I OSK 932/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-14
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Iwona Bogucka, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podwyższenie dodatku służbowego funkcjonariuszowi ABW na czas określony, uzasadnione zakresem i charakterem realizowanych czynności służbowych oraz wykorzystaniem znajomości języka obcego, jest zgodne z prawem, jeśli funkcjonariusz kwestionuje podstawę faktyczną takiego podwyższenia i utrzymuje, że dodatek powinien być przyznany na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące dodatku służbowego. Sąd podkreślił, że dodatek służbowy przyznawany jest na czas nieokreślony na podstawie § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia, jednakże możliwe jest jego podwyższenie na czas określony na podstawie § 3 ust. 5 rozporządzenia w związku z powierzeniem nowych lub dodatkowych zadań. Sąd uznał, że choć w tej konkretnej sprawie brakowało dostatecznego uzasadnienia faktycznego dla zastosowania § 3 ust. 5, to uchylenie rozkazów w całości byłoby niekorzystne dla skarżącego, a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie były zasadne, gdyż § 3 ust. 2 rozporządzenia nie ma zastosowania do dodatku podwyższonego na podstawie § 3 ust. 5.Stan faktyczny
Funkcjonariusz ABW Z. A. otrzymał rozkaz personalny podwyższający dodatek służbowy na czas określony, uzasadniony zakresem i charakterem czynności oraz znajomością języka obcego. Funkcjonariusz zakwestionował przyznanie dodatku na czas określony, twierdząc, że powinien być przyznany na czas nieokreślony zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia. Szef ABW utrzymał w mocy decyzję, wskazując na możliwość podwyższenia dodatku na czas określony. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1463/13 w sprawie ze skargi Z. A. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podwyższenia dodatku służbowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od Z. A. na rzecz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1463/13 oddalił skargę Z. A. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podwyższenia dodatku służbowego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji:
Z. A. jest funkcjonariuszem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, pełniącym służbę na stanowisku inspektora. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Szef ABW, na podstawie art. 119 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 - ze zm. dalej ustawa) oraz § 3 ust. 1-2 w związku z § 3 ust. 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 2002 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy ABW (Dz. U. Nr 172, poz. 1408, dalej rozporządzenie) i § 1 ust. 1 pkt 3 zarządzenia nr 52 Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 29 sierpnia 2007 r. w sprawie właściwości przełożonych w niektórych sprawach osobowych, podwyższył Z. A. dodatek służbowy na okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r., uzasadniając to zakresem i charakterem realizowanych przez funkcjonariusza czynności służbowych oraz wykorzystywaniem w służbie znajomości języka obcego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zakwestionowała przyznanie podwyższonego dodatku na czas określony. Wskazano, że zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia, funkcjonariuszowi przyznaje się dodatek służbowy na czas nieokreślony. Wyjątek od tej zasady przewidziany jest w § 3 ust. 5 rozporządzenia, lecz nie dotyczy on przypadków określonych w § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Naruszenie § 3 ust. 5 rozporządzenia ma charakter rażący i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w części określającej okres podwyższenia dodatku.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym nr 1901 z dnia 17 czerwca 2013 r. utrzymał w mocy swój poprzedni rozkaz personalny. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zastosowanie w sprawie przepisu § 3 ust. 5 rozporządzenia nie było pozbawione podstaw. Ustalony stan faktyczny mieści się w hipotezie tego przepisu. Wskazał, że w uzasadnieniu rozkazu personalnego została powołana okoliczność wykorzystywania w pracy przez funkcjonariusza biegłej znajomości języka obcego.
W skardze do sądu administracyjnego funkcjonariusz wniósł o uchylenie lub stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie rozkazów w części ustalającej termin przyznania dodatku do dnia 30 czerwca 2013 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi ponownie zarzucił niewłaściwe zastosowanie § 3 ust. 5 rozporządzenia. Podkreślił, że nie zostały mu powierzone żadne nowe obowiązki lub zadania, ani nie pełni też służby na innym stanowisku służbowym. Na takie okoliczności nie powołano się także w rozkazach. Wynika to zarówno z uzasadnienia kwestionowanego rozkazu personalnego, jak również z zakresu obowiązków na stanowisku służbowym skarżącego. Stwierdził, że nie występowała zatem podstawa faktyczna do zastosowania wyjątku dotyczącego zakreślenia czasu, na jaki dodatek służbowy został podwyższony. Stanowisko swoje podtrzymał w pismach procesowych z 4 grudnia 2013 r. i z 10 grudnia 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie. Podał, że przyznawanie oraz podwyższanie dodatków służbowych jest pozostawione uznaniu przełożonego, który podejmując decyzję w tej kwestii, kieruje się takimi okolicznościami jak: wyniki uzyskiwane w służbie, kwalifikacje zawodowe funkcjonariusza, charakter oraz zakres wykonywanych zadań służbowych, powierzenie nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych. Zdaniem Szefa ABW, ostatnia przesłanka została wyróżniona przez prawodawcę, gdyż stanowi ona podstawę do podwyższenia dodatku służbowego. Istnieje zatem podstawa prawna do określenia czasu, na jaki ma być przyznany dodatek służbowy, w niniejszej sprawie został on skarżącemu podwyższony jako forma gratyfikacji za wykorzystywanie przez niego w służbie języka obcego, a także w celu zmotywowania do jeszcze lepszej pracy.
Uzasadniając oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
wskazał, że na podstawie art. 119 ust. 1 ustawy, funkcjonariuszom przysługują dodatki do uposażenia: za stopień, dodatek służbowy oraz dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami albo miejscem pełnienia służby. Realizując delegację z art. 119 ust. 3 ustawy, Prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie z dnia 7 października 2002 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 172, poz. 1408 ze zm.). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, funkcjonariuszowi przyznaje się dodatek służbowy w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień (ust. 1). Przy ustalaniu wysokości dodatku, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się w szczególności sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych, zakres tych obowiązków, zajmowane stanowisko oraz posiadane kwalifikacje zawodowe (ust. 2). Dodatek służbowy przyznaje się na czas nieokreślony, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 4). Dodatek służbowy może być podwyższony na czas określony w związku z powierzeniem funkcjonariuszowi na ten czas nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych na innym stanowisku (ust. 5). Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z powołanymi przepisami, dodatek służbowy przyznaje się na czas nieokreślony, a na jego wysokość wpływają w szczególności: sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych, zakres tych obowiązków, zajmowane stanowisko oraz posiadane kwalifikacje zawodowe. Niezależnie od tego dodatku, przyznawanego na czas nieokreślony, organ ma możliwość jego podwyższenia na czas określony. Możliwość podwyższenia dodatku może wynikać z faktu powierzenia funkcjonariuszowi nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych na innym stanowisku.
W rozpoznawanej sprawie organ na podstawie art. 119 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz na podstawie § 3 ust. 1-2 w związku z § 3 ust. 5 rozporządzenia podwyższył skarżącemu na okres 3 miesięcy, licząc od dnia 1 kwietnia 2013 r., dodatek służbowy, uzasadniając to zakresem i charakterem realizowanych przez funkcjonariusza czynności służbowych oraz wykorzystywaniem znajomości języka obcego. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że przyznanie podwyższonego dodatku służbowego zależy od uznania przełożonego, który dokonując własnej oceny sposobu wywiązywania się przez funkcjonariusza z jego obowiązków służbowych może wnioskować o podwyższenie dodatku. Do zakresu obowiązków służbowych skarżącego należy m.in. tłumaczenie z języka angielskiego i języka rosyjskiego. Z tego też między innymi powodu otrzymuje on dodatek służbowy przyznany na czas nieokreślony w oznaczonej wysokości. Przy ustaleniu tego dodatku brane są pod uwagę przesłanki z § 3 ust. 2 rozporządzenia, a zatem sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych, zakres tych obowiązków, zajmowane stanowisko czy też kwalifikacje.
Nie oznacza to jednak, że przełożony nie ma możliwości podwyższyć dodatku służbowego na określony czas, w sytuacji gdy uzna, że funkcjonariusz wykonywał bądź będzie wykonywał dodatkowe nowe lub dodatkowe zadania. Z niczego ponadto nie wynika, że te dodatkowe zadania muszą przybierać zawsze formę pisemną i tylko wówczas mogą wpływać na podwyższenie dodatku służbowego na czas określony. Zwiększenie dodatku służbowego na czas określony stanowi swoistą rekompensatę pieniężną za zwiększony nakład pracy funkcjonariusza. Sąd I instancji przyjął, że przełożony miał prawo podwyższyć skarżącemu dodatek służbowy na czas określony, bowiem treść przepisu § 3 ust. 5 rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości, że podwyższenie dodatku służbowego pozostawiono uznaniowej decyzji właściwego organu, określając przesłanki jego podwyższenia. Sąd I instancji ocenił, że wydany w sprawie rozkaz personalny spełnia kryteria zgodności z prawem. Organ kierując się przesłankami podwyższania dodatku służbowego wskazał, iż wziął pod uwagę zakres i charakter realizowanych przez funkcjonariusza czynności służbowych oraz wykorzystywanie znajomości języka rosyjskiego.
Sąd I instancji wyjaśnił także, że nie istnieje możliwość uchylenia wydanych rozkazów w części dotyczącej okresu przyznania podwyższonego dodatku służbowego, albowiem możliwość uchylenia decyzji w części istnieje bowiem tylko wówczas, gdy decyzja została wydana w sprawie podzielnej, kiedy można z niej wyodrębnić części nadające się do rozstrzygnięcia względnie samodzielnego. W odniesieniu do rozkazu personalnego, który rozstrzyga o podwyższeniu dodatku służbowego na czas określony, nie ma możliwości wydania oddzielnych rozstrzygnięć co do podwyższenia dodatku bez określenia czasookresu tego podwyższenia oraz samego czasookresu podwyższenia bez określenia wysokości dodatku.
W skardze kasacyjnej Z. A. zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc alternatywnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz jej uwzględnienie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z § 3 ust. 2 i 5 rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 2002r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 172, poz. 1408 ze zm.) przez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżącemu były zlecone zadania dodatkowe, które stanowiły podstawę podwyższenia dodatku służbowego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 54, 56, 57, 117 i 118 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 ze zm.) i § 3 ust. 6 rozporządzenia przez błędną wykładnię i nieuwzględnienie. Sąd błędnie przyjmując, że dodatek nie powinien być przyznany na czas nieokreślony za wykonywanie zadań podstawowych, naruszył wymienione przepisy regulujące przesłanki obniżenia uposażenia.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi zarzucono także mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania naruszenie przepisów postępowania:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 2 i 5 rozporządzenia przez nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i nieuwzględnienie treści uzasadnienia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., co wynika z uzasadnienia wyroku. Sąd dokonując błędnych ustaleń dotyczących rodzaju i zakresu zadań zleconych skarżącemu w okresie od 25 marca do 30 czerwca 2013 r., bezpodstawnie uznał, że podstawą podwyższenia dodatku służbowego były zadania dodatkowe.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd ani przed rozprawą, ani w jej trakcie nie zażądał od organu wskazania zadań dodatkowych zleconych skarżącemu, które można by było uznać za dodatkowe, odmiennie niż w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 584/13. Skarżący podkreślił, że dla celów dowodowych polecenia powinny być wydawane na piśmie. Wskazał, że "zwiększony nakład pracy" Sąd potraktował jako dodatkowe zadanie, podczas gdy zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia należy go zakwalifikować do "sposobu wywiązywania się z obowiązków służbowych". Zdaniem skarżącego kasacyjnie zwiększonego nakładu pracy nie można uznać za rodzaj zadania, zaś ustnego polecenia przełożonego za dowód zlecenia zadań dodatkowych. Podniósł, że treść rozkazów stoi w sprzeczności z zakresem standardowych obowiązków skarżącego. Organ bowiem tłumaczenie z języka obcego najpierw umieścił w zakresie obowiązków skarżącego jako podstawowy obowiązek, a potem podwyższając dodatek, traktował go jako obowiązek dodatkowy. W ocenie skarżącego kasacyjnie "zwiększony nakład pracy" oraz brak zadań dodatkowych, które mogłyby być podstawą podwyższenia dodatku, a także fakt, że powodem podwyżki było wykorzystywanie w służbie języka obcego, stanowią przesłanki zawarte w § 3 ust. 2 rozporządzenia i uzasadniają podwyższenie dodatku na czas nieokreślony.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podzielono pogląd Sądu, że nie ma podstaw prawnych do żądania, aby dodatkowe zadania musiały przybierać formę pisemną i tylko wówczas mogły wpływać na podwyższenie dodatku służbowego na czas określony. Organ zauważył, że § 3 ust. 5 powołanego rozporządzenia nie wprowadza wymogu, aby powierzenie dodatkowych czy nowych obowiązków nastąpiło w formie pisemnej, jak również nie wymaga, aby miało odzwierciedlenie w zakresie obowiązków funkcjonariusza, czy też w opisie jego stanowiska lub ewentualnie w innym dokumencie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa procesowego może odnieść skutek w przypadku wykazania, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni związane jest z wykazaniem, że przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie określonego przepisu narusza uznane dyrektywy interpretacyjne. Wymaga zatem z jednej strony wskazania, na czym polega błąd Sądu w interpretacji przepisu, jakie dyrektywy zostały naruszone, zaś z drugiej strony wykazania, jakie winno być prawidłowe rozumienie przepisu. Zarzut niewłaściwego zastosowania natomiast wymaga wykazania, że w ustalonych okolicznościach faktycznych doszło do wadliwej kwalifikacji prawnej i stan faktyczny nie odpowiada hipotezie zastosowanej normy prawnej. Jak się wobec tego wskazuje, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może odnieść skutek w sytuacji, gdy nie jest kwestionowany stan faktyczny sprawy (por. wyrok NSA z 13 lutego 2009 r., sygn. I OSK 414/08, wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. II OSK 270/08).
W pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegał zarzut naruszenia prawa procesowego, dotyczący przyjęcia przez Sąd I instancji wadliwych ustaleń faktycznych odnoszących się do przesłanek przyznania podwyższonego dodatku służbowego. Z argumentacji skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kwestionuje zaistnienie okoliczności uzasadniających zastosowanie w sprawie przepisu § 3 ust. 5 rozporządzenia, co wiązało się ze zgłaszanym w skardze do Sądu I instancji żądaniem uchylenia rozkazów w części orzekającej o okresie podwyższenia dodatku, ale już nie w części odnoszącej się do określenia jego wysokości. Argumentacja funkcjonariusza dąży do wykazania, że w sprawie w istocie doszło do ustalenia wysokości dodatku służbowego na podstawie § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia, który powinien być przyznany na czas nieoznaczony. Prawidłowo jednak Sąd I instancji wyjaśnił, że nie ma podstaw do weryfikowania wysokości dodatku służbowego przyznawanego na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia, zaś podstawą rozkazu był przepis § 3 ust. 5 rozporządzenia, odnoszący się do okresowego przyznania dodatku podwyższonego. W konsekwencji stan faktyczny i prawny sprawy różnił się od sprawy oznaczonej sygn. II SA/Wa 584/13, a następnie rozpoznanej przez NSA w sprawie o sygn. I OSK 2383/13, gdzie od zastosowania § 3 ust. 5 rozporządzenia nie doszło.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że poddana kontroli sądowej sprawa jest konsekwencją przyjęcia przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego praktyki dotyczącej stosowania przepisu § 3 ust. 5 rozporządzenia w sytuacjach, w których przepis ten nie powinien mieć zastosowania ze względu na powiązanie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia lub co najmniej jego zastosowanie nie zostało dostatecznie uzasadnione stwierdzonym stanem faktycznym, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Zasadnie bowiem funkcjonariusz zarzuca, że w zakwestionowanych rozkazach nie wykazano, aby powierzono mu na określony czas obowiązki służbowe na innym stanowisku lub też aby na określony czas powierzono mu nowe lub dodatkowe zadania. Można się zatem zgodzić, że okoliczności mogące uzasadniać zastosowanie przepisu § 3 ust. 5 rozporządzenia nie zostały w sprawie potwierdzone. Okoliczność ta nie mogła jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi jedynie w zakresie dotyczącym okresu podwyższenia dodatku. Do tego Sąd I instancji nie miał kompetencji, albowiem w rezultacie doprowadziłby do ustalenia wysokości dodatku służbowego, o jakim mowa w § 3 ust. 1. Dodatek, o jakim w nim mowa, jest przyznawany funkcjonariuszowi obligatoryjnie, ale jego wysokość zależy od ocen dokonanych w oparciu o kryteria określone w § 3 ust. 2 rozporządzenia, a przepis określa górną granicę dodatku na 50% uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. W przypadkach uregulowanych w § 3 ust. 3 rozporządzenia, dodatek może być określony w wysokości wyższej niż 50%, ale nie przekraczającej 75%. Skarżący nie kwestionuje otrzymywania dodatku, wydane rozkazy nie odnosiły się też do przyznania dodatku służbowego, ale do jego podwyższenia na podstawie ust. 5.
Sąd I instancji nie mógł także uwzględnić skargi i uchylić w całości zakwestionowanych rozkazów, nawet stwierdzając wadliwość zastosowania przepisu § 3 ust. 5 rozporządzenia, a to ze względu na wiążący go zakaz orzekania na niekorzyść strony. Jakkolwiek Sąd I instancji nie zawarł takiej argumentacji w uzasadnieniu swojego wyroku, to ta wadliwość uzasadnienia nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie jednak nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące nieważnością zaskarżonego aktu (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wadliwość ma charakter procesowy, dowodowy, związany z ustaleniem przesłanek zastosowania § 3 ust. 5 rozporządzenia, a strona w skardze kasacyjnej nie zarzuciła naruszenia art. 145 § 2 p.p.s.a., który jest podstawą do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu przez Sąd I instancji, jak też nie zarzuciła naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uchylenie zakwestionowanych rozkazów w całości skutkowałoby zatem pozbawieniem skarżącego prawa do kwot przyznanych rozkazem podwyższającym dodatek służbowy, co stanowi skutek niewątpliwie dla strony finansowo niekorzystny i odbiegający od jej dążeń, które koncentrowały się na uzyskaniu wyższego dodatku na okres stały, a nie na utracie podwyższonego dodatku w całości.
W konsekwencji nie mogły także odnieść skutku zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego. Sprawa niewątpliwie nie dotyczy obniżenia dodatku służbowego, nie są zatem zasadne zarzut odnoszące się do § 3 ust. 6 rozporządzenia oraz art. 117 i 118 ustawy, albowiem nie miały one w sprawie zastosowania. Nie mogły także odnieść skutku zrzuty naruszenia art. 54, 56 i 57 ustawy, te jednostki tekstu prawnego zawierają wiele różnych norm i są podzielone na ustępy, w skardze nie określono, która z norm została naruszona, przez co zarzut nie spełnia rygorów z art. 176 p.p.s.a. i nie nadaje się do rozpoznania.
Nie jest w końcu uzasadniony zarzut naruszenia § 3 ust. 2 i 5 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Przepis § 3 ust. 5 rozporządzenia reguluje instytucję odrębną i szczególną, umożliwiającą przyznanie podwyższonego dodatku na czas powierzenia funkcjonariuszowi nowych lub dodatkowych zadań, albo obowiązków służbowym na innym stanowisku. Przyznanie ma charakter uznaniowy i może dotyczyć tylko okresu, na jaki te dodatkowe czy nowe obowiązki są powierzane, albo okresu, na jaki powierzono obowiązki na innym stanowisku. Jest to zatem sytuacja inna, niż wskazana w § 3 ust. 1 rozporządzenia, który dotyczy dodatku służbowego przyznawanego obligatoryjnie funkcjonariuszom, do limitu 50 % uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia dotyczy wyłącznie dodatku z § 3 ust. 1 i nie ma zastosowania jako kryterium ustalania wysokości dodatku podwyższonego, o jakim mowa w § 3 ust. 5 rozporządzenia. Pomijając już zatem kwestię, że w skardze kasacyjnej nie określono naruszonych reguł wykładni, Sąd I instancji nie dokonał błędnej interpretacji odróżniając obie instytucje: przyznania dodatku służbowego i podwyższenia na podstawie § 3 ust.5 rozporządzenia. Dotyczą one niewątpliwie różnych przypadków, a kryteria ust. 2 nie mają zastosowania do instytucji podwyższonego dodatku służbowego.
Z podanych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu w całości, mając na uwadze, że w sprawie kontrowersyjne było zastosowanie przez organ równocześnie przepisów § 3 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia, a uwzględnieniu skargi przez Sąd I instancji w istocie sprzeciwiały się przepisy mające na względzie ochronę interesów skarżącego i zakaz pogarszania jego sytuacji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło