II SA/Kr 1523/13

WyrokWSA w Krakowie2014-02-14

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy droga wewnętrzna stanowiąca własność gminy, służąca jako dojazd do kilkunastu działek, może być uznana za "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co uzasadniałoby nałożenie obowiązku zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony tej drogi?
Ratio decidendi
Droga wewnętrzna, która jest ogólnodostępna dla każdej osoby bez konieczności uzyskiwania zgody właściciela (gminy), stanowi "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym, budowa ogrodzenia od strony takiej drogi wymaga zgłoszenia. Jednakże, jeśli organ administracji wniósł sprzeciw po upływie 30-dniowego terminu od daty doręczenia zgłoszenia, postępowanie staje się bezprzedmiotowe, a sprzeciw jest niezasadny.
Stan faktyczny
J. K. zgłosiła zamiar budowy ogrodzenia działki od strony drogi wewnętrznej stanowiącej własność gminy. Organ I instancji nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, a po jego nieuzupełnieniu wniósł sprzeciw. Organ II instancji utrzymał sprzeciw w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne zakwalifikowanie drogi wewnętrznej jako miejsca publicznego oraz wniesienie sprzeciwu po upływie ustawowego terminu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 25 września 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 29 lipca 2013 r., a także decyzję Wojewody z dnia 13 czerwca 2013 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 września 2013 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz decyzję Wojewody [...] z dnia 13 czerwca 2013 r., znak: [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26 marca 2013 r. J. K. zgłosiła do Starosty [...] zamiar budowy ogrodzenia działki nr [...] w R. od strony północno-wschodniej w granicy z działką nr [...]. Do zgłoszenia dołączono oświadczenie J. K. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz mapa sytuacyjna z zaznaczoną działką nr [...]. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. znak: [...] został nałożony na zgłaszającą obowiązek uzupełnienia zgłoszenia robót, w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia tj. do dnia 22 kwietnia 2013 r. w zakresie obejmującym: 1) oryginał aktualnego uzgodnienia lokalizacji ogrodzenia z zarządcą drogi (zlokalizowanej na działce nr [...]); 2) podanie ilości i szerokości bram, furtek i sposobu oraz kierunku ich otwierania; 3) wskazania ich usytuowania na załączonej doz głoszenia mapie zasadniczej. W związku z tym, że wniosek nie został uzupełniony w terminie Starosta [...] decyzją z dnia 24 kwietnia 2013 r. wniósł sprzeciw, od którego strona złożyła odwołanie do Wojewody [...]. Decyzją Wojewody [...] znak: [...] z dnia 13 czerwca 2013 r uchylono zaskarżoną decyzję i przekazano do ponownego rozpatrzenia wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy jednoznacznie ustalić : - czy droga dojazdowa na działce nr [...] w R. stanowi lub nie "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, niezależnie od stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i Burmistrza R.; - rodzaj, zakres, sposób i termin prowadzenia robót budowlanych dotyczących ogrodzenia na ww. działce. Po przekazaniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia 3 lipca 2013 r. wezwał zgłaszającą do uzupełnienia braków tego zgłoszenia. Decyzją Starosty [...] z dnia 29 lipca 2013 r. znak: [...], na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a., wniesiono sprzeciw w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia działki nr [...] w R. od drogi będącej własnością Gminy [...]. Jako uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazano, że zgłoszenie nie zostało uzupełnione w terminie (do dnia 16 lipca 2013 r. - postanowienie doręczono zgłaszającej w dniu 9 lipca 2013 r.). Organ pierwszej instancji stwierdził, że J. K. nie wskazała miejsca projektowanego ogrodzenia na dołączonych (do pisma z dnia 15 lipca 2013 r.) dokumentach i nie przedłożyła uzgodnienia lokalizacji ogrodzenia z zarządcą drogi (działka nr [...] w R.). Organ pierwszej instancji przytoczył art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Od decyzji organu I instancji odwołanie z dnia 22 sierpnia 2013 r. złożyła J. K. zarzucając, że postępowanie organu pierwszej instancji oparte było na błędach formalnych, merytorycznych i naruszało przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. Jej zdaniem nałożone postanowieniem organu żądanie wyjaśnień, w tym powodu zgłoszenia budowy ogrodzenia, było bezzasadne ponieważ dokładny opis sytuacji znajduje się w aktach sprawy. Także nałożony w postanowieniu obowiązek przedłożenia mapy z lokalizacją ogrodzenia przy wąskiej drodze dojazdowej do pól i przyległych działek siedliskowych jest bezzasadny w okolicznościach gdy, zdaniem strony, mapa znajduje się już w aktach sprawy, a sprawa dotyczy budowy ogrodzenia od działki gminnej, a nie drogi gminnej, która nie jest innym miejscem publicznym. Strona nie zgadza się z żądaniem Gminy [...] w sprawie wyznaczenia ogrodzenia w odległości 2,5 metra od niemożliwej do wyznaczenia osi istniejącej drogi. Decyzją z dnia 25 września 2013 r. znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 29 lipca 2013 r., znak [...], o wniesieniu sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr [...] od strony drogi stanowiącej własność gminną, objętych zgłoszeniem z dnia 26 marca 2013 r. Organ wskazał, że zgłoszenie J. K. dokonane w dniu 26 marca 2013 r. dotyczy zamiaru budowy ogrodzenia działki nr [...] w R. od strony północno-wschodniej w granicy z działką nr [...]. Należy domniemywać, że jeśli inwestor na podstawie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane dokonał w Starostwie Powiatowym w [...] zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych przy budowie ogrodzenia swojej działki to miał pełną świadomość spełnienia wymogów prawnych tj. obowiązku wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,2 metra wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W świetle art. 30 ust. 5 zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu, nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. W sytuacji niejednoznacznych informacji zawartych w zgłoszeniu organ pierwszej instancji miał prawo do nałożenia obowiązku jego uzupełnienia o brakujące dokumenty precyzujące lokalizację ogrodzenia wraz z uzgodnieniem tej lokalizacji z zarządcą drogi, która jest ogólnodostępnym dla społeczeństwa miejscem publicznym. Organ przyjmujący zgłoszenie w celu dokonania analizy i prawidłowej oceny dowodów powinien opierać się na kompletnych, jednoznacznych i wiarygodnych informacjach. Brakującym a zarazem wiarygodnym dokumentem w niniejszej sprawie może być zatem kopia mapy zasadniczej do celów opiniodawczych z propozycją usytuowania planowanego ogrodzenia od strony drogi - działki nr [...] wraz z akceptacją wskazanej lokalizacji przez jej zarządcę - Burmistrza [...], pełniącego obowiązki związane z utrzymaniem letnim i zimowym dróg wewnętrznych położonych na terenie gminy. Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami, a w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Z powyższą decyzją nie zgodziła się J. K. zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., poprzez błędny opis stanu faktycznego, wręcz manipulowanie pojęciami co do istoty sprawy. W decyzji napisano, że dotyczy sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr [...] w R. od strony "drogi stanowiącej własność gminną" sugerując, że sprawa dotyczy budowy ogrodzenia od strony drogi gminnej, czyli publicznej. Zgodnie z art. 2. ust. 2 ustawy o drogach publicznych drogi gminne stanowią własność gminy, zatem droga stanowiąca własność gminną jest drogą gminną, a droga gminna w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, jest drogą publiczną. W decyzji powinno być więc jasno określone, że dotyczy drogi wewnętrznej położonej na działce gminnej nr [...], a nie jak napisano "drogi stanowiącej własność gminną". Zgodnie z art. 7 K.p.a. "organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego", tymczasem do dnia dzisiejszego nie wiadomo na jakiej podstawie organy l i II instancji zaliczyły działkę gminną nr [...] do dróg publicznych, bądź innych miejsc publicznych. Organ II instancji, przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, nie sprawdził, czy zostały usunięte te uchybienia, które były podstawą uchylenia - decyzją z dnia 13 czerwca 2013 r. nr [...] - decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia 24 kwietnia 2013r. znak: [...]. Trudno zgodnie z art. 8 K.p.a. mieć zaufanie do władzy publicznej, skoro pominięto decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 i 16 listopada 2007 r., z których jasno wynika, że działka gminna nr [...] nie jest ani drogą publiczną, ani innym miejscem publicznym, zignorowano orzecznictwa sądowe dotyczące interpretacji pojęcia "inne miejsce publiczne", w tym NSA, WSA w Krakowie i WSA we Wrocławiu, nie wyjaśniono, dlaczego ten sam urząd, w tej samej sprawie wydał dwa sprzeczne pisma (pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 26 marca 2013 r. znak: [...] oraz pismo z dnia 4 kwietnia 2013 r.). Ponadto postanowienie Starostwa z dnia 3 lipca 2013 r. zostało podpisane przez tę samą osobę, której decyzja z dnia 24 kwietnia 2013r. została w całości uchylona przez Wojewodę. W takim wypadku osoba ta powinna być odsunięta od całego postępowania, a nie tylko od podpisania samej decyzji Starostwa z dnia 29 lipca 2013r., jak to miało miejsce. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 lipca 2013 r. użyto dwukrotnie fałszywego stwierdzenia, że wniosek dotyczył budowy ogrodzenia "od strony drogi gminnej"; 2) art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, poprzez uznanie drogi wewnętrznej położonej na działce gminnej nr [...], za ogólnodostępną. Droga ta prowadzi do ściśle określonych prywatnych działek rolnych i siedliskowych, jest drogą "ślepą", nie prowadzi do żadnego miejsca publicznego. Przylegają do niej dwie prywatne drogi (nr [...] oraz [...]) mające dostęp do drogi gminnej nr [...]. Sformułowanie "droga" w rozumieniu ustawy o drogach publicznych oznacza drogę publiczną, więc w decyzji Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 29 lipca 2013 r., po raz kolejny w uzasadnieniu powtórzono fałszywe twierdzenie, że zgłoszenie dotyczyło budowy ogrodzenia "od strony drogi dz. nr [...]"; 3) art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez niesłuszne jego zastosowanie. Zgodnie z treścią tego artykułu zgłoszenia wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg i innych miejsc publicznych. Działka gminna nr [...] nie jest ani drogą w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, ani innym miejscem publicznym, zatem żądanie przez organ l instancji zgłoszenia i wszystkich dokumentów związanych ze zgłoszeniem, było nieuzasadnione. Organ ten nie powinien wydawać postanowień i decyzji w myśl przytoczonego wyżej przepisu. Powinien zastosować zasadę milczącej zgody. Organ II instancji, rozpatrując po raz drugi odwołanie, powielił błąd organu l instancji rozpatrując sprawę w kontekście przytoczonego wyżej przepisu Prawa budowlanego; 4) art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji napisano, że należy domniemywać, że jeśli inwestor dokonał zgłoszenia, to miał pełną świadomość spełnienia wymogów prawnych, tj. obowiązku wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja jest zatem oparta na domniemaniach, a nie na faktach i dowodach. Organ wydający decyzję powinien przede wszystkim wskazać fakty, które dowodzą, że działka gminna nr [...] jest albo drogą publiczną, albo innym miejscem publicznym, bo to jest istotą sprawy; 5) nieuzasadnione zastosowanie przepisów art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie za zasadne żądania przez Starostwo Powiatowe w [...] dokumentów wymaganych w przypadku konieczności dokonania zgłoszenia, podczas, gdy w tym przypadku zgłoszenie nie było wymagane; 6) art. 35 § 3 K.p.a. - decyzja została wydana po upływie 30 dni. Ponadto wskazano, że przedmiotem postępowania organu II instancji nie była ocena stanu świadomości inwestora oparta na domniemaniu, jak to wynika z treści zaskarżonej decyzji, a ocena poprawności formalnej i merytorycznej w postępowaniu i decyzjach wydawanych przez organ l instancji. W związku z tym, że było to drugie odwołanie od decyzji Starostwa Powiatowego w [...], po uprzedniej decyzji uchylonej w całości z powodu błędów, organ II instancji powinien tym bardziej wnikliwie przyjrzeć się faktom i całej procedurze związanej z postępowaniem. Przede wszystkim powinien wyjaśnić, dlaczego ten sam urząd w tej samej sprawie wydawał sprzeczne pisma i w którym z nich napisał prawdę, uporczywie w kolejnych postanowieniach i decyzjach manipulował pojęciem "droga gminna" próbując je utrwalić w świadomości i w dokumentach, nie odsunął pracownika od sprawy w postępowaniu odwoławczym, mimo mojej prośby, naruszając tym samym art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontroluje działalność administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosuje środki określone w ustawie (art. 1 i 3 ustawy P.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a. Istotą sporu pomiędzy stronami jest, w tej sprawie ustalenie, czy działka nr [...] w miejscowości R. stanowi inne miejsce publiczne niż droga publiczna, ulica, plac, tory kolejowe. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 metra. Ocenę prawidłowości dokonanych w tym zakresie przez organy administracji ustaleń należy odnieść do samej działki nr [...]. Jak wynika z akt sprawy działka nr [...] stanowi własność Gminy [...] i w ewidencji gruntów została ona określona jako "droga", co może wskazywać na jej faktyczne wykorzystywanie jako droga. Strony zgodnie wskazują, że działka ta stanowi drogę wewnętrzną, która służy właścicielom kilkunastu działek do dojazdu do nich z drogi publicznej. Co do zaliczenia drogi wewnętrznej do miejsca publicznego w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie ma jednolitości w orzecznictwie sądowym. Według jednego poglądu droga wewnętrzna zawsze stanowi miejsce publiczne w rozumieniu ww. przepisu. Takie stanowisko zajął, między innymi, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 2386/99, opub. w LEX nr 657234. Według innego stanowiska, droga wewnętrzna, w ujęciu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie jest zaliczana do miejsc publicznych. Taki pogląd wyraził, między innymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 491/10, opub. w LEX nr 676143 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 397/06, opub. w LEX nr 507220 i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 675/05, opub. w Lex nr 190328. W ocenie Sądu oba z ww. poglądów nie można przyjmować bez zastrzeżeń i dlatego za najbardziej trafny należy uznać trzeci z poglądów orzecznictwa, tj. pogląd zgodnie z którym droga wewnętrzna wtedy będzie miała charakter miejsca publicznego, jeżeli do takiej drogi będzie miała dostęp nieograniczona ilość osób, a więc będzie to miejsce ogólnodostępne, co wymaga indywidualnej oceny dokonywanej na gruncie okoliczności konkretnej sprawy. Pogląd ten zawarto, między innymi, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2472/11, opub. w LEX nr 1337377; wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 340/13, opub. w LEX nr 1371983; wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 603/12, opub. w LEX nr 1234363; wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 24/12, opub. LEX nr 1125573; wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1467/07, opub. w LEX nr 516058. To zaś oznacza, że działka nr [...] w miejscowości R., stanowiąca własność Gminy [...] i przeznaczona na dojazd do kilkunastu działek bez ograniczeń co do osób korzystających z tego przejazdu i dostępna do przejazdu dla każdej osoby, bez konieczności uzyskiwania każdorazowo zgody jej właściciela (Gminy [...]) – stanowi miejsce publiczne. Tym samym trafnie organy administracji uznały, że w tej sprawie skarżąca winna dokonać zgłoszenia co do budowy ogrodzenia od strony działki nr [...] i takiego zgłoszenia skarżąca rzeczywiście dokonała. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Jak wynika z akt sprawy, do zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony miejsca publicznego skarżąca dołączyła oświadczenie o posiadanym tytule prawnym do terenu inwestycji oraz mapę zasadniczą z granicami działki nr [...]. W związku z tym zasadnie organ I instancji wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia zgłoszenia o naniesienie usytuowania ogrodzenia na mapie zasadniczej oraz podania ilości i szerokości furtek i brak oraz sposobu i kierunku ich otwierania. Samo podanie w zgłoszeniu o budowie ogrodzenia w granicy z działką gminna nr [...] było niewystarczające. Należało zaznaczyć przebieg planowanego ogrodzenia na mapie. Jak najbardziej trafnym było wezwanie zgłaszającej do podania szerokości bram i furtek, sposobu i kierunku ich otwierania. Te bowiem okoliczności są wyraźnie uregulowane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), a nie zostały one opisane w zgłoszeniu. Nie mógł więc Starosta [...] uznać zgłoszenia budowy ogrodzenia za zgodne z obowiązującymi przepisami nie wiedząc, czy zamiar zgłaszającej tych przepisów nie narusza. Zgodnie z § 43 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie szerokość bramy powinna wynosić w świetle co najmniej 2,4 m, a w przypadku zastosowania furtki jej szerokość powinna być nie mniejsza niż 0,9 m, a na drodze pożarowej szerokości te regulują przepisy odrębne dotyczące ochrony przeciwpożarowej. Także sposób otwierania bram i furtek określają przepisy - § 42 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowi, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Wątpliwości Sadu budzi natomiast nałożenie w tej sprawie na zgłaszającą obowiązku przedłożenia uzgodnienia lokalizacji ogrodzenia z zarządcą drogi na działce nr [...]. Nałożenie obowiązku dołączenia do zgłoszenia uzgodnienia, opinii lub innego stanowiska wymaga podania podstawy prawnej, z której taki obowiązek wynika. Skoro działka nr [...] stanowi drogę wewnętrzną, to tym samym taką podstawą prawną nie mógł być art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z tym przepisem obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni w określonej odległości, przy czym przepis ten nie wymienia dróg wewnętrznych. Także art. 38-39 ustawy o drogach publicznych nakazujący uzyskanie zgodny zarządcy drogi w razie realizacji robót budowlanych w pasie drogowym - nie znajdują w tej sprawie zastosowania, skoro ze zgłoszenia wynika, że żadne pracy budowlane zgłaszająca nie miały być realizowane na drodze wewnętrznej ani a pasie tej drogi wewnętrznej. Odrębną kwestią pozostaje dopuszczalność wniesienia kilku sprzeciwów w tej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że sprzeciw z dnia 24 kwietnia 2013 r. został wniesiony w terminie. Natomiast sprzeciw z dnia 29 lipca 2013 r. został wniesiony po upływie 30-dniowego terminu liczonego od daty 26 marca 2013 r. Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Sąd w tym składzie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1439/10, opub. w Lex nr 1132080. Nie ulega bowiem wątpliwości i okoliczność ta nie jest kwestionowana w orzecznictwie, że termin o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem materialnym i stanowi okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Skoro tak, to upływ tego terminu powoduje definitywne przyznanie prawa lub nałożenie obowiązku i jako termin prawa materialnego nie może on być przedłużany ani skracany, nie może być zawieszane postępowanie, które przerwałoby bieg tego terminu. Skoro tak, to po upływie tego terminu stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, a skoro nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego, to postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe. Wniesienie odwołania od decyzji zawierającej sprzeciw uruchamia tryb odwoławczy uregulowany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym niemniej nie wszystkie przepisy K.p.a. stosuje się wówczas wprost. Odpowiednie zastosowanie ma art. 138 K.p.a., a ta "odpowiedniość" wynika ze specyfiki instytucji zgłoszenia, polegającej na tym, że ustawodawca w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wprowadził ograniczenie czasowe do wniesienia sprzeciwu przez organ budowlany. Skoro w tej sprawie skarżąca dokonała zgłoszenia w dniu 26 marca 2013 r. i sprzeciw został wniesiony w dniu 24 kwietnia 2013 r., to rozpoznając w dniu 13 czerwca 2013 r. odwołanie od sprzeciwu, Wojewoda winien dokonać rozstrzygnięcia w oparciu o następujące możliwości: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdza że nie narusza ona prawa; 2) uchyla zaskarżoną decyzję (zawierającą sprzeciw) i umarza postępowanie w sprawie w przypadku, gdy dojdzie do przekonania, że decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa i upłynął już termin ustawowy do kolejnego wniesienia sprzeciwu; 3) umarza postępowanie odwoławcze, gdy tylko to postępowanie (odwoławcze) nie może być prowadzone (np. odwołanie nie pochodzi od strony). W tej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia 13 czerwca 2013 r. orzekł na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. o uchyleniu sprzeciwu organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a następnie Starosta [...] wniósł kolejny sprzeciw decyzją z dnia 29 lipca 2013 r. Sąd w tym składzie podziela stanowisko, że organ odwoławczy tylko wówczas może skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 138 § 2 K.p.a., gdyby po wydaniu takiej decyzji nie upłynąłby 30-dniowy termin na ewentualne wniesienie kolejnego sprzeciwu przez organ administracji, przy czym termin ten należałoby liczyć od daty dokonania zgłoszenia, a nie od innej daty, np. zwrotu akt sprawy organowi I instancji. Jeżeli jednak taki termin już upłynął (co z w tej sprawie miało miejsce), to organ odwoławczy, ze względu na to, iż w dniu wydawania decyzji z daty 13 czerwca 2013 r. i 25 września 2013 r. (a więc po upływie 30-dniowego terminu), mógł albo orzec o utrzymaniu decyzji organu I instancji w razie uznania, że sprzeciw był uzasadniony, albo w razie stwierdzenia, że sprzeciw nie był uzasadniony – uchylić decyzję organu I instancji. Po uchyleniu takiej decyzji organ I instancji winien jedynie umorzyć postępowanie administracyjne, ponieważ minął już termin do wniesienia sprzeciwu. Nie można pominąć, że wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania sprzeciwu. Wprawdzie decyzja o sprzeciwie podlega kontroli instancyjnej przez organ odwoławczy a także kontroli sądowej, nie ma to jednak żadnego wpływu na bieg ustawowego terminu do jej wydania (tak także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 307/08). Przedstawione wyżej naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością wydania wyroku o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji w związku z art. 145 § ust. 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. To zaś oznacza, że w tej sprawie Sąd uchylił zarówno decyzję Wojewody [...] z dnia 25 września 2013 r. znak: [...], jak i poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z dnia 29 lipca 2013 r. znak: [...] oraz – stosownie do art. 135 P.p.s.a. pozwalającemu Sądowi na stosowanie środków celem usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – także decyzję Wojewody [...] z dnia 13 czerwca 2013 r. znak: [...]. Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w skardze należy podnieść, że niewątpliwie rację ma skarżąca wskazując na brak pełnej zgodności z prezentowaniu poglądu w tej sprawie przez Starostę [...]. Działka nr [...] stanowi własność Gminy [...] i można wobec tej działki używać pojęcia "własność gminna" jako synonimu własności komunalnej. Poglądy zawarte w decyzjach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mogły nie zostać uwzględnione przez Starostę [...]. Decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie stanowią i nie kształtują w tej sprawie stanu prawnego. Jest to pogląd jednego z organów dotyczący rozumienia – przez ten organ (czyli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) pojęcia "innego miejsca publicznego" w stosunku do drogi wewnętrznej. Okoliczność, że droga wewnętrzna nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych nie przesądza braku zaliczenia drogi wewnętrznej do kategorii "innego miejsca publicznego". Ta kwestia została już szerzej zaprezentowana w uzasadnieniu tego wyroku. Rację ma skarżąca wskazując na upływ terminu do wniesienia sprzeciwu i ten zarzut Sąd w całości podziela. Natomiast w aktach sprawy nie ma wniosku skarżącej o wyłączenie pracownika organu I instancji od załatwienia sprawy i stąd tak sformułowany zarzut nie może obciążać organy administracji. Argumenty dotyczące braku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru, poszerzania działki gminnej oraz parametrów technicznych drogi zlokalizowanej na działce nr [...] także nie mają w tej sprawie istotniejszego znaczenia. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpoznając odwołanie skarżącej z daty 7 maja 2013 r. organ odwoławczy winien wydać decyzję kierując się wskazówkami i poglądem zawartym w uzasadnieniu tego wyroku. O wstrzymaniu wykonywania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło