VIII SA/Wa 602/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-18
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Renata Nawrot, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, na której wycięto drzewo bez zezwolenia, jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej sprawcy tego czynu?Ratio decidendi
Współwłaściciel nieruchomości, na której wycięto drzewo bez wymaganego zezwolenia, nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej sprawcy tego czynu, jeśli sam nie dopuścił się deliktu. Interes prawny strony w postępowaniu administracyjnym musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który bezpośrednio wpływa na jej sytuację prawną. W przypadku kary pieniężnej za wycinkę drzew, stroną jest wyłącznie podmiot, który się tego czynu dopuścił.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie pierwotnie dotyczyło wymierzenia kary za wycięcie drzewa bez zezwolenia. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że sprawcy nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości. Organ II instancji, po stwierdzeniu nieważności wcześniejszej decyzji przez WSA, ponownie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżące za niebędące stronami postępowania, ponieważ nie dopuściły się one wycinki drzewa. Skarżące, będące współwłaścicielkami nieruchomości, domagały się ukarania sprawców i uznania ich za strony postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. W., M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr. [...] Burmistrz Gminy W., działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a.") orzekł o umorzeniu w całości postępowania w sprawie wycięcia bez wymaganego zezwolenia jednej sztuki drzewa (jesion) z terenu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w miejscowości U. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że kara administracyjna może zostać nałożona tylko na posiadacza nieruchomości w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, co oznacza, że nie można nałożyć tej kary na osobę nie posiadającą żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, z której drzewo zostało usunięte. Nie jest więc możliwe nałożenie kary administracyjnej na A. G. i P.S., tj. sprawców usunięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia, bowiem nie posiadają oni tytułu własności do nieruchomości, na której rosło drzewo.
We wniesionym odwołaniu M. W. i M. W. podniosły, że sprawcy wycięcia drzewa zwracali się do Urzędu Gminy w W. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzewa, jednak nie uzyskali pozwolenia. Wskazały, iż nie mogą się zgodzić ze stanowiskiem organu I instancji, który powołując się na art. 336 Kodeksu cywilnego zamknął sprawę wykroczenia. Jednocześnie podniosły, że posiadaczem samoistnym działki, na której rosło drzewo jest J. G. - ojciec A. G., który jest użytkownikiem działki. Użytkownikiem jest również P. S.. Nadto, poinformowały, że toczy się postępowanie sądowe o nabycie praw do działki nr [...].
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta została zaskarżona przez M. W. i M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 marca 2013 r., w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 888/12 stwierdził jej nieważność z uwagi na sygnowanie decyzji podpisem osoby która nie była w składzie orzekającym. Skutkiem stwierdzenia nieważności ww. decyzji jest konieczność rozpatrzenia od nowa odwołania z dnia [...] lipca 2012 r. wniesionego przez M.W. i M. W. od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...].
Rozpoznając sprawę po powyższym wyroku, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. ponownie orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że przystępując do rozpatrzenia odwołania
w pierwszej kolejności należy zbadać, czy odwołanie pochodzi od strony. Stosownie do art. 28 K.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym interes prawny wynikać musi z przepisów prawa materialnego. Materialnoprawną przesłankę do orzekania w tej sprawie stanowił art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013, poz. 627. t.j. ze zm., dalej jako "ustawa o ochronie przyrody"), który stanowi, że za usuwanie drzew
i krzewów bez wymaganego zezwolenia, właściwy organ wymierza administracyjną karę pieniężną podmiotowi, który się tego dopuścił.
Organ odwoławczy zauważył, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną, a więc stroną postępowania jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział karę. Nie może natomiast być uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym
w sprawie wymierzenia kary pieniężnej inny podmiot (np. ten, na którego gruncie rosły drzewa, lub który zawiadomił organ o wycięciu drzew i domaga się zastosowania kary wobec innego podmiotu). Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 8 marca 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 428/06, publ. Lex nr 325265. Odwołujące się nie są sprawcami wycięcia przedmiotowego drzewa, lecz osobami, które o fakcie wycięcia powiadomiły Komendę Policji w B., co w konsekwencji spowodowało decyzję organu I instancji o wszczęciu przedmiotowego postępowania. Tym samym odwołujące się nie mają interesu prawnego w sprawie i nie są stronami postępowania. Wprawdzie organ I instancji prowadził postępowanie przy udziale m.in. odwołujących się, doręczył im też decyzję, jednakże nie powoduje to uzyskania statusu strony przez osobę nie spełniającą przesłanek z art. 28 K.p.a. Skoro M. W. i M.W. nie posiadają w niniejszym postępowaniu przymiotu strony nie służy im prawo do wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji, gdyż stosownie do art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie postępowania. Jeżeli zaś odwołanie nie pochodzi od strony Kolegium zobowiązane jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., umorzyć postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły M. W. i M. W. (dalej jako "skarżące"), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżące zaskarżonej decyzji zarzuciły:
naruszenie prawa materialnego - art. 83 ust. 1 pkt 1 oraz 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez brak ukarania posiadaczy samoistnych nieruchomości którzy dokonali wycięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia,
naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody poprzez brak zbadania przez organ czy osoby które dokonały wycinki drzewa miały możliwość uzyskania pozwolenia na wycięcie drzewa jako posiadacze nieruchomości,
naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy oraz ocenę materiału dowodowego sprzeczną
z logiką i doświadczeniem życiowym,
naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez uznanie, że współwłaścicielki nieruchomości, na której znajdowało się wycięte drzewo nie są stronami w niniejszej sprawie, z uwagi na brak interesu prawnego z pominięciem art. 88 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
W uzasadnieniu skargi skarżące wyjaśniły, że są współwłaścicielkami ww. nieruchomości. Podniosły, że Kolegium nie dostrzegło, iż postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby nie tylko wówczas, gdy wydaje się w nim decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, ale także gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 czerwca 2008 r., sygn. II SA/Kr 817/07) wskazały, że stroną w postępowaniu mającym za przedmiot nałożenie kary pieniężnej z tytułu wycięcia drzew bez zezwolenia, jak i nałożenie opłaty za wydanie zezwolenia na usunięcie takich drzew jest - poza osobą które te drzewa usunęła lub zamierza usunąć - także właściciel takiej nieruchomości lub wszyscy współwłaściciele takiej nieruchomości. Mają bowiem oni interes prawny w takim postępowaniu, wynikający z posiadanego przez nich prawa własności.
W ocenie skarżących w niniejszej sprawie istotna jest okoliczność, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w G. stwierdził nabycie
z mocy prawa z dniem [...] listopada 1971 r. na współwłasność, przez m.in. M. W., nieruchomości położonej w miejscowości U. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...]. Powyższe postanowienie sądu ma jedynie charakter deklaratoryjny nie tworzy zaś prawa własności samo z siebie. Na mocy zaś tego postanowienia M. W., A.G. i P.S. są od 1971 r. współwłaścicielami nieruchomości na której znajdowało się wycięte drzewo.
Zdaniem skarżących postępowanie organów administracji które w sposób wadliwy dokonały oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że wycięcie drzewa nie podlega działaniu art. 83 ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy
o ochronie przyrody narusza art. 7 K.p.a. Brak zaś ustaleń w zakresie stosunków własnościowych oraz posiadania nieruchomości narusza art. 77 K.p.a. Z kolei pominięcie interesu prawnego skarżących w niniejszym postępowaniu narusza nie tylko art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, ale również art. 22 K.p.a.
Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas -
w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga zaś nie jest zasadna.
Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem skarżących.
Odwołanie stanowi środek zaskarżenia, poprzez który realizowana jest
w postępowaniu administracyjnym zasada dwuinstancyjności, gwarantująca możliwość rozpoznania tożsamej sprawy administracyjnej przez właściwe organy obu instancji.
Z przepisu art. 127 § 1 K.p.a. wynika, że do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji uprawniona jest strona, czyli podmiot, który spełnia określone ustawowo kryteria. W postępowaniu administracyjnym koncepcja strony skonstruowana jest na pojęciu interesu prawnego lub obowiązku, które mogą stanowić przedmiot sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995 r., sygn. akt I SA 1326/93, "Glosa" 1996, nr 1, s. 5; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1610/97 - Lex nr 48736; wyrok NSA OZ w Gdańsku
z dnia 28 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1563/96 - Lex nr 44195; wyrok NSA z 10 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 844/98 - Lex nr 41823) oraz wojewódzkich sądów administracyjnych (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 907/07 - Lex nr 364765; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1107/07 - Lex nr 364729) konsekwentnie akcentuje się tezę, że interes prawny powinien wynikać ze skonkretyzowanej normy prawa materialnego, z której podmiot może wywodzić określone prawa lub obowiązki. Interes prawny stanowi więc materialnoprawną legitymację strony. Jednak przymiot strony w jej aspekcie procesowym, czyli zdolność do występowania w konkretnym postępowaniu, uzyskuje każdy, kto zgłosi odpowiednie żądanie procesowe (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994r., sygn. akt III ARN 64/94, OSNAPiUS 1995, nr 10, poz. 118). Elementem spajającym sferę stosowania prawa procesowego i prawa materialnego, tak przy wszczęciu postępowania przed organem administracji pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym oraz w toku postępowania przed organami administracyjnymi obu instancji jest pojęcie interesu prawnego, rozumianego jako obiektywna potrzeba ochrony prawnej. Interes taki powinien być konkretny, indywidualny i dający się zaspokoić przez wydanie decyzji.
Istotę interesu prawnego jako kryterium uzyskania legitymacji procesowej
w postępowaniu administracyjnym sformułował - w sposób traktowany jako klasyczny - Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 1984 r. (sygn. akt I SA 1748/83) stwierdzając, że "... Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych
z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku obywatelowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym." (E. Smoktunowicz: Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. "Justitia" Warszawa 1994).
Postępowanie odwoławcze przed organem administracji drugiej instancji jest procesem trójfazowym: pierwsza faza obejmuje czynności wstępne polegające na badaniu odwołania pod względem formalnym; druga faza związana jest z rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym, a trzecia faza to wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie odwoławcze. W zależności od tego, której fazie postępowania przed organem odwoławczym przypisze się możliwość badania przymiotu strony a więc konieczność poszukiwania i konkretyzacji normy prawa materialnego, z której strona może wywodzić określone prawa lub obowiązki, taki tryb wykluczenia z udziału w postępowaniu należy stosować. Jeżeli badanie przymiotu strony przypisze się fazie pierwszej a właściwy w sprawie organ stwierdzi brak legalnej możliwości uznania danej jednostki za stronę postępowania, wówczas trybem właściwym do wykluczenia z dalszego w nim udziału będzie tryb unormowany w art. 134 K.p.a. gdyż jego stosowanie nie jest związane z rozpoznaniem odwołania pod względem merytorycznym. Jeżeli zaś przypisze się je fazie drugiej, stosować należy tryb unormowany w art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., którego realizacja wymaga uwzględnienia w dokonywanej w tym zakresie ocenie aspektów merytorycznych odwołania.
Badanie przymiotu strony w toku postępowania administracyjnego, w tym
i postępowania odwoławczego związane jest z koniecznością określenia normy prawa materialnego którego treść stwarza podstawę dla stwierdzenia, że dana jednostka ma interes prawny w postępowaniu prowadzonym w konkretnej sprawie administracyjnej, albo też z jego treści można wyprowadzić istnienie obowiązku, o którym w konkretnym postępowaniu orzeka organ administracji publicznej, działający zgodnie z kompetencją przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i procesowymi. Proces ten wymaga więc dokonania ustaleń faktycznych oraz prawnych związanych z meritum żądania strony zgłoszonego przez nią w odwołaniu. Dokonywanie ustaleń faktycznych
i prawnych związanych z meritum żądania strony zgłoszonego w odwołaniu związane jest z procesowym sposobem rozpoznania sprawy i może mieć miejsce jedynie
w ramach rozpoznawania odwołania, a więc w fazie drugiej. Tak więc trybem właściwym do wykluczenia z udziału w postępowaniu podmiotu ze względu na brak interesu prawnego będzie tryb unormowany w art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 942/05, Lex nr 244395; wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 316/08, Lex nr 526409; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 489/08, Lex nr 489237; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 241/10, Lex nr 577630; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 747/08, Lex nr 485352).
Zważyć przede wszystkim należy, że w postępowaniu instancyjnym prowadzonym w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały - jako podstawa materialnoprawna - przepisy powoływanej już wyżej ustawy o ochronie przyrody. Ustawa ta nie wprowadza odrębnych kryteriów kwalifikowania jednostki jako strony postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie, której przedmiot regulowany jest tym aktem. Oznacza to powinność stosowania w omawianym zakresie przepisu ogólnego art. 28 K.p.a., z którego wynika - jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przesłanką bezwzględnie wymaganą dla uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnymi prowadzonym w indywidualnej sprawie jest interes prawny lub obowiązek, którego dotyczy postępowanie albo, który uprawnia jednostkę do żądania określonej czynności od organu administracji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.
Stosując zasady wykładni logicznej i funkcjonalnej należy - zdaniem Sądu - uznać, że stroną postępowania w sprawie o wymierzenie kary pieniężnej w związku
z zaistnieniem deliktu administracyjnego opisanego we wskazanym powyżej przepisie może być tylko podmiot zobowiązany z tego tytułu do uiszczenia kary.
W ocenie Sądu właściciel lub posiadacz nieruchomości, który nie dopuścił się deliktu, a w związku z tym nie jest podmiotem, któremu wymierza się administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia nie może korzystać z legitymacji procesowej strony w postępowaniu o takim przedmiocie.
Interes prawny lub obowiązek, które są bezpośrednim wyznacznikiem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Musi bowiem istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się
w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeżeli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o posiadaniu przez ten podmiot interesu prawnego.
Przyjmując taką koncepcję interesu prawnego, utrwaloną w doktrynie i praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych i organów administracji publicznej, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podzielił stanowisko organu odwoławczego
i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznając również, że skarżące nie mogą zostać uznane za stronę postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzew i krzewów z terenu nieruchomości, stanowiącej ich własność. Tym samym nie mogły – zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. – skutecznie skorzystać z uprawnienia do żądania weryfikacji decyzji organu I instancji, wydanej w tej sprawie w postępowaniu zwyczajnym poprzez wniesienie odwołania.
Administracyjna kara pieniężna jest wymierzana w kwocie wyliczanej na podstawie przepisów ustawowych i wykonawczych w sposób ściśle określony i żadne pozanormatywne okoliczności nie mają wpływu na jej wysokość. Udział zaś innych osób np. świadków może być natomiast niezbędny dla dokonania prawidłowych ustaleń
w sferze podstawy faktycznej dla podejmowanego orzeczenia. Kara ta jest w całości daniną publiczną, a nie formą zadośćuczynienia za spowodowany nielegalnym zniszczeniem czy usunięciem drzew lub krzewów uszczerbek w stanie posiadania, a jej prawidłowe wymierzenie jest obowiązkiem wskazanego w art. 88 ust. 1 ustawy
o ochronie przyrody organu administracji publicznej, niezależnym od woli czy sugestii innego podmiotu, nawet jeżeli ze względu na interes faktyczny jest on zainteresowany wypełnianiem przez zobligowany organ ustawowego obowiązku związanego
z sankcjonowanym działaniem jednostki.
Sąd - uwzględniając obowiązujący stan prawny - nie dopatrzył się w sferze prawa materialnego, w tym w przepisach prawa cywilnego dotyczących ochrony własności, ani w przepisach konstytucyjnych takiej normy prawa, z której można by wyprowadzić interes prawny, a tym bardziej obowiązek skarżących jako kryterium wymagane dla przyznania im przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia.
Sąd uznał też za właściwe wyjaśnić, że w toku prowadzonych w sprawie czynności ocennych rozważał również reprezentowany w publicystyce prawniczej pogląd zgodnie z którym możliwe jest w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia administracyjnych kar pieniężnych za zniszczenie lub usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia uczestniczenie w charakterze strony nie tylko podmiotu, który dopuścił się deliktu, ale także podmiotów na których – w okolicznościach danej sprawy – spoczywa obowiązek właściwej pielęgnacji drzew i krzewów (K. Gruszecki: Zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, monografia, Lex/el.2010).
W ocenie Sądu jednak pogląd ten – jak wynika z rozważań jego autora – może mieć zastosowanie w przypadkach, w których wymierzenie kary pieniężnej za usunięcie albo zniszczenie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia musi być poprzedzone ustaleniami co do sprawcy usunięcia albo zniszczenia drzew lub krzewów. Wówczas – istotnie – czynności procesowe właściwego organu będą kierowane do podmiotów zobowiązanych do właściwej pielęgnacji drzew i krzewów, będących stronami prowadzonego postępowania, jako potencjalnych bezpośrednich adresatów decyzji wymierzającej karę pieniężną za zniszczenie albo usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła jednak sytuacja rozważana w powołanej monografii.
Reasumując, za zasadne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, oparte na przywołanym w uzasadnieniu jego rozstrzygnięcia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 428/06, publ. Lex nr 325265. Z powyższego wyroku wynika bowiem, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną, a więc stroną postępowania jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział karę. Nie może natomiast być uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej inny podmiot, np. ten, na którego gruncie rosły drzewa, lub który zawiadomił organ o wycięciu drzew i domaga się zastosowania kary wobec innego podmiotu. Skarżące nie są bowiem sprawcami wycięcia przedmiotowego drzewa, a tym samym nie mają interesu prawnego w sprawie i nie są stronami postępowania. Skoro zaś odwołanie nie pochodziło od strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. prawidłowo, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe.
Sąd nie stwierdził naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów prawa, nie stwierdził również naruszenia innych niewymienionych w skardze przepisów, które dawałyby podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło