IV SA/Wa 2076/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-18
Skład orzekający: Anna Szymańska, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie posiada bezpośredniego tytułu prawnego do nieruchomości, ale może być potencjalnie dotknięty oddziaływaniem planowanej inwestycji, ma interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo sąsiedztwo nieruchomości lub potencjalne utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem drogowym nie przesądzają o posiadaniu interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, a jego istnienie zależy od realnego wpływu decyzji na sferę uprawnień strony, a nie jedynie od interesu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Stowarzyszenia [...] i Zakładów Przemysłu Cukierniczego [...] S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła betoniarskiego. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy spółka [...] S.A., będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji, posiadała interes prawny do bycia stroną w postępowaniu, co zostało zakwestionowane przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skarg Zakładów Przemysłu Cukierniczego [...] S.A. z siedzibą w W. i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołań Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L., Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. oraz [...] S.A. z siedzibą w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na realizacji instalacji do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 ton na dobę oraz instalacji związanej z odzyskiem odpadów, w ramach przedsięwzięcia pod nazwą "Posadowienie węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi", na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...], w [...] W.,
1/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania [...] S.A. z siedzibą w W.,
2/ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało na następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W piśmie z dnia 1 marca 2011 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. zwróciła się do Prezydenta W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na realizacji instalacji do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 ton na dobę oraz instalacji związanej z odzyskiem odpadów, w ramach przedsięwzięcia pod nazwą "Posadowienie węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi", na działce ew. nr [...] obręb [...] przy ul. [...], w [...] W.
W pismach z dnia 4 kwietnia 2011 r. Prezydent W. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. wyraził opinię, że dla wnioskowanego przedsięwzięcia jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Podobnie też w piśmie z dnia 20 kwietnia 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., uznał za konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla powyżej opisanego przedsięwzięcia oraz ustalił zakres raportu.
W dniu [...] grudnia 2011 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko dla powyżej opisanego przedsięwzięcia.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. pozytywnie uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. zaopiniował pozytywnie realizację tej inwestycji.
W dniu [...] czerwca 2012 r. opublikowano informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Jednocześnie wyznaczono społeczeństwu 21-dniowy termin na składanie uwag i wniosków.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji dla powyżej opisanego przedsięwzięcia.
Odwołania od powyższej decyzji wniosły Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L., Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. oraz [...] S.A. z siedzibą w W.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. w uzasadnieniu odwołania wniosło o zmianę lokalizacji planowanego przedsięwzięcia ze względu na sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej, zakładów spożywczych, szpitala, szkół. Z kolei Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. w swoim odwołaniu wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Stowarzyszenie podniosło, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił wszystkich zagadnień oraz nie przedstawił wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. Ponadto wskazało, iż organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób wzięte zostały pod uwagę oraz w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu.
Natomiast [...] S.A. z siedzibą w W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji odmownej oraz o uznanie odwołującego za stronę w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący, uzasadniając swój interes prawny do wzięcia udziału w postępowaniu wskazał, iż jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz właścicielem budynków posadowionych na tej nieruchomości, w bardzo bliskiej odległości, około 150 m od planowanej inwestycji". W związku z tym, w opinii skarżącego planowana inwestycja będzie oddziaływać na jego nieruchomość, jak również na prowadzoną na tej nieruchomości działalność. Ponadto wskazał, że planowana inwestycja będzie zaopatrywana w wodę z tego samego źródła co [...] skarżącego, co wpłynie negatywnie na stan tej wody. [...] S.A. z siedzibą w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, iż zgodnie z przepisem art. 127 § 1 kpa prawo do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji służy stronie w rozumieniu art. 28 kpa. Podmiot, który nie ma statusu strony, nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) nie zawiera definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że krąg stron postępowania w sprawach, w których wydawane są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być wyznaczany na zasadach ogólnych, tj. w oparciu o art. 28 kpa.
Stosownie do tej normy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest, iż przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.
Organ drugiej instancji podkreślił, że skarżąca spółka składając odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 roku, domaga się - tak jak to czyniła w toku postępowania przed organem pierwszej instancji - uznania jej za stronę postępowania w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, co oznacza – zdaniem organu odwoławczego – że oceny spełniania przez nią przesłanek uznania za stronę postępowania trzeba dokonywać z punktu widzenia specyfiki postępowania w tego rodzaju sprawach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie narusza prawa własności, nie daje też inwestorowi żadnych praw do terenu potencjalnego zainwestowania, określa natomiast jedynie wpływ przedsięwzięcia na środowisko i wymagania jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu czynników szkodliwych.
Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w sprawach środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istotną kwestią w ustalaniu katalogu stron jest ocena oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 stycznia 2009 r., II SA/Bk 842/07, LEX nr 486235) zwłaszcza w kontekście analizy raportu oddziaływania na środowisko, a przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (wyrok WSA w Opolu z dnia 25 lutego 2008 r. II SA/Op 578/07, LEX nr 510776, wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., II OSK 1476/08), przy czym pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że planowana inwestycja będzie realizowana na działce ew. nr [...][...] przy ul. [...], w [...] W. Nieruchomość będąca własnością odwołującego nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji, a zatem należy ustalić na podstawie analizy raportu oddziaływania na środowisko czy nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Jak wynika z raportu emisja gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza z instalacji eksploatowanych w [...] nie spowoduje przekroczeń dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń w powietrzu. Analiza akustyczna również wykazała, że dopuszczalne poziomy hałasu na terenach sąsiednich będą dotrzymane.
Z powyższego jednoznacznie wynika – zdaniem organu odwoławczego – że przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej.
Wobec powyższego brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, który przyznawałby [...] S.A. z siedzibą w W. interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Kwestionowana decyzja nie dotyczy jej uprawnień ani obowiązków i dlatego [...] S.A. z siedzibą w W. nie ma legitymacji do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Na marginesie organ odwoławczy wskazał, że ewentualne ograniczenie działalności w związku z realizacją inwestycji uzasadnia jedynie interes faktyczny, a nie prawny.
Rozpatrując pozostałe odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. W warunkach rozpatrywanej sprawy Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. zgłosiły swój udział na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji i brały w nim udział na prawach strony.
Przepis art. 59 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1. planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2. planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397) określa rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
We wniosku o wydanie decyzji inwestor jako przedmiot żądania wskazał określenie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji polegającej na realizacji instalacji do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15 ton na dobę oraz instalacji związanej z odzyskiem odpadów, w ramach przedsięwzięcia pod nazwą "Posadowienie węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi".
Z karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz sporządzonego w toku postępowania raportu oddziaływania na środowisko wynika, iż w ramach tego przedsięwzięcia planowana jest realizacja jednego węzła betoniarskiego.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. prawidłowo zakwalifikowano wnioskowane przedsięwzięcie do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 21 i pkt 80 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 roku. Wobec powyższego rozpatrywane przedsięwzięcie, stosownie do wyżej wskazanego przepisu art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy, może podlegać obowiązkowi przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Przeprowadzone postępowanie wykazało konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. W następnej kolejności przedsięwzięcie to zostało pozytywnie zaopiniowane zarówno przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1. wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust 1;
2. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3. wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4. wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Stosowanie do art. 80 ust. 2 ustawy właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
Zgodnie zaś z art. 81 ust. 1-3 ustawy, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. analiza akt sprawy nie wykazała aby zachodziła którakolwiek z przesłanek negatywnych obligujących organy do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia.
Przede wszystkim - w przekonaniu organu odwoławczego - nie jest zadaniem organów administracji publicznej właściwych w sprawach ustalenia środowiskowych uwarunkowań, czy planowane przedsięwzięcie wywrze lub może wywrzeć na tyle negatywny wpływ na środowisko naturalne, że do jego realizacji nie można za wszelką cenę dopuścić. Zadanie organów administracji w tej - i w innych podobnych tego rodzaju sprawach - ograniczyć się powinno do oceny, czy realizacja danej inwestycji jest możliwa na gruncie obowiązującego prawa, a nadto czy wszystkie procedury poprzedzające wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia zostały zachowane i czy zostały przeprowadzone zgodnie z prawem.
Analiza treści zaskarżonej decyzji, akt postępowania poprzedzającego jej wydanie, ze szczególnym uwzględnieniem sporządzonego w toku postępowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz obowiązujących w tej materii przepisów ustawy nie daje podstaw do uznania – zdaniem organu drugiej instancji – iż w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją naruszone zostały obowiązujące regulacje i procedury.
W odniesieniu do wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w L. o zmianę lokalizacji planowanego przedsięwzięcia ze względu na sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej, zakładów spożywczych, szpitala, szkół organ odwoławczy wskazał, iż o miejscu lokalizacji przedsięwzięcia decyduje inwestor, a organ ogranicza się jedynie do ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tego terenu jeśli zaistnieją ku temu przesłanki albo odmawia ich ustalenia jeżeli takich przesłanek nie stwierdzi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. za chybiony uznało zarzut Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. dotyczący nie przedstawienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa oraz nie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób wzięte zostały pod uwagę oraz jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji odniósł się do wszystkich zgłoszonych uwag i wniosków, wniesionych w toku postępowania (s. 12-28 decyzji).
W świetle powyższych rozważań organ drugiej instancji uznał, iż w brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, wobec nie stwierdzenia w działaniu organu pierwszej instancji uchybień bądź naruszeń obowiązujących przepisów prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] S.A. z siedzibą w W. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L.
[...] S.A. z siedzibą w L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
a/ art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu;
b/ art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nieprawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego, w tym raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na posadowieniu węzła betoniarskiego do produkcji betonu wraz ze składowaniem kruszyw oraz usługami transportowymi sporządzonego w kwietniu 2012 r., prowadzącą do przyjęcia, że zamierzona inwestycja nie może oddziaływać na nieruchomość i [...] skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w świetle art. 28 kpa kategorią przemawiającą za przyznaniem statusu strony postępowania jest interes prawny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że: "pojęcie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny a nie ewentualny". Na tej podstawie należy przyjąć, że przymioty strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia (rozumianym szeroko), ponieważ zostaną narażone na jego oddziaływanie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r., IV SA/Wa 821/08, LEX nr 5218451).
Również w piśmiennictwie przyjęto, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie.
Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Ustalenia w tym zakresie powinny być możliwe na podstawie dołączonej do wniosku mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmować obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przy czym, mówiąc o oddziaływaniu należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Zgodnie z prezentowanym przez sądy administracyjne poglądem, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia obejmuje również ocenę zagrożeń (takich jak emisje hałasu, zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, uciążliwość zapachowa), których ze swej specyficznej istoty nie sposób ująć w ramy wyznaczone przez granice wynikające z prawa własności.
[...] S.A. z siedzibą w W. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości stanowiącej dz. ew. nr [...] z [...], położoną przy ul. [...] w [...] W., która sąsiaduje z działką inwestora, będąc od niej oddzielona działką drogową (nr ew. [...]) ul. [...].
Zdaniem skarżącego, o ile Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. trafnie wskazało, że przymiot strony w sprawach z zakresu ustalania uwarunkowań środowiskowych dla danej inwestycji mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu ewentualnego jego oddziaływania - o tyle jednak z tej konstatacji wywiodło nieprawidłowy wniosek, bazując na niewłaściwej ocenie raportu oddziaływania na środowisko. Raport jest dokumentem, podlegającym ocenie, a sporządzenie go nie zwalania organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń, zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło skarżącemu statusu strony, powołując się na ustalenia raportu dot. emisji gazów i płynów wprowadzanych do powietrza z instalacji eksploatowanych w [...] oraz analizy akustycznej. Zupełnie pominięto, możliwe oddziaływania inwestycji na znajdujące się na nieruchomości skarżącego ujęcie wód oligoceńskich, oddziaływania ruchu pojazdów i generowanych przez nie zanieczyszczeń powietrza na [...] skarżącego. W raporcie nie zobrazowano możliwego zasięgu i kierunku rozprzestrzeniania się pyłów z terenu betoniarni na etapie jej funkcjonowania, tak jak uczyniono to przy analizie hałasu (rysunek). Co do zaś samego oddziaływania akustycznego, SKO zajęło stanowisko, że tylko hałas ponadnormatywny emitowany na nieruchomości sąsiednie uzasadnia uznanie właściciela takiej nieruchomości za stronę postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Dokonując oceny na podstawie art. 28 kpa organ ochrony środowiska winien dokonać własnych ocen na podstawie zebranych w sprawie dowodów. Jednakże nie można przyjąć, że organ ograniczy się tylko do zbadania obszaru wskazanego we wniosku pod kątem możliwych oddziaływań inwestycji na otoczenie. Organ ma obowiązek zweryfikować na podstawie materiału dowodowego faktyczny zakres oddziaływania, który może być niezgodny z materiałami zawartymi we wniosku i w wyniku tego może ustalić krąg osób, których prawa do nieruchomości są naruszone.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie odniosło się do faktu, że na nieruchomości skarżącego funkcjonuje [...], na którego działanie mają wpływ takie uwarunkowania środowiskowe, jak czystość wody i powietrza w jego otoczeniu. Ta okoliczność powinna być uwzględniona w toku postępowania. Specyfika [...] skarżącego nie pozwala na traktowanie go w sposób identyczny z nieruchomościami niezabudowanymi budynkami.
Właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, jako strona postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację tego przedsięwzięcia tylko w tym postępowaniu może kwestionować treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Materialnoprawnym wyrazem interesu prawnego w takim przypadku jest ochrona przysługującego skarżącemu prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności posadowionych na nim budynków, przejawiającej się w możliwości ograniczenia wykonywania tego prawa (prowadzenia działalności produkcyjnej - produkcja spożywcza).
Z uwagi na fakt, że przedmiotowe przedsięwzięcie może mieć wpływ na wykonywanie przysługującego skarżącemu prawa, powinno stanowić to przesłankę do uznania go za stronę tego postępowania.
Skarżący wskazał ponadto, że zaskarżona decyzja podjęta została na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, który spośród zamkniętego katalogu decyzji wydawanych przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 kpa przewiduje możliwość wydania przez ten organ decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy umorzenia postępowania odwoławczego, przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać należy na gruncie art. 105 kpa i stanowią je: cofnięcie odwołania (art. 137 kpa) oraz ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że skarżący nie jest stroną (art. 127 § 1 kpa). SKO nie przytoczyło w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji ani nie uzasadniło innej podstawy prawnej rozstrzygnięcia niż wskazany przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 i 3 kpa. Z treści uzasadnienia i wywodów organu odnoszących się do art. 28 kpa wywieść można, iż umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło wskutek ustalenia przez organ drugiej instancji, że skarżący [...] S.A. z siedzibą w W. nie jest stroną przedmiotowego postępowania.
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
a/ art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm.) przez brak pełnego określenia warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia;
b/ art. 85 ust. 1 powyższej ustawy przez brak dokładnego wyjaśnienia o jakie dokumenty został uzupełniony wniosek o wydanie decyzji środowiskowej;
c/ art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b powyższej ustawy oraz art. 66 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy przez wskazanie, że nie istnieje możliwość kumulowania się przedsięwzięć znajdujących się w obszarze, na który będzie oddziaływało przedsięwzięcie;
d/ art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w związku z art. 82 ust. 1 pkt 5 powyższej ustawy przez bezzasadne podtrzymanie twierdzeń przyjętych przez organ pierwszej instancji, w myśl których inwestor zastosuje najlepszą dostępną technologię budowy węzła do produkcji betonu, najbardziej zaawansowany poziom technologii i efektywne metody prowadzenia danej działalności, co wiązać się będzie z możliwie największym ograniczeniem emisji oraz poprzez brak rozważenia i nałożenia na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej w zakresie zastosowanych technologii i metod i ich wpływu na poziom emisji stwarzanych przez przedsięwzięcie.
Uzasadniając pierwszy wskazany zarzut skarżące stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z treścią decyzji środowiskowej charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik będący integralną częścią przedmiotowej decyzji oraz określa zakres i sposób realizacji przedsięwzięcia. Należy więc ten załącznik oceniać tak, jak ocenia się typową decyzję administracyjną, tym bardziej, że informacja o załączniku jako o integralnej części decyzji znajduje się nie w uzasadnieniu, ale w sentencji decyzji środowiskowej. W załączniku tym powinny zostać określone zakres oraz sposób realizacji przedsięwzięcia. Powinien być on więc pełnym opisem planowanego przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie załącznik ten jest dokumentem niepełnym. Na stronie 2 charakterystyki powinien zostać opisany transport dostawy cementu oraz popiołu, a tymczasem zdanie dotyczące tej kwestii brzmi: "Dostawa cementu i popiołu, odbywać się będzie" (Charakterystyka przedsięwzięcia s. 2). Problem ten, zdaniem stowarzyszenia, jest niezmiernie istotny z punktu widzenia przedostawania się pyłów do powietrza atmosferycznego. Trudno z tego niedokończonego zdania wywnioskować czy chodzi o dostawę cementu i popiołu na teren betoniarni z zewnątrz czy też o transport pomiędzy magazynami a mieszalnikiem czyli już na terenie betoniarni.
Jeśli chodzi o transport zewnętrzny (tj. do betoniarni) to należy określić w charakterystyce w jakich godzinach transport ten będzie się odbywać i jakie środki zabezpieczenia środowiska zostaną podjęte w tym zakresie oraz ocenić czy nie będzie powodował szkód i nadmiernych uciążliwości dla mieszkańców, czy też zakładów pracy znajdujących się w pobliżu planowanego
Jeśli zaś chodzi o transport wewnątrz betoniarni to powinno zostać opisane w jaki sposób będzie się on odbywał, czy będzie on obywał za pomocą urządzeń technicznych (taśmociąg, urządzenia pneumatyczne) czy też manualnie.
Uzasadniając drugi zarzut skarżące stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z art. 85 ust. 1 powyższej ustawy decyzja środowiskowa wymaga uzasadnienia. Jak wskazuje się w doktrynie treść decyzji środowiskowej "ma poważny wpływ na przedsięwzięcie mogące w znaczący sposób oddziaływać na środowisko. Decyzja środowiskowa jest rozstrzygnięciem organów administracji publicznej, które wpływa nie tylko na interes wnioskodawcy, ale również wywiera duży wpływ na środowisko naturalne, którego częścią są ludzie. Powyższe oznacza, że działania organów w zakresie wydawania decyzji środowiskowych powinny być niezwykle rzetelne oraz wymagają zgodnie z zasadą przekonywania zawartą w art. 11 kpa pełnego uzasadnienia, w tym opisu poszczególnych czynności dokonywanych przez organ. Ponadto organ nie wyjaśnił na czym polegało uzupełnienie wniosku, czy zostały składane nowe dokumenty, czy zmieniono treść raportu o oddziaływaniu na środowisko. Są to informacje istotne z punktu widzenia przekonywania społeczeństwa do zasadności lub bezzasadności wydania decyzji środowiskowej.
Uzasadniając kolejny zarzut skarżące stowarzyszenie wskazało, że norma art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b powyższej ustawy stanowi, że zakres raportu środowiskowego powinien zawierać przewidywane, możliwe oddziaływanie skumulowane planowanego przedsięwzięcia. Oddziaływanie skumulowane powinno uwzględniać istniejące w sąsiedztwie inne funkcjonujące bądź planowane przedsięwzięcia.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 8 powyższej ustawy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać "opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji".
Przedstawiony organowi pierwszej instancji raport środowiskowy stwierdzał lakonicznie, że "rozpatrywano oddziaływanie na poszczególne komponenty środowiska. Brano pod uwagę oddziaływania o charakterze bezpośrednim, pośrednim, wtórnym, skumulowanym, krótko-, średnio-, długoterminowym, stałym i chwilowym. Wynik szacowania potencjalnych zagrożeń dla środowiska przedstawiono w poniższej tabeli." (raport s. 60, tabela, o której mowa - raport s. 61.)
W uzasadnieniu do decyzji środowiskowej Prezydent W. wskazał, że "ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami, nie istnieje obecnie możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie" (uzasadnienie s. 11). Pomimo braku opisu metody jaką posłużono się do oceny możliwości skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ wydający decyzję przyjął, że brak jest takiego oddziaływania. Organ pierwszej instancji w ogóle nie uzasadnił dlaczego przyjął taki pogląd, w stanie faktycznym jest zaś tak, że planowana inwestycja jest posadowiona w obszarze innych [...] oraz w sąsiedztwie domów mieszkalnych, szkół oraz szpitali. Samo sąsiedztwo planowanej inwestycji powinno spowodować, że raport powinien dokładnie określić czy istnieje możliwość zaistnienia efektu skumulowanego oddziaływania na środowisko. Nie wskazano czy przeanalizowano możliwość powstania innych przedsięwzięć na danym obszarze, chociażby w taki sposób, że nie toczą się inne postępowania środowiskowe dla przedsięwzięć mających znaleźć się w pobliżu planowanej inwestycji, czy też nie toczą się postępowania w sprawie wydania innych decyzji.
Podsumowując skarżące stowarzyszenie wskazało, że na str. 25 załącznika do decyzji środowiskowej wskazano, że do realizacji przedsięwzięcia inwestor zastosuje najlepszą dostępną technologię budowy węzła do produkcji betonu, jak również najbardziej zaawansowany poziom technologii i efektywnych metod prowadzenia danej działalności, co wiązać się będzie z możliwie największym ograniczeniem emisji m.in. hałasu i substancji do powietrza oraz oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Twierdzenia te nie zostały poparte żadną dokumentacją techniczną czy też innymi materiałami.
Poprzez utrzymanie w mocy decyzji środowiskowej organ drugiej instancji spowodował, że opisane wyżej naruszenie, zamiast zostać wyeliminowane w drodze ponownego rozpatrzenia sprawy, nadal występuje w sprawie. Spowodowało to naruszenie art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, które nakazują organowi administracji zebrać całość materiału dowodowego, a następnie rozpoznać całokształt tego materiału. Przy czym należy zaznaczyć, iż przez rozpatrzenie materiału dowodowego należy rozumieć wyczerpujące zbadanie, co oznacza wszechstronną jego analizę przez organ administracji prowadzący postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skarg, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu skutkującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.). W postępowaniu tym organy zobowiązane są także do stosowania zasad i reguł określonych w przepisach kpa.
Wskazać należy, iż przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia nie jest celem samym w sobie, ale ma umożliwić ustalenie ewentualnych zagrożeń dla środowiska związanych z realizacja planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie - ułatwić ocenę czy zachodzą podstawy do wydania pozytywnych decyzji upoważniających do jego realizacji. Stosownie do treści przepisu art. 73 ust. 1 powyższej ustawy postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia.
W myśl przepisu art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Dla prawidłowej wykładni wskazanej, a spornej w niniejszej sprawie, treści normy prawnej podstawowe znaczenie ma pojęcie interesu prawnego. W piśmiennictwie przedmiotu oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości teza, że kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym, należy do prawa materialnego. Przyjmuje się bowiem, że interes prawny wynika z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Pojawia się on wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97 - nie publikowany). Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 r. I SA 1189/98, oraz z dnia 15 grudnia 1998 r. II SA 1355/98 nie publikowane). Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy przy tym, by wynik toczącego się konkretnie postępowania administracyjnego mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego, lecz niekiedy także ze stosunku obligacyjnego. Stroną postępowania jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialno-prawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia orzeczeniem kończącym postępowanie. To hipotetyczne zagrożenie powoduje, iż wszystkie podmioty, których uprawnienia mogą zostać realnie naruszone wynikiem postępowania, powinny brać w nim udział w charakterze stron, celem zapewnienia im możliwości obrony ich praw.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy oczywiście odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.
Właściciel nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, może mieć interes prawny w sprawie decyzji w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody realizacji przedsięwzięcia, jednakże nie oznacza to, że taki przymiot posiada każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie lub nieruchomości sąsiedniej i w każdych okolicznościach faktycznych. Decydujące znaczenie w tym przypadku ma wnioskowanie wynikające z rodzaju i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji z jednej strony oraz położenia nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r., sygn.akt II OSK 804/10, Lex 1081908).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący [...] S.A. z siedzibą w W. upatruje źródło swego interesu prawnego przede wszystkim z faktu, że jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości oraz właścicielem posadowionych na tej nieruchomości budynków znajdujących się w odległości ok. 150 m od planowanej inwestycji. Na powyższym terenie znajduje się [...] skarżącej spółki, w którym [...]. Ponadto skarżąca spółka podniosła, że planowana betoniarnia wraz ze skarżącą spółką będą posiadać wspólną drogę dojazdową (m.in. ul. [...]) i przy dużym natężeniu ruchu przejazd tą drogą dojazdową będzie utrudniony. Wynika to z treści odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r.
Wskazywane w pismach skarżącego argumenty, że możliwe będą utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób w okolicy planowanej inwestycji wskazują wyłącznie na interes faktyczny właściciela nieruchomości dotkniętej takimi utrudnieniami, który nie skutkuje jednak uznaniem go za stronę tego postępowania. Dopuszczenie bowiem osób dotkniętych takimi utrudnieniami do kręgu stron postępowania spowodowałoby, że za strony należałoby uznać bliżej niesprecyzowanych uczestników ruchu drogowego w tej okolicy.
Podkreślić należy, że o interesie prawnym właścicieli nie decyduje fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce (wyrok NSA z 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 467/07 LEX nr 466155). Podkreślić należy, iż mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego określone normy, to w omawianych przepisach ustawy byłaby mowa o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia na podstawie art. 135-136 ustawy Prawo ochrony środowiska obszaru ograniczonego oddziaływania.
Nie są zasadne zarzuty wskazane skardze o oddziaływaniu zamierzonej inwestycji na nieruchomość skarżącego. Z raportu o oddziaływaniu na środowisko, w części dotyczącej emisji zanieczyszczeń do powietrza wynika, że przeprowadzone obliczenia wykazały, że źródła emisji, które będą eksploatowane na terenie [...] przy przewidywanych do wprowadzenia ilościach substancji w gazach odlotowych, nie będą powodować ponadnormatywnego oddziaływania na poziom tych substancji w powietrzu w otoczeniu terenu, do którego [...] ma tytuł prawny. Raport wskazuje, że z wykonanych obliczeń wynika, że dla wszystkich emitowanych substancji poza granicami terenu [...] spełnione będą standardy jakości powietrza określone w obowiązujących aktach prawnych (str. 26, 27 raportu oraz tabela nr 9).
Nie jest zasadny również argument zawarty w skardze, że specyfika [...] skarżącego nie pozwala na traktowanie go w sposób identyczny z nieruchomościami niezabudowanymi budynkami. Ustawodawca nie przewidział przepisów, które wprowadzałyby rozróżnienie ewentualnych stron ze względu na rodzaj prowadzonej działalności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło w wystarczającym i wymaganym normami procedury administracyjnej zakresie wątpliwości co do przysługiwania skarżącej spółce przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, nie uchybiając przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja, którą organ drugiej instancji umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem [...] S.A. z siedzibą w W. została wydana prawidłowo.
Podzielić należy stanowisko odwołujące się do tezy wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 16/98, wedle której stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu cyt. uchwały nie straciła na aktualności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2012 r., II OSK 905/11 Lex 1218396).
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w skardze Stowarzyszenia [...] z siedzibą wL. to są one niezasadne. Zdaniem Sądu analiza treści sporządzonego i przedłożonego do sprawy raportu wskazuje, iż spełnia on wymogi wynikające z art. 66 powyższej ustawy.
Przedstawiony przez inwestora raport zawiera charakterystykę środowiska objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz określa przewidywane oddziaływania na środowisko, zarówno w fazie budowy, w fazie eksploatacji, jak i fazie likwidacji przedsięwzięcia. Określa oddziaływanie na stan jakości powietrza (str. 9 - 27 raportu), na wody powierzchniowe i podziemne (str. 27– 41 raportu), gospodarkę odpadami (str. 41 - 47 raportu). Raport przedstawia również działania minimalizujące wpływ przedsięwzięcia na środowisko. Dokonano w nim również analizy uciążliwości akustycznej. W tym zakresie wskazano, że przeprowadzona analiza pod tym względem nie wykazała by jej realizacja spowodowała przekroczenia wartości dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 120, poz. 826).
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Aby opracowanie to w każdym przypadku zawierało informacje niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w art. 66 ustawy określono elementy, które powinien zawierać każdy raport oddziaływania na środowisko. Należy zwrócić uwagę na istotną w tej mierze kwestię, iż raport opracowywany jest na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją przedsięwzięcia, ale oceniany przez organ administracji przeprowadzający ocenę oddziaływania na środowisko. W wyroku z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 363/06 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym cyt.: "Raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzany na użytek postępowania wiążącego się z realizacją inwestycji budowlanych jest dokumentem prywatnym będącym dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, normowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę". Stanowisko powyższe, na tle rozpatrywanej sprawy, należy uznać za w pełni aktualne.
Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 kpa obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Aby dokument w postaci raportu spełnił wymagania, powinien on mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach.
Wbrew twierdzeniom skargi w raporcie zawarto odniesienia dotyczące poszczególnych faz przedsięwzięcia, w tym fazy jego realizacji, a następnie fazy eksploatacji. Omówione zostały skutki wynikające z istnienia przedsięwzięcia. Mając na uwadze powyższe, podzielić należy ocenę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że przedłożony w przedmiotowym postępowaniu raport został sporządzony prawidłowo i odniósł się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Charakteryzuje planowane przedsięwzięcie i zawiera wymagane ustawowe elementy opisane powyżej, uwzględniające jego specyfikę. W konsekwencji, skoro raport podlegający ocenie organów nie zawiera nieścisłości i nieprawidłowości, pozostaje w zgodzie z wymogami ustawy, a zgłaszane w stosunku do niego zastrzeżenia są nieuzasadnione, nie ma podstaw, by odmówić mu waloru wiarygodności.
Zarzuty stawiane raportowi powinny być oparte na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść raportu.
Analizując przebieg postępowania, stwierdzić należy, iż na żadnym jego etapie nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów ustawy w zakresie udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz naruszenia art. 28 kpa.
Kontrola sądu dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji w przepisach art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa.
Organy administracji w niniejszej sprawie uwzględniły wskazane wyżej przepisy ustawy i przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami, wynikającymi z kpa i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, rozważając wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło