VII SA/Wa 1204/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-24
Skład orzekający: Paweł Groński, Tadeusz Nowak, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej z oceną techniczną, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, gdy roboty budowlane zostały wykonane w oparciu o decyzje o pozwoleniu na budowę, które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej z oceną techniczną, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest wadliwa, jeśli nie wskazuje konkretnych czynności faktycznych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek ten nie może polegać na dostarczeniu dokumentów czy ekspertyz, które stanowią element postępowania dowodowego, a ustalenie sposobu usunięcia nieprawidłowości należy do organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która zobowiązała inwestora do przedłożenia dokumentacji powykonawczej z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych. Inwestor kwestionował zasadność takiego obowiązku, podnosząc, że budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa, w tym brak odniesienia się do wygasłej decyzji o warunkach zabudowy oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące pozwolenia na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia dokumentacji powykonawczej z oceną techniczną I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz.1071 z późn. zm.) – dalej: k.p.a., oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. (znak: [...]), którą zobowiązano R. D. do przedłożenia dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną wykonanych robót przy budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. K. [...] w W. z oceną techniczną dotyczącą prawidłowości ich wykonania, z potwierdzeniem, że spełniają wymogi określone w przepisach i warunkach technicznych oraz są zgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w terminie trzech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
J. i R. D. uzyskali decyzję Burmistrza Gminy W. – W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi z podziemiu, z infrastrukturą techniczną na terenie Gminy W. W. przy ul. K. [...].
Decyzją Starosty Powiatu W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono J. i R. D. pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, na posesji zlokalizowanej przy ul. K. [...] w W. Następnie Starosta Powiatu W. decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. zmienił ww. decyzję zatwierdzając zamienny projekt budowlany i pozwolił R. D. na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, na posesji znajdującej się przy ul. K. [...] w W.
W dniu 17 października 2005r. Wojewoda M. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Powiatu W. W prowadzonej sprawie parokrotnie orzekał Wojewoda M., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego i Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Ostatecznie po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wojewoda M. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2000 r., a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r. ([...]) utrzymał ją w mocy. Następnie Wojewoda M. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r. ([...]) utrzymał ją w mocy.
Na wniosek I. i S. U. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] prowadzone było postępowanie w przedmiocie nałożenia na J. i R. D. obowiązku przedłożenia projektu zamiennego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. [...] (obecnie K. [...] [...]) w W. i zostało ono zakończone decyzją umarzającą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] sierpni 2008r., która została utrzymana w mocy przez M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. nałożono na właścicieli działki nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. K. [...] w W. obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi z podziemiu, z infrastrukturą techniczną na przedmiotowym terenie. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nałożono na R. D. obowiązek sporządzenia i przedłożenia dokumentacji powykonawczej. Postanowienie to zostało uchylone przez M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.
Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym przy ul. K. [...] [...] w W. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylono decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. i odmówiono wydania pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowego budynku.
W związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwych decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji i tym samym braku projektu oraz stwierdzonymi w toku prowadzonych postępowań niezgodnościami inwestycji z decyzją Burmistrza Gminy W.-W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że powstają uzasadnione wątpliwości co do zgodności wykonanych robót budowlanych przy realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi z podziemiu, z infrastrukturą techniczną na terenie nieruchomości przy ul. K. [...] w W. z przepisami, warunkami technicznymi i decyzją o warunkach zabudowy. Wykorzystując więc uprawnienia wynikające z art. 81 c ust. 2 wyżej ustawy Prawo budowlane postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nałożył na właścicieli nieruchomości J. D. i R. D. obowiązek wykonania oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, 9-lokalowego z garażami wbudowanymi w podziemiu, z infrastrukturą techniczną na terenie Gminy W. W. przy ul. K. [...] w zakresie prawidłowości ich wykonania w stosunku do wymogów określonych w przepisach i warunkach technicznych oraz zgodności z ustaleniami decyzji Burmistrza Gminy W. – W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia R. D. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2012r. uchylił zaskarżone postanowienie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż nie podziela poglądu przywołanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż samo wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę umożliwia zastosowanie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto wskazał, iż organ stopnia powiatowego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien skorzystać z dyspozycji art. 51 ustawy Prawo budowlane żądając określonej dokumentacji w celu legalizacji wykonanych robót budowlanych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego w wydał w dniu [...] stycznia 2013r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane decyzję Nr [...], od której odwołanie wniósł R.D. W wyniku rozpoznania odwołania zapadła opisana na wstępie decyzja M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że bezspornym jest w sprawie fakt, że inwestor w obecnej chwili, w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma tytułu do wykonywania robót budowlanych, jak również nie dysponuje decyzją o pozwoleniu na użytkowanie budynku. W takim stanie prawnym nie można postawić zarzutu, że inwestor realizował roboty budowlane niezgodnie z przepisami, gdyż wykonywane były w okresie ważności pozwolenia na budowę. Wobec powyższego zastosowanie ma postępowanie określone w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu takim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym wykorzystaniu instytucji, o której mowa w art. 81 c ust. 2 ustawy, o ile nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków wymienionych wart. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności, bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Podstawę do wydania takiej decyzji stwarza przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z ust. 7 tego artykułu. W praktyce nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności w rozumieniu powołanego przepisu oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (art. 3 pkt 14 ustawy). Dokumentacja budowy, wobec braku projektu budowlanego, powinna zawierać również elementy takie jak projekt budowlany. Dopiero taka dokumentacja powykonawcza zatem pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, w tym wypadku budowa budynku, zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do sytuowania budynku na działce (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 167/06).
Ustosunkowując się do argumentów podnoszonych w odwołaniu, M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił stanowiska skarżącego jakoby organ pierwszej instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych w postanowieniu nr [...] z dnia [...] października 2012 r., albowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], zgodnie z wytycznymi organu odwoławczego, nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. D. Skarżący zarzucił odwoływanie się przez organy do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Burmistrza Gminy W. – W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., która wygasła w sierpniu 2001 r., zatem nie może być wiążąca dla inwestora. Skarżący podnosił ten zarzut już w odwołaniu, jednak organ pominął go w skarżonej decyzji. Nieodniesienie przez organ odwoławczy do podnoszonych przez skarżącego zarzutów stanowi rażące naruszenie prawa, mające wpływ na wynik sprawy, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego nie zaszła żadna przyczyna uzasadniająca prowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, ponieważ budynek wielorodzinny przy ul. K. [...] w W. został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co zostało potwierdzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego podczas kontroli, która miała miejsce po zakończeniu budowy i przed wydaniem decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku. Ponadto skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że inwestor nie dysponował decyzją o pozwoleniu na użytkowanie budynku, co miałoby uzasadniać wszczęcie postępowania naprawczego przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący podniósł, że M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. zezwalającą na użytkowanie budynku wielorodzinnego przy ul. K. [...] w W. i odmawiającą wydania pozwolenia na jego użytkowanie, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r. w spawie o sygn. akt VII SA/Wa 1581/12 uchylił ww. decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje :
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm.), - dalej: p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona.
Decyzja lub postanowienie administracyjne są zgodne z prawem, gdy są zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy rozpoznawaniu sprawy organy administracji naruszyły prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., którą, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zobowiązano J. D. i R. D. do przedłożenia dokumentacji powykonawczej obejmującej inwentaryzację budowlaną wykonanych robót przy budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. K. [...] w W. z oceną techniczną dotycząca prawidłowości ich wykonania, z potwierdzeniem, że spełniają wymogi określone w przepisach i warunkach technicznych oraz są zgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w terminie trzech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 powołanej ustawy, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja, poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, jak również postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] zapadły z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, a konkretnie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów prawa procesowego – art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy i prowadziły do uchylenia ww. aktów administracyjnych.
W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że inwestorzy w całości zrealizowali inwestycję w postaci budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na nieruchomości przy ul. K. [...] w W. na podstawie ostatecznych decyzji udzielających pozwolenia na budowę. Decyzje te były następnie przedmiotem postępowań nadzwyczajnych, w wyniku których stwierdzono ich nieważność. Niewątpliwe zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę spowodowało, że inwestorzy utracili tytuł do wykonania robót budowlanych. W takim przypadku organ winien zastosować procedurę przewidzianą w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, a postępowania powinno zmierzać do legalizacji wykonanych robót budowlanych, przez doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz literaturze przedmiotu przyjmuje się, że w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy roboty budowlane doprowadziły do zrealizowania budynku niemal w całości organ winien, o ile dojdzie do przekonania, że wykonanych robót nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, orzec na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakaz rozbiórki lub nakaz przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. W przypadku zaś uznania, iż istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nałożyć obowiązek wykonania określonych robót lub czynności zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, ewentualnie gdy okoliczności sprawy wskazują, iż brak jest podstaw do nałożenia takich czynności lub robót budowlanych, ze względu na to, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, powinien umorzyć postępowanie (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007 r., II SA/Ol 945/07, Lex nr 490181; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., VII SA/Wa 493/04, Lex nr 169372). Ponadto należy wskazać, że nakaz nakładany decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie ma charakteru procesowego i nie służy celom dowodowym (por. Uchwała 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/10, ONSAiWSA 2011/2/22, LEX nr 672631, Prok.i Pr.-wkł. 2012/5/42), a wątpliwości co do zakresu ewentualnych robót, i czy w ogóle będzie konieczność prowadzenia takich robót, powinny być rozstrzygnięte na etapie postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, czego organy w przedmiotowej sprawie zaniechały. W rezultacie organy naruszyły art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i wydanie decyzji na jego podstawie było przedwczesne.
Nałożenie obowiązków zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy, czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i jako takie mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji. Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81 c ustawy Prawo budowlane i to na jego podstawie organ może w drodze postanowienia nałożyć taki obowiązek. Należy podkreślić, że obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, a realizacji owego obowiązku służy dla przykładu właśnie postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ustawy Prawo budowlane.
Natomiast brzmienie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wskazuje wyraźnie, iż na jego podstawie można nałożyć obowiązki wykonania czynności faktycznych naprawiających ewentualne odstępstwa od przepisów technicznych w sposób pozwalający na bądź na wznowienie robót budowlanych, bądź na ubieganie się o pozwolenie na użytkowanie obiektu już wykończonego. W wyroku z dnia 28 września 2000 r. (II SA/Lu 930/99, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który należy w niniejszej sprawie podzielić, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi przedstawienia określonej dokumentacji, ale musi wskazywać przede wszystkim konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Kontrolowane akty administracyjne zostały wydane wbrew wyżej opisanym zasadom. Co więcej zaskarżoną decyzją nie tylko nałożono na inwestorów obowiązek przedstawienia dokumentacji powykonawczej i oceny technicznej, bez wskazywania, jakie konkretnie roboty budowlane winny być wykonane w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, to jeszcze nałożono obowiązek wskazania w dokumentacji sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie jest wadliwe zatem także i z tego względu, że ustalenie sposobu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości stanowi obowiązek organu (zgodnie z art. 7 k.p.a.), a przerzucanie tego obowiązku na stronę nie ma podstaw w przepisach prawa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem powyższych uwag i w zakresie przez Sąd wskazanym, z uwzględnieniem zasad postępowania oraz z uwzględnieniem postanowień powoływanych przepisów. Charakter rozstrzygnięcia uzależniony będzie od wyników uzupełniającego postępowania jakie winien przeprowadzić organ, we wskazanym przez Sąd zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło