IV SA/Po 1005/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-03-06
Skład orzekający: Anna Jarosz, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest zmiana ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 Kpa, jeśli zmiana dotyczy istotnych elementów inwestycji (rozszerzenie terenu, zmiana wysokości turbin) i nie ma zgody wszystkich stron postępowania?Ratio decidendi
Zmiana ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 155 Kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy nie dotyczy ona istotnych elementów inwestycji i istnieje zgoda wszystkich stron postępowania. W przypadku istotnych zmian, takich jak rozszerzenie terenu inwestycji czy zmiana wysokości turbin, nie można stosować art. 155 Kpa, a konieczne jest przeprowadzenie nowego postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak zgody wszystkich stron na zmianę decyzji stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja Wójta dotyczyła zmiany decyzji o warunkach zabudowy dla budowy zespołu turbin wiatrowych, w tym rozszerzenia terenu inwestycji i zmiany wysokości turbin. Odwołania od decyzji Wójta złożyli sąsiedzi, podnosząc zarzuty dotyczące szkodliwości inwestycji dla zdrowia i obniżenia wartości nieruchomości. SKO uchyliło decyzję Wójta, wskazując na brak zgody wszystkich stron na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant Ref. staż. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. B. PPH "[...]" w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2013 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego [...] [...] – Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "[...]" w [...] kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. S. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "B." S. B. (zwany dalej: skarżący, inwestor) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (zwanego dalej: Kolegium, SKO) z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Decyzją tą SKO uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] (zwany dalej: Wójt) z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Wójt, na podstawie art. 104 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej dalej: Kpa), art. 4 ust. 2, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm., zwana dalej: ustawa planistyczna) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588), po rozpatrzeniu wniosku S. B. z dnia [...] października 2012 r. (uzupełnionego dnia [...] października 2012 r. i zmienionego w dniu [...] kwietnia 2013 r.) dotyczącego zmiany decyzji o warunkach zabudowy znak [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., zmienionej decyzją znak [...] z dnia [...] listopada 2011 r. wydanej dla realizacji inwestycji pod nazwą; "budowa zespołu trzech turbin wiatrowych o mocy 2 MW każda oraz przyłącza elektroenergetycznego na terenie położonym w miejscowości [...], gm. [...], oznaczonym w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] (obręb [...])" w zakresie zmiany terenu objętego inwestycją i wysokości turbin (zwana dalej: decyzją o warunkach zabudowy) - wydał decyzję zmieniająca decyzję o warunkach zabudowy w następujący sposób:
1. we wszystkich miejscach tekstu decyzji o warunkach zabudowy zmienia się zapis z brzmienia: "budowa zespołu trzech turbin wiatrowych o mocy 2 MW każda oraz przyłącza elektroenergetycznego na terenie położonym w miejscowości [...], gm. [...] oznaczonym w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] (obręb [...])" na zapis w brzmieniu: "budowa zespołu trzech turbin wiatrowych o mocy 2 MW każda oraz przyłącza elektroenergetycznego na terenie położonym w miejscowości [...], gm. [...] oznaczonym w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...], gmina [...])".
2. W pkt I.3. rozstrzygnięcia skreśla się zapis w brzmieniu: "W ramach inwestycji zostanie wykonane ogrodzenie każdej z działek objętych inwestycją".
3. Zmienia się zapis w pkt I.4 tiret drugi w brzmieniu: "wysokość każdej z turbin - około [...] m" na zapis w brzmieniu: "wysokość każdej z turbin - około [...] m do osi wirnika turbiny; wysokość całkowita każdej z turbin - do [...] m".
4. Uchyla się załączniki do decyzji o warunkach zabudowy :
▪ Załącznik graficzny Nr 1,
▪ Załącznik graficzny Nr 2 - część graficzna analizy i wyników analizy architektoniczno-urbanistycznej,
▪ Załącznik Nr 3 - część opisowa analizy i wyników analizy architektoniczno-urbanistycznej,
i na ich miejsce wprowadza się załączniki z dnia [...] czerwca 2013 r. do niniejszej decyzji;
▪ Załącznik graficzny Nr 1
a) mapa w skali 1:1000 - dołączona do egzemplarzy decyzji egz. [...], [...], [...];
b) mapa w skali 1:4000 na arkuszu A-3 - dołączona do egzemplarzy decyzji od egz[...]. do egz[...]..
▪ Załącznik graficzny Nr [...] i [...] - część graficzna analizy i wyników analizy architektoniczno-urbanistycznej
a) dwie mapy w skali 1:1000- dołączone do egzemplarzy decyzji egz. [...] [...], [...];
b) jedna mapa w skali 1:4000 na arkuszu A-3 - dołączona do egzemplarzy decyzji od egz[...]. do egz[...].
▪ Załącznik Nr 3 - część opisowa analizy i wyników analizy architektoniczno-urbanistycznej dołączona do egzemplarzy decyzji od egz[...]. do egz[...]..
5. W punkcie II.2. rozstrzygnięcia decyzji o warunkach zabudowy dopisuje się podpunkty 6) i 7) o następującej treści:
"6) Teren objęty inwestycją sąsiaduje z rowem melioracyjnym "[...]". W zakresie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych uzgodnienia należy dokonać z Gminną Spółką Wodną w [...] zrzeszonej w Związku Spółek Wodnych w [...], gdyż zgodnie z art. 14 ust. 4 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2012 r. poz. 145) gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, wykonuje właściwy miejscowo starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej lub odpowiednio organy oraz jednostki, którym to mienie zostało powierzone;
7) Inwestor przed uzyskaniem pozwolenia na budowę nie jest zobowiązany do uzyskania decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej i leśnej".
Pozostałe ustalenia decyzji o warunkach zabudowy pozostają bez zmian.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] października 2012 r. do Wójta wpłynął wniosek o zmianę decyzji o warunkach zabudowy i dotyczył zmiany działek, których dotyczyć na inwestycja, a także zmiany wysokości całkowitej turbin. Dnia [...] października 2012 r. Wnioskodawca uzupełnił swój wniosek wnosząc dodatkowo o usunięcie zapisów dotyczących wykonania ogrodzenia terenu działek. Dnia [...] października 2012 r. wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w zakresie dostarczenia adekwatnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolejno postępowanie zawieszono i podjęto w zw. z przedłożeniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia [...] stycznia 2013 r. znak: [...]. Organ wskazał, iż dokonując analizy, o której mowa w art. 53 ust. 3 ustawy planistycznej, stwierdził, że obecnie teren ten nie jest objęty żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak również nie przystąpiono do jego sporządzania.
Odwołując się do art. 155 Kpa stwierdzono, że słuszny interes strony przemawia za zmianą decyzji, i że wnioskowana zmiana jest zgodna z przepisami odrębnymi. W dniu [...] kwietnia 2013 r. Wnioskodawca zmienił wniosek wykluczając działkę nr [...] obręb [...] (gmina [...]) z obszaru objętego inwestycją - ze względu na to, że działka ta znajduje się w graniach obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwała nr VII/49/2011 Rady Gminy [...] z dnia 29 czerwca 2011 r., gdzie przeznaczenie terenu to teren rolniczy z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej. Po tej zmianie przygotowano nowy projekt decyzji. Organ wskazał, że ze względu na rozszerzenie inwestycji o działki nr [...] i [...] (obręb [...], gmina [...]), zgodnie z art. 53. ust. 4 pkt 6 ustawy planistycznej projekt decyzji przesłano celem uzgodnienia do Marszałka Województwa [...], do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] (zwanego dalej: Zarząd MiUW), Inspektorat w [...] oraz do Starosty [...]. Pismem z dnia 11 kwietnia 2013.r. zawiadomiono strony postępowania o jego wszczęciu oraz o przysługujących stronom uprawnieniach, załączając projekt decyzji. Dnia 24 kwietnia 2013 r. do organu wpłynęło pismo Zarządu MiUW, oddział w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 23 kwietnia 2013 r. uzgadniające inwestycję bez uwag ze względu na brak urządzeń melioracji wodnych oraz wskazujące, że z uwagi na fakt, iż inwestycja sąsiaduje z rowem melioracyjnym "E3" należy dokonać uzgodnienia z Gminną Spółką Wodną w [...]ie zrzeszonej w Związku Spółek Wodnych w [...]. Dnia [...] kwietnia 2013 r. do organu wpłynęło postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. uzgadniające pozytywnie wyżej wymienioną inwestycję z uwagą, iż "inwestor przed uzyskaniem pozwolenia na budowę nie jest zobowiązany do uzyskania decyzji o wyłączeniu z produkcji rolnej i leśnej". Organ wskazał, iż projekt decyzji zmieniono stosownie do treści ww. pisma WZMiUW i postanowienia Starosty [...]. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania dowodowego. W dniach [...] maja 2013 r. i [...] maja 2013 r. do organu wpłynęły pisma: P. H., T. P. oraz S. i T. J. informujące, iż nie wyrażają oni zgody na lokalizację przedmiotowej inwestycji. Powołując się na orzecznictwo sądowe organ argumentował, odnosząc się do ww. pism, iż ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy nie może być oceniana tak szeroko, jak w kolejnym postępowaniu inwestycyjnym, tj. pozwoleniu na budowę. "Brak zgody" na inwestycję wyrażony w pismach P. H., T. P. i Państwa J. nie przesądza o możliwości określenia przez Wójta warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji - poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Odwołania od powyższej decyzji o tożsamej treści złożyli R. i E. O., M. T., A. R., W. M. i J. O.. Odwołujący się wskazali, iż są mieszkańcami miejscowości [...] [...] Pierwsza (miejscowość ta graniczy z miejscowością [...]), a zespołu trzech turbin wiatrowych, których dotyczy zaskarżona decyzja na zostać zlokalizowany w odległości kilkuset metrów od ich nieruchomości. Zdaniem ww. budowa turbin wiatrowych w tak niebezpiecznie bliskiej odległości od domostw ludzkich jest szkodliwa dla zdrowia człowieka, co potwierdzają wyniki badań i opracowania niezależnych ekspertów z całego świata. Zasygnalizowano także, iż powstanie turbin wiatrowych niewątpliwie wpłynie na obniżenie wartości nieruchomości należących do odwołujących się oraz innych sąsiednich nieruchomości. Odwołujący się poinformowali, że dnia [...] czerwca 2013 r. zebrano ponad [...] podpisów na liście osób przeciwnych budowie zespołu trzech turbin wiatrowych planowanych na terenie miejscowości [...], przekazanej do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wraz odwołaniem P. H.. Odwołujący się wskazali, że wnioskują o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2013 r. lub o jej zmianę w taki sposób aby budowa zespołu trzech turbin wiatrowych miała lokalizację minimum 2 km od zabudowań mieszkalnych lub o przekazanie sprawy do organu I instancji celem ponownego rozpatrzenia sprawy.
Odwołanie złożył również P. H. wskazując, iż planowana budowa ma lokalizację ok. [...] m od jego domu (dz. [...], obr. geod. [...]), a także ok. [...] m od innej należącej do niego nieruchomości (dz. [...], obr. geod. [...]), na której rozpoczął legalnie, na podstawie pozwolenia na budowę (decyzja z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]), budowę kolejnego domu mieszkalnego. Zdaniem Odwołującego się w toku całego postępowania w przedmiocie wydania warunków zabudowy nie wzięto w ogóle pod uwagę nowo wybudowanych domów, które powstają w obszarze oddziaływania turbin wiatrowych. W szczególności odwołujący się wskazał na nieruchomości należące do: D. i E. S. (dz. ., obr. geod. [...]) oraz R. i W. T. (dz. ., obr. geod. [...]). Odwołującemu nie udało się natomiast ustalić personaliów pozostałych właścicieli nowo wybudowanych domów. Zarzucono także brak jakiegokolwiek spotkania z mieszkańcami [...]a [...] Pierwsza w przedmiocie budowy turbin. Odwołujący się powołał się również na wykład Prof. J. J. pt. "Wpływ elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi" oraz stanowisko Prof. dr inż. B. L. – niezależnego eksperta Komisji Europejskiej d.s. akustyki środowiska, na poparcie tezy o szkodliwości umiejscawiania elektrowni wiatrowych w bliskim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwanej dalej: SKO, Kolegium) na podstawie art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż zaskarżoną decyzją organ I instancji na wniosek inwestora S. B., w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, kolejny raz zmienił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 roku ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu trzech turbin wiatrowych. Zmiany te dotyczą rozszerzenia terenu inwestycji (dodano działki o nr [...] i [...]) oraz wysokości turbin (zmiana ze [...] m do około [...] m do osi wirnika turbiny; wysokość całkowita każdej z turbin do [...] m). Z akt sprawy wynika, że stroną postępowania zakończonego zmienianą decyzją oprócz inwestora są właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia, a zgodnie z brzmieniem art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie zmieniona lub uchylona za zgodą strony, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ skonstatował, że w sprawie jest jedynie wniosek inwestora o zmianę decyzji brak natomiast zgody pozostałych stron postępowania, na dokonanie wnioskowanej zmiany. Natomiast, zdaniem organu, nie ulega wątpliwości, że w sprawach, w których występuje wiele stron, konieczne jest uzyskanie zgody wszystkich tych stron, na zmianę decyzji, wnioskowaną przez jedną z nich.
Organ wskazał również, że zaskarżona decyzja akceptuje zmiany istotnych elementów inwestycji takich jak zwiększenie terenu inwestycji oraz zwiększenie jej wysokości i w tym kontekście zastanowienia wymaga, czy nie zwiększy się krąg osób mających przymiot strony postępowania. W wytycznych dla organu I instancji wskazano, że rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę należy uzyskać zgodę pozostałych stron postępowania na wnioskowaną zmianę decyzji. Ponadto istotne jest także wyjaśnienie, czy zmiany parametrów inwestycji wpłyną na zasięg jej oddziaływania i co za tym idzie zmienią krąg podmiotów mających przymiot strony postępowania.
Skargę na decyzję organu II instancji złożył S. B. wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu skargi poruszył trzy kwestie. Pierwszą z nich była sprawa rozszerzenia terenu inwestycji o działki [...] i [...], które przylegają bezpośrednio do działek [...] i [...]. Skarżący wskazał, iż są one położone w Gminie [...], za działkami [...] i [...] (patrząc od Gminy [...]). Są one zatem w dalszej odległości od zabudowań Gminy [...], co – zdaniem skarżącego – wynika z mapy dołączonej do decyzji z zakreślonym obszarem oddziaływania. Skarżący argumentował, że rozszerzenie terenu inwestycji wyniknęło wyłącznie z obawy inwestora, że śmigła turbin mogą zajmować przestrzeń nad tymi działkami. W związku z tym skarżący zawarł umowy z właścicielami i złożył wniosek o rozszerzenie terenu inwestycji do Wójta. Działka [...] jest na tyle szeroka, że w jej wypadku śmigła zawsze będą zajmować przestrzeń wyłącznie nad nią. Działania inwestora były zatem podyktowane dobrem sąsiedzkim, albowiem nie można wykluczyć, że śmigło zachodziłoby na przestrzeń nad działkę [...] lub [...], a wówczas właściciel tych działek miałby słuszne pretensje. Zdaniem inwestora ww. zmiana jest rozsądna, logiczna i nie zmienia w żaden sposób jakichkolwiek dotychczasowych rozwiązań technicznych i prawnych. W kwestii drugiej zaznaczono, że po wybudowaniu znaczna część działek będzie wykorzystywana dla celów rolniczych. Wreszcie w kwestii trzeciej skarżący wypowiedział się w zakresie zmiany dotyczącej wysokości turbin. Wskazano, że inwestor wniósł prośbę do Wójta o zmianę zapisu decyzji w tym zakresie pragnąc wyłącznie wyjaśnienia i odpowiedniego zapisu tego parametru, gdyż jest on zbyt ogólny. Zdaniem skarżącego jest to się logiczne, ponieważ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podane są parametry wysokościowe. Inwestor chciał zatem ostatecznie wyjaśnić zapis w par. 4 tiret 2 i chciał aby w nowej decyzji brzmiał jednoznacznie, a nie ogólnikowo. Zdaniem skarżącego decyzje zostały wydane zgodnie z prawem polskim, a o wszelkich czynnościach w trakcie ich postępowania były informowane wszystkie strony. W ocenie skarżącego inwestycja jest obecnie sabotowana przez kilka osób, w związku z faktem, iż Gmina [...] uchwaliła plan zagospodarowania przestrzennego dla gruntów rolnych wsi [...], które sąsiadują z gruntami rolnymi gminy [...], gdzie planowana jest inwestycja. W planie tym Gmina [...] dla tych gruntów dokonała zapisu "teren rolniczy z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej, dopuszcza się wykorzystywanie alternatywnych źródeł energii w tym instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energii wiatru o całkowitej wysokości do [...]". O tym zaś, że Gmina [...] uchwaliła taki plan inwestor dowiedział się dopiero w toku postępowania o zmianę decyzji. Inwestor wskazał również, że dla celów inwestycji uzyskał warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej [...] S.. (numer [...] z dnia [...] września 2011 r.) oraz zawarł umowę o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej z [...] S.. (z dnia [...] grudnia 2011 r.). Ponadto zgodnie z obowiązującym przepisami inwestor zobligowany został do poniesienia opłaty przyłączeniowej w wysokości [...] zł w terminie do 7 dni licząc od dnia otrzymania wezwania. Opłata ta została uiszczona w terminie przez inwestora, po uprawomocnieniu się decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć ze względów innych, aniżeli wskazane w skardze.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t., dalej - Ppsa)).
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Na tle powyższego należy wskazać, co następuje. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie ochrona praw nabytych jest zapewniana przez ustanowienie obowiązku uzyskania zgody strony na wzruszenie decyzji (tak: J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 692). Respektowanie tego wymagania jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej, a brak tej zgody stanowi rażące naruszenie prawa (tak: J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 692). Jednocześnie zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji musi być udzielona wyraźnie; nie może tu być mowy o domniemanej zgodzie, chociażby za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiał "słuszny interes strony" (patrz: Z. Janowicz, Komentarz, 1995, s. 372 oraz wyrok SN z dnia 14 marca 1991 r. sygn. akt III ARN 32/90, OSNCP 1992, nr 6, poz. 112, w którym stwierdzono, że: "Zgoda strony na wzruszenie w całości lub w części decyzji, z której czerpie ona swe prawa, nie może być ani dorozumiana, ani domniemana. Tylko i wyłącznie zgoda udzielona wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji państwowej, może stanowić jedną z przesłanek zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 Kpa"). Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 1985 r., SA/Wr 351/85, (ONSA 1985, nr 1, poz. 36) trafnie przyjęto, że: "Podstawowym warunkiem dopuszczalności zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest zgoda strony, która nabyła prawo, wobec czego granicę dozwolonych zmian w decyzji wydanej na podstawie art. 155 Kpa wyznacza treść wyrażonej zgody" (patrz: Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. LEX, 2013).
Należy również wskazać, że zmiana decyzji w trybie art. 155 Kpa w odniesieniu do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jest dopuszczalna, przy czym przepisami szczególnymi, o jakich mowa w powołanym przepisie, są regulacje zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności art. 61 tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 828/11, LEX nr 1138216). Jednocześnie uwzględnienia wymaga, iż w przypadku wielości podmiotów występujących w postępowaniu i mających przymiot strony przez zgodę strony, o której mowa w art. 155 Kpa, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć trzeba nie wyłącznie zgodę strony inicjującej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie na podstawie niniejszego przepisu. Decyzja, podlegająca zmianie dotyczy bowiem interesu prawnego wszystkich stron postępowania i wobec tego każda ze stron musi wyrazić zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa Przy czym, o czym wspomniano wcześniej, wobec braku regulacji dopuszczającej wyrażenie zgody poprzez milczenie strony, nie można uznać za możliwe dorozumiane bądź domniemane wyrażenie zgody na uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 820/09, LEX nr 597885).
Na tle powyższego stwierdzić należy, iż - istotnie - w sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka stosowania art. 155 Kpa – zgoda stron na zmianę decyzji. W konsekwencji brak było podstaw do czynienia dalej idących rozważań dotyczących możliwości zmiany decyzji ustalającej warunki zabudowy. Słusznie zatem organ II instancji nie znalazł podstaw przemawiających za rozstrzyganiem merytorycznym sprawy. Brak zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji automatycznie bowiem uniemożliwia czynienie jakichkolwiek merytorycznych rozważań, dotyczących tego, czy w wyniku zmiany decyzji można wydać decyzję o treści żądanej przez stronę inicjującą postępowanie w trybie art. 155 Kpa.
Uwadze organu umknęło jednak, że - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1826/10 (LEX nr 1152063) - zmiana cech zabudowy i zagospodarowania terenu określonych w decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 155 Kpa z pominięciem procedury przewidzianej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 61 ust. 1 tej ustawy. Zmiana taka, dotycząca istotnych cech zabudowy, określonych decyzją prowadzić musi do stwierdzenia, że w istocie określa się nowe warunki zabudowy, a zatem przesłanka tożsamości sprawy niezbędna dla zastosowania art. 155 Kpa nie jest w tej sytuacji zachowana (por. również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 440/13, LEX nr 1377177)
W ocenie Sądu zatem, w niniejszej sprawie Kolegium dokonało prawidłowej wykładni art. 155 Kpa i zasadnie przyjęło, że w przypadku wielości podmiotów występujących w postępowaniu i mających przymiot strony, przez zgodę strony o której mowa w omawianym przepisie, niezbędną do zmiany decyzji ostatecznej, rozumieć trzeba nie tylko zgodę strony inicjującej takie postępowanie, lecz zgodę wszystkich osób (podmiotów) mających przymiot strony w postępowaniu, w którym wydana została decyzja podlegająca zmianie na podstawie niniejszego przepisu. Decyzja podlegająca zmianie dotyczy bowiem interesu prawnego wszystkich stron postępowania i wobec tego każda ze stron musi wyrazić zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa Zgoda taka musi być bowiem wyraźna i nie może być dorozumiana ani domniemana. Wobec braku regulacji dopuszczającej wyrażenie zgody poprzez milczenie strony nie można uznać za możliwe dorozumiane bądź domniemane wyrażenie zgody na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji. Zatem decyzja wydana z naruszeniem wymogu ustawowego, czyli braku zgody stron, stanowi rażące naruszenie reguł zachowania się przez organ przy zmianie ostatecznej decyzji.
Kolegium pominęło jednak fakt, że poprzez zmianę związaną w szczególności z dodaniem nowej nieruchomości objętej zainwestowaniem (zmieniono również wysokość turbin) zmieniono istotny przedmiot decyzji zmienianej. Tymczasem, jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1840/11, LEX nr 1264615) decyzja wydawana na podstawie art. 155 Kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją, której dotyczy wniosek o jej uchylenie lub zmianę, a nie kwestii nowych. Dlatego też stwierdzić należy, że prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 Kpa uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. W związku zatem ze zmianą przedmiotu sprawy nie była prawnie dopuszczalna zmiana decyzji o warunkach zabudowy, a jedynie wydanie nowej decyzji o warunkach zabudowy po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecne brzmienie - Dz.U. z 2012 r. poz. 647 j.t. z późn. zm.).
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 135 Ppsa Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie wobec opisanych uchybień rozstrzygnięć organów obu instancji sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] czerwca 2013 r.
W zaistniałych okolicznościach, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 Ppsa orzeczono jak w sentencji. O wykonalności orzeczenia orzeczono na podstawie art. 152 Ppsa, natomiast o kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło