I SA/Gd 865/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-03-04
Skład orzekający: Alicja Stępień, Ewa Kwarcińska, Joanna Zdzienicka – Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej, udostępniane licencjonowanym przewoźnikom kolejowym na podstawie umów cywilnoprawnych, podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli zarządca infrastruktury nie posiada formalnej autoryzacji bezpieczeństwa wydanej przez Prezesa UTK?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z podatku od nieruchomości budowli kolejowych (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.) przysługuje, gdy zarządca infrastruktury jest "gotowy" do jej udostępnienia, a niekoniecznie musi ją faktycznie udostępniać w ściśle określonym trybie ustawy o transporcie kolejowym. Status zarządcy może wynikać również z posiadania tytułu prawnego do infrastruktury i podejmowania działań pod nadzorem autoryzowanego zarządcy, nawet bez posiadania formalnej autoryzacji bezpieczeństwa.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2011, twierdząc, że linie kablowe stanowiące budowlę, które udostępnia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, powinny być zwolnione z podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ spółka nie była formalnie zarządcą infrastruktury kolejowej (brak autoryzacji bezpieczeństwa) i nie udostępniała jej w trybie określonym ustawą o transporcie kolejowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania i orzekł o niemożności wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi T.K Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2013 r. sygn. akt [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r., 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję P.M. z dnia 17 sierpnia 2012 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 717zł (siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 17 stycznia 2012 r. Spółka A Sp. z o.o. z siedzibą
w W. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości
za lata 2007-2011 w kwocie 5.470 zł za każdy rok podatkowy z tytułu nieprawidłowego opodatkowania budowli. Spółka złożyła korektę deklaracji, w tym kopie indywidualnych interpretacji prawa podatkowego, umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, certyfikaty itp. Wyjaśniając przyczyny złożenia korekty deklaracji Spółka wskazała,
że jest zarządcą infrastruktury kolejowej, obejmującej sieć kabli wraz z urządzeniami telekomunikacyjnymi, która służy i jest udostępniana w formie umów podmiotom, które prowadzą i zarządzają ruchem pociągów (B S.A.), jak również licencjonowanym przewoźnikom kolejowym (np. C S.A., D Sp. z o.o., E S.A. oraz F Sp. z o.o.). Udostępnianie następuje na podstawie umów zawartych z tymi podmiotami, w tym umów ramowych oraz umów szczegółowych regulujących świadczenie usług związanych z prowadzeniem ruchu pociągów, jak i ogólnych usług telekomunikacyjnych (telefonicznych i internetowych). Część infrastruktury kablowej udostępniana jest także na podstawie umów innym podmiotom. Zdaniem Spółki całość infrastruktury kablowej wykorzystywanej do świadczenia usług na rzecz licencjonowanych przewoźników kolejowych lub podmiotów, które prowadzą działalność w zakresie ruchu pociągów podlegała w 2008 r. zwolnieniu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.).
Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r. wszczął
z urzędu postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2008 należnego od podatnika A sp. z o.o.
w W. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Spółka dokonała korekty deklaracji wskazując, że na terenie właściwości organu podatkowego - Prezydenta Miasta - ułożony jest kabel stanowiący budowlę o wartości 106.779 zł. Wartość ta została przyjęta przez organ podatkowy i nie była kwestionowana przez stronę. Składały się na nią kabel światłowodowy o numerze inwentaryzacyjnym [...] o wartości 62.052,53 zł oraz kabel o numerze [...] o wartości 44.726,72 zł. W związku z powyższym wysokość zobowiązania określono na 2.136 zł stanowiącą 2% z kwoty 106.779 zł.
We wniosku Spółka wskazała, że dokonała wpłaty podatku kierujący się wartością budowli wskazaną we wniosku z dnia 17 stycznia 2012 r. Składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku stanęła jednak na stanowisku, że ze zwolnienia korzysta cała budowla znajdująca się na terenie G., a kwota nadpłaty stanowi cały wpłacony podatek.
W związku ze złożonym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, Prezydent Miasta w decyzji z dnia 17 sierpnia 2012 r. dokonał określenia wysokości zobowiązana z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2008 w kwocie 2.136 stanowiącej 2% wartości zadeklarowanej przez podatnika wartości budowli, tj. 106.779 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 6 maja 2013 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że istotą problemu w niniejszej sprawie jest
czy przedmiotowa budowla jest objęta zwolnieniem podatkowym. Kolegium wyjaśniło, że począwszy od dnia 1 stycznia 2007 r. zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości: budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli:
a) zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym lub
b) są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego
przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza
tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub
c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1.435 mm.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) infrastrukturę kolejową stanowią linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury.
W niniejszej sprawie zarówno organ, jak i podatnik zgodnie przyznają, że linie kablowe stanowiące przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie są infrastrukturą kolejową będącą "innymi budowlami" przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób.
Warunkiem zwolnienia podatkowego jest obowiązek udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie kolejowym udostępnienie infrastruktury polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu
na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1). Zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, o którym mowa w art. 32, zwanym dalej "regulaminem", z zachowaniem zasady równego ich traktowania (ust. 2).
Zdaniem SKO powyższe pozwala na przyjęcie, że budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej oraz zajęte pod nie grunty są zwolnione od podatku
od nieruchomości w każdym przypadku istnienia umowy między zarządcą
a przewoźnikiem, bowiem na podstawie takiej umowy zarządca infrastruktury kolejowej jest obowiązany do jej udostępnienia przewoźnikowi. Tym samym zwolnienie
w odniesieniu do części infrastruktury kolejowej nieobjętej umową nie może być stosowane, chyba że spełnione zostaną pozostałe warunki zwolnienia, tj. budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej oraz zajęte pod nie grunty przeznaczone są wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1435 mm, co w niniejszej sprawie nie ma jednak miejsca.
Zgodnie z obowiązującym w roku 2008 art. 29 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z przydzielonych
i wyznaczonych w rozkładzie jazdy pociągów tras pociągów po zawarciu odpowiedniej umowy z zarządcą. Z chwilą jej zawarcia powstaje po stronie licencjonowanego przewoźnika żądanie udostępnienia infrastruktury kolejowej. Oznacza to, że zarządca obligatoryjnie musi tę infrastrukturę udostępnić. A contrario, skoro nie ma stosownego wniosku o udostępnienie infrastruktury kolejowej, to nie ma obowiązku
jej udostępnienia. Następstwem braku wniosku jest niepodpisanie stosownej umowy,
a tym samym brak żądania po stronie licencjonowanego przewoźnika udostępnienia infrastruktury.
W ocenie Kolegium brzmienie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. uzależnia stosowanie zwolnienia podatkowego od warunku "obowiązku udostępniania infrastruktury kolejowej". Ustawodawca podatkowy stwierdza bowiem, że może być ono stosowane, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany". Zestawiając ze sobą regulacje ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o transporcie kolejowym, nie można, zdaniem organu odwoławczego, stosować zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w przypadku "bycia gotowym" do udostępniania infrastruktury kolejowej. Musi istnieć "obowiązek udostępniania", a nie sama potencjalna tego możliwość.
W niniejszej sprawie umowy, jakimi posługuje się podatnik, to cywilnoprawne umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Sprowadzają się one do tego,
że podatnik udostępnienia do korzystania posiadaną przez siebie infrastrukturę przewoźnikom.
Podatnik udostępnia zatem swoją infrastrukturę licencjonowanym przewoźnikom, jednakże dokonuje tego poza regulacjami ustawy o transporcie kolejowym. Jest to o tyle istotne, że umowy dotyczą wyłącznie udostępnienia infrastruktury, podczas gdy wymagane jest jeszcze przydzielenie trasy pociągu, której udostępnienie towarzyszy.
Pojęcie udostępniania określa ustawa o transporcie kolejowym wskazując,
że polega ono na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej
(art. 29 ust. 1). Zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej
na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, o którym mowa w art. 32, zwanym "regulaminem",
z zachowaniem zasady równego ich traktowania (art. 29 ust. 3).
W ocenie Kolegium, aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego zarządca infrastruktury musi ją udostępniać, przez co rozumieć należy przydzielenie trasy
oraz umożliwienie skorzystania z niezbędnej do tego infrastruktury. Udostępnieniem infrastruktury kolejowej jest w istocie rzeczy przydział przewoźnikowi trasy pociągu
na liniach kolejowych. Z kolei umożliwienie skorzystania z niezbędnej do tego infrastruktury wiąże się nierozerwalnie z przydzieleniem trasy.
Organ wywodzi, że wykładnia literalna wskazanych przepisów uprawnia wniosek, że ustawodawca tak skonstruował zwolnienie podatkowe poprzez użycie pojęcia "udostępnienia" określonego w ustawie o transporcie kolejowy, że korzystać może z niego zarządca infrastruktury przydzielający trasy pociągu przy jednoczesnym umożliwieniu skorzystania z niezbędnej infrastruktury. Podatnik może udostępniać swoją infrastrukturę, co więcej czyni to, tyle że nie odbywa się to na zasadzie wniosku, o którym mowa w art. 29 ustawy o transporcie kolejowym, nie opiera się na regulaminie i nie towarzyszy mu jednoczesny przydział trasy. Tymczasem ustawodawca wymaga, aby wszystkie te elementy zostały spełnione. Zdaniem SKO struktura i funkcjonowanie spółek wchodzących w skład grupy G nie jest dostosowana do przepisów podatkowych, które nie mogą podlegać takiej wykładni, aby dało się je "naciągnąć"
do potrzeb konkretnego podatnika.
Odnośnie kwestii czy podatnik jest zarządcą infrastruktury Kolegium wskazało, że z art. 7 u.p.o.l. wynika, że zwolnienie, o którym w mowa w punkcie 1 ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Jego aspekt przedmiotowy wynika z tego, iż dotyczy
ono przedmiotów opodatkowania należących do kategorii infrastruktury kolejowej, natomiast aspekt podmiotowy objawia się w tym, iż podmiotem świadczącym usługi poprzez te obiekty musi być zarządca tej infrastruktury.
Dla prawidłowego zastosowania wskazanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l., konieczne jest ustalenia, czy podmiot zamierzający korzystać ze zwolnienia podatkowego jest - po pierwsze zarządcą infrastruktury kolejowej, a po drugie - czy jest obowiązany do udostępniania jej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.
Zarządca to podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie; funkcje zarządcy infrastruktury kolejowej lub jej części mogą wykonywać różne podmioty (art. 4 pkt 7 u.t.k.).
W ocenie Kolegium nie można przyjąć, że Spółka jest zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu u.p.o.l. i ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 18
ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym dokumentem uprawniającym zarządcę
do zarządzania infrastrukturą kolejową jest autoryzacja bezpieczeństwa (pkt 1); zarządców do zarządzania infrastrukturą kolejową, o której mowa w ust. 2, przewoźników kolejowych do wykonywania przewozów, o których mowa w ust. 3,
i użytkowników bocznic kolejowych do eksploatacji tych bocznic, jest świadectwo bezpieczeństwa (pkt 3). Autoryzację bezpieczeństwa wydaje Prezes UTK dla zarządcy mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Spółka nie dysponowała autoryzacją bezpieczeństwa w okresie po 2007 roku, nie jest także objęty wyjątkiem o którym mowa w art. 18 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym, nie mający w niniejszej sprawie zastosowania. Posiadane przez nią świadectwo bezpieczeństwa nr 021/Z/04 wygasło z dniem 28 lutego 2005 r. SKO zwróciło uwagę, że bycie zarządcą infrastruktury nie jest jedynie stanem faktycznym, który organ podatkowy ustala na podstawie dostępnych dowodów. Stan ten musi znaleźć potwierdzenie w określonym dokumencie wydawanym przez kompetentny organ. W ocenie Kolegium nie można uznać za zarządcę infrastruktury kolejowej podmiotu, który nie ma autoryzacji bezpieczeństwa. Równałoby się to z uznaniem
za zarządcę infrastruktury podmiotu, który nie ma potwierdzonych praw do zarządzania infrastrukturą.
Oceny tej, zdaniem SKO, nie zmienia pismo Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 11 sierpnia 2011 r., gdzie stwierdza się wprost, że podatnik nie ma wskazanej autoryzacji oraz nie ma takiego obowiązku gdyż działa jako podwykonawca B S.A. które jest autoryzowanym zarządcą.
W ocenie Kolegium ze zwolnienia podatkowego skorzystać może jedynie "pełnoprawny" zarządca infrastruktury kolejowej, a więc taki podmiot, który posiada formalnie potwierdzone, wymagane prawem uprawnienia do zarządzania infrastrukturą. Takim podmiotem jest B S.A. Nie jest nim podmiot, który "korzysta" z uprawnień zarządcy bo działa przy nim niejako pomocniczo. Oceny tej
nie zmienia twierdzenie podatnika mówiące, że jest on zarządcą ex lege w związku
z majątkiem jakim zarządza oraz w związku z czynnościami, jakie wykonuje
w odniesieniu do tego majątku. Spółka faktycznie pełni rolę zarządcy swojego majątku stanowiącego infrastrukturę kolejową, jednak jest to niewystarczające dla uznania
go za zarządcę, o jakim mowa w ustawie o transporcie kolejowym, którego status jest potwierdzony formalnym aktem prawnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 120 w zw. z art. 121 ust. 1 w zw. z art, 122 oraz art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że Spółka nie jest zarządcą infrastruktury kolejowej, w związku z czym budowle będące przedmiotem wniosku o nadpłatę nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Zarzucono ponadto naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt. 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji, w szczególności nieustosunkowanie się do powoływanych przez Spółkę argumentów, w szczególności do wskazanych konkretnych przepisów ustawy o transporcie kolejowym, które miały decydujące znaczenie w sprawie oraz nieustosunkowanie się do całości przedstawionego materiału dowodowego, przez co decyzja nie spełnia wymogów formalnych. Zdaniem Spółki zaskarżone rozstrzygnięcie narusza ponadto przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a) u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że budowle zarządzane przez podatnika nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zarzucono ponadto naruszenie przepisu art. 29 ustawy o transporcie kolejowym oraz załącznika do tej ustawy, w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., poprzez jego nieprawidłową wykładnię i błędne przyjęcie, że na Spółce nie ciąży obowiązek udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, a co za tym idzie budowle zarządzane przez Spółkę wchodzące w skład infrastruktury kolejowej nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Końcowo zarzucono naruszenie przepisu art. 4 pkt 7) ustawy o transporcie kolejowym i błędne przyjęcie, że Spółka nie jest zarządcą infrastruktury kolejowej, a co za tym idzie przedmiotowe budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej nie korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie tak organ, jak i podatnik zgodnie przyznają, że linie kolejowe stanowiące przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie są infrastrukturą kolejową będącą "innymi budowlami" przeznaczonymi do zarządzania obsługą przewozu osób.
Istota sporu w sprawie dotyczy interpretacji warunku zwolnienia podatkowego określonego w art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym jako obowiązek udostępnienia licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd, że w art. 7 ust. 1 pkt. 1
lit. a) u.p.o.l. mowa jest o zwolnieniu od podatku budowli wchodzących w skład infrastruktury kolejowej oraz zajętych pod nie gruntów, jeżeli zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Sformułowanie "zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania" należy rozumieć w ten sposób, że zarządca ma obowiązek jedynie pozostawania w gotowości do udostępniania budowli w każdym czasie licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Zwolnione od podatku na podstawie omawianego przepisu są te budowle, których zarządca ma obowiązek ich udostępnienia, jeśli zwróci się o to właściwy podmiot. Czym innym jest być zobowiązanym do udostępniania budowli, a czym jest udostępniać budowle. W omawianym przepisie nie użyto sformułowania "zarządca infrastruktury, który ją udostępnia" (tak wyrok NSA z 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt
II FSK 2014/10, wyrok NSA z 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 260/09). Z kolei
art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym stanowi, iż udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej,
z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis ten zatem definiuje pojęcie "udostępnianie infrastruktury". Z kolei zgodnie z ust. 2 tego artykułu, zarządca jest obowiązany
do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, o którym mowa w art. 32, zwanym dalej "regulaminem", z zachowaniem zasady równego ich traktowania. Przytoczony przepis określa zasady przydzielania tras pociągów i korzystania z tych tras. Każdy z tych przepisów normuje kwestie związane z realizacją obowiązku udostępniania infrastruktury kolejowej, czyli dotyczy czynności nie objętych normą
art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.p.o.l., który jak już to wykazano, stanowi o gotowości
do świadczenia usługi udostępniania infrastruktury, a nie do jej świadczenia. Brak zatem podstaw do ustalenia treści art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.p.o.l. w oparciu o regulacje zawarte w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie kolejowym. Przepis art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.p.o.l. odsyła do ustawy o transporcie kolejowym, tylko w ściśle wskazanym
w tym przepisie zakresie, tj. do przyjęcia znaczenia określenia "budowle wchodzące
w skład infrastruktury kolejowej" takiego jakie zostało nadane w ustawie o transporcie kolejowym. (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 roku II FSK 260/10, także wyrok j.w. sygn. akt II FSK 2014/10 z glosą aprobującą B. Brzezińskiego, K. Lasińskieo – Suleckiego, W. Morawskiego – POP 2013/2/122-126).
Powołany art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym stanowi,
że udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania
z niezbędnej infrastruktury kolejowej, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis ten zatem definiuje pojęcie "udostępnianie infrastruktury". Z kolei zgodnie z ust. 2 tego artykułu, również przywołanym przez Sąd, zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów
przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, o którym mowa w art. 32, zwanym dalej "regulaminem", z zachowaniem zasady równego ich traktowania. Przytoczony przepis określa zasady przydzielania tras pociągów i korzystania z tych tras.
Każdy z tych przepisów normuje kwestie związane z realizacją obowiązku udostępniania infrastruktury kolejowej, czyli dotyczy czynności nie objętych normą
art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.p.o.l., który stanowi o gotowości do świadczenia usługi udostępniania infrastruktury, a nie do jej świadczenia. Organ wadliwie ustalił treść art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a) u.p.o.l. w oparciu o regulacje zawarte w art. 29 ust. 1 i 2 ustawy
o transporcie kolejowym.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że brak podstaw do uznania, że obowiązek udostępnienia należy utożsamiać z trybem wniosków składanych zgodnie
z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, z zachowaniem zasady równego ich traktowania. Obowiązek udostępnienia warunkujący możliwość opodatkowania na zasadach określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. może wynikać z umów zawartych w trybie przetargowym.
Zgodnie z art. 5 ustawy o transporcie kolejowym zarządzanie infrastrukturą kolejowa polega na budowie i utrzymaniu infrastruktury, jak również prowadzenie ruchu pociągów i utrzymywaniu infrastruktury w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego. Zawieranie umów z podmiotami zewnętrznymi dotyczących infrastruktury kolejowej zapewniającej bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego skutkuje obowiązkiem tych podmiotów udostępniania infrastruktury będącej przedmiotem umowy. W ocenie Sądu podatnik jest zarządcą infrastruktury kolejowej stanowiącej kabel światłowodowy ułożony wzdłuż linii kolejowej. Powyższe zostało potwierdzone stanowiskiem Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 11 sierpnia 2011 r. oraz świadectwem bezpieczeństwa nr 021/Z/04. Podatnik prawidłowo wywodzi, że brak autoryzacji za okres od 2007 do 2011 roku nie uzasadnia, że nie posiadał statusu zarządcy skoro spełniał obowiązki prawne jako podmiot mający tytuł prawny
do infrastruktury i podejmował działania podwykonawcy pod nadzorem B S.A. będącego autoryzowanym zarządcą infrastruktury. Sąd stwierdza, że stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 149/12 powoływanym przez strony oraz w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 368/13 zostało wyrażone w odniesieniu do odmiennego stanu faktycznego dotyczącego infrastruktury kolejowej o innym charakterze.
W niniejszej sprawie przedmiotem opodatkowania jest urządzenie specjalistyczne służące zapewnieniu bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Definicja podmiotu zarządcy musi uwzględniać realia gospodarcze związane
z ukształtowaniem transportu kolejowego powierzonego różnym przewoźnikom korzystającym na podstawie umów cywilnoprawnych z nowoczesnych rozwiązań technologicznych wspierających bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Strona zasadnie powołuje art. 3 lit. b Dyrektywy 2004/49/WE, zgodnie z którym zarządcą infrastruktury jest każdy podmiot lub przedsiębiorstwo odpowiedzialne za tworzenie i utrzymywanie infrastruktury kolejowej lub jej części, w tym również systemów nadzoru
i bezpieczeństwa infrastruktury.
Z wyżej przedstawionych względów Sąd rozpoznający sprawę nie podzielił poglądu wyrażonego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w wyroku
z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 443/12, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 332/13
i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 644/12.
Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.
Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę uwzględnił. O kosztach orzeczono
na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło