I FSK 385/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-05
Skład orzekający: Marek Zirk-Sadowski, Grażyna Jarmasz, Małgorzata Niezgódka-Medek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu administracyjnego, wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, może być oparta na zarzutach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim wyroku w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna od wyroku sądu administracyjnego wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z art. 190 § 2 P.p.s.a., nie może być oparta na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie. W sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią NSA, a skarga kasacyjna zmierza do jej podważenia, sąd jest zobowiązany do oddalenia takiej skargi bez merytorycznej analizy jej zarzutów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, powołując się na związanie wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o zbliżający się termin przedawnienia i opieszałość organu, a także wnosząc o przedstawienie zagadnienia prawnego poszerzonemu składowi NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od A. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 1793/13 w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 25 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej we W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1793/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 25 stycznia 2012 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 26 lipca 2011 r., dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2006 r.
1.2. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "O.p.") spowodowane było obawą, że podatnik nie wykona ciążących na nim zobowiązań podatkowych z uwagi na to, że czas pozostały do ich przedawnienia był krótszy niż trzy miesiące, a organ odwoławczy wyznaczył stosunkowo odległy termin załatwienia sprawy w drugiej instancji (30 grudnia 2011 r.).
1.3. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że wyrokiem z 29 maja 2012 r., I SA/Wr 353/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienia organów obu instancji, podzielając stanowisko strony o tym, że nie zostało wykazane spełnienie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Wyrok ten został uchylony w wyniku skargi kasacyjnej organu, uwzględnionej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że - wbrew ocenie WSA - została w okolicznościach sprawy spełniona również przesłanka z art. 239b § 2 O.p.
1.4. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, w obecnie zaskarżonym wyroku, powołał się na wynikające z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") związanie wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności umożliwiające mu odstąpienie od tej wykładni. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że działanie organów w sprawie było zgodne z prawem, gdyż zostały spełnione przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, zarówno z art. 239b § 1 pkt 4, jak i art. 239b § 2 O.p. Tego ostatniego przepisu w świetle wyroku NSA nie można bowiem interpretować w taki sposób, jak to czyni skarżący. Normę tę należy odczytywać łącznie z art. 239b § 1 O.p., zatem jeśli bezsporne jest, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239b § 1 pkt 4 O.p.), to uprawdopodobnienie z art. 239b § 2 O.p. polega na wykazaniu, że zachodzą takie okoliczności faktyczne, które potwierdzają, że z tego powodu zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W tym zakresie bez znaczenia są okoliczności faktyczne odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku (okoliczności te są istotne wyłącznie w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 O.p.). W sprawie, co przesądził Naczelny Sąd Administracyjny, organ uprawdopodobnił istnienie przesłanki z § 2, wskazując, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, a organ odwoławczy przedłużył termin do rozpoznania odwołania do 30 grudnia 2011 r. Skoro decyzja nieostateczna nie podlega wykonaniu, a termin wydania decyzji przez organ odwoławczy został przedłużony praktycznie do końca roku kalendarzowego, z którego końcem upływa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w decyzji nieostatecznej, należy uznać, że uprawdopodobniono przesłankę z art. 239b § 2 O.p., gdyż zobowiązanie nie zostanie wykonane z uwagi na to, iż ulegnie przedawnieniu. Przedłużenie terminu zakończenia postępowania odwoławczego oznacza, że decyzja umożliwiająca przymusowe wykonanie zobowiązania podatkowego zapadnie tuż przed upływem terminu przedawnienia, co sprawia, że niemożliwe będzie dokonanie czynności, które przerywają bieg terminu przedawnienia, czy też doprowadzą do wyegzekwowania należności.
2. Skarga kasacyjna
2.1. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona zaskarżyła go w całości i wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie postanowień organów obu instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego świadczonego przez doradcę podatkowego. Nadto strona wniosła o przedstawienie na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a. do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego powstałego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, a jednocześnie wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, tj. czy na gruncie art. 239b § 2 w zw. z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. możliwe jest przyjęcie, że dla uprawdopodobnienia istnienia przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, w postaci obawy niewykonania zobowiązania, bez znaczenia są wszystkie okoliczności faktyczne odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku, a okoliczność w postaci złożenia odwołania i przedłużenia przez organ odwoławczy terminu rozpatrzenia odwołania może stanowić przesłankę do nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na uprawdopodobnienie tymi okolicznościami, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
2.2. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) prawa procesowego, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 239b § 2 oraz art. 239 § 1 pkt 4 O.p., przez oddalenie skargi w związku z nieuprawnionym przyjęciem, że w sprawie doszło do wykazania przez organy spełnienia się przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w postaci uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co istotnie wpłynęło na wynik sprawy,
2) prawa materialnego, tj. art. 239b § 2 w zw. z art. 239 § 1 pkt 4 O.p., przez:
- ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dla uprawdopodobnienia istnienia przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w niniejszej sprawie bez znaczenia są wszystkie okoliczności faktyczne odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku i że są to okoliczności istotne jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1-3 O.p., a zatem ich analizowanie w niniejszej sprawie byłoby zbędne,
- błędną ocenę ich zastosowania polegającą na przyjęciu, że okoliczność w postaci złożenia odwołania i przedłużenia przez organ odwoławczy terminu rozpatrzenia odwołania do 30 grudnia 2011 r. może obciążać podatnika w tym znaczeniu, że stanowi przesłankę do nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na uprawdopodobnienie tymi okolicznościami, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane,
- przyjęcie, że w sprawie ziściła się przesłanka do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pomimo niewykazania, by prawdopodobieństwo niespłacenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego wykraczało ponad przeciętną miarę,
- ich błędną wykładnię prowadzącą w efekcie wskazanych naruszeń do takiego skutku, że pominięta zostaje jedna z dwóch przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, statuowana w art. 239b § 2 O.p., a rygor ten zostaje nadany tylko i wyłącznie z uwagi na zaistnienie przesłanki pierwszej, tj. zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązań.
2.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał przede wszystkim, że działa w pełnej świadomości treści art. 190 P.p.s.a. i tego, że formalnie nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a oparta na takich podstawach skarga kasacyjna podlega oddaleniu. W ocenie strony w sprawie zachodzi jednak sytuacja szczególna, która może doprowadzić do odstąpienia od związania wynikającego z art. 190 P.p.s.a. Skarżący zauważył, że możliwe jest takie odstąpienie w sytuacji podjęcia przez poszerzony skład NSA uchwały zawierającej stanowisko odmienne od wyrażonego w wyroku NSA, do którego zastosował się wojewódzki sąd administracyjny. Podjęcie takiej uchwały w zakresie dotyczącym zasadniczego dla przedmiotowej sprawy zagadnienia prawnego byłoby w ocenie strony zasadne, gdyż uchwała taka powinna utrwalić dominujący w orzecznictwie pogląd, który w sprawie zaprezentował WSA w – uchylonym później przez NSA – wyroku z 29 maja 2012 r. Zdaniem strony zachodzą przesłanki do wystąpienia o podjęcie takiej uchwały, zgodnie z wnioskiem zawartym w petitum skargi kasacyjnej. Nadto strona zaznaczyła, że prawdopodobne jest, że podjęcie takiej uchwały wywołane zostanie w innej sprawie, w związku z postępującą rozbieżnością w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym samego NSA. Strona wskazała, że poza wnioskiem zawartym w skardze wystąpi do podmiotów uprawnionych na podstawie art. 264 § 2 P.p.s.a. o wystąpienie do NSA o podjęcie uchwały o charakterze abstrakcyjnym, właśnie ze względu na istotną rozbieżność orzecznictwa. Gdyby natomiast miała zostać utrwalona wykładnia przepisów zaprezentowana w sprawie przez NSA i WSA w zaskarżonym obecnie wyroku, to w ocenie skarżącego należy przeanalizować zgodność tak rozumianej regulacji z Konstytucją, gdyż nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa jest regulacja, która daje organowi prawo do stosowania przymusu administracyjnego w stosunku do jednostki korzystającej z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do odwołania się od decyzji organu I instancji, w szczególności w takim przypadku, w którym dodatkowym uzasadnieniem dla zastosowania tego przymusu jest opieszałe działanie organu odwoławczego.
2.4. Przywołując rozbieżne poglądy orzecznictwa na temat okoliczności umożliwiających stwierdzenie zaistnienia przesłanki z art. 239b § 2 O.p. w przypadku, gdy rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest w związku ze zbliżającym się terminem przedawnienia, strona skonkludowała, że wystąpiło zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a diametralnie różny sposób rozstrzygania tych wątpliwości ad casum uzasadnia potrzebę przedstawienia zagadnienia do rozstrzygnięcia poszerzonemu składowi NSA.
2.5. Uzasadniając powołane w petitum skargi kasacyjnej zarzuty strona stanęła na stanowisku, że za uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania nie może być uznane korzystanie przez podatnika z jego uprawnień procesowych (prawa do odwołania), jak też brak dobrowolnej wpłaty zobowiązania podatkowego. Podobnie przesłanki wydania decyzji wymiarowej (rzekome ewidencjonowanie faktur nieodzwierciedlających stanu rzeczywistego) nie może usprawiedliwiać nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tejże decyzji (brak jest związku przyczynowego mogącego świadczyć o chęci uchylania się podatnika od zapłaty podatku). Niezależnie od tego autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że decyzja organu I instancji została w sprawie uchylona przez organ odwoławczy m.in. z uwagi na zasadnicze uchybienia w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, co oznacza, że okoliczności, na których oparto ustalenia z decyzji wymiarowej, są wątpliwe. Sam zbliżający się termin przedawnienia nie jest w ocenie strony wystarczającą przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i wadliwa jest wykładnia pozwalająca na faktyczne pominięcie drugiej przesłanki zastosowania tego rygoru, tj. tej z art. 239 § 2 O.p. Zdaniem strony dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest wystąpienie wykraczającego poza przeciętną miarę prawdopodobieństwa niespłacenia zobowiązania, niezależnie od zbliżającego się terminu jego przedawnienia.
2.6. Zdaniem strony gdyby przyjąć, że wniesienie odwołania i niespieszne działania organów dają im prawo do stosowania przymusu państwowego w stosunku do jednostki, występują poważne wątpliwości co do zgodności tak rozumianych przepisów z ustawą zasadniczą, co może dać podstawę do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, o co skarżący wnosi na wypadek nieskuteczności wszelkich innych podniesionych przez siebie argumentów.
3. Odpowiedź na skargę kasacyjną
3.1. Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną, a reprezentujący go w toku rozprawy kasacyjnej pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna A. G. nie ma uzasadnionych podstaw.
4.1. W rozpoznawanej sprawie faktem niezwykle istotnym, mającym wpływ na wynik sprawy, jest to, że wyrokiem z 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej organu, uchylił poprzedni wyrok WSA we Wrocławiu z 29 maja 2012 r., I SA/Wr 353/12. Zgodnie z art. 190 zd. 1 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec tego zasadnie Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżone rozpoznawaną obecnie skargą kasacyjną orzeczenie, powołał się na swoje związanie rozstrzygnięciem NSA i dokonaną w tym wyroku wykładnią prawa dotyczącą art. 239b § 1 pkt 4 oraz § 2 O.p., tj. przepisów regulujących kwestię nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Nie ulega wątpliwości, że w wyroku z 3 lipca 2013 r. NSA przesądził, że organ prawidłowo przyjął, iż spełnione zostały przesłanki do nadania decyzji tego rygoru. Z tymi twierdzeniami WSA autor skargi kasacyjnej zresztą nie polemizuje. Brak jest też w rozpatrywanym środku zaskarżenia zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 190 P.p.s.a.
4.2. Dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej strony podstawowe znaczenie ma treść art. 190 zd. 2 P.p.s.a., w świetle którego nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpatrywanym środku zaskarżenia jej autor stwierdza, że ma pełną świadomość treści art. 190 P.p.s.a., co oznacza, iż w pełnej świadomości konsekwencji swego działania sformułował podstawy kasacyjne sprzeczne z wykładnią art. 239b § 1 pkt 4 oraz § 2 O.p. dokonaną w wyroku w sprawie I FSK 1307/12. Przywołana treść art. 190 zd. 2 P.p.s.a. wprost przewiduje niedopuszczalność takich działań, przesądzając o bezpodstawności skargi kasacyjnej, i to bez potrzeby jakiegokolwiek merytorycznego odnoszenia się do powołanych w jej petitum zarzutów.
4.3. Nie może odnieść oczekiwanych skutków argumentacja strony mająca wskazywać na możliwość odstąpienia od zastosowania art. 190 P.p.s.a. W tym względzie autor skargi kasacyjnej powołał się na uchwałę NSA z 30 czerwca 2008 r., I FPS 1/08, w myśl której NSA przy rozpatrywaniu ponownej skargi kasacyjnej obowiązany jest odstąpić od zastosowania art. 190 P.p.s.a. z uwagi na podjęcie uchwały przez NSA w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa, odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku NSA, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny. Nawiązując do tej uchwały strona wniosła o przedstawienie składowi siedmiu sędziów NSA powstałego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądowym, tj. czy na gruncie art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. możliwe jest przyjęcie, że dla uprawdopodobnienia istnienia przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w postaci obawy niewykonania zobowiązania bez znaczenia są wszystkie okoliczności faktyczne odnoszące się do sytuacji majątkowej, czy też działań podatnika w stosunku do jego majątku.
Wymaga w związku z tym zauważenia, że uchwała I FPS 1/08 dotyczy sytuacji, gdy po wydaniu przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku, w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA, a przed rozpoznaniem kolejnej skargi kasacyjnej, drugi z tych sądów podjął uchwałę wyrażającą stanowisko odmienne od zaprezentowanego we wcześniejszym wyroku. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Uchwała w składzie siedmiu sędziów w materii będącej przedmiotem sprawy nie została podjęta, co oznacza, że w sprawie nie występuje kolizja związania wyrokiem NSA na podstawie art. 190 P.p.s.a. i uchwałą na podstawie art. 269 § 1 P.p.s.a., a w konsekwencji wiążący zarówno WSA, jak i NSA rozpoznający skargę kasacyjną jest wyłącznie przepis art. 190 P.p.s.a., a tym samym wyrok NSA z 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12.
Warto zaznaczyć, że proponowane przez stronę rozszerzenie wskazanego w uchwale rozumienia wzajemnych relacji art. 190 i art. 269 § 1 P.p.s.a. prowadziłoby w istocie do pozbawienia znaczenia art. 190 P.p.s.a., co uznać należy za sprzeczne z ratio legis tego przepisu, sprowadzającego się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone (por. np. wyrok NSA z 2 grudnia 2014 r., I FSK 1448/13). Uznanie, że w ponownej skardze kasacyjnej strona mogłaby obejść ograniczenie z art. 190 zd. 2 P.p.s.a. poprzez zawarcie w tym środku zaskarżenia wniosku o uruchomienie trybu przewidzianego w art. 187 § 1 P.p.s.a., niwelowałoby znaczenie art. 190 zd. 2 P.p.s.a., gdyż Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący tę ponowną skargę kasacyjną musiałby rozważyć, czy istnieją podstawy z art. 187 § 1 P.p.s.a., tj. czy zaistniało "zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości", co z kolei ingerowałoby (w takiej sytuacji jak w sprawie) w wykładnię prawa dokonaną już w prawomocnym wyroku NSA. Podzielenie stanowiska strony w tej kwestii powodowałoby, że ponownie badający sprawę Naczelny Sąd Administracyjny mógłby potencjalnie podważyć wykładnię prawa dokonaną już w tej samej sprawie przez inny skład tego Sądu (przez dostrzeżenie potrzeby wystąpienia o podjęcie uchwały). Tymczasem treść art. 190 P.p.s.a. determinuje kolejność działań, które przy rozpoznawaniu ponownej skargi kasacyjnej powinien podjąć Naczelny Sąd Administracyjny, i wszystkie te działania poprzedzają jakiekolwiek badanie wyłaniających się na gruncie danej sprawy zagadnień prawnych (w tym tego, czy wywołują one rozbieżności w orzecznictwie, a także czy mogą być uznane za "budzące poważne wątpliwości"). Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 czerwca 2014 r., II GSK 830/13, w świetle regulacji zawartej w art. 190 P.p.s.a. nie może budzić wątpliwości, że obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną w sprawie, która była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia przez ten Sąd, jest najpierw ustalenie, czy uzasadnienie wcześniejszego orzeczenia zawiera wykładnię prawa i jakich norm prawnych ona dotyczy. Następnie Sąd drugiej instancji jest zobligowany do oceny zarzutów skargi kasacyjnej przez pryzmat tej wykładni. Zarzuty ingerujące w ocenę prawną dokonaną w wcześniejszym orzeczeniu nie mogą być uwzględnione, nawet bez merytorycznej ich oceny. Odnosząc to do sprawy wystarczy wskazać, że nie jest kwestionowane, że wyrok NSA z 3 lipca 2013 r., I FSK 1307/12, zawiera wykładnię prawa w zakresie art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 O.p. (strona nie próbuje bronić odmiennego stanowiska). Nie ulega również wątpliwości, że skonfrontowanie zarzutów ponownej skargi kasacyjnej z tą wykładnią prowadzi do wniosku, iż strona zmierza do podważenia tej wykładni. Skoro całość skargi kasacyjnej (tj. wszystkie jej zarzuty) jest sprzeczna z wykładnią prawa przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku I FSK 1307/12, nie ma potrzeby analizy trafności argumentacji autora skargi kasacyjnej, w tym rozważania, czy wystąpiło w sprawie zagadnienie budzące poważne wątpliwości.
4.4. Wobec powyższego skargę kasacyjną opartą, wbrew zakazowi zawartemu w art. 190 zd. 2 P.p.s.a., na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA, należało oddalić.
4.5. W takim przypadku, wobec konieczności uwzględnienia związania wyrokiem NSA z 3 lipca 2013 r., sprawa niniejsza nie daje podstaw do wystąpienia o podjęcie uchwały w składzie siedmiu sędziów na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a., zatem wniosek strony w tym względzie został oddalony. Z tego samego powodu za bezpodstawny uznać też należy zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego.
4.6. Ze wskazanych przyczyn, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.
4.7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i 3 tej ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło