II SO/Wa 92/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny Posłowi na Sejm RP X. Y. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] sierpnia 2011 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić wnioskodawcy - Stowarzyszeniu [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu całego uiszczonego wpisu od wniosku. Pismem z dnia 30 października 2013 r. Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez r. pr. P. P., zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Posłowi na Sejm RP X.Y. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] sierpnia 2011 r. na bezczynność Posła na Sejm RP X.Y. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W treści wniosku wnioskodawca wyjaśnił, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Posła w dniu 22 sierpnia 2011 r. i do dnia dzisiejszego nie została przekazana do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, natomiast w dniu [...] września 2011 r. pismem nr [...] Poseł poinformował, że "poseł na Sejm RP nie jest organem, o którym mowa w art. 53 § 2 ppsa" oraz że "nie spoczywa na nim bezwzględny obowiązek uczynienia zadość żądaniom skarżącego". W ocenie wnioskodawcy, Poseł na Sejm RP X.Y. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako "podmiot wykonujący zadania publiczne". W odpowiedzi na wniosek Poseł na Sejm RP X.Y. wniósł o jego odrzucenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek Poseł wyjaśnił, iż posłowie będąc przedstawicielami narodu nie są władzą publiczną i nie wykonują władzy publicznej, a skarga na brak ich działania w zakresie udzielenia informacji publicznej nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2). Stosownie do treści art. 55 § 1 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Stowarzyszenie [...] złożyło skargę na bezczynność Posła na Sejm RP X.Y. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. Po otrzymaniu przedmiotowej skargi Poseł na Sejm RP X.Y. pismem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] poinformował Stowarzyszenie, że poseł na Sejm nie jest organem, o którym mowa w art. 53 § 2 ppsa i nie podlega kontroli z art. 3 ppsa oraz że nie będąc organem państwowym nie podlega regulacjom K.p.a. w zakresie kierowanych do organu skargi i wniosków. Przedmiotowa skarga nie została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. "W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 3 października 2012r. sygn. akt I OZ 739/12). (...) W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Przepis art. 1 ppsa stanowi, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W art. 3 § 2 ppsa określono enumeratywnie prawne formy działania administracji publicznej podlegające kognicji sądu administracyjnego, jak i bezczynności organu jako podstawy do wniesienia skargi. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera definicji pojęcia organu administracji publicznej. W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku powierzenia jakiemukolwiek podmiotowi na mocy ustawy realizacji zadań publicznych w jednej z form określonych w art. 3 ppsa, podmiot ten staje się organem administracji publicznej w rozumieniu omawianej ustawy i dopuszczalne jest postępowanie sądowoadministracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 maja 2012 r. I OZ 344/12 wyraził pogląd, że obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa spoczywa nie tylko na organie administracji publicznej w sensie ustrojowym, lecz również na innych podmiotach, które z uwagi na nałożone na nie przepisami prawa zadania i kompetencje, należy uznać za organy administracji w sensie funkcjonalnym (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r. I OZ 344/12)." – v.: postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt I OZ 309/12. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny Posłowi na Sejm RP X.Y. został złożony w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że w tej sprawie dokonanie wykładani pojęcia organu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., wymaga odniesienia do przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) – dalej: udip. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (ust. 3). "W postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest (...) ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się skarżący jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (por. postanowienia NSA: z dnia 26 października 2011 r. I OZ 796/11, z dnia 19 kwietnia 2010 r. I OZ 125/10). A zatem w przypadku ustalenia, że wskazany przez stronę skarżącą podmiot nie mieści się w kręgu zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, uznać należy, iż nie jest on organem, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa, zobowiązanym do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie może być w stosunku do niego kierowany wniosek o ukaranie grzywną za niewykonanie wyżej wymienionych obowiązków (art. 55 § 1 ppsa). Jako niedopuszczalny podlega on zatem odrzuceniu. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SO /Ke 2/20, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2011 r. sygn. akt. II SO/Wa 55/11)." – v.: postanowienie NSA z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt I OZ 309/12. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie [...] we wniosku o wymierzenie grzywny wskazało Posła na Sejm RP X.Y. Obowiązkiem Sądu jest zatem ustalenie, czy Poseł na Sejm RP X.Y. jest organem administracji w sensie funkcjonalnym, tj. czy na podstawie przepisów ustawy sprawuje władzę publiczną lub wykonuje zadania publiczne. W ocenie Sądu Poseł na Sejm RP X.Y. nie jest jednym z podmiotów, o których mowa w powołanym powyżej przepisie. "Jak wynika z przepisów Konstytucji RP poseł na Sejm RP jest przedstawicielem Narodu, którego nie wiążą instrukcje wyborców (art. 104 ust. 1). Jest więc reprezentantem społeczeństwa oraz realizuje program w trakcie wykonywania powierzonego mu mandatu. Doprecyzowanie przepisów Konstytucji RP, określających prawa i obowiązku posłów i senatorów stanowi ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2011 r. Nr 7, poz. 29). Z art. 1 ust. 2 tej ustawy wynika, iż do obowiązków posła należy informowanie wyborców o swojej pracy i działalności organu, do którego zostali wybrani. Ponadto art. 13 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż posłów obowiązuje obecność oraz czynny udział w posiedzeniach Sejmu lub Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego, a także ich organów, do których zostali wybrani. Z powołanych przepisów ustrojowych, określających status posła na Sejm RP nie można wywieść, iż jest on podmiotem sprawującym władzę publiczną, bądź wykonującym zadania publiczne. Nie budzi wątpliwości, iż poseł na Sejm RP nie sprawuje władzy publicznej, bowiem nie ma ustawowego prawa egzekucji określonych zadań i celów. (...) posłowie na Sejm RP nie powinni być utożsamiani z podmiotami wykonującymi zadania publiczne. Zadanie publiczne stanowi bowiem każde działanie administracji, jakie realizuje na podstawie przepisów ustaw. Z kolei poseł na Sejm RP nie wchodzi w skład administracji publicznej rozumianej jako struktury organizacyjnej państwa, na którą składa się administracja samorządowa trzech szczebli, administracja rządowa oraz administracja państwowa nie podlegająca rządowi (np. Prezydent, Najwyższa Izba Kontroli, Rzecznik Praw Obywatelskich, Krajowa Rada Sądownictwa, Narodowy Bank Polski). (...) Co prawda art. 61 Konstytucji RP stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania m. in. informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, jednak według ust. 4 tego przepisu, tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. Delegacja zawarta w art. 61 ust. 4 Konstytucji stanowi upoważnienie (zobowiązanie) do ustaleń proceduralnego sposobu załatwiania spraw dostępu do informacji publicznej i korzystania z dokumentów zawierających informacje publiczne, których uregulowanie Konstytucja powierza wyłącznie ustawie, którą w niniejszej sprawie jest udip. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 2 ust. 1 udip.). Katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej został zawarty w art. 4 tej ustawy i jest on katalogiem otwartym. Nie można jednak zapomnieć, iż przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 w ust. 1 w punktach od 1 do 5, udip poprzedzone jest ogólnym określeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", do których poseł na Sejm RP jako indywidualna osoba się nie zalicza. (...) W niniejszej sprawie działalność posła na Sejm RP jako podmiotu nie wchodzącego w skład administracji publicznej nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Stwierdzenie, iż poseł na Sejm RP wykonuje zadania publiczne wymagałoby również ustawowego ich określenia, którego w obowiązującym porządku prawnym brak. W związku z powyższym (...) poseł na Sejm RP nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 udip." – v.: postanowienie NSA z dnia 06 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2843/12. Skoro Poseł na Sejm nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to wniosek o wymierzenie Posłowi na Sejm RP X.Y. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] sierpnia 2011 r. na bezczynność Posła na Sejm RP X.Y. w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 w zw. z art. 55 § 1 oraz w zw. z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od wniosku Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.