III SA/Kr 915/13
WyrokWSA w Krakowie2014-02-06
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, gdy skarżący przedstawił orzeczenia lekarskie i psychologiczne o braku przeciwwskazań, ale jedno z orzeczeń psychologicznych zostało wydane przed upływem roku od poprzedniego negatywnego orzeczenia, a kolejne orzeczenie zostało wydane w niewłaściwym trybie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami. Kluczowe było ustalenie, że skarżący nie przedstawił orzeczenia psychologicznego wydanego w prawidłowym trybie (art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d.), wymaganym dla osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnień cofniętych z powodu przeciwwskazań psychologicznych. Orzeczenie z 2012 r. wydane na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. nie było wystarczające. Ponadto, mimo że organy błędnie informowały o terminie ponownego badania psychologicznego, nie miało to wpływu na wynik sprawy, gdyż skarżący nadal nie przedstawił właściwego orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżący A. N. ubiegał się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i T, które zostały mu cofnięte z powodu stwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych. Organy administracji odmawiały przywrócenia uprawnień, wskazując na brak właściwego orzeczenia psychologicznego, które powinno być wydane po upływie roku od poprzedniego negatywnego orzeczenia i w odpowiednim trybie. Skarżący kwestionował prawidłowość pouczeń organów oraz tryb wydania niektórych orzeczeń, a także zarzucał naruszenie przepisów postępowania i bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2013r. nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami skargę oddala
Starosta decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] odmówił A. N. przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. "B,T" – na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a." oraz art. 103 ust. 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r., nr 30 poz. 151 ze zm.), dalej "u.k.p".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wpłynął wyrok nakazowy z dnia 26.06.2009 r. sygn. akt [...] – [...] Sądu Rejonowego, w którym orzeczono wobec A. N. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Starosta wydał w dniu [...] 2009 r. na podstawie art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy decyzję nr [...] cofającą A. N. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na okres jednego roku, tj. od dnia 29.01.2009 r. do dnia 29.01.2010 r.
Do organu wpłynęły:
- z Pracowni Psychologicznej "A" w W orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] 2009 r. stwierdzające wobec A. N. istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami;
- z Ośrodka Medycyny Pracy - dalej "OMP", orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2009 r., stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B,T", od którego A. N. odwołał się;
- z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2009 r., w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B,T" - ponowny termin badania ustalono na dzień 15.04.2010 r.
W dniu [...] 2010 r. wydano decyzję nr [...] cofającą A. N. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. "B,T" na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, dalej "P.r.d.", w związku ze stwierdzeniem na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, oraz stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
W decyzji A. N. został poinformowany, że cofnięcie uprawnień na okres przekraczający 1 rok wiąże się z koniecznością poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 2a P.r.d.), a przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami będzie możliwe po dostarczeniu orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza, stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, oraz orzeczenia psychologicznego wydanego przez uprawnionego psychologa stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami (art. 140 ust. 2 P.r.d.).
A. N. złożył odwołanie od ww. decyzji.
Następnie do organu wpłynęło:
- z OMP orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2010 r., stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B,T" z ograniczeniem 01.01 do dnia 1.03.2011 r.;
- z OMP orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] 2010r., stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami;
- w dniu 22.03.2010 r. od A. N. pismo wraz z orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia [...] 2010 r. wydanym przez Centrum Medyczno-Psychologiczne B, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. "B,T" do dnia 19.03.2012 r.
W piśmie z dnia 7.04.2010 r. organ poinformował A. N., że nie może wydać decyzji przywracającej uprawnienia, ponieważ orzeczenie psychologiczne nr [...] nie jest właściwe, gdyż powinno być wykonane po upływie roku od wydania orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych.
W dniu 22.04.2010 r. wpłynęło pismo wraz z orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia 22.09.2009 r. wydanym przez Centrum [...] S.C. w S, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. "B,T" oraz pismem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. W odpowiedzi na pismo A. N. został poinformowany, iż powyższe orzeczenie psychologiczne nie jest właściwe.
W dniu 5.08.2010 r. do Starostwa wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty nr [...] z dnia [...] 2010 r.
W dniu 21.09.2010 r. wpłynęło do organu pismo A. N. dotyczące zwrotu prawa jazdy z załączoną kserokopią orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2010 r. i orzeczenia psychologicznego [...] z dnia [...] 2009 r. W odpowiedzi organ poinformował skarżącego w dniu 23.09.2010 r., że ustały przyczyny cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, jednak nadal nie ustały przyczyny cofnięcia uprawnień z powodu istnienia przeciwwskazań psychologicznych, ponieważ dostarczone orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie jest właściwe z uwagi na treść § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. z 2005 r., nr 69, poz. 622 ze zm.), dalej "rozporządzenie w sprawie badań psychologicznych kierowców". Zgodnie z tym przepisem w przypadku wydania orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych, ponowne badanie może nastąpić po upływie roku.
W dniu 1.04.2011 r. wpłynęła z Pracowni Psychologicznej PHU C s.c. kopia orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] 2011 r., stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
W piśmie z dnia 30.12.2011 r. A. N. zwrócił się z prośbą o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 26.06.2009 r. sygn. akt [...]. W odpowiedzi organ poinformował skarżącego, że pomimo ustania przyczyn cofnięcia uprawnień zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego nie może zwrócić prawa jazdy, ponieważ nadal istnieją przeciwwskazania psychologiczne do kierowania pojazdami.
W odpowiedzi na kolejne pisma otrzymane w dniach 22.05.2012 r. i 12.06.2012 r., organ w pismach z dnia 24.05.2012 r. oraz z dnia 22.06.2012 r. szczegółowo wyjaśnił przyczyny zatrzymania prawa jazdy oraz warunki jego zwrotu.
W dniu 16.10.2012 r. wpłynęło do organu pismo A. N. w sprawie wydania cofniętych uprawnień wraz z kopiami:
- orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] 2012 r. stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami,
- orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2012 r. stwierdzającego bezterminowo brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. "B,T" z ograniczeniem 01.01 (okulary),
orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2011 r. stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat "B,T" z ograniczeniem 01.01 (okulary) ważne do dnia 1.03.2012 r.,
orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] 2010 r. stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. "B,T" ważne do dnia 1.03.2011 r.
Organ zwrócił się do A. N. o dostarczenie oryginału orzeczenia psychologicznego nr [...] i orzeczenia lekarskiego nr [...], oraz złożenie wniosku o przywrócenie cofniętego uprawnienia w celu wydania zaświadczenia na egzamin kontrolny. W dniu 6.11.2012 r. wpłynęły przesłane przez A. N. oryginały ww. orzeczeń wraz z prośbą o wydanie uprawnień. W odpowiedzi organ w dniu 9.11.2012 r. zwrócił się ponownie z prośbą o złożenie wniosku o przywrócenie cofniętego uprawnienia w celu wydania zaświadczenia na egzamin kontrolny. W dniu 11.01.2013 r. do organu wpłynęło pismo o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. "B,T".
Reasumując organ wskazał, że warunkiem wydania decyzji przywracającej cofnięte uprawnienia jest ustanie przyczyny, która spowodowała ich cofnięcie. W przypadku A. N. ustała przyczyna cofnięcia uprawnień z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, po dostarczeniu orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, w dalszym ciągu jednak nie ustała przyczyna dotycząca cofnięcia uprawnień, która wiąże się z koniecznością poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
A. N. wniósł od powyższej decyzji odwołanie zarzucając jej naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 8 K.p.a. i art. 9 K.p.a. przez ich błędne zastosowanie oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazał, że w sprawie nie powinien znaleźć zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d., którego odpowiednikiem jest w aktualnym stanie prawnym art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.
Skarżący zwrócił uwagę, że w piśmie Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego z dnia 7.04.2010 r., nr [...], został pouczony, iż wobec faktu wydania orzeczenia psychologicznego nr [...] bz dnia 11.03.2010 r. przez OMP, stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, kolejne badanie mógł wykonać dopiero po upływie roku od wydania tego orzeczenia. Takie samo pouczenie zostało zawarte w piśmie Naczelnika z dnia 27.04.2010 r., nr [...]. Naczelnik oparł swoje stanowisko o regulację § 8 ust. 7 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców.
Skarżący zaznaczył, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 listopada 2010 r., III SA/Kr 127/10, LEX nr 756880, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, iż: "Wydanie orzeczenia, sporządzonego we właściwej formie przez uprawnioną jednostkę (uprawnionego psychologa) i w zakresie jej działania w trybie art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale w wyniku badania przeprowadzonego przed upływem rocznego terminu określonego w § 8 ust. 7 rozporządzeniem (...) w sprawie badań psychologicznych kierowców (...) uprawnia organ do odmowy zwrotu prawa jazdy i przywrócenia cofniętego uprawnienia. Nie uprawnia jednakże do przyjęcia, iż nastąpiła zmiana początku biegu tego terminu w odniesieniu do tak wadliwie przeprowadzonego badania z pominięciem badania, które stanowiło podstawę decyzji rozstrzygającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Wadliwym jest odnoszenie terminu określonego w § 8 ust. 7 rozporządzenia (...) do badań przeprowadzonych przez stronę wnioskującą o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w szczególności wykonanych z inicjatywy strony przed upływem tego terminu, jak również do innych badań niż te, które stanowiły podstawę decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień. (...)".
Mając na uwadze te twierdzenia skarżący uznał, że powołane wyżej stanowisko Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu było błędne. W sprawie początek biegu terminu do przeprowadzenia ponownego badania psychologicznego stanowiła data 6.04.2009 r., a więc data wydania orzeczenia psychologicznego stanowiącego podstawę decyzji Starosty z dnia [...] 2010 r., nr [...], cofającej skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami. Orzeczenie psychologiczne z dnia 11.03.2010 r. nie przerwało biegu rocznego terminu do przeprowadzenia ponownego badania.
Skarżący przywołał treść art. 8 i art. 9 K.p.a. i podniósł, że w wyrokach z dnia 9 listopada 2010 r., VIII SA/Wa 606/10, LEX nr 760364, oraz z dnia 8 grudnia 2010 r., VIII SA/Wa 640/10, LEX nr 760393, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że: "Uchybienia i błędy organu administracji nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela działającego w dobrej wierze." Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 1999 r., III SA 8093/98, LEX nr 42851, wskazał, że: "Nie można przerzucać na podatnika błędów lub uchybień popełnionych przez samego prawodawcę (niejasność przepisów), jak i przez organ podatkowy (niewłaściwa ich interpretacja)." W wyroku z dnia 21 października 1994 r., SA/Wr 895/94, POP 1996/3/81, Naczelny Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaznaczył, że: "Podatnika nie mogą obciążać błędy lub uchybienia organu podatkowego, w szczególności niewłaściwa interpretacja przepisów prawa. (...)"
Mając na uwadze powyższe skarżący zaznaczył, że stosując się do wskazanego wyżej pouczenia Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu nie przeprowadził badania psychologicznego po upływie roku od wydania orzeczenia psychologicznego z dnia [...] 2009 r., a przed upływem rocznego okresu od cofnięcia mu uprawnień decyzją Starosty z dnia [...] 2010 r. Ewentualny pozytywny wynik takiego badania mógł uchronić skarżącego przed konsekwencjami regulacji art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. Nie powinno mieć przy tym znaczenia, że w orzeczeniu psychologicznym z dnia [...] 2011 r. stwierdzono wobec skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, ponieważ orzeczeniem z dnia [...] 2010 r., a więc wydanym na kilkanaście dni przed upływem rocznego terminu umożliwiającego skarżącemu przeprowadzenie ponownego, prawnie skutecznego badania psychologicznego, orzeczono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kategorii B i T.
Ponadto dopiero po złożeniu przez skarżącego pisma z dnia 8 stycznia 2013 r., w którym zwrócono uwagę na wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r., III SA/Kr 127/10, treść art. 104 § 1 K.p.a. oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2007 r., II OW 53/07, LEX nr 516666, organ rozstrzygnął sprawę decyzją administracyjną. Tymczasem kolejne wnioski skarżącego o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami, składane od 2010r., były załatwiane pismami informacyjnymi. Miała, więc miejsce bezczynność organu administracji publicznej połączona z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 zd. 2 K.p.a.).
Dlatego zasadne jest żądanie przywrócenia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii B i T, bez kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 maja 2013 r. nr [...] utrzymało decyzję organu I instancji w mocy - na podstawie art. 103 ust. 3 u.k.p., art. 124 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1137), dalej "P.r.d.", § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Podstawą wydania decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami były: orzeczenie psychologiczne z dnia [...] 2009 r. nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami przez skarżącego oraz orzeczenie lekarskie OMP z dnia [...] 2009 r. nr [...] wydane w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na postawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b P.r.d., którym stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B", "T", ze wskazaniem terminu ponownego badania lekarskiego na 15 kwietnia 2010 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczeniem lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nr [...] z dnia [...] 2009 r. stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B", "T", ze wskazaniem terminu ponownego badania lekarskiego na 15 kwietnia 2010 r.
Od decyzji odwołanie złożył skarżący powołując się na:
- orzeczenie lekarskie OMP nr [...] z dnia [...] 2010 r. wydane w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 P.r.d. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, T,
- orzeczenie psychologiczne Centrum Usług Psychologicznych S.C. nr [...] z dnia [...] 2009 r. wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 4 P.r.d. przez uprawnionego psychologa stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. B, T,
- orzeczenie psychologiczne OMP nr [...] z dnia [...] 2010 r. wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. przez uprawnionego psychologa stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami,
- orzeczenie psychologiczne Centrum Medyczno-Psychologicznego B nr [...] z dnia [...] 2010 r. wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. przez uprawnionego psychologa stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. B, T, z terminem następnego badania - 19 marca 2012 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...], biorąc pod uwagę przesłane orzeczenia utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy zwracając uwagę, że jakkolwiek ustały przyczyny do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B, T, to jednak nadal istnieją podstawy do cofnięcia tych uprawnień z powodu istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Zwrócono uwagę, że skarżący wykonał badania psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych w dniu 19 marca 2010 r., a wcześniej w dniu 22 września 2009 r., a zatem przed upływem roku od negatywnego orzeczenia psychologicznego z dnia 6 kwietnia 2009 r. nr [...] - które stanowiło podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w sprawie została wydana decyzja o cofnięciu uprawnień w oparciu o ostateczne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] 2009 r. nr [...], w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B", "T". W tej sytuacji w sprawie termin określony w § 8 ust. 7 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców, należy odnieść do dnia 6 kwietnia 2009 r., zatem dopiero po tej dacie mogło być przeprowadzone kolejne badanie psychologiczne, które mogło doprowadzić do przywrócenia cofniętych skarżącemu uprawnień.
Odnosząc się do zarzutów, że stosując się do pouczenia Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu skarżący nie przeprowadził badania psychologicznego po upływie roku od wydania orzeczenia psychologicznego z dnia [...] 2009 r. organ odwoławczy wskazał, że w decyzji z dnia [...] 2010 r. [...] SKO wyraziło pogląd, że fakt wykonania przez uprawnionego psychologa badania przed upływem roku od poprzednich badań, które okazały się negatywne, nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania - podobnie, jak i to, iż powyższe orzeczenia nie stwierdzają przeciwwskazań psychologicznych do prowadzenia pojazdów. Podano, że miarodajne może być jedynie pozytywne orzeczenie psychologiczne wydane na podstawie badań przeprowadzonych przez uprawnionego psychologa po upływie jednego roku od poprzednich negatywnych badań.
Wobec powyższego orzeczeniem, które zostało wykonane po upływie rocznego terminu, o którym mowa w § 8 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców i w trybie badania z art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d., jest orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] 2011 r. wydane przez uprawionego psychologa. Orzeczenie to stwierdzało istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W dacie tej nie ustała, zatem przyczyna cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Wobec powyższego kolejne badanie psychologiczne zgodnie z § 8 rozporządzenia mogło nastąpić po upływie roku od tego badania.
Kolejnym badaniem psychologicznym, które dostarczył skarżący było orzeczenie psychologiczne z dnia [...] 2012 r. nr [...]. Orzeczeniem tym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jednakże wydane zostało ono w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z obowiązującym w dacie wydania orzeczenia art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. - badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlegał kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Natomiast skarżący chcąc odzyskać cofnięte uprawnienia, jako osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami powinien poddać się badaniom i dostarczyć orzeczenie wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d. (obecnie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p.), a nie na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d.
Orzeczenie z dnia [...] 2012 r. nr [...] jako nie wydane w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d., a zatem nie na potrzeby postępowania w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie może stanowić podstawy do ustalenia, że ustały przyczyny cofnięcia uprawnień (WSA w Krakowie w wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. III SA/Kr 127/10).
Wobec powyższego organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w przypadku skarżącego ustała przyczyna cofnięcia uprawnień z powodu istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Strona nie przedstawiła, bowiem orzeczenia psychologicznego wydanego w wyniku badania psychologicznego przeprowadzanego w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, dla osoby ubiegającej się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Wobec powyższego nie można wydać decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że treść art. 103 ust. 3 u.k.p. wskazuje jednoznacznie, że w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym uprawniony organ zobowiązany jest do ustalenia czy ustały przyczyny, które spowodowały jego cofnięcie.
Biorąc jednak pod uwagę to, że skarżący nie dostarczył orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem wydanego w oparciu o badanie dla osoby ubiegającej się przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, zasadnym było wydanie decyzji w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B i T. Ponieważ w sprawie zapadłoby rozstrzygnięcie identyczne jak w zaskarżonej decyzji organu I instancji zasadnym było utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy.
Zgodnie natomiast z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
W sprawie wobec skarżącego wydane zostało orzeczenie psychologiczne z dnia [...] 2009 r. nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W wyniku powyższego Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Dodatkowo na dzień orzekania w sprawie nie ustała przyczyna cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, zatem bezspornie w sprawie cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający rok. Zatem skarżący podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.
Odnosząc się do kwestii załatwiania wniosków o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w formie pism informacyjnych, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że terminy załatwiania spraw określone w art. 35 § 3 K.p.a. mają charakter procesowy. Ich upływ ani nie pozbawia organu możliwości orzekania w sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji. W sprawie w dniu [...] 2013 r. wydana została decyzja w przedmiocie wniosku o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami. Dodatkowo, zgodnie z art. 37 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 stronie przysługiwało zażalenie do organu wyższego stopnia, nie skorzystała ona jednak w toku postępowania z tego uprawnienia.
A. N. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 8, art. 9 i art. 139 K.p.a. przez ich błędne zastosowanie, oraz art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.
Skarżący analogicznie jak w odwołaniu podniósł, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie powinien znaleźć zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d., którego odpowiednikiem w aktualnym stanie prawnym jest art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.
Skarżący przywołując treść skierowanych do skarżącego pism wskazanych w odwołaniu zarzucił, że błędne były zawarte w tych pismach pouczenia, iż wobec faktu wydania orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] 2010 r. przez OMP, stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, kolejne badanie będzie mógł wykonać dopiero po upływie roku od dnia wydania tego orzeczenia. Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu i Starosta oparli swoje stanowisko o regulację § 8 ust. 7 rozporządzenia. Skarżący przywołał wyroki sądów administracyjnych jak w odwołaniu.
Podniósł, że SKO wskazało, że w decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] wyraziło pogląd, iż to, że faktycznie uprawniony psycholog wykonał badania przed upływem roku od poprzednich badań, które okazały się negatywne, nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania - podobnie jak i to, iż powyższe orzeczenia nie stwierdzają przeciwwskazań psychologicznych do prowadzenia pojazdów. W powołanym orzeczeniu miano również wskazać, że dla organu administracyjnego orzekającego w sprawie przywrócenia uprawnień miarodajne może być jedynie pozytywne orzeczenie psychologiczne wydane na podstawie badań przeprowadzonych przez uprawnionego psychologa po upływie jednego roku od poprzednich negatywnych badań.
Trudno uznać te stwierdzenia organu odwoławczego za prostujące błędne pouczenia dokonane przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego, skoro organ odwoławczy odniósł termin roczny wykonania kolejnych badań psychologicznych, w aspekcie ewentualnego postępowania w sprawie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami, do poprzednich negatywnych badań, nie precyzując, że chodzi tutaj o badania stanowiące podstawę decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Takie twierdzenie SKO wprost nakazywało uznać za początek biegu przedmiotowego terminu datę negatywnych dla skarżącego badań z dnia 11 marca 2010 r. Wobec tego bezzasadnym jest twierdzenie, że skarżącemu zostało udzielone należyte pouczenie w przedmiocie terminu wykonania kolejnego, prawnie skutecznego badania psychologicznego.
Nadto w powołanym piśmie z dnia 23 września 2010 r., nr [...], Starosta nadal błędnie wskazywał skarżącemu, iż wobec wydania przez OMP orzeczenia psychologicznego z dnia [...] 2010 r., nr [...], stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, kolejne skuteczne badanie psychologiczne będzie mógł wykonać po dniu 11 marca 2011 r.
Wątpliwości budzi również stanowisko SKO, które odmiennie niż organ I instancji uznało, że orzeczenie psychologiczne z dnia [...] 2012 r., nr [...], jako nie wydane w trybie art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d., nie może stanowić podstawy do ustalenia, iż ustały przyczyny cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 139 K.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Wydaje się, że organ odwoławczy naruszył tutaj zakaz reformationis in peius, gdyż w sposób obiektywny pogorszył sytuację prawną skarżącego, nie uzasadniając tego rażącym naruszeniem prawa czy interesu społecznego.
Skarżący zwrócił uwagę, że kolejne inicjowane przez skarżącego sprawy w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami nie były rozstrzygane decyzjami administracyjnymi. Pismem z dnia 15 września 2010 r. skarżący złożył skargę do Starosty na pracowników Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego, zarzucając im postępowanie niezgodne z przepisami w związku z jego żądaniem zwrócenia prawa jazdy. Starosta zamiast zastosować regulację art. 233 K.p.a. i uznać, że tym pismem skarżący wszczął postępowanie w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, wystosował do skarżącego powołane wyżej pismo z dnia 23 września 2010 r., w którym ponownie błędnie pouczył skarżącego o kolejnym, prawnie skutecznym terminie wykonania badania psychologicznego.
Skarżący stwierdził, że organ odwoławczy na skutek opisanych wyżej uchybień w sposób błędny zastosował regulację art. 103 ust. 3 u.k.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całej rozciągłości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Na wstępie należy zaznaczyć z uwagi na argumentację w skardze zawartą, że Sąd niezwiązany granicami skargi nie może przekroczyć tych granic sprawy administracyjnej i stosunku prawnego, w których skarga została wniesiona, nie może, bowiem swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w sprawę nową w stosunku do tej, która była, albo powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów. W konsekwencji powyższego nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego, że kolejne inicjowane przez skarżącego sprawy w przedmiocie przywrócenia mu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i T nie były rozstrzygane decyzjami administracyjnymi, oraz sformułowany przez skarżącego zarzut naruszenia art. 233 K.p.a. W tym zakresie skarżącemu przysługiwało uprawnienie do zainicjowania postępowania skargowego z działu VIII K.p.a., w tym do złożenia skargi w trybie art. 227 K.p.a. Przedmiotem wskazanej skargi mogą być wszelkie czynności prawne i faktyczne lub też brak czynności właściwych organów lub ich pracowników. W szczególności może nim być: zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności, naruszenie interesów skarżących, przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, nienależyte załatwienie wniosku bądź też niezałatwienie wniosku w terminie określonym przez ustawę albo wskazanym przez organ w zawiadomieniu. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 K.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 K.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.03.2013 r., sygn. I OSK 318/13, LEX nr 1305299).
Jednakże skarżącemu przysługiwało zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie zażalenia w tym trybie stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niezależnie, bowiem od prawnego charakteru zażalenia i podejmowanego w wyniku jego rozpatrzenia rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia jest to niewątpliwie środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 P.p.s.a., gdyż przez wniesienie zażalenia strona wyczerpuje przewidziany w tym przepisie środek zaskarżenia, a mianowicie właśnie "zażalenie".
W sprawie poddanej kontroli Sądu została wniesiona skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 maja 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2013 r. nr [...] o odmowie przywrócenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. "B,T".
Z uwagi na wielość dokonanych przez organy ustaleń należy wskazać, że Starosta decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, T - na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 i 1a P.r.d. - w związku ze stwierdzeniem na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, oraz stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Stanowiący podstawę prawną przepis w dacie wydania powyższej decyzji (obowiązując do dnia 19 stycznia 2013 r., tj. do dnia wejścia w życie art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - Dz.U. z 2011 r., nr 30, poz.151) miał treść następującą.
Art. 140 ust. 1. Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie:
1) stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem;
1a) stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego, wydanego po przeprowadzeniu badania psychologicznego w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 i 3, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.
Z kolei art. 124 ust. 1 pkt 2 i 3 P.r.d. w dacie wydania powyższej decyzji (art. 124 został uchylony przez art. 125 pkt 10 lit. j ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - z dniem 19 stycznia 2013 r.)., miał treść następującą.
Art. 124 ust. 1. Badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega:
2) kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli:
a) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,
b) przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1;
3) kierujący będący sprawcą wypadku drogowego, w którym jest zabity lub ranny.
Podstawą faktyczną decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] były orzeczenia:
- psychologiczne z dnia [...] 2009 r. nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami przez skarżącego wydane na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. oraz
- lekarskie OMP z dnia [...] 2009 r. nr [...] wydane w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na postawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b P.r.d., którym stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B", "T", ze wskazaniem terminu ponownego badania lekarskiego na 15 kwietnia 2010 r.
Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie badań psychologicznych kierowców: uprawniony psycholog na podstawie wyników badania wydaje orzeczenie psychologiczne, zwane dalej "orzeczeniem", stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Z kolei § 8 ust. 7 rozporządzenia stanowi, że w przypadku wydania orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych, o którym mowa w ust. 1, ponowne badanie może nastąpić po upływie roku.
Następnie wydane zostało orzeczenie lekarskie OMP nr [...] z dnia [...] 2010 r. w wyniku badania przeprowadzonego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 P.r.d. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, T.
Skarżący złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] biorąc pod uwagę przesłane orzeczenie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy zwracając uwagę, że jakkolwiek ustały przyczyny do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B, T, to jednak nadal istnieją podstawy do cofnięcia tych uprawnień z powodu istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Zwrócono uwagę, że skarżący wykonał badania psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych w dniu 19 marca 2010 r., a wcześniej w dniu 22 września 2009 r., a zatem przed upływem roku od negatywnego orzeczenia psychologicznego z dnia [...] 2009 r. nr [...] - które stanowiło podstawę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień.
Treść powyższych decyzji oraz przywołanych regulacji wskazuje, że ponowne badanie psychologiczne skarżącego z zachowaniem terminu, o którym mowa w § 8 ust. 7 rozporządzenia mogło nastąpić po upływie roku od badania psychologicznego z dnia 6 kwietnia 2009 r. nr [...] stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami przez skarżącego.
W tym miejscu należy zauważyć, że do Starosty wpłynęły:
- w dniu 8.03.2010 r. z OMP orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 2010 r., stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii "B,T" z ograniczeniem 01.01 do dnia 1.03.2011 r.
- w dniu 19.03.2010 r. z OMP orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] 2010 r., stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami;
- w dniu 22.03.2010 r. od A. N. pismo wraz z załączonym orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia [...] 2010 r. wydanym przez Centrum Medyczno-Psychologiczne B, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. "B,T" do dnia 19.03.2012 r.,
- w dniu 22.04.2010 r. pismo wraz z orzeczeniem psychologicznym nr [...] z dnia [...] 2009 r. wydanym przez Centrum [...] S.C. w S, w którym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami kat. "B,T" oraz pismem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.
Orzeczenia powyższe wpłynęły do starostwa po wniesieniu przez skarżącego odwołania od decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. "B,T" z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, a przed wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji nr [...] z dnia [...] 2010 r. utrzymującej w mocy powyższą decyzję.
Ponadto jak trafnie wskazał skarżący Samorządowe Kolegium Odwoławcze już w decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] wyraziło pogląd, iż to, że faktycznie uprawniony psycholog wykonał badania przed upływem roku od poprzednich badań, które okazały się negatywne, nie ma znaczenia dla postępowania - podobnie jak i to, iż powyższe orzeczenia nie stwierdzają przeciwwskazań psychologicznych do prowadzenia pojazdów. W powołanym orzeczeniu miano również wskazać, że dla organu administracyjnego orzekającego w sprawie przywrócenia uprawnień miarodajne może być jedynie pozytywne orzeczenie psychologiczne wydane na podstawie badań przeprowadzonych przez uprawnionego psychologa po upływie jednego roku od poprzednich negatywnych badań. Takie twierdzenie SKO zdaniem skarżącego, wprost nakazywało uznać za początek biegu przedmiotowego terminu datę negatywnych dla skarżącego badań z dnia 11 marca 2010 r.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że zarówno decyzja Starosty z dnia [...] 2010 r. nr [...] oraz decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] 2010 r. utrzymująca w mocy powyższą decyzję, pozostają poza granicami sprawy poddanej kontroli Sądu.
Skarżący sformułował jednak zarzut dotyczący decyzji wydanych w sprawie poddanej kontroli Sądu, że wobec tego bezzasadnym jest twierdzenie, że skarżącemu zostało udzielone należyte pouczenie w przedmiocie terminu wykonania kolejnego, prawnie skutecznego badania psychologicznego i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 8, art. 9 i art. 139 K.p.a. przez ich błędne zastosowanie, przywołując również argumentację, że w skierowanych do skarżącego pismach Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu i Starosta - opisanych w skardze i w odwołaniu - oparli swoje stanowisko o regulację § 8 ust. 7 rozporządzenia. W pismach tych skarżący został pouczony, iż wobec faktu wydania orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] 2010 r. przez Ośrodek Medycyny Pracy, stwierdzającego w stosunku do skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, kolejne badanie będzie mógł wykonać dopiero po upływie roku od dnia wydania tego orzeczenia. Zarzut ten nie mógł jednak przynieść zamierzonego skutku, ponieważ nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania skutkują wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji a tylko takie, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niewątpliwie zasada zaufania oraz zasada informowania wyrażone odpowiednio w art. 8 i 9 K.p.a., powinny być przestrzegane. Organy czuwać winny nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu obowiązane są udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednakże przepis art. 9 K.p.a. nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Nie może być również utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów (wyrok NSA z dnia 20.11.2012 r., sygn. II OSK 1301/11, LEX nr 1291899).
Jak, bowiem trafnie skarżący podnosił przywołując wskazania i ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r., III SA/Kr 127/10: wadliwym jest odnoszenie terminu określonego w § 8 ust. 7 rozporządzenia (...) do badań przeprowadzonych przez stronę wnioskującą o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami w szczególności wykonanych z inicjatywy strony przed upływem tego terminu, jak również do innych badań niż te, które stanowiły podstawę decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień. (...)". Mając na uwadze te twierdzenia WSA w Krakowie, które to stanowisko Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, skarżący sam zasadnie uznał, że powołane wyżej stanowisko zawarte w skierowanych do niego pismach było błędne. W sprawie początek biegu terminu do przeprowadzenia ponownego badania psychologicznego stanowiła data 6 kwietnia 2009 r., a więc data wydania orzeczenia psychologicznego stanowiącego podstawę decyzji Starosty z dnia [...] 2010 r., nr [...], cofającej skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B i T. Powołane wyżej orzeczenie psychologiczne z dnia [...] 2010 r. nie przerwało biegu rocznego terminu do przeprowadzenia ponownego badania.
Trafnie, zatem zdaniem Sądu, Kolegium uznało w zaskarżonej decyzji, że orzeczeniem psychologicznym, które zostało wykonane po upływie rocznego terminu, o którym mowa w § 8 rozporządzenia i w trybie badania z art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d., jest orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 29 marca 2011 r. Orzeczenie to wydane zostało w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d. przez uprawionego psychologa i stwierdzało istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W dacie tej nie ustała, zatem przyczyna cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Wobec powyższego kolejne badanie psychologiczne zgodnie z § 8 rozporządzenia mogło nastąpić po upływie roku od tego badania.
Art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d. w dacie wydania powyższego orzeczenia stanowił, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Kolejnym badaniem psychologicznym, które dostarczył skarżący było orzeczenie psychologiczne z dnia [...] 2012 r. nr [...]. Orzeczeniem tym stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, jednakże wydane zostało ono w trybie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. W sprawie zasadnie, zatem Kolegium uznało, że skarżący chcąc odzyskać cofnięte uprawnienia powinien poddać się badaniom w trybie art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d., a nie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. Skarżący, jako osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami powinien dostarczyć orzeczenie wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d. (obecnie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p.), a nie na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 a P.r.d.
Zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p.: badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Orzeczenie z dnia [...] 2012 r. nr [...] jako nie wydane w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d., a zatem nie na potrzeby postępowania w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami nie może stanowić podstawy do ustalenia, że ustały przyczyny cofnięcia uprawnień.
Zgodnie z art. 103 ust. 3 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Treść tego przepisu wskazuje, więc jednoznacznie, że w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym uprawniony organ zobowiązany jest do ustalenia czy ustały przyczyny, które spowodowały jego cofnięcie.
W sprawie organ I instancji odmówił skarżącemu przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat. "B,T". Organ I instancji uznał, że ustała przyczyna cofnięcia uprawnień z powodu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, po dostarczeniu orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami, w dalszym ciągu jednak nie ustała przyczyna dotycząca cofnięcia uprawnień, która wiąże się z koniecznością poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Rozstrzygnięcie to organ I instancji odniósł do orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. "B,T" przez skarżącego, ale także wadliwie do orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 19.04.2012 r. stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami.
Wobec powyższego zasadnie w ocenie Sądu, organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w przypadku skarżącego ustała przyczyna cofnięcia uprawnień z powodu istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Biorąc pod uwagę to, że skarżący nie dostarczył orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem wydanego w oparciu o badanie dla osoby ubiegającej się przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem, cofniętego ze względu na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, zasadnym było wydanie decyzji w przedmiocie odmowy przywrócenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B i T. Trafnie, zatem Kolegium uznało w zaskarżonej decyzji, że w sprawie zapadłoby rozstrzygnięcie identyczne jak w decyzji organu pierwszej instancji, zasadnym było, zatem utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w mocy.
Zgodnie natomiast z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Decyzja organu I instancji w sprawie poddanej kontroli Sądu została wydana w dniu [...] 2013 r., a zaskarżona decyzja w dniu 29 maja 2013 r.
Z kolei w dniu [...] 2010 r. wydano decyzję nr [...] cofającą A. N. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. "B,T" na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 i 1a P.r.d. Wówczas obowiązujący w tej kwestii art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d. stanowił, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Art. 114 ust. 1 pkt 2 P.r.d. został uchylony przez art. 125 pkt 10 lit. g u.k.p. z dniem 19 stycznia 2013 r.
Sąd w sprawie w pełni podziela stanowisko, że brak w treści rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wskazań, na jaki okres cofnięto uprawnienia oraz kiedy orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami strona ma przedłożyć nie oznacza, że dostarczenie takiego orzeczenia po upływie roku usankcjonowane będzie dodatkowym rygorem poddania się egzaminowi sprawdzającemu. Nie każde, bowiem faktyczne odebranie prawa jazdy, bez względu na przyczyny, na okres przekraczający 1 rok, a tym samym pozbawienie kierowcy w tym czasie możliwości prowadzenia pojazdów, jest wystarczającą podstawą do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. III SA/Kr 1376/12, LEX nr 1359333, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 21 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 57/08 oraz z dnia 2710.2009 sygn. akt II SA/Bk 308/09, WSA w Szczecinie z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1222/12 - dostępne na stronie internetowej http//www.nsa.gov.pl).
Zatem Kolegium błędnie uznało, że w sprawie cofnięcie uprawnień nastąpiło na okres przekraczający rok, a zatem skarżący podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., podzielając w tym zakresie stanowisko organu I instancji.
Należy zwrócić uwagę, że w tylko w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2010 r. nr [...] cofającej A. N. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. "B,T" skarżący został poinformowany, że cofnięcie uprawnień na okres przekraczający 1 rok wiąże się z koniecznością poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a – P.r.d.), ale w sentencji tej decyzji nie rozstrzygnięto, na jaki okres cofnięto uprawnienia oraz kiedy orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami strona ma przedłożyć.
Trafny w konsekwencji powyższego był zarzut skarżącego, że w sprawie, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie powinien znaleźć zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a P.r.d., którego odpowiednikiem w aktualnym stanie prawnym jest art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. Zdaniem Sądu, zarzut ten nie mógł doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Niewątpliwie stanowisko organów w tym zakresie wynikające z błędnej wykładni wskazanych przepisów, a więc z naruszeniem tych przepisów, nie mogło mieć i nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a tylko taki skutek dawał podstawę do takiego orzeczenia przez Sąd.
Ponownie, bowiem należy zauważyć, że podstawą odmowy przywrócenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami było to, że skarżący nie dostarczył właściwego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Zatem kwestia poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji była rozważana przedwcześnie, ponieważ będzie mogła być rozważana dopiero po złożeniu przez skarżącego ponownego wniosku o przywrócenie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami, po uzyskaniu i przedłożeniu właściwego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W konsekwencji powyższego dopiero przy rozpoznawaniu takiego wniosku kwestia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji będzie podlegała ocenie organów i ewentualnej kontroli sądu administracyjnego.
Nie był trafny zarzut skarżącego, że organ II instancji naruszył zakaz reformationis in peius, gdyż w sposób obiektywny pogorszył sytuację prawną skarżącego, nie uzasadniając tego rażącym naruszeniem prawa czy interesu społecznego. Sąd podziela argumentację, że niekorzyść strony, o której mowa w art. 139 K.p.a., wymaga ujęcia obiektywnego. Stan taki, to obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się, wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpiło, przesądza zestawienie sentencji decyzji organu I instancji z sentencją decyzji organu odwoławczego. W sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji.
Reasumując, niewątpliwie z obowiązujących przepisów wynika, że skarżący, jako osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, cofniętego ze względu na istnienie także przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami powinien dostarczyć orzeczenie wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 6 P.r.d. (obecnie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. c u.k.p.), a nie na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 a P.r.d. Takiego orzeczenia w sprawie skarżący nie przedłożył, której to okoliczności skarżący nie kwestionuje.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 P.p.s.a. – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło