II SAB/Kr 328/13

WyrokWSA w Krakowie2014-02-05

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, które nie jest organem władzy publicznej, ale wykonuje zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentacji związanej z budową urządzeń elektroenergetycznych?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej dokumentacji związanej z budową urządzeń elektroenergetycznych, jeśli wnioskowana informacja dotyczy "sprawy publicznej". Bezczynność takiego podmiotu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, trwająca długo po terminie, stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca A.K. zwróciła się do "T" S.A. z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji dotyczącej budowy urządzeń elektroenergetycznych na jej nieruchomości. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność spółki, domagając się zobowiązania jej do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenia grzywny. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał [....] S.A. do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku skarżącej, stwierdził, że bezczynność spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył spółce grzywnę w wysokości 200,00 zł oraz zasądził od spółki na rzecz skarżącej kwotę 357,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność [....] S.A. z siedzibą w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [....] S.A. z siedzibą w K. do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie z wniosku z dnia 17 maja 2013 r. II. stwierdza, że bezczynność [....] S.A. z siedzibą w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza [....] S.A. z siedzibą w K. grzywnę w wysokości 200,00 zł (dwieście złotych); IV. zasądza od [....] S.A. z siedzibą w K. na rzecz skarżącej A.K. kwotę 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 17 maja 2013 r. A. K. wezwała "T" S.A. z siedzibą w K. doudostępnienia wszelkich, ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy, urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na stanowiącej jej własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. G., gm. G., w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami. W piśmie z dnia 5 lipca 2013 r. "T" S.A.. Oddział w O. poinformował, że stacja transformatorowa słupowa oraz linia nawietrzno-kablowa 15kV zasilająca tę stację, które znajdują się na ww. działce, zostały wybudowane "staraniem Urzędu Miasta i Gminy w G. w 1991 dla zasilania powstającego osiedla mieszkaniowego". Spółka stwierdziła, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznym w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W pismach z dnia 19 lipca 2013 r. i 19 sierpnia 2013 r. A. K. ponownie zażądała przesłania kserokopii całości posiadanej dokumentacji technicznej i prawnej dot. podstawę lokalizacji i budowy ww. urządzeń na działce nr [...]. Pierwsze pismo było skierowane do "T" S.A. z siedzibą w K., drugie do "T" S.A., Oddział w O. W piśmie z dnia 9 września 2013 r. "T" S.A. Oddział w O. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W dniu 29 listopada 2013 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z dnia 17 maja 2013 r. Skarżąca domagała się stwierdzenia bezczynności spółki oraz zobowiązania jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Skarżąca wskazała również, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Do dnia sporządzenia skargi skarżąca nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani w sprawie odmowy udostepnienia informacji publicznej czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę, "T" S.A. z siedzibą w K. wniosła o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka stanęła na stanowisku, że skarżąca źle oznaczyła stronę przeciwną, albowiem stroną winien być "T" S.A. Oddział w O., do którego kierowana była przez skarżącą korespondencja (za wyjątkiem pierwszego pisma) i który udzielał odpowiedzi na pisma wnioskodawcy. Spółka podkreśliła, że oddziały występują samodzielnie w obrocie i reprezentują spółkę w zakresie prowadzonej na terenie oddziału działalności. Odnosząc się do żądania skargi, spółka wskazała, że nie spełnia żadnego z ustawowych określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiotowych kryteriów. Oczywistym jest, że nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt. 1-4, są to podmioty szeroko pojętego sektora finansów publicznych. Nie spełnia również warunków określonych w pkt 5. "T" S.A. jest osobą prawną, samodzielnym podmiotem prawa handlowego, nie jest ani organem władzy, czy administracji, ale nie jest też podmiotem reprezentującym takie organy, czy "inne osoby" bądź "jednostki organizacyjne" wykonujące zadania publiczne, nie dysponuje też majątkiem publicznym. Można byłoby mówić jedynie o trzeciej kategorii: osobach prawnych, ale tylko w przypadku, gdyby chodziło o podmiot, w którym Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. "T" S.A. nie spełnia jednak i tej przesłanki; w spółce 99,51 % akcji posiada "T" S.A. z siedzibą w K., pozostali akcjonariusze posiadają 0,49 % akcji, przy czym w spółce "T", Skarb Państwa posiada jedynie 30,06 % akcji. Spółka nie gospodaruje zatem majątkiem Skarbu Państwa ani mieniem komunalnym, tj. majątkiem publicznym; majątek "T" S.A. to majątek prywatnej osoby prawnej. Z powyższego wynika, że ustawowe kryterium podmiotowe przesądzić winno jednoznacznie o stwierdzeniu braku prawnych podstaw do zaliczenia "T" S.A. do podmiotów, do których zastosowanie ma ustawa o dostępie do informacji publicznej. Nawet przyjęcie, że dany pomiot wykonuje zadania publiczne, nie może prowadzić do przejścia ponad ustawowo sformułowanym kryterium podmiotowym. Ponadto, zdaniem spółki, wniosek nie dotyczy informacji będących informacją publiczną. Odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.08.2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, wskazała, że najważniejszym kryterium przedmiotowym jest kryterium "sprawy publicznej". Przepis art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, powołany w tezie 3, nie obejmuje zakresu działalności w ramach której istniałby obowiązek udostępniania informacji z kategorii dokumentów o lokalizacji, budowie itp. urządzeń elektroenergetycznych, dotyczy natomiast zadania zaopatrywania w energię, tak to bowiem formułuje treść tezy 3 wyroku, przez stwierdzenie, iż dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". W ocenie spółki, wnioski powinny być jednoznaczne - Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc pojęcie "zadania publicznego" do przedmiotu działalności przedsiębiorstwa energetycznego już dokonał rozszerzającej jego interpretacji, bowiem zadanie publiczne z istoty swej dotyczy organów i podmiotów ze sfery działalności organów władzy i administracji publicznej i podmiotów w sferze tej, przede wszystkim z punktu widzenia organizacyjnego, strukturalnego, funkcjonujących. Dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, co nie upoważnia do dalszej ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa, przez nakładanie obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych, w tym dotyczących lokalizacji urządzeń, co nie jest sprawą publiczną. Takie zatem pojęcia jak zadania publiczne, cel publiczny, a także - co za tym idzie w niniejszej sprawie - informacja publiczna nie mogą być uznane za dotykające dokumentów z zakresu instalacji urządzeń, kwestie te są związane z uzyskaniem pozwoleń, regulowanym w wymaganych trybach administracyjnych i ciążące na "T" S.A., obowiązki w tym zakresie pozostają w sferze spraw tego przedsiębiorstwa nie stanowiących "sprawy publicznej" w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, co stanowi kryterium istnienia obowiązku udzielenia informacji o takiej sprawie. Spółka podkreśliła, że działalność "T" S.A. ujęta w 9c ust. 3 Prawa energetycznego polegająca na dystrybucji energii elektrycznej i innych zadaniach wykonywanych przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, kwalifikowane jako zadania publiczne, nie mogą rozciągać się na majątkową stronę tej działalności, bowiem nie jest to w żadnej mierze majątek publiczny. Istotne jest bowiem zwrócenie uwagi na to, iż osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, zostały włączone do kręgu podmiotów zobowiązanych z ustawy tylko ze względu na tak istotny udział majątku publicznego w majątku tych osób prawnych. Tak jasno wyrażona intencja ustawodawcy nie może budzić wątpliwości, jako zapisana przy użyciu kryterium opisowego, nie zaś ocennego, rozszerzenie ustawowego kręgu podmiotów przez zobowiązanie podmiotu, które nie podlega ustawie, uznane winno być za jej naruszenie. Dbałość o dysponowanie dokumentacją dotyczącą lokalizacji urządzeń i inną podobną, jest oczywiście obowiązkiem spółki, nie może być jednak uznane za sprawę publiczną, mimo bowiem, iż są to akty administracyjne będące w posiadaniu ich adresata bądź jego następcy prawnego, nie stanowią sprawy publicznej. Decyzje, pozwolenia jako akty wytworzone przez organy administracji publicznej są udostępniane przez te podmioty, nie bez wyjątków jednak i z uwzględnieniem koniecznej anonimizacji. Jeżeli akty administracyjne są w posiadaniu innych podmiotów, to te obowiązane są do traktowania ich jako informacji publicznej tylko wtedy, gdy akty te regulują kwestie odnoszące się do tych podmiotów, a będące w odniesieniu do ich przedmiotu działalności sprawą publiczną, jeżeli jednocześnie podmiot taki jest zobowiązany z ustawy do udostępnienia danej informacji. Nie decyduje zatem okoliczność, iż dany podmiot w ogóle wykonuje zadania publiczne tylko to, czy dana kwestia dotyczy tego zadania. Pytanie o dokumentację nie jest pytaniem o dystrybucję energii, czyli o zadanie publiczne. Nie ma także podstaw prawnych do zmniejszania znaczenia któregokolwiek z kryteriów ustawowych, przez uznanie, iż decydujące jest kryterium przedmiotowe, bowiem żaden z przepisów ustawy, ani tez żadna z reguł interpretacji, nie uzasadnia takiego podejścia do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółka wskazała również, że brak decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej uzasadniony był stanowiskiem o braku cech informacji publicznej w odniesieniu do informacji żądanej przez skarżącego, co uzasadnia treść art. 16 ust. 1 ustawy. W takich przypadkach adresat wniosku wyraża na piśmie stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Na wstępie ocenić należy dopuszczalność skargi. Należy wskazać, że przedmiotowa skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 6. 09. 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 póz. 1198 ze zm.), przepisy kpa stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to zatem, że przepisy kpa nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jakkolwiek art. 52 §.3 p.p.s.a. stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § pkt 4 p.p.s.a. jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa to bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a ponieważ ustawa o odstępie do informacji publicznej nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji (za wyjątkiem art. 16 ust.1 i 2 ) należy przyjąć, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. Skarga jest zasadna. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, a także tryb i procedurę udostępniania informacji publicznej. Kwestia, która na wstępie wymaga wyjaśnienia dotyczy ustalenia, czy przedsiębiorstwo energetyczne "T" S.A. z siedzibą w K., jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej o jakim mowa w treści art. 4 ust. 1 ustawy z 6. 09. 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić należy, że skarżący określili podmiot zobowiązany jako: "T" S.A. z siedzibą w K. W odpowiedzi na skargę podmiot ten wskazano: "T" S.A. w K., Oddział w W. Stwierdzić zatem należy, że to ostatnie oznaczenie nie ma znaczenia, gdyż podmiot zobowiązany wskazuje skarżący, a Sąd bada zasadność skargi względem podmiotu określonego przez skarżącego. Kwestia statusu prawnego przedsiębiorstwa energetycznego w kontekście ustaleń, czy przedsiębiorstwo takie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Jednak dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi" i jedynie działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. O obowiązku udostępniania przez przedsiębiorstwa energetyczne żądanej informacji decyduje zatem to czy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej". Nie budzi zatem wątpliwości, że przedsiębiorstwo energetyczne, do którego skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ciążył obowiązek rozpoznania tego wniosku w przewidzianej prawem formie w zależności od tego, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, przy czym w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem skargi na bezczynność możliwe są różne rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 - przy jej zasadności, prowadzi w myśl art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do zobowiązania podmiotu do wydania w określonym terminie aktu lub w innych przypadkach, do dokonania czynności lub stwierdzenia, albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Z kolei skarga na bezczynność podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku jej bezzasadności. Prawo do informacji zostało zagwarantowane w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie, jednak przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., II SAB/Wa 166/04, opub. w LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2005 r., II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez taki podmiot, ale przymiot taki będą posiadać także te, których podmiot zobowiązany używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez dany podmiot i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Żądanie przekazania kserokopii opisanych wyżej decyzji i dokumentów ma charakter informacji publicznej. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentem, w którego posiadaniu pozostaje inwestor, a jeżeli inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i decyzje te służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do tego dokumentu należy traktować jako dostęp do informacji publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi (w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty) są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa o dostępie do informacji publicznej jeżeli znajdują się one w posiadaniu organu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, LEX nr 516697, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, LEX nr 460751, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 grudnia 2007 r., II SA/Go 595/07, LEX nr 459987). Z art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro więc, według art. 16 ust. 1 cyt. ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji. Wniosek skarżącej z dnia 17.05.2013 r. "T" S.A. w K. powinien rozpoznać na zasadach przewidzianych w ww. ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądana przez nią informacja ma bowiem charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwrócił jest zobowiązany do udzielenia im formacji publicznej. Podkreślenia również wymaga, że wniosek ten ponawiany był kolejnymi pismami z dnia 19 lipca 2013 i 19 sierpnia 2013 r., a w pierwszym piśmie z dnia 17 maja i kolejnych skarżąca powoływała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczący ciążącego na spółce przesyłowej obowiązku udzielenia informacji publicznej. Skoro zatem do dnia wydania wyroku wniosek skarżącej nie został załatwiony w sposób przewidziany przepisami ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, oznacza to, że bezczynność podmiotu zobowiązanego nie ustała. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę adresat skargi został wskazany prawidłowo. Zgodnie z art. 25 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, a także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. "T" S.A. Oddział w O. jest jednostką organizacyjną "T" S.A. w K.. Błędem jest jednak utożsamianie Oddziału Spółki z "jednostką organizacyjną", o jakiej mowa w cytowanym przepisie. W przepisie tym chodzi bowiem o taki podmiot, który działa samodzielnie, a nie w ramach podmiotu posiadającego osobowość prawną. Oddział Spółki nie posiada osobowości prawnej, a żaden przepis szczególny nie wyposaża Oddziału w zdolność sądową. Nie są w szczególności takimi przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 5 tej ustawy podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Tą "inną osobą lub jednostką organizacyjną" nie jest Oddział Spółki, lecz sama Spółka. Z przepisu tego bowiem nie wynika dowolność w wyborze pomiędzy osobą prawną, a jej jednostką organizacyjną. Przepis ten wskazuje jedynie, że zobowiązanym podmiotem jest osoba (prawna lub fizyczna), lub inna jednostka, ale działająca samodzielnie. Nawet zatem przyznany przez Spółkę Akcyjną własnym jednostkom organizacyjnym znaczny zakres samodzielności w prowadzeniu bieżącej działalności nie może oznaczać przeniesienia na te jednostki obowiązków i kompetencji wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie podmiotem odpowiedzialnym jest Spółka Akcyjna bez względu na to, która z jej jednostek podejmowała faktyczne działania. Mając na uwadze okoliczność, że wniosek strony skarżącej z dnia 17.05.2013 r. nie został rozpatrzony w ustawowym terminie, wynoszącym co do zasady 14 dni (a maksymalnie i wyjątkowo 2 miesiące – art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej) oraz fakt, że od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do dnia rozprawy minęło prawie 9 miesięcy, Sąd stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga, że "T" S.A. w K. był podmiotem, któremu zarzucano bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, uczestniczył w wielu sprawach rozpoznawanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Między innymi w wyrokach wydanych w dniach 27.02.2013 r. (sygn. II SAB/Kr 5/13), 3.04.2013 r. (II SAB/Kr 19/13), 4.04.2013 r. (II SAB/Kr 25/13), 11.04.2013 r. (II SAB/Kr 28/13), 12.04.2013 r. ( II SA/Kr 20/13), 17.04.2013 r. (II SAB/Kr 33/13, II SAB 21/13, II SAB/Kr 21/13, II SAB/Kr 45/13), 28.05.2013 r. (II SAB/Kr 43/13), II SAB/Kr 42/13), 5.06.2013 r (II SAB/Kr 58/13), 11.07.2013 r. (II SAB/Kr 91/13), 26.07.2013 r. (II SAB/Kr 101/13) w analogicznych sprawach Sąd przesądził, że "T" S.A. w K. Oddział w K. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej a żądanie wskazania wszelkich decyzji administracyjnych (czy dostarczenia ich kserokopii) stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomościach skarżących jest żądaniem udzielenia informacji publicznej. Niektóre ze wskazanych wyroków są już prawomocne. W takiej więc sytuacji fakt nierozpoznania wniosku skarżącego również świadczy o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 149 p.p.s.a. jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło