II OSK 345/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-13

Skład orzekający: Marzenna Linska-Wawrzon, Małgorzata Dałkowska-Szary, Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przymusowe wykonanie wyroku eksmisyjnego przez komornika sądowego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu?
Ratio decidendi
Przymusowe wykonanie wyroku eksmisyjnego przez komornika sądowego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu. Działania osoby, której dotyczy decyzja o wymeldowaniu, podejmowane w celu wykazania zamiaru stałego pobytu w dotychczasowym miejscu zamieszkania na drodze powództwa przeciwegzekucyjnego czy przez składanie skarg na czynności komornika, pozostają bez znaczenia dla bytu prawnego decyzji o wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o wymeldowaniu z pobytu stałego. Skarżąca została eksmitowana z lokalu na mocy prawomocnego wyroku sądu, co zostało wykonane przez komornika. Mimo kwestionowania prawidłowości eksmisji i toczących się postępowań przed sądem powszechnym, organy administracyjne oraz WSA uznały, że eksmisja jest równoznaczna z opuszczeniem lokalu i stanowi podstawę do wymeldowania. Skarżąca podnosiła, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i trwałe, a postępowanie administracyjne jest przedwczesne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 stycznia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2689/13 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 2689/13, oddalił skargę M. Z.-P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: M. M. złożył w dniu 17 stycznia 2013 r. do Prezydenta W. wniosek o wymeldowanie M. Z.-P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. K. [...] w W. We wniosku oświadczył, że skarżąca w mieszkaniu nie zamieszkuje, bowiem została z niego skutecznie eksmitowana w dniu 16 października 2012 r. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy dla W. - P. w W. wyrokiem zaocznym z dnia 9 czerwca 1999 r. (sygn. akt [...]) nakazał M. Z.-P. opuszczenie spornego lokalu i wydanie go w posiadanie J. W.. Eksmisję przeprowadził komornik sądowy w dniu 16 października 2012 r., na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. P. z dnia 14 października 2010 r. (sygn. akt [...]) o nadaniu wyrokowi z 9 czerwca 1999 r. klauzuli wykonalności na rzecz M. M., na którego przeszło uprawnienie wierzyciela J.W. przeciwko dłużniczce M. Z.-P.. M. Z.-P. zwróciła się w dniu 5 marca 2013 r. do organu administracji o zawieszenie postępowania w tej sprawie, do czasu zakończenia postępowania sądowego z jej skargi na czynności komornika oraz powództwa o stwierdzenie nieważności umowy notarialnej z [...] października 2001 r. o ustanowieniu odrębnej własności spornego lokalu na rzecz M. M.. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r., odmówił zawieszenia postępowania w tej sprawie. Następnie Prezydent W., decyzją z [...] lipca 2013 r. (nr [...]) orzekł o wymeldowaniu M. Z.-P. ze spornego lokalu. Organ pierwszej instancji podkreślił, że przymusowe wykonanie wyroku eksmisyjnego jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) pomimo tego, że w oczywisty sposób opuszczenie takie nie spełnia wymogu dobrowolności. Opuszczenie lokalu mieszkalnego w skutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu ww. przepisu, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze eksmisji. Prezydent podkreślił, że zgłoszenie zarzutów na czynności komornicze nie daje podstaw do uznania przez organ orzekający w sprawie wymeldowania, że czynności komornicze były prawnie wadliwe czy nieskuteczne. Dowód z dokumentów dotyczących egzekucji komorniczej z lokalu miał w tym przypadku decydujące znaczenie. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od ww. decyzji Prezydenta, utrzymał w zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji. Podkreślił, że strona skarżąca od dnia egzekucji komorniczej nie mieszka i nie przebywa w spornym lokalu i fakt ten jest bezsporny. Wojewoda dodał, że nie ma prawa do podważania skutków czynności komornika dokonanych na podstawie prawomocnego wyroku eksmisyjnego, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Byłoby to bowiem sprzeczne z zasadą prawomocności materialnej wyroków sądowych, jak również celem i charakterem ewidencji ludności. Wykonanie obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu. Ustosunkowując się natomiast do wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy podał, że zaskarżona decyzja nie jest ostateczna. W tej sytuacji nie jest dopuszczalne orzekanie o jej nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. Skargą M. Z.-P. zaskarżyła powyższą decyzję podnosząc, że opuszczenie przez nią spornego lokalu nie było dobrowolne i trwałe. Podkreśliła, że złożyła do sądu powszechnego skargę na czynności komornika, powództwo o naruszenie posiadania i o stwierdzenie nieważności umowy notarialnej z [...] października 2001 r. oraz do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie. W tej sytuacji, zdaniem skarżącej, jej wymeldowanie z pobytu stałego jest przedwczesne. Ponadto skarżąca stwierdziła, że M. M. nie jest stroną postępowania dotyczącego jej wymeldowania, a zatem niniejsze postępowanie jest bezprzedmiotowe, a zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą powodującą konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. W skardze zarzucono także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku podkreślił, że wymeldowanie skarżącej z określonego w decyzji lokalu było konsekwencją jej eksmisji z tego lokalu, przeprowadzonej przez komornika sądowego w wykonaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Skarżąca nie kwestionuje, że nie przebywa faktycznie w spornym lokalu od momentu przeprowadzenia eksmisji, tj. od dnia 16 października 2012 r. Stan faktyczny sprawy jest zatem bezsporny. Sąd stwierdził następnie, że w przedstawionym, niespornym, stanie faktycznym sprawy, okoliczność, że skarżąca kwestionuje prawidłowość wykonania eksmisji przed sądem powszechnym kontrolującym działania organu egzekucyjnego nie ma wpływu na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca od daty eksmisji nie zamieszkuje w spornym lokalu i stan ten ma charakter trwały. Nie ma też dla rozstrzygnięcia sprawy charakteru kluczowego kwestia dobrowolności przy opuszczeniu lokalu. Wykonanie orzeczenia eksmisyjnego przez komornika sądowego stanowi bowiem wyegzekwowanie przez organ państwa prawomocnego nakazu opuszczenia lokalu wydanego w związku z ostatecznym ustaleniem przez sąd powszechny, że osoba objęta eksmisją nie ma tytułu do przebywania w nim. Dlatego też nieistotne jest w takim przypadku badanie woli lub zamiaru osoby opuszczającej lokal. Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego pod wskazanym w decyzji adresem. Eksmisję przeprowadzono na podstawie prawomocnego wyroku zaocznego - tytułu egzekucyjnego, przewidzianego w art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Miała ona więc podstawę prawną. Zatem wykonanie tego orzeczenia uznać należy za równoznaczne z opuszczeniem lokalu. Egzekucja jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Sąd wyjaśnił, że prawomocny wyrok orzekający eksmisję wiąże – na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. – nie tylko sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Sądy administracyjne nie są zatem uprawnione poddawać ocenie prawidłowość takiego wyroku. Wskazał też, że orzekające w zakresie obowiązku meldunkowego organy administracji nie są legitymowane do badania tytułu prawnego do nieruchomości czy lokalu mieszkalnego. Nie mają także znaczenia w sprawie kwestie dotyczące postępowań przed sądem powszechnym, dotyczących eksmisji czy ochrony posiadania. Skarżąca złożyła wprawdzie skargę na postanowienie komornika sądowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na skutek wykonania eksmisji (sygn. akt [...]), jednakże w ocenie Sądu kwestia ta nie ma wpływu na wynik postępowania w przedmiocie wymeldowania skarżącej z dotychczasowego miejsca pobytu. Skarga na czynności komornika przewidziana w przepisie art. 767 § 1 k.p.c. jest bowiem środkiem służącym do zaskarżania ewentualnych uchybień o charakterze wyłącznie proceduralnym, związanych bezpośrednio z czynnościami dokonywanymi przez komornika lub zaniechaniem przez niego dokonania określonych czynności. Stanowi ona zatem środek obrony formalnej, a nie obrony merytorycznej, ukierunkowanej na badanie dopuszczalności i zasadności egzekucji. Organy orzekające w sprawie wymeldowania posiadają kompetencje do samodzielnego zbierania materiału dowodowego i na jego podstawie dokonania oceny charakteru opuszczenia tego lokalu przez daną osobę. Jeżeli w dniu wydania decyzji w tej sprawie zostało wydane (istnieje) orzeczenie sądu cywilnego w sprawie z tzw. powództwa posesoryjnego, organy są zobowiązane wziąć je pod uwagę, oceniając zaistnienie przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a więc czy dana osoba trwale i dobrowolnie opuściła lokal. W przeciwnym razie zobowiązane są do kontynuowania postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego określonej osoby. Ewentualne, późniejsze uwzględnienie przez sąd powszechny powództwa posesoryjnego i przywrócenie posiadania danego lokalu osobie, która została wcześniej z niego wymeldowana decyzją organu administracji jest podstawą do ponownego zameldowania tej osoby w danym lokalu, o ile zamierza ona w tym lokalu nadal zamieszkiwać. Sąd zauważył też, że jak wynika z akt sprawy, M. M. jest właścicielem spornego lokalu. Nieuzasadniony jest więc zarzut, że nie był on uprawniony do uczestniczenia w niniejszym postępowaniu w charakterze strony postępowania. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe ze skargi na postanowienie organu odwoławczego o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania, Sąd podniósł, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji ([...] września 2013 r.) istniało w obrocie prawnym postanowienie Wojewody Mazowieckiego z [...] czerwca 2013 r. o odmowie zawieszenia postępowania. Postanowienie to było ostateczne i polegało wykonaniu. Nie stanowiło więc przeszkody do kontynuowania postępowania "w sprawie głównej" i wydania decyzji rozstrzygającej o wymeldowaniu skarżącej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Sąd wskazał przy tym, że wyrokiem z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1917/13, uchylono powyższe postanowienie, stwierdzając, że rozpoznanie tej sprawy przez organ odwoławczy było niedopuszczalne. Z przepisu art. 101 § 3 k.p.a. wynika bowiem, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Nie jest więc możliwe kwestionowanie przez stronę postanowienia organu administracji o odmowie zawieszenia postępowania. Rozstrzygnięcie to także z tej przyczyny nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd stwierdził też, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Skargą kasacyjną M. Z.-P. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 268a k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i oddalił skargę, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, a zwłaszcza: - brak jest w aktach sprawy upoważnienia dla osób, które podpisały decyzje administracyjne pierwszej i drugiej instancji do działania w imieniu organów, a zatem brak jest pewności co do ich prawidłowego umocowania do wydania decyzji w niniejszej sprawie; - nie zostało wyjaśnione, jakie sprawy w związku z przedmiotową eksmisją skarżącej zostały przez nią zainicjowane, a zwłaszcza, czy dotyczą one legalności działań komornika i czy zmierzają bezpośrednio do przywrócenia posiadania przez skarżącą lokalu, z którego nastąpiło jej wymeldowanie oraz na jakim etapie są przedmiotowe postępowania, zwłaszcza wobec wskazania przez skarżącą w piśmie z dnia 5.03.2013 r. oraz 29.04.2014 r., że złożyła na czynność komornika (w związku z eksmisją) szereg skarg o sygnaturach [...], [...], [...], [...], [...], a także wytoczyła powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w sprawie [...], przy czym wszystkie ze wskazanych spraw są zawisłe przed Sądem Rejonowym W. P., a zatem czy zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego i czy skargi na czynność komornika nie odniosły zamierzonego skutku; 2) naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, iż okoliczność, że skarżąca kwestionuje prawidłowość wykonania eksmisji przed sądem powszechnym kontrolującym działania organu egzekucyjnego nie ma wpływu na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w sytuacji gdy dopiero ustalenie, że eksmisja z lokalu była skuteczna i prawnie uzasadniona pozwoli na przyjęcie, że skarżąca opuściła lokal w rozumieniu powołanego przepisu. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm przepisanych. W dniu 12 stycznia 2016 r. zarówno Wojewoda Mazowiecki jak i Urząd W. nadesłali faksem kserokopie upoważnień dla pracowników, którzy podpisali decyzje w przedmiotowej sprawie. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił dopuścić dowód uzupełniający z ww. dokumentów. Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej kasacyjnie stwierdził, iż w związku z powyższym nieaktualny staje się zarzut dotyczący braku upoważnień do wydania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 tego artykułu, które w rozpoznawanej sprawie nie występują. W tej sytuacji kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w ramach skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 268a k.p.a. poprzez nieprawidłowe dokonanie kontroli legalności działania organów w sytuacji, gdy brak jest w aktach sprawy upoważnień dla osób, które podpisały decyzje zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji. Jak wynika z nadesłanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 12 stycznia 2016 r. upoważnień, zarówno M. R., będąca w dniu podpisywania w imieniu Prezydenta W. decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Naczelnikiem Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy P. - P., jak i podpisująca zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2013 r. w imieniu Wojewody Mazowieckiego K. P. - S., pełniąca w dniu wydawania decyzji funkcję Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich, były umocowane do wydawania w imieniu ww. organów decyzji administracyjnych w sprawach wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym do wydawania decyzji w sprawach wymeldowania (upoważnienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] oraz upoważnienie Prezydenta W. z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], k. 160 i 163 akt sądowych). Ponadto, niezależnie od powyższego, wskazać należy, iż sam brak w aktach sprawy dokumentu upoważniającego danego pracownika do wydawania w imieniu organu decyzji, nie pociąga za sobą skutku w postaci nieważności w sytuacji, gdy pracownik działający z upoważnienia organu powołuje się w decyzji na posiadane upoważnienie. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1618/12, podniósł, iż również niepowołania się przez pracownika organu w decyzji na posiadane upoważnienie nie należy utożsamiać z podpisaniem decyzji przez osobę nieupoważnioną, o ile upoważnienie takie istniało w dacie wydania tej decyzji. Z powyższych względów omawiany zarzut uznać należało za nietrafny. Nieskuteczny jest również zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiącego podstawę prawną decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. K. [...] w W. Należy mieć na uwadze, że istotą postępowania w przedmiocie wymeldowania jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osoby, której postępowanie dotyczy. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że w dniu 16 października 2012 r. została wykonana wobec skarżącej eksmisja komornicza z przedmiotowego lokalu w wykonaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Skarżąca nie zamieszkuje zatem od tej daty pod ww. adresem. Istniały w tej sytuacji podstawy do wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Słuszne jest przy tym i znajdujące oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, zgodnie z którym działania osoby, której dotyczy decyzja o wymeldowaniu, podejmowane w celu wykazania zamiaru stałego pobytu w dotychczasowym miejscu zamieszkania na drodze powództwa przeciwegzekucyjnego czy przez składanie skarg na czynności komornika, pozostają bez znaczenia dla bytu prawnego decyzji o wymeldowaniu, a w konsekwencji wyroku oddalającego skargę w tym przedmiocie. Tego rodzaju czynności nie wpływają bowiem na ocenę zaistnienia podstaw prawnych do wymeldowania. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania jedynie: opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to, czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikał z czynności prawnych właściwego organu) i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Przepisy meldunkowe nie mogą bowiem służyć utrzymaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która rzeczywiście w nim nie przebywa (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2387/10; wyrok NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 579/09; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 459/07). W konsekwencji brak było również podstaw do wyjaśniania w sprawie, jakie kroki cywilnoprawne podjęła skarżąca w związku z wykonaniem wobec niej przedmiotowej eksmisji. Podniesiony w tym kontekście zarzut naruszenia art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. również okazał się nieuzasadniony. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż przepisy art. 209 i 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. W niniejszej sprawie skarżąca korzystała z pomocy prawnej, a wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 p.p.s.a. Z tego też względu wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło