VII SA/Wa 499/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-20
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej części budynku produkcyjnego może być wydana w sposób ogólnikowy, bez precyzyjnego określenia zakresu rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu budowlanego musi być precyzyjna co do zakresu rozbiórki, aby uniknąć trudności w jej wykonaniu i zapewnić jasność co do podstaw merytorycznych. Ogólnikowe rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części ubojni zwierząt, zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący zarzucił m.in. błędną interpretację planu zagospodarowania przestrzennego oraz nieprecyzyjne określenie zakresu rozbiórki. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących precyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. S. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy" lub [...]WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po ponownym rozpoznaniu odwołania D.S. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. M. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. (dalej: "organ I instancji" lub PINB), nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części budynku produkcyjnego - ubojni zwierząt, zrealizowanej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości Ś., gmina D. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący na w/w działce wybudował budynek ubojni zwierząt na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1997 r. Decyzję zezwalającą na użytkowanie tego budynku uzyskał w dniu [...] października 1998 r. Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego dokonanego przez S. L. w dniu 15 października 2004 r., dotyczącego kontroli rozbudowy ubojni zwierząt na działce skarżącego. W trakcie oględzin w dniu [...] listopada 2004 r. ustalono, że na działce numer [...] D. S. realizuje budowę budynku magazynowego żywca, pomieszczenia magazynowego oraz korytarza technologicznego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. M. nałożył na inwestora obowiązki, mające na celu doprowadzenie dobudowanej części budynku produkcyjnego - ubojni zwierząt do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nie dopełnił tych obowiązków w wyznaczonym terminie, co skutkowało wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [....] sierpnia 2005 r., nakazującej D.i S. dokonanie całkowitej rozbiórki dobudowanej części ubojni, na którą składają się: od północnej strony budynek magazynowy o wymiarach rzutu: 15 m x 15 m, od wschodniej strony pomieszczenie magazynowe o wymiarach rzutu 3,70 m x 10 m oraz wzdłuż ściany wschodniej - korytarz technologiczny o szerokości zmiennej wynoszącej 2.20 m - 3,70 m. Organ I instancji uznał, że nie jest możliwa legalizacja przedmiotowej dobudowy, gdyż dla danego terenu nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiada ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy. Na skutek odwołania inwestora, [...]WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2008 r., po rozpoznaniu sprawy VII SA/Wa 161/08 ze skargi D. S., uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazującą rozbiórkę dobudowanej części zakładu produkcyjnego. Sąd w wytycznych nakazał organowi nadzoru budowlanego ponowne rozważenie możliwości zastosowania art. 48 ustęp 2 Prawa budowlanego, z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., a dopiero w przypadku braku możliwości legalizacji, wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Od wyroku Sądu skargę kasacyjną złożył S. L., który podniósł, iż w dacie decyzji o nakazie rozbiórki obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy D., dotyczącej wsi Ś., ogłoszony w dniu [...] czerwca 2005 r., który nie dopuszcza na danym terenie przedmiotowej inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie II OSK 19047/08 oddalił skargę podnosząc, iż ponownie rozpoznając sprawę, na skutek uchylenia obu decyzji przez Sąd I instancji, organ administracji będzie brał już pod uwagę nowy stan prawny związany z istnieniem dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. PINB w M. M. wstrzymał roboty budowlane, prowadzone przez inwestora przy rozbudowie budynku produkcyjnego - ubojni zwierząt i nałożył na niego obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy: 4 egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podjętej przez Wójta Gminy D. Z uwagi na niewywiązanie się przez D. S. z nałożonych na niego obowiązków, organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., w oparciu o art. 48 ustęp 4, art. 52, art.80 ustęp 2 punkt 1, art. 81 ustęp 1 punkt 2 i ustęp 4, art.83 ustęp 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki rozbudowy części budynku produkcyjnego - ubojni zwierząt, realizowanego na działce, oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości Ś., gmina D.
Organ II instancji, na skutek odwołania inwestora, decyzją z dnia [...] września 2010 r. uchylił decyzję PINB w M. M. w całości oraz z urzędu uchylił postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r. ustalając, iż z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji sprawdził zgodność dokonanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zanim przystąpił do legalizacji samowoli budowlanej. Organ odwoławczy wskazał także na okoliczność, że decyzja PINB z dnia [...] czerwca 2010 r. jedynie ogólnie stanowi o nakazie "dokonania całkowitej rozbiórki części budynku produkcyjnego", co wymaga uszczegółowienia, które części budynku podlegają nakazowi rozbiórki. Od powyższej kasatoryjnej decyzji skargę do WSA w Warszawie wniósł S. L., zarzucając organowi odwoławczemu, iż na podstawie art. 136 k.p.a. mógł z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Sąd wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie VII SA/Wa 2223/10 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego podnosząc, że wadliwość postanowienia z dnia [...] lutego 2010 r. w zakresie nienałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie mogła prowadzić do wniosku o konieczności powtórzenia w całości lub w znacznej części postępowania wyjaśniającego. Można było, w ocenie Sądu, dokonać tego w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego w ramach art. 136 k.p.a.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. [...] WINB zlecił powiatowemu organowi nadzoru budowlanego przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie przez ustalenie: usytuowania (odległości) magazynu żywca (dobudowanego do ubojni zwierząt usytuowanej na działce numer [...] w Ś.) względem granicy z zabudowaną częścią działki numer [...] (stanowiącą własność S. L.) oraz wyjaśnienie, czy rodzaj materiału budowlanego, z którego zostały wykonane ściany magazynu odpowiadają przepisom uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczącego części wsi Ś. Organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne w dniach: 14 lipca 2011 r. i 23 listopada 2011 r., w czasie których ustalono, że budynek ubojni znajduje się w zmiennej odległości względem działki oznaczonej numerem [...], tj.: 4,63 m - 4,73 m, a magazyn żywca usytuowany jest w odległości około 53,15 m, mierząc w linii prostej do budynku drewnianego, znajdującego się na sąsiedniej działce (numer [...]) od strony zachodniej. Ściany zewnętrzne magazynu żywca wykonane są z pustaków gazobetonowych na zaprawie cementowo-wapiennej.
Organ odwoławczy, po analizie § 5 ustęp 3 punkt 2 litera "c" uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdził, że rozbudowa ubojni zwierząt narusza powyższy zapis z uwagi na nieprawidłową odległość rozbudowanej części od zabudowanej części działki numer [...], która winna wynosić minimum 70 m, a znajduje się w odległości mniejszej, tj. 53,15 m. Dlatego nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego obiektu, czemu organ odwoławczy dał wyraz w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki rozbudowanej części budynku produkcyjnego, orzeczony decyzją PINB w M. M. z dnia [...]czerwca 2010 r.
W skardze na decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący D. S.wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, zarzucając tym decyzjom naruszenie:
- art. 80 k.p.a. w związku z art. 73 ustawy Prawo ochrony środowiska, przez dokonanie błędnej interpretacji § 5 ustęp 3 punkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego części wsi Ś. Organ odwoławczy dokonał jedynie literalnej wykładni tego przepisu, nie zwracając uwagi na istotną okoliczność, że magazyn żywca usytuowany jest w odległości 53,15 m od budynku drewnianego, znajdującego się na działce sąsiedniej od strony zachodniej, użytkowanego jako garaż. Tymczasem, zgodnie z art. 73 ustęp 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, zakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od siebie, od osiedli mieszkaniowych, obiektów użyteczności publicznej, budynków zamieszkania zbiorowego, obszarów, o których mowa w ustępie 1 punkt 1 i 3 tego artykułu, od upraw wieloletnich, dróg krajowych oraz od linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Odległość wskazana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego winna być oceniana jako odległość przewidywana do lokalizacji zakładu w stosunku do w/w budynków, a nie do jakichkolwiek obiektów budowlanych. Odległość rozbudowanego zakładu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu, bowiem jest większa niż 70 m od budynków mieszkalnych;
- art. 7 i 77 k.p.a. przez nieustalenie przeznaczenia budynku znajdującego się na działce numer 15, do którego odległość mierzono od rozbudowanej części ubojni oraz czy budynek ten jest posadowiony legalnie;
- art. 10 i 81 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu ustosunkowania się co do zebranych dowodów i poczynionych ustaleń przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
- art. 48 ustęp 4 Prawa budowlanego przez wskazanie w obu decyzjach tego przepisu jako wadliwej podstawy prawnej, bowiem skarżącemu nie można postawić zarzutu niewykonania obowiązku z art. 48 ustęp 3 Prawa budowlanego, tj. niezłożenia decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, kiedy istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który niejako automatycznie powinien znaleźć się w zobowiązaniu, zamiast decyzji;
- art. 107 k.p.a. w związku z art. 48 Prawa budowlanego przez wydanie decyzji zawierającej nieprecyzyjne rozstrzygnięcie dokonania całkowitej rozbiórki rozbudowanej części budynku produkcyjnego - ubojni zwierząt, bez wskazania o jaką część tego budynku chodzi, bez wskazania zakresu rozbiórki oraz zakresu samowolnej rozbudowy, co w przyszłości może być niemożliwe do wykonania;
- art. 7 i 78 k.p.a. w związku z art. 48 ustęp 1 Prawa budowlanego przez brak ustalenia przez organy nadzoru, czy nie jest możliwe nakazanie rozbiórki części rozbudowy, a nie jej całości, jako nakazu mniej restrykcyjnego dla skarżącego. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego mogłoby się okazać, że rozebranie części samowolnej rozbudowy doprowadziłoby pozostałą jej część do stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi na skargę[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Tak samo uczestnik S. L. wnosił o odrzucenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, ponieważ niemożliwa jest legalizacja samowoli budowlanej w postaci magazynów żywca w odległości nie mniejszej niż 70 m od zabudowanej części jego działki numer [...], w dodatku bez dźwiękochłonnych ścian w tym magazynie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż częściowo zasługuje ona na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 28 ustęp 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony. W omawianej sprawie inwestor nie uzyskał wymaganego prawem zezwolenia i zrealizował w 2003 r. rozbudowę zakładu produkcyjnego - ubojni zwierząt w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 48 ustęp 1 Prawa budowlanego organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W art. 48 ustęp 2 Prawa budowlanego ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednak tylko wówczas, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno- budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Obecne brzmienie art. 48 Prawa budowlanego jest wynikiem zmiany dokonanej ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz.718 ze zm.), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Tak więc do przedmiotowej sprawy, wszczętej w listopadzie 2004 r., stosuje się w całości przepisy nowej ustawy. Z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie II OSK 1047/08 wynika, że organ administracji, ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę, ma brać pod uwagę nowy stan prawny, a więc okoliczność, czy dla danego terenu istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z kolei z treści art. 48 ustęp 3 Prawa budowlanego wynika, że zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy planu obowiązującego w dacie wydawania takiego zaświadczenia (por. wyrok WSA w Gdańsku z 27 lutego 2008 r., II SA/Gd 785/07). Nie jest zasadny więc zarzut skarżącego zawarty w skardze, iż legalizacja przedmiotowej rozbudowy powinna nastąpić według przepisów korzystniejszych dla niego, a więc bez uwzględniania prawa miejscowego z 2005 r., uchwalonego po dacie jej wzniesienia w 2003 r.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargi należy stwierdzić, że jednym z warunków określonych w art. 5 ustęp 1 Prawa budowlanego jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach, do których zalicza się również przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ustęp 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717, ze zm.). W myśl § 5 ustęp 3 punkt 2 litera "c" miejscowego planu dotyczącego części wsi Ś., magazyn żywca z dźwiękochłonnymi ścianami należy usytuować minimum 70 m od zabudowanych części działki numer [...]. Nie jest zatem wskazane w zapisach planu, od jakich konkretnie budynków na działce numer[...] ma być zachowana minimalna odległość 70 m od magazynu żywca. Plan nic nie mówi o odległości od zabudowań mieszkalnych, tylko odnosi się do zabudowań działki w ogóle. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że organ nie dokonał oceny zgodności samowoli budowlanej z zapisami planu miejscowego, przy uwzględnieniu art. 73 ustęp 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.Dz.U. 2008 r., Nr25, poz. 150 ze zm.). Zdaniem Sądu, ograniczenia wprowadzone przez w/w przepis dotyczą fazy, która przesądza o zlokalizowaniu inwestycji na określonym obszarze, nie zaś procesu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2009 r., II OSK 928/08, LEX nr 563565). Zatem wszelkie ograniczenia, wynikające z przepisu art. 73 ustęp 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, były brane pod uwagę w procesie planowania przestrzennego, tj. uchwalania przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego jego zapisy muszą być respektowane przy wznoszeniu poszczególnych inwestycji na obszarze nim objętym. Przeznaczenie budynku, znajdującego się na działce uczestnika S. L., w świetle zapisów planu miejscowego, nie ma znaczenia dla ustalenia jego odległości od magazynu żywca, stojącego na działce numer [...]. Natomiast zarzut skarżącego występowania ewentualnej samowoli budowlanej budynku użytkowanego jako garaż na działce numer [...] należy uznać za przytoczony na użytek sprawy, bowiem do tej pory organ nie miał podstaw, aby zajmować się tą kwestią.
W ustalonym stanie faktycznym, zdaniem Sądu, całość zamierzenia inwestycyjnego polegającego na dobudowanej części zakładu produkcyjnego - ubojni zwierząt podlega reglamentacji administracyjnej w postaci obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w przypadku budowy bez zgody, objęty postępowaniem legalizacyjnym. Nie jest zasadna wykładnia przepisu art. 48 ustęp 1 Prawa budowlanego, zawarta przez skarżącego w skardze, że organ winien rozważać możliwość legalizacji części samowoli. Takie rozumienie prowadziłoby do wniosku, że każdy element składowy budynku stanowi jego część w rozumieniu przepisu art. 48 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2004 r" IV SA 1537/03).
Odnośnie wskazanej podstawy prawnej nakazu rozbiórki należy stwierdzić, że art. 48 ustęp 4 Prawa budowlanego ma swoje uzasadnienie, ponieważ skarżący niezależnie od obowiązku złożenia decyzji o warunkach zabudowy, którą na późniejszym etapie postępowania zastąpiły ustalenia planu miejscowego, nie złożył innych dokumentów, do których złożenia był zobowiązany postanowieniem PINB z dnia [...] lutego 2010 r. (4 egzemplarze projektu budowlanego rozbudowy oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Dla organu odwoławczego, w sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji, pozostaje do rozważenia możliwość ewentualnego uzupełnienia podstawy prawnej o art.48 ustęp 2 punkt 1 litera "a" Prawa budowlanego.
Z analizy akt administracyjnych wynika, iż rzeczywiście organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału, co jest sprzeczne z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 10 k.p.a. Skarżący uczynił z tego zarzut w skardze, prowadzący do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie jednak z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych, skarżący w takim wypadku winien wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r., I SA/Gd 199/00, wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, Lex nr 1070853). Zdaniem Sądu, z treści skargi nie wynika, aby skarżący wykazał, że powyższe uchybienie przepisowi postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, aby uniemożliwiło mu złożenie konkretnych dowodów o istotnym dla sprawy znaczeniu.
Analizując skargę Sąd uznał, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 48 ustęp 1 Prawa budowlanego przez nieprecyzyjne rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r., utrzymane w mocy przez zaskarżoną decyzję, nakazujące dokonanie całkowitej rozbiórki rozbudowanej części budynku produkcyjnego - ubojni zwierząt. Nie wskazano dokładnie w treści sentencji, ani w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, zakresu rozbiórki, a organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. posługuje się jedynie pojęciami: "budynek ubojni" oraz "magazyn żywca". Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że na rozbudowę stanowiącą przedmiot legalizacji składa się: od północnej strony budynek magazynowy, od strony wschodniej pomieszczenie magazynowe oraz wzdłuż ściany wschodniej - korytarz technologiczny; wszystkie te obiekty posiadają znane organom wymiary. Dokładnie przedmiot rozbiórki precyzowała decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2005 r., która została uchylona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2008 r. Organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] września 2010 r. zauważył tę nieprawidłowość i m.in. z tego powodu uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...]lutego 2010 r., uznając ją za zbyt ogólną, wymagającą uszczegółowienia, które części budynku podlegają nakazowi rozbiórki. W toku kontroli sądowej WSA w Warszawie, uchylając wyrokiem z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie VII SA/Wa 2223/10 kasatoryjną decyzję organu odwoławczego, miał na uwadze jedynie nieprawidłowość zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. w tym zakresie, czy "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części" przez organ I instancji, czy możliwe jest uzupełnienie materiału dowodowego we własnym zakresie. W ocenie Sądu dokonanej w sprawie VII SA/Wa 2223/10 organ odwoławczy mógł sam dokonać zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niezależnie od nienałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia takiego zaświadczenia. Sąd nie wypowiedział się co do zarzutu braku uszczegółowienia sentencji decyzji o nakazie rozbiórki, a więc w tym zakresie brak jest związania organu art. 153 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, nakazując rozbiórkę części obiektu budowlanego (tu: dobudowanej części budynku produkcyjnego - ubojni zwierząt) nie można tego czynić w sposób ogólnikowy, ponieważ powodować to może trudności w wykonaniu takiej decyzji. Nie może być żadnych wątpliwości co do zakresu rozbiórki, a tym samym co do podstaw merytorycznych takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2006 r., II OSK 1289/05). Precyzyjne rozstrzygnięcie organu winno być zawarte w sentencji decyzji nakazującej rozbiórkę, nawet nie w jej uzasadnieniu (por. również wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2005 r., VII SA/Wa 1779/04). Zatem organ odwoławczy w ramach działania reformatoryjnego winien "naprawić" błędy organu I instancji w zakresie precyzyjnego określenia przedmiotu objętego nakazem rozbiórki.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że ujawnione naruszenie przepisu art. 48 ustęp 1 Prawa budowlanego w związku z art. 107 § 1 k.p.a., odnośnie braku precyzyjnego rozstrzygnięcia decyzji rozbiórkowej, powoduje konieczność uchylenia decyzji organu odwoławczego w oparciu o art. 145 § 1 punkt 1 litera "a" i "c" p.p.s.a. Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II wyroku, zaś o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy będzie miał na uwadze wytyczne Sądu odnośnie precyzyjnego rozstrzygnięcia decyzji w przedmiotowej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło