., położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...], istnieje altana murowana częściowo podpiwniczona o wymiarach 5,65 x 6,09 m przykryta dachem dwuspadowym, krytym blachą trapezową. Stwierdzono, że altana znajduje się w odległości 4,80 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji J. – R.. Z wyjaśnień W. S. wynika, że altanę nabył w roku 1988; wykonał przy niej dach i obmurował werandę. Natomiast inwestorem altany był Pan P., który wybudował ją w 1980 r. Na podstawie informacji uzyskanych od Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. Oddział w T., ustalono, że gazociąg wybudowany został w 1963 r. na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 1964 r., nr [...]. PINB decyzją z dnia[...] października 2010 r., nr [...] nakazał W. S. rozbiórkę będącej jego własnością altany murowanej z wiatrołapem, wybudowanej na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w S.. PWINB po rozpatrzeniu odwołania W. S. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po rozpoznaniu skargi W. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 136/11, uchylił zaskarżoną decyzję PWINB z dnia [...] grudnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] października 2010 r. Wyrok WSA stał się prawomocny. PINB decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nakazał W. S. rozbiórkę ww. altany murowanej z wiatrołapem. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowy obiekt został wyłączony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Stwierdzono, że wybudowanie altany z wiatrołapem, w odległości 4,80 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa (niezależnie od okoliczności w jakich do tego doszło), stanowi rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa. Organ uznał, że zagrożenie bezpieczeństwa jest realne, czego przykładem może być rozszczelnienie się gazociągu Ø 400, które miało miejsce w 2003 r. w Z., w powiecie [...]. W tym przypadku gaz przedostał się gruntem do wnętrza budynku mieszkalnego i utworzył mieszaninę wybuchową. PINB powołał się m.in. na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 11 grudnia 2012r., sygn. akt II OSK 1467/11, zgodnie którym sytuowanie obiektów budowlanych względem gazociągu z naruszeniem odległości wskazanych w normie branżowej BN-71/9876-31 stanowi wykonanie robót budowlanych, które powodują zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a którego to zagrożenia nie da się wyeliminować w procedurze prowadzonej w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Reasumując organ stwierdził, że naruszenie przepisów dotyczących zachowania odpowiednich odległości altany od gazociągu wysokoprężnego w sposób rażący narusza podstawowe odległości ww. normy branżowej, co uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, w inny sposób aniżeli poprzez rozbiórkę altany. W odwołaniu od tej decyzji W. S. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że PINB przeszedł obojętnie wobec wyroku WSA wydanego w niniejszej sprawie oraz powielił decyzję z dnia [...] października 2010 r. W jego ocenie orzeczenia NSA wydane w innej sprawie, na które powołuje się PINB, nie wiążą organu ani sądu w tej sprawie. PWINB po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymał w mocy decyzję PINB. W uzasadnieniu przychylił się do stanowiska organu I instancji, że nakaz rozbiórki przedmiotowej altany, wybudowanej w odległości 4,80 m od gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa jest nieunikniony. Nadto powtórzył argumentację, że budowa przedmiotowej altany nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. PWINB zwrócił uwagę, że w dacie budowy altany gazociąg wysokoprężny relacji J.-R. istniał na gruncie. Przyjmując nawet, że gazociąg został wybudowany bez pozwolenia na budowę to wykonany został wcześniej niż altana i podmiot realizujący na danym terenie inwestycję, później musi uwzględnić zastany stan faktyczny i prawny. Podkreślił, że postępowanie w sprawie legalności budowy gazociągu zostało zakończone poprzez zalegalizowanie obiektu, wobec czego stan faktyczny i prawny uległ zmianie, a okoliczność ta została uwzględniona przy rozpatrywaniu odwołania. Organ wyjaśnił, że usytuowanie altany względem gazociągu wysokoprężnego należy ocenić z uwzględnieniem minimalnych odległości bezpiecznych wymienionych w normie branżowej BN-71/9876-31. Według tej normy tzw. podstawowa odległość bezpieczna, oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy 500-800 mm i ciśnieniu 2,5 do 6,4 MPa powinna wynosić 30 m. Reasumując PWINB stwierdził, że usytuowanie altany w odległości 4,80 m od gazociągu wysokoprężnego stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, jakiego nie dopuszczały żadne przepisy prawa, co jednocześnie wyklucza możliwość doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem przez nakazanie określonych czynności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że zarówno PINB jak PWINB dopuszczają się "manipulacji" w postaci przywoływania w swoich decyzjach wyroków NSA będących dla nich "wygodnymi", zaś skrzętnie pomijają wyroki NSA (o sygn. akt II OSK 2223/11 oraz II OSK 47/12), w takiej samej sprawie, dotyczącej tego samego ogrodu działkowego. PWINB w Rzeszowie w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. W dniu 20 września 2013 r. wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji PWINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r. stwierdził, iż skarga okazała się zasadna z przyczyn, które Sąd obowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, iż sprawa nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w postaci altany murowanej będącej własnością W. S. stanowiła przedmiot prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Rz 136/11. W treści uzasadnienia tego wyroku wyrażono stanowisko, iż w czasie budowy altany a więc w roku 1980, brak było powszechnie obowiązujących przepisów regulujących bezpieczne odległości gazociągu od innych obiektów, zaś kolejno wydawane akty prawne w formie rozporządzeń nie mogły mieć zastosowania do gazociągów wybudowanych przed ich wydaniem. Brak jest podstaw, by zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, wywodzić właśnie z tych przepisów czy norm branżowych. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ powinien był wyjaśnić, czy istniejąca na działce w S. altana powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska i na czym to zagrożenie polega. Przy tej ocenie organ winien był także uwzględnić, że legalnie wzniesiona altana istnieje ponad 30 lat, oraz fakt, iż obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych należy do operatora sieci, który powinien podjąć działania zabezpieczające według warunków i przepisów wewnętrznych. O uchyleniu decyzji obu instancji zadecydowało naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewykazaniu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego ponownie rozpoznając sprawę były związane przytoczoną wyżej oceną Sądu Administracyjnego oraz wskazanymi wyżej zaleceniami. Otóż w świetle art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Także Sąd rozpoznając skargę W. S. w tym postępowaniu związany jest prawomocnym wyrokiem, o czym decyduje art. 144 p.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji objęte kontrolą decyzje naruszają obowiązujące przepisy albowiem wbrew stanowisku i zaleceniom Sądu administracyjnego nie wykazano, iż altana należąca do W. S. została wykonana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, czyli w sposób aktualizujący po stronie organu obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Sąd pierwszej instancji przypomniał treść art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane i wskazał, że zawarte w prawomocnym wyroku WSA zalecenia były jednoznaczne – organy na podstawie przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w administracji miały wyjaśnić czy w konkretnych okolicznościach sprawy, kształtowanych usytuowaniem altany w pobliżu gazociągu, istnieje realne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wyjaśnienie podstaw faktycznych nałożenia na inwestora nakazu rozbiórki, miało polegać na zastosowaniu przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy nakazując inwestorowi wykonanie rozbiórki pominęły, iż postępowanie dowodowe ma na celu ustalenie stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Przedmiotem dowodu nie może być prawo, albowiem organ administracji winien znać przepisy obowiązującego prawa i stosować je z urzędu. Ustalenie stanu faktycznego sprawy ma umożliwić organowi proces subsumcji, czyli podciągnięcie ustalonego stanu faktycznego pod abstrakcyjny stan faktyczny wynikający z treści obowiązujących regulacji. Powyższe uwagi na temat procesu dowodowego są konieczne, albowiem organy obu instancji ponownie rozpoznając sprawę oparły w znacznej części uzasadnienie swych decyzji na wnioskach płynących z norm prawnych nie mających zastosowania w niniejszej sprawie a jednocześnie nie podjęły czynności dowodowych, do których podjęcia były zobowiązane mocą wyroku WSA. Istnienie niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi bądź mienia, organy wyprowadziły poprzez analizę przepisów prawa normujących odległości usytuowania obiektów budowlanych do gazociągu. Abstrahując od tego, że ustalanie prawa nie jest ustalaniem okoliczności faktycznych, Sąd podniósł, iż powołane w treści decyzji PWINB i PINB normy branżowe, rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055), jak również pozostałe przepisy rozporządzeń przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, nie mogły mieć zastosowania do sprawy altany wybudowanej w roku 1980. Zwrócił już na to uwagę WSA w przytoczonym wyżej wyroku z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. II SA/Rz 136/11 stwierdzając, że w dacie budowy altany brak było powszechnie obowiązujących przepisów regulujących bezpieczne odległości gazociągu od innych obiektów, zaś kolejno wydawane akty prawne w formie rozporządzeń nie mogły mieć zastosowania do gazociągów wybudowanych przed ich wydaniem. W orzecznictwie NSA dominuje stanowisko, iż normy branżowe nie stanowiły źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz.U. nr 53, poz. 298 ze zm.) obowiązywały tylko w zakresie określonej branży (dziedziny gospodarki), niezależnie od organizacyjnego podporządkowania zakładów pracy. Ich adresatem był zatem inwestor gazociągu. Normy te nie stanowiły także przepisów budowlano – technicznych, które miałyby moc wiążącą w stosunku do inwestorów spoza danej branży lub zakładu, których ewentualne naruszenie skutkowałoby automatycznym uznaniem, że dany obiekt został wzniesiony w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Dlatego brak było podstaw do tego, aby wywodzić zagrożenia o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane z powołanych przez organy przepisów rozporządzeń oraz z norm branżowych. PWINB podważając w uzasadnieniu swej decyzji moc ekspertyzy technicznej, która wykazała, że stan techniczny gazociągu jest prawidłowy, stwierdził że w jej ramach odkrywki wykonywane są wybiórczo w różnych miejscach i taka ocena nie może stanowić całkowitej gwarancji bezpieczeństwa. W odniesieniu do opinii biegłego takie stwierdzenia trudno uznać za wystarczające do zaakceptowania przez Sąd odmiennych wniosków niż te, które wyprowadziła osoba posiadająca wiedzę specjalistyczną. Sąd stwierdził, iż jeżeli organ miał wątpliwości co do wniosków płynących z ekspertyzy, to powinien skorzystać z możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na temat potencjalnego zagrożenia dla ludzi lub mienia w obszarze, na którym znajduje się altana. Także powoływanie się przez organy na przypadek rozszczelnienia się gazociągu w Z. nie przekonuje do zastosowania względem skarżącego sankcji administracyjnej. Tylko na tej podstawie nie można wyprowadzać wniosku o istnieniu zagrożeń związanych z wykonaniem wszystkich obiektów budowlanych w pobliżu gazociągu. Sąd uznał, iż ocena ponownie przeprowadzonego postępowania w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki altany W. S., prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wbrew wytycznym prawomocnego wyroku WSA zarówno PINB jak i PWINB nie przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w celu ustalenia zaistnienia przesłanek nakazu rozbiórki określonych w normie art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Żadna z przytoczonych w decyzjach okoliczności faktycznych nie stanowi o istnieniu na skutek wzniesienia altany realnego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia bądź dla środowiska. Wydając rozstrzygnięcie w oparciu o nieustalony w sposób niewątpliwy stan faktyczny sprawy, dopuszczono się naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Sąd pierwszej instancji zalecił organom, wyjaśnienie czy obiekt ten powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenia środowiska i na czym ono polega. Postępowanie dowodowe należy oprzeć na przepisach art. 7, art. 77 i art. 77 k.p.a. W tym zakresie może okazać się niezbędne sięgnięcie do opinii biegłego dotyczącej stanu technicznego gazociągu w miejscu odpowiadającym usytuowaniu altany. Z powyższych motywów, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił decyzję PWINB oraz PINB. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Natomiast na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli: Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie oraz Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. Oddział w T.. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz.U. z 1961 Nr 53 poz. 298 ze zm.) w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r. (Dz.U. z 1961 Nr 7 poz. 46 ze zm.) w zw. normą branżową BN-71/9876-31 (Mon. Poi. Nr 30/1971. poz. 193) określającą "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi" poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że norma branżowa BN-71/9876-31 nie stanowiła części obowiązującego porządku prawnego i nie miała mocy powszechnie obowiązującej w stosunku do wszystkich inwestorów, a nie tylko do inwestorów gazociągów; - art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) poprzez ich niezastosowanie do obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z normą branżową BN-71/9876-31 określającą "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi", czyli do sytuacji wykonania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego); oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 153 p.p.s.a. poprzez uznanie, że organy nadzoru budowlanego nie wykonały zaleceń wynikających z oceny prawnej WSA w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 136/11; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono w/w przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i to w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wydanie wskazań co do dalszego postępowania, które są sprzeczne z zaleceniami wynikającymi z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Rz 136/11. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu od skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach. Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. Oddział w T.. Także zaskarżył wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów: - § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013r. poz. 640) jak również § 1 oraz § 89 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97 poz. 1055) polegające na ich błędnej wykładni, która doprowadziła do niezastosowania rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139 poz. 686) ewentualnie przepisów § 110 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie i przyjęcie, że brak jest w niniejszej sprawie przepisów określających wymagane odległości obiektu budowlanego (altany) od przebiegającego gazociągu; - art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7 poz. 46) poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że normy określające odległości gazociągów od budowli nie stanowią przepisów techniczno-budowlanych, których stosowanie wymagane było przez obowiązujące wówczas Prawo budowlane; - art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118) poprzez przyjęcie, że samo naruszenie przepisów i norm określających odległości od gazociągów na skutek lokalizacji obiektu budowlanego (altany) nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. W oparciu o przedstawione zarzuty wniesiono o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i oddalenie skargi ewentualnie uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Badając sprawę w takim zakresie należało uznać, że skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Przed dokonaniem analizy zarzutów skarg kasacyjnych należy przypomnieć, że poza sporem pozostaje, iż obiekt będący przedmiotem nakazu rozbiórki: altana posadowiona w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym [...] w S. została wybudowana w 1980 r. W 1988 roku altanę nabył W. S. wykonał przy niej dach oraz obmurował altanę. Nie jest również kwestionowane, że przedmiotowy obiekt budowlany nie wymagał, przed przystąpieniem do jego budowy lub przebudowy, uzyskania pozwolenia na budowę. Organ ustalił także niewadliwie, że altana ta została wybudowana w odległości ok. 4,8 m od gazociągu wysokoprężnego, który zrealizowano w 1963 r. bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Realizacja gazociągu w warunkach samowoli budowlanej została potwierdzona ostatecznie i prawomocnie w decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] (a zatem w toku niniejszego postępowania), której legalność została oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie II SA/Rz 98/12. Decyzją tą organ umorzył postępowanie w sprawie ww. gazociągu uznając, iż brak jest podstaw do zastosowania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) albowiem przedmiotowy gazociąg na badanym odcinku, mimo zrealizowana go bez uzyskania pozwolenia na budowę nie stwarzał zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi ani bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Przebieg gazociągu nie został również uwidoczniony do końca lat 70-tych na mapie zasadniczej. W oparciu o tak poczynione ustalenia faktyczne organ nadzoru budowlanego uznał, że istnieje konieczność zastosowania w stosunku do przedmiotowego obiektu rygoru określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 albowiem powstały okoliczności opisane w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), gdyż altana z powodu jej realizacji w bliskim sąsiedztwie z gazociągiem zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i nie ma możliwości w inny sposób niż poprzez nakazanie jej rozbiórki zapobiec temu niebezpieczeństwu. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że przedmiotowa altana była już przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił kontrolowaną wówczas decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyraził pogląd, że w dacie budowy altany brak było powszechnie obowiązujących przepisów regulujących bezpieczne odległości gazociągu od innych obiektów zaś kolejne wydawane akty prawne w formie rozporządzeń nie mogły mieć zastosowania do gazociągów wybudowanych przed ich wydaniem. Sąd wskazał także, że brak jest podstaw aby wywodzić zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z ww. przepisów branżowych. Jednocześnie Sąd polecił aby organ wyjaśnił czy istniejąca na działce altana powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia podkreślając przy tym, że obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych spoczywa na operatorze sieci gazowych i nie może być przerzucany na właścicieli i użytkowników gruntów. Taką oceną prawną, w myśl art. 153 p.p.s.a., związane były organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznające sprawę. Trafnie w tej sytuacji Sąd wojewódzki uznał, że zaskarżona decyzja (jak i decyzja ją poprzedzająca) zostały wydane z naruszeniem ww. przepisu albowiem organy administracji ponownie wydały decyzję nakazującą rozbiórkę altany wskazując, iż zagraża ona bezpieczeństwu życiu lub mienia albowiem nie zachowano wskazanych w normach branżowych odległości altany od gazociągu. Wymaga dodatkowo podkreślenia i takie stanowisko prezentowane jest również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2011 r., że co do zasady rację ma organ nadzoru budowlanego twierdząc, że w sytuacji zrealizowania obiektu w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przeprowadzenia postępowania naprawczego, które ostatecznie może zakończyć się wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W piśmiennictwie prezentowany jest przy tym pogląd, że stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia nie jest związany z legalnością prowadzonych robót budowlanych. Stan ten może zaistnieć zarówno wtedy, gdy roboty budowlane prowadzone są w oparciu o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie i zgodnie z tym pozwoleniem (zgłoszeniem) jak i wówczas, gdy nie wymagały uzyskania takiego pozwolenia. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w orzeczeniu z dnia 8 marca 2000 r. II SA/Gd 170/98 stwierdził, że w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane można wstrzymać wykonanie robót budowlanych nawet wtedy, gdy są one prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (ONSA nr 3, poz. 108). Pogląd ten podziela również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Jednocześnie ustawodawca ani w obecnie obowiązującej ustawie - Prawo budowlane, ani też w ustawie z 1974 r. nie zdefiniował pojęcia "zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia", stąd też na organie administracji spoczywa obowiązek w każdym przypadku oceny czy taka sytuacja – uprawniająca organ nadzoru budowlanego do działania - zaistniała. Jak zostało wyżej wskazane, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji podaje, że stanu zagrożenia bezpieczeństwa życia lub mienia organ upatruje w posadowieniu altany w zbyt bliskiej odległości od gazociągu wysokoprężnego. Organy administracji przypomniały przy tym treść przepisów i norm branżowych regulujących kwestie odległości gazociągów od budynków. Wskazano zatem na normę branżową BN-71/8976-31, obowiązującą od 1 października 1971 r. do 31 marca 1981 r., pt. "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi", która ustalała odległość bezpieczną oddzielenia stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy 300-500 mm i ciśnieniu powyżej 2,5 do 6,4 MPa na 25 m. Wskazano również na treść rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 139 poz. 686) oraz obowiązującego w dniu wydania decyzji – z dnia 30 lipca 2001 r. i odległości określone w tych aktach prawnych. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania naprawczego posadowiony jest w odległości mniejszej niż wskazane wyżej co oznacza, że nie zostały spełnione ww. normy. Trafnie jednak wskazał Sąd pierwszej instancji, że okoliczność ta nie może sama przez się uzasadniać twierdzenia o istnieniu stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wymaga ze wszech miar podkreślenia, że takie stanowisko prezentował również Sąd w wyroku z dnia 9 czerwca 2011 r. Po pierwsze należy wskazać, że ustawodawca w art. 50 ust. 1 pkt 1 wymienił łącznie 4 sytuacje, które uzasadniają interwencję organów nadzoru budowlanego. W pkt 4 tego przepisu wskazał na obowiązek podjęcia takich działań po stwierdzeniu prowadzenia robót budowlanych (lub ich zrealizowania) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. A zatem ustawodawca przewidział odrębną od omawianej wyżej przesłanki, która uzasadnia podjęcie interwencji organów nadzoru budowlanego: zrealizowanie obiektu z "naruszeniem ustaleń i warunków określonych w przepisach". Gdyby zatem samo naruszenie warunków zawartych w przepisach prawa stanowiło jednocześnie zagrożenie omawianego bezpieczeństwa to nieuzasadnione byłoby wyszczególnienie powyższego zagrożenia jako dodatkowej przesłanki uzasadniającej interwencje organów nadzoru budowlanego. Realizacja z naruszeniem przepisów prawa wyczerpywałaby obie z ww. przesłanek. Już jedynie powyższe czyni wadliwym uzasadnienie organu co do zaistnienia przesłanek określonych w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Po drugie, nie może budzić wątpliwości, że definicji pojęć niedookreślonych w ustawie nie można poszukiwać w aktach rangi podustawowej, chyba że przepis ustawy wyraźnie tak stanowi. Takie stanowisko wyrażał również Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 30 października 2007 r. w sprawie II OSK 1954/06 (dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela. Przyjęcie zatem za prawidłowe stanowiska prezentowanego przez organ administracji prowadziłoby do akceptacji odmiennego poglądu. W świetle powyższych rozważań należało uznać za nieusprawiedliwione zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie ma bowiem racji skarżący kasacyjnie organ administracji twierdząc, że błędnie Sąd pierwszej instancji ocenił, iż kontrolowana przez ten Sąd decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. Jak zostało wyżej wskazane organ administracji nie ocenił, wg zasad wskazanych w wyroku z dnia 9 czerwca 2011 r., czy istniejąca na działce altana powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia i na czym ono polega. Takim wyjaśnieniem nie jest także powoływanie się na przypadek rozszczelnienia gazociągu i skutków dla obiektu budowlanego położonego w innej miejscowości w zbliżeniu do innego gazociągu. Nie można także przyznać racji organowi, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany oceną prawną wyrażoną wcześniej w danej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. O ile istnieją sytuacje, w których takie związanie nie nastąpi, o tyle brak jest podstaw do odstąpienia od tej zasady w niniejszej sprawie, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny w pełni stanowisko to podziela, zaś stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie. Nie ma też racji skarżący, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o normalizacji oraz normy branżowej nr BN-71/9876-31 Zgodnie z treścią ww. przepisu ze względu na zakres obowiązywania i znaczenie dla gospodarki narodowej - rozróżnia się: 1) Polskie Normy - powszechnie obowiązujące, 2) normy branżowe - obowiązujące w zakresie określonej branży (dziedziny gospodarki) niezależnie od organizacyjnego podporządkowania zakładów pracy, 3) normy zakładowe - obowiązujące w jednym lub kilku zakładach pracy. Wykładnia zatem tego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że jedynie Polskie Normy mogły mieć charakter powszechnie obowiązujący, natomiast zarówno normy branżowe jak i zakładowe nie miały takiego charakteru. Tymczasem norma BN-71/9876-31 była normą branżową, co wprost wynika z jej treści (§ 1 Obwieszczenia Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z dnia 10 maja 1971 r. w sprawie ogłoszenia ustanowionych norm branżowych (BN). [M.P. Nr 30 poz. 193]), co oznacza, że nie miała mocy powszechnie obowiązującej. Na marginesie wskazać wprawdzie należy, że rację ma skarżący kasacyjnie jedynie co do tego, że jeśli istnieją przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które określają bezpieczne odległości budynków od gazociągu to winny być one przestrzegane, co do zasady, zarówno przez podmiot realizujący gazociąg (do tych inwestorów normy te są bezpośrednio kierowane) jak i przez inwestorów realizujących obiekty budowlane w pobliżu takich gazociągów. Jedynie wówczas spełniony zostanie cel (zasada bezpieczeństwa), dla którego przepisy te są ustanowione. Ta zasada nie ma jednak zastosowana w niniejszej sprawie. Po pierwsze, normy branżowe jak zostało wyżej wskazane nie stanowią przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie do przestrzegania takich zobowiązany jest inwestor; po wtóre, skoro gazociąg nie tylko, że powstał w warunkach samowoli budowlanej, ale i nie został naniesiony i zaewidencjonowany na mapach, to nie było możliwym, nawet przy zachowaniu należytej staranności przestrzegania odległości od tegoż gazociągu. Sam fakt, że w stosunku do gazociągu przeprowadzono postępowanie legalizacyjne nie zmienia powyższego stanowiska w sytuacji, gdy postępowanie to zostało wszczęte i zakończone dopiero w toku niniejszego postępowania. W świetle powyższego jako nieuzasadniony należało także ocenić zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, którego to naruszenia skarżący upatruje w niezastosowaniu wskazanej wyżej normy. Nie negując bowiem faktu, że przedmiotowa altana położona jest w zbyt bliskiej odległości od gazociągu, podkreślić raz jeszcze należy, że sam ten fakt nie przesądza o realizacji obiektu w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia i zasadności zastosowania rygoru określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Przypomnieć przy tym należy, że ta kwestia była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 19 marca 2013 r. w sprawie II OSK 2223/11 stwierdził, że jeżeli w dacie budowy altany nie było przepisów ustanawiających zakaz wznoszenia budynków w określonej odległości od gazociągu, to w konsekwencji brak jest podstaw do tego, by zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 wywodzić jedynie z faktu usytuowania danego obiektu budowlanego wobec gazociągu w odległości mniejszej niż wynikała z norm branżowych obowiązujących inwestora sieci w dacie budowy gazociągu. Aby stwierdzić, że zaistniała sytuacja przewidziana w art. 50 ust. 1 pkt 2 organ musi indywidualnie ocenić, czy lokalizacja obu obiektów, tj. gazociągu i altany, stwarza zagrożenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Dokonując tej oceny powinien jednak uwzględnić, że zagwarantowanie bezpieczeństwa sieci należy do właściwego zarządcy sieci gazowej i jedynie konkretne zagrożenie dla otoczenia spowodowane zbyt bliską odległością między oboma obiektami mogłoby uzasadniać wydanie nakazu rozbiórki obiektu legalnie wzniesionego (LEX nr 1340226). Stanowisko to zostało wyrażone w sprawie dotyczącej innego obiektu budowlanego położonego na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w S., a zatem w podobnym stanie faktycznym i prawnym. Z tych samych względów nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej wywiedzionej przez Operatora Gazociągów Przesyłowych [...] S.A. Oddział w T.. Nie mogą bowiem mieć zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. – Prawo budowlane. Ustawodawca w obecnie obowiązującej ustawie ustalił, iż jedynie przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne ustalając, że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 48 ustawy -Prawo budowlane, to nie można skutecznie wywieść, że mogły mieć zastosowanie przepisy innej ustawy niż obecnie obowiązującego prawa budowlanego. Wskazać także należy, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w ogóle nie przewidywały stosowania reżimu wynikającego z ustawy z 31 stycznia 1961 r. do stanów faktycznych powstałych pod rządami tej ostatniej ustawy, co tym bardziej czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 tego ostatniego aktu. Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie Spółki nie mogły mieć również zastosowania w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, albowiem w dacie wydania zaskarżonej decyzji akt ten jeszcze nie obowiązywał (wszedł w życie 13 września 2013 r.). Z przyczyn wskazanych na wstępie niniejszych rozważań jako niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia § 1 i 89 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. Inwestor zobligowany byłby do zastosowania się do wymogów tego rozporządzenia, gdyby inwestycja powstała w okresie jego obowiązywania. Tymczasem, jak wskazano wyżej altana została wybudowana w 1980 roku r., co oznacza, że inwestor nie mógł zastosować się do jej postanowień, ani nawet do zapisów zawartych w rozporządzeniu poprzednio obowiązującym, to jest Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Powyższa kwestia pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, ze względu na przyczyny, z jakich nastąpiło uchylenie kontrolowanej w sprawie decyzji zaskarżonym wyrokiem. Jak podkreślono wyżej nie ulega wątpliwości, że altana została zrealizowana w zbyt bliskiej odległości od istniejącego gazociągu, co jednak nie przesądza samo przez się o zaistnieniu zagrożenia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. w sprawach dotyczących usytuowania obiektu (altany) w odległości mniejszej niż wynikała z przywołanych norm branżowych). Pogląd prezentowany powyżej znajduje uznanie także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2061/11, 29 maja 2013 r., II OSK 174/12 oraz z 9 maja 2013 r., II OSK 47/12, dostępne na: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl), a Sąd w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela. Konkludując rację ma Sąd pierwszej instancji, że rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie wyjaśnienie czy przedmiotowa altana powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska i na czym ono polega. Przy tej ocenie organ winien uwzględnić, że legalnie wzniesiona altana istnieje "bezkolizyjnie" od ok. 35 lat, przede wszystkim zaś fakt, iż obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych należy do operatora sieci, który powinien podjąć działania zabezpieczające według warunków i przepisów wewnętrznych. Obowiązek ten nie może być przerzucany na właścicieli czy użytkowników gruntów sąsiednich. Przy ocenie powyższych kwestii pomocna może być również ekspertyza techniczna w sprawie gazociągu wysokoprężnego Ø 700/6,3 MPa relacji J. – R. przedłożona w innych postępowaniach dotyczących altan na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w S.. Niezależnie od powyższego organ nadzoru budowlanego wyjaśni czy W. S. należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 52 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten pozwala wszak na nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 50 i 51 na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Rzeczą organu jest zatem wyjaśnienie stosunków własnościowych dotyczących przedmiotowej działki, wskazania właściwych w tym zakresie przepisów (biorąc pod uwagę wejście w życie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014, poz. 40). Nie może przy tym ujść uwadze organu administracji, że samo zbycie altany (w 1988 r.) nie skutkowało scedowaniem praw i obowiązków, które w procesie budowlanym posiada inwestor w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, co uzasadnia ich oddalenie na podstawie art. 184 p.p.s.a.