II OSK 1218/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-06

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska - Pietrzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, która była przedmiotem kontroli sądowej w poprzednim postępowaniu, może być ponownie rozpoznany, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, które już były analizowane?
Ratio decidendi
Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. W związku z tym, kwestie prawne przesądzone w prawomocnym wyroku nie mogą być ponownie badane w kolejnym postępowaniu. Skarga kasacyjna, która stanowi polemikę z prawomocnym wyrokiem, nie może być uwzględniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r., przedłużającej obowiązek ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, M. B. zaskarżyła decyzję do WSA w Krakowie, który oddalił skargę. Następnie M. B. wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Marta Laskowska - Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1239/13 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1239/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika z akt sprawy, Burmistrz Miasta i Gminy Niepołomice decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], orzekł o przedłużeniu na okres od dnia 9 stycznia 2008 r. do dnia 8 stycznia 2009 r. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. (znak [...]), ustalającej obowiązek ponoszenia przez M. B. opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w Staniątkach nr 358 i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r. Decyzja ta stała się przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie który wyrokiem z dnia 24 listopada 2008 r. w sprawie II SA/Kr 863/08 oddalił skargę M. B. na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2008 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 maja 2010 r. w sprawie II OSK 748/09 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA. Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2010 r. M. B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Na skutek złożonego przez M. B. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...]. Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie II SA/Kr 381/12. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nie można uznać, iż postępowanie z wniosku M. B. jest bezprzedmiotowe, gdyż wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji nieostatecznej. W dacie rozpoznawania wniosku z dnia 2 czerwca 2010 r. funkcjonowała już w obrocie prawnym drugoinstancyjna decyzja Kolegium odnosząca się do kwestionowanego rozstrzygnięcia Burmistrza Niepołomic. W takich okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie winno przyjąć, iż wniosek M. B. skierowany jest w stosunku do rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], orzekającego o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r., znak [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Kolegium stwierdziło, że w/w decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jak również nie była niewykonalna w dniu jej wydania. Decyzja ta nie zawiera również wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. W ocenie Kolegium, nie budzi żadnych wątpliwości, że istniały podstawy do wydania decyzji przedłużającej obowiązywanie decyzji ustalającej obowiązek ponoszenia przez M. B. opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. M. B., jako współwłaścicielka nieruchomości położonej w [...], korzysta bowiem ze zbiornika bezodpływowego i nie zawarła stosownej umowy na jego opróżnianie. Do kanalizacji sanitarnej podłączony został wyłącznie lokal stanowiący własność T. S. Kolegium wskazało, że powodem stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r., jak również decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2007r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku sygn. akt III SA/Kr 1154/09 było rażące naruszenie prawa polegające na tym, że zaskarżona decyzja zawierała całkowicie odmienne co do treści rozstrzygnięcie (uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji) oraz uzasadnienie. Ponieważ powyższe nie nadawało się do sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., dlatego też wadą nieważności dotknięte było zarówno postanowienie o sprostowaniu, jak i objęta tym postanowieniem decyzja. W ocenie Kolegium powyższe rozstrzygnięcie Sądu nie wpływa na ważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2008 r. Również okoliczność uchylenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] grudnia 2006 r., znak [...], nie może mieć wpływu na ważność decyzji z [...] czerwca 2008 r. Powyższa decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice dotyczyła innego okresu, a jej uchylenie spowodowane było naruszeniem przez organ I instancji przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W ocenie Kolegium także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 971/09, nie może w jakikolwiek sposób przesądzić o tym, że decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2008 r., dotknięta jest wadą nieważności. W przedmiotowej sprawie Sąd uchylił, na podstawie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., decyzję organu I i II instancji w przedmiocie nałożenia obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, niemniej jednak Sąd nie przesądził, że nie ma podstaw do nałożenia tego obowiązku, a jedynie wskazał okoliczności wymagające wyjaśnienia. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. złożyła M. B. Po rozpatrzeniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 oraz art. 157 § 1 i art. 158 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że nie ulega wątpliwości, iż istniały podstawy do wydania decyzji przedłużającej obowiązywanie decyzji ustalającej obowiązek ponoszenia przez M. B. opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. M. B. jest bowiem współwłaścicielką nieruchomości położonej w [...] (działka nr [...]) i korzysta ze zbiornika bezodpływowego. Nie zawarła natomiast stosownej umowy na jego opróżnianie. Kolegium po raz kolejny wskazało, że w dniu 16 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie II OSK 1286/11, oddalił skargę kasacyjną M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1499/10. Powyższym wyrokiem oddalono skargę M. B. na decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] października 2009 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. (znak [...]), ustalającej obowiązek ponoszenia przez M. B. opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w [...] i transport nieczystości ciekłych. Tym samym Kolegium stwierdziło, że istniały podstawy do zobowiązania M. B. do ponoszenia opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. W powołanym wyroku z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1286/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżąca fałszywie twierdzi, że jej nieruchomość została przyłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Ponadto Sąd podkreślił, że ważne jest faktyczne gospodarowanie odpadami płynnymi, a nie teoretyczne dywagacje na temat ewentualnej współwłasności szamba. Zatem z faktu, że drugi współwłaściciel nieruchomości podłączył do kanalizacji sanitarnej wyłącznie użytkowany przez niego lokal mieszkalny, skarżąca nie może wywodzić, że jest zwolniona z obowiązku opróżniania zbiornika bezodpływowego. Realizacja obowiązku utrzymania czystości i porządku nie polega na tym, że nieruchomość zostanie podłączona do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tylko na tym, że do sieci tej będą odprowadzane powstające na nieruchomości ścieki, a celem ustawodawcy było nałożenie na właścicieli nieruchomości rzeczywistego, a nie pozornego obowiązku odprowadzania ścieków do kanalizacji miejskiej. M. B. zaskarżyła powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1239/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że za prawidłowe należał uznać stanowisko Kolegium, iż w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w pkt 2, 5 i 7, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. (utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r.). Zdaniem Sądu błędne jest stanowisko skarżącej jakoby uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1154/09 decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z [...] grudnia 2006 r. znak: [...] powodowało, iż decyzja Burmistrza z dnia [...] stycznia 2008 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją Burmistrza Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. znak: [...] ustalono obowiązek uiszczenia przez skarżącą M. B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego usytuowanego na nieruchomości położonej w [...] nr [...]. Powyższa decyzja była następnie przedłużana kolejnymi decyzjami zobowiązującymi skarżącą do uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, w tym między innymi decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Uchylenie jednej z decyzji przedłużających obowiązek ponoszenia opłat nie wpływa w żaden sposób na ważność innych "decyzji przedłużających". Każda z "decyzji przedłużających" wydana została w odrębnym postępowaniu administracyjnym, stanowi rozstrzygnięcie odnoszące się do innego okresu. Decyzje te funkcjonują w obrocie prawnym niezależnie od siebie i wyeliminowanie jednej z nich nie powoduje, że inne decyzje tracą swój byt prawny. Ewentualną nieważność "decyzji przedłużających" można by rozważać w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji pierwotnej tj. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. ustalającej obowiązek ponoszenia opłat przez M. B. Jednakże decyzja ta także była przedmiotem kontroli Sądu- wyrokiem z dnia 7 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1499/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] stycznia nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] października 2009 r. nr [...]odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Niepołomice z dnia [...] stycznia 2006 r. Odnosząc się z kolei do powołanej przez skarżącą przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt. II SA/Kr 971/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji zobowiązującą M. B. do przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z rozstrzygnięcie tego skarżąca wyprowadza całkowicie błędny wniosek, że skoro nieruchomość posiada już podłączenie do sieci kanalizacyjnej, to skarżąca jest bezprawnie obciążana koszami za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Kwestia podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej, a obowiązek ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego to dwa odrębne zagadnienia. Uchylenie decyzji zobowiązującej skarżącą do podłączenia nieruchomości do kanalizacji jest więc całkowicie irrelewantne z punktu widzenia obowiązku ponoszenia opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest natomiast to, że podłączenie do systemowej kanalizacji sanitarnej posiada tylko ta część budynku (położonego na nieruchomości nr [...]), która użytkowana jest przez T. i J. S. pozostała natomiast część budynku użytkowana przez M. B. jest podłączona do zbiornika nie nieczystości ciekłe. Podłączenie do zbiornika na nieczystości ciekłe jest równoznaczne z koniecznością jego opróżniania, a to z kolei wiąże się z koniecznością ponoszenia stosownych opłat. Sąd wskazał także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 638/12, którym Sąd oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nieobciążania obowiązkiem przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej. Otóż w wyroku tym Sąd wyraźnie wskazał, że przedmiotem sądowej kontroli była tylko kwestia nałożenia na skarżącą obowiązku podłączenia nieruchomości do kanalizacji, a nie obowiązek zbierania powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie, gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych, czy też pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi, ani też zobowiązanie do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy. Zdaniem Sądu podniesione przez skarżącą okoliczności nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2008 r., zwłaszcza brak podstaw do uznania, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), czy też że była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), czy też zawierała wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.). Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. B. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznawania wszystkich zarzutów podniesionych w sprawie przez skarżącą, w szczególności pominięcie stanowiska sformułowanego na rozprawie i utrwalonego w załączniku do protokołu rozprawy; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzje SKO w Krakowie z dnia 24 maja 2013 r. w sytuacji gdy decyzja organu została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a.; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję, którą wydano z naruszeniem art. 10 k.p.a.; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. i w zw. z art. 6 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez oddalenie skargi na decyzję dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji mimo, że decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności wykracza poza prawną podstawę orzekania co czyni ją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania a także o zasadzenie kosztów postępowania. Pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r. (której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności) utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia [...] czerwca 2008 r. była już kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 863/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2008 r. Od powyższego wyroku M. B. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to wyrokiem z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 748/10 ją oddalił. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "M. B. korzystała z przedmiotowego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe usytuowanego na działce nr 358 położonej w [...]. Okoliczność tę potwierdziła sama skarżąca na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 24 listopada 2008 r. Nie ulega również wątpliwości, iż skarżąca nie zawarła umowy korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach" Dodatkowo Sąd poparł stanowisko sądu pierwszej instancji, iż "korzystanie przez M. B. z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe obligowało ją do zapewnienia prawidłowego usuwania tych nieczystości bez względu na okoliczności, z powodów których nadal z niego korzysta, w szczególności niezależnie od tego, czy nieruchomość, stanowiąca własność skarżącej jest podłączona do kanalizacji. Zatem wystarczającą przesłanką nałożenia na skarżącą w drodze decyzji obowiązku uiszczania opłat za usuwanie nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego, a następnie przedłużania okresu obowiązywania tej decyzji było korzystanie przez nią z tego zbiornika oraz niezawarcie z uprawnionym podmiotem umowy dotyczącej jego opróżniania i wywozu nieczystości." Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 24 listopada 2008 r. podniósł, że "kontrolując postępowanie przeprowadzone w tej sprawie, stwierdził, iż organ II instancji, jak i organ I instancji nie dopuściły się naruszeń prawa, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności, czy też uchyleniem zaskarżonej decyzji". W tym miejscu należy wskazać na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przepis ten dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów i wyraża się w tym, że muszą one brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza więc, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (wyrok NSA z dnia 11.10.2007 r. sygn. akt I FSK 1358/06, wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 152/07, por. J. Kunicki - glosa do postanowienia SN z dnia 21.X.1999r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z: 19.05.1999 r., IV SA 2543/98; 9.6.2006 r., I OSK 1268/05, akceptowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2012, s. 435; B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 2011 r., s. 477-477). Podmioty, o których mowa w art. 170 p.p.s.a., bez wyjątku muszą przyjmować, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2011 s. 576-577). Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że podnoszone w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty są niedopuszczalną polemiką z prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 24 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 863/08, zaakceptowanym wyrokiem NSA z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 748/09, w których przesądzono, że przy wydawaniu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r. (której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności) utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia [...] czerwca 2008 r. nie doszło do naruszenia prawa w ogóle. Skutkiem wskazanej wyżej mocy wiążącej prawomocnego wyroku (na podstawie art. 170 p.p.s.a.) jest to, że przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 listopada 2008 r. i zaakceptowana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2010 r. kwestia przesłanek nieważności decyzji - nie może być badana w późniejszym postępowaniu. Oznacza to, że zarzut skargi kasacyjnej określony w pkt 4 pozbawiony jest uzasadnionych podstaw. Natomiast uchybienia dotyczące naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. dotyczące w szczególności braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania czy też wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań w żadnym przypadku nie pozbawiły strony skarżącej czynnego udziału w tym postępowaniu. Należy podzielić stanowisko zawarte w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może być skuteczny jeżeli strona wykaże, iż dane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie oznaczonych czynności procesowych. Natomiast w tej sprawie, biorąc pod uwagę aktywne uczestnictwo skarżącej w postępowaniu przed organem I jak i II instancji to oczywiście nie nastąpiło (wyrok NSA z 16 października 2007 r., I OSK 1192/06 czy też wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1279/09, Lex 746442). Dlatego też zarzut skargi kasacyjnej określony w pkt 3 nie zasługuje na uwzględnienie. Bez wpływu na treść wydanego orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji pozostają przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty, że "sentencja decyzji od końca roku 2011 jest nieaktualna – od tejże daty zbiornik na nieruchomości skarżącej opróżnia bowiem inny podmiot", gdyż są to okoliczności zaistniałe już po wydaniu zaskarżonej decyzji, a te nie mogą być wzięte pod uwagę przy ocenie legalności decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy Niepołomice z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia [...] czerwca 2008 r. Oznacza to, że również zarzut skargi kasacyjnej określony w pkt 2 nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Nieuzasadniony jest także powołany w punkcie 1 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a.. Tego naruszenia skarżąca kasacyjnie upatruje w tym, że Sąd nie rozpoznał wnikliwie wszystkich zarzutów skargi oraz pominięcie stanowiska przedstawionego na rozprawie utrwalonego w załączniku do protokołu rozprawy. Należy podkreślić, że przepis art. 134 §1 p.p.s.a. nie wprowadza związania Sądu zarzutami i wnioskami skargi, lecz przeciwnie - umożliwia wyjście poza zarzuty skargi i powołaną podstawę prawną, ograniczając jedynie kontrolę sądową do granic danej sprawy. Te zasady nie zostały w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji naruszone. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżących wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy (art. 250 ppsa), gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik skarżącego winien złożyć Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wniosek wraz z oświadczeniem, o jakim mowa w tym przepisie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło