II OSK 727/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 567/13 odrzucającego skargę M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Wojewody O. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia czynności materialno-technicznej wymeldowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 567/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Wojewody O. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia czynności materialno-technicznej wymeldowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w/w decyzja Wojewody O. z dnia [...] czerwca 2013 r. została doręczona do rąk J. M., kuratora M. M., dnia 28 czerwca 2013 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki pocztowej. J. M., imieniem M. M., w dniu 16 lipca 2013 r. wniosła o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek ten został zarejestrowany w urządzeniach biurowych Sądu pod sygn. akt II SO/Op 13/13. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 sierpnia 2013 r., orzeczono o ustanowieniu dla M. M. adwokata oraz o zwolnieniu z kosztów sądowych. Pismem z dnia 4 września 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w O. poinformowała, że w sprawie II SO/Op 13/13 został wyznaczony adwokat R. L. W dniu 21 listopada 2013 r. adwokat R. L. w imieniu M. M., za pośrednictwem organu, wniósł skargę na opisaną na wstępie decyzję Wojewody O. W skardze nie został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z przepisem art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zaskarżona decyzja Wojewody O. została doręczona do rąk osoby uprawnionej, J. M., kuratora M. M., w dniu 28 czerwca 2013 r. Ustalony w art. 53 § 1 p.p.s.a. trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, liczony kalendarzowo, upłynął więc w dniu 29 lipca 2013 r. (poniedziałek). Jeżeli bowiem ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, jak w niniejszej sprawie na niedzielę 28 lipca 2013 r., za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu wolnym lub dniach wolnych od pracy, a więc 29 lipca 2013 r. Skarga została natomiast wniesiona w dniu 21 listopada 2013 r., a zatem uchybiony został termin warunkujący skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna – art. 85 p.p.s.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył M. M. reprezentowany przez kuratora J. M., zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie: - art. 53 ust. 1 p.p.s.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że stronie upłynął termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, podczas gdy ze względu na wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, dla tego ostatniego nie zaczął on w ogóle swojego biegu; - art. 85 p.p.s.a. w zw. z art. 86 ust. 1 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w okolicznościach, kiedy strona nie miała obiektywnej możliwości wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu (w ciągu przepisanych 7 dni), uznanie czynności za bezskuteczną. Mając powyższe na uwadze, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu oraz przyznanie na rzecz adwokata R. L. kosztów pomocy prawnej świadczonej stronie z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości określa zatem zarówno początek biegu terminu do wniesienia skargi, jak i konsekwencje złożenia skargi po jego upływie. W niniejszej sprawie decyzja organu II instancji została doręczona J. M., kuratorowi M. M., w dniu 28 czerwca 2013 r. Ustawowy termin do wniesienia skargi upłynął zatem z dniem 29 lipca 2013 r. (poniedziałek). Skarga została natomiast wniesiona w dniu 19 listopada 2013 r., a więc po terminie. Prawidłowo zatem Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym w terminie przewidzianym do wniesienia skargi, pozostaje bez wpływu na bieg tego terminu. W szczególności brak jest podstaw do twierdzenia, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu termin do zaskarżenia decyzji w stosunku do pełnomocnika nie rozpoczął biegu. Taka interpretacja przeczyłaby jednoznacznej treści art. 53 § 1 p.p.s.a. nakazującemu liczenie terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia. W przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma natomiast instytucji procesowej, która by zawieszała termin do wniesienia skargi do czasu ustanowienia stronie pełnomocnika z urzędu. Stanowisko, zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy i ewentualne wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienia NSA: z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 435/13, z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II OZ 884/12, z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt I FZ 59/07, z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OZ 1036/07, z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II FZ 295/09; z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II GZ 213/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżenie decyzji po upływie trzydziestodniowego terminu jest więc możliwe wyłącznie w przypadku, gdy przywrócono termin do dokonania tej czynności procesowej. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi, powoduje, że wraz ze skargą konieczne jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. W niniejszej sprawie wniosek taki nie został jednak złożony. Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. NSA nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, gdyż wynagrodzenie to przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.