I SA/Łd 202/14
WyrokWSA w Łodzi2014-05-07
Skład orzekający: Cezary Koziński, Teresa Porczyńska, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca współwłasnością przedsiębiorcy i osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej, która jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej przez jednego ze współwłaścicieli, powinna być opodatkowana najwyższą stawką podatku od nieruchomości, niezależnie od tego, że nie jest w całości faktycznie wykorzystywana do tej działalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesądza o jej związku z działalnością gospodarczą i opodatkowaniu najwyższą stawką podatku od nieruchomości, nawet jeśli nieruchomość nie jest w całości faktycznie wykorzystywana do tej działalności lub jest współwłasnością osoby nieprowadzącej działalności. Solidarny charakter zobowiązania podatkowego wyklucza różnicowanie stawek w zależności od właściwości podmiotowych współwłaścicieli.Stan faktyczny
Skarżący P. M. i E. M. zakwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o ustaleniu im solidarnie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 rok w kwocie 7.738,00 zł. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że najwyższa stawka podatku powinna dotyczyć tylko nieruchomości faktycznie wykorzystywanych do działalności gospodarczej, a nie tych, które nie są lub nie będą realnie wykorzystywane. Podkreślili, że E. M. nie prowadzi działalności gospodarczej, a nieruchomość nie jest w całości wykorzystywana do celów biznesowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. M. i E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia solidarnie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. oddala skargę.
I SA/Łd 202/14
UZASASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku w sprawie ustalenia P. M. i E. M. solidarnie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w P. przy ul. A. 10/12 i ul. A. 16 na 2013 rok w kwocie 7.738,00 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
Wyjaśniono, że skarżący są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej w P.: przy ul. A. 10/12, działka o nr ewidencyjnym, 15/15, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków symbolem "Ba" o powierzchni 2312,00 m² oraz przy ul. A. 16, działka o nr ewidencyjnym 20, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków symbolem "B" o powierzchni 1580,00 m².
Decyzją z dnia [...] roku organ pierwszej instancji ustalił solidarnie E. M. i P. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w P. przy ul. A. 10/12 i ul. A. 16 na 2013 rok w kwocie 7.738,00 zł.
W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że wymiar został ustalony na podstawie posiadanej dokumentacji, w szczególności złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów.
Od decyzji tej odwołanie złożył P. M..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...] roku, uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na błędne uzasadnienie decyzji.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 roku organ pierwszej instancji wezwał E. M. i P. M. do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
Pismem złożonym 13 sierpnia 2013 roku P. M. poinformował, że z dniem 19 sierpnia 2013 roku zostanie uruchomiona działalność w filii firmy A. przy ul. A. 16 na czas określony do 30 października 2013 roku w celu wyprzedaży stanu magazynowego mieszczącego się pod tym adresem, a do tego celu zostanie wykorzystane 400,00 m² powierzchni gruntów oraz 90,00 m² powierzchni użytkowej budynków. Do pisma załączył jedynie załącznik ZN-1A dane o nieruchomościach, w których wskazał na działki 15/15 i 20 o powierzchni 3892,00 m² oraz budynki o powierzchni użytkowej 244,82 m².
Kolejnym pismem z dnia 16 sierpnia 2013 roku organ pierwszej instancji ponownie wezwał E. M. i P. M. do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
W dniu 5 września 2013 roku do organu pierwszej instancji wpłynęła informacja w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 za 2013 rok, w której podatnik zadeklarował do opodatkowania 400,00 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, 95,57 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości 750,00 zł.
Postanowieniem z dnia [...] roku organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 rok. W oparciu o zawiadomienie z dnia 5 września 2013 roku organ pierwszej instancji chciał w dniu 25 września 2013 roku dokonać oględzin przedmiotowej nieruchomości, jednakże na nieruchomości nie znajdowali się ani właściciele, ani nikt uprawniony przez podatników do udziału w czynnościach. W oparciu o zawiadomienie z dnia 7 października 2013 roku organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 29 października 2013 roku oględziny przedmiotowej nieruchomości.
Organ pierwszej instancji uzyskał także w Starostwie Powiatowym w P. wypis z ewidencji gruntów.
Postanowieniem z dnia [...] roku organ pierwszej instancji wyznaczył stronom siedmiodniowy termin od wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
W sprawie materiału dowodowego w dniu 19 listopada 2013 roku wypowiedział się pełnomocnik skarżących wskazując, że nie zgadza się z wyliczeniem podatku ze względu na nieprowadzenie działalności gospodarczej na całym terenie, a organ pierwszej instancji został poinformowany o wykorzystywaniu na potrzeby działalności 400,00 m² powierzchni gruntów oraz 90,00 m² powierzchni użytkowej budynków.
Prezydent Miasta P. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, ustalił solidarnie P. M. i E. M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 rok w kwocie 7.738,00 zł, opodatkowując przy ul. A. 10/12: 2312,00 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 95,57 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości 750,00 zł, zaś przy ul. A. 16: 1580,00 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 149,25 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowle o wartości 750,00 zł.
Od zaskarżonej decyzji odwołanie złożyli P. M. i E. M., wskazując, że od dnia 31 marca 2011 roku na mocy orzeczenia rozwodowego ustała wspólność majątkowa, zaś powstała współwłasność w częściach ułamkowych, a E. M. nie prowadzi działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego w dniu 8 stycznia 2014 roku, odnosząc się do zarzutów odwołania w piśmie z dnia 7 stycznia 2014 roku.
Powołując się na regulacje ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ II instancji wskazał, że o zaliczaniu danego gruntu do poszczególnych kategorii decydują zapisy w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku decydujące znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Organy podatkowe są związane zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i zgodnie z nimi ustalają wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.
Wskazano następnie, że podatnik P. M. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą A.. E. M. nie była i nie jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej. Strony w toku postępowań, jak również w złożonym odwołaniu, zakwestionowały opodatkowanie nieruchomości i obiektów budowlanych według stawek dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazując iż na nieruchomości podatnicy nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej.
Podkreślono, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje wyłączenie z opodatkowania najwyższymi stawkami, gdy przedmiot opodatkowania nie może być i nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Oznacza to, zdaniem organu, że ustawodawca zadecydował, iż niewykorzystywanie przedmiotu będącego w posiadaniu przedsiębiorcy będzie miało wpływ na zastosowaną stawkę podatku, wyłącznie gdy przyczyną tego niewykorzystywania będą względy techniczne powodujące niemożliwość wykorzystywania do działalności gospodarczej przedmiotów opodatkowania. Jeżeli niewykorzystywanie faktyczne nastąpi z innych przyczyn niż "względy techniczne", to takie niewykorzystywanie nie powoduje zmiany stawki podatku.
Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość wraz ze znajdującymi się na tej nieruchomości obiektami budowlanymi, jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej P. M. w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podatnik ten jest przedsiębiorcą. Przeważająca działalność gospodarcza podatnika, to - 23.70.Z (kod PKD) tzn. cięcie, formowanie i wykańczanie kamienia Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków na działkach znajdują się budynki o funkcji niemieszkalnej i magazynowej.
Wyjaśniono, że stan ten potwierdzają przeprowadzone oględziny, z których wynika gospodarczy, tzn. przeznaczony do działalności gospodarczej charakter nieruchomości, bowiem w budynkach znajdują się pomieszczenia produkcyjne, magazynowe i biurowe, na terenie nieruchomości znajdują się budowle wiat zadaszonych, w których składowane są m.in. płyty betonowe, a ponadto na terenie nieruchomości znajduje się ekspozycja płyt nagrobkowych, kostka granitowa, maszyna i przyczepa.
W opinii organu, nawet jeżeli by uznać, że nieruchomość nie jest w sposób faktyczny wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, to nieruchomość wchodzi w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa podatnika w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego, tj. potencjalnie może być przeznaczona do realizacji określonych zadań gospodarczych.
W świetle powyższych ustaleń stwierdzono, iż zarzut faktycznego niewykorzystywania przedmiotowej nieruchomości na prowadzenie działalności gospodarczej nie wpływa na opodatkowanie przedmiotowej nieruchomości oraz obiektów budowlanych według stawek dla przedmiotów opodatkowania w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a, pkt 2 lit b i pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem przedmiotowa nieruchomość gruntowa wraz ze znajdującymi się na niej obiektami budowlanymi, tj. budynkami i budowlami wiat, wchodzi w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa podatnika.
Zauważono przy tym, że w przedmiotowej sprawie nieruchomość wraz z obiektami budowlanymi jest objęta współwłasnością majątkową w częściach ułamkowych P. i E. małż. M., z których jedynie P. M. jest przedsiębiorcą, co nie stoi na przeszkodzie opodatkowaniu nieruchomości i obiektów budowlanych jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Co do zasady bowiem nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy stanowią nieruchomości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, również w sytuacji, gdy przedsiębiorcą jest tylko jeden ze współwłaścicieli. O wyborze stawki podatku decyduje bowiem gospodarczy charakter przedmiotu opodatkowania, a nie właściwości podmiotowe podatników. Skoro zaś zobowiązanie podatkowe obarcza solidarnie wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania, to nie ma usprawiedliwionych podstaw do różnicowania stawki podatku w oparciu o kryteria podmiotowe.
Zdaniem SKO organ podatkowy pierwszej instancji dokonał prawidłowego obliczenia podatku od przedmiotowej nieruchomości w sposób znajdujący oparcie we wskazanych powyżej przepisach powszechnie obowiązującego prawa oraz prawa miejscowego.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli P. M. i E. M..
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że podatkiem od nieruchomości przy uwzględnieniu najwyższej stawki objęte są także grunty, budynki i budowle niewykorzystywane w sposób faktyczny do prowadzenia działalności gospodarczej, które nie są oraz nie będą realnie wykorzystywane przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy opodatkowanie stawką najwyższą dotyczy tylko i wyłącznie gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a więc takich, które są faktycznie oraz realnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej oraz wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisu art. 55¹ k.c.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że na spornych nieruchomościach skarżący nie ma siedziby oraz nie prowadzi działalności gospodarczej przy wykorzystywaniu całych tychże gruntów. Skarżący nie wprowadził nieruchomości do ewidencji środków trwałych, nie amortyzuje jej oraz nie wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej w całości.
Zdaniem strony organ podatkowy winien ustalić te okoliczności zgodnie z dokumentami księgowymi prowadzonymi przez skarżącego, ponieważ samo posiadanie nieruchomości bez uwzględnienia okoliczności towarzyszących jest niewystarczające dla zastosowania najwyższej stawki podatkowej.
Podniesiono, że nieruchomości niepotrzebne i nieprzydatne z punktu widzenia prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu k.c., ponieważ nie służą realizacji określonych zadań gospodarczych. Gdy nie są przez podatnika wykorzystywane do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, to nie wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa.
Wskazano, że skarżący nie kupił spornych nieruchomości do celów działalności gospodarczej i nie są one w jakikolwiek sposób związane z prowadzoną działalnością gospodarczą przez skarżącego.
Zdaniem autora skargi dla zastosowania najwyższej stawki podatku związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej powinno być realne, a dla przyjęcia najwyższej stawki podatku nie jest wystarczające ustalenie samego posiadania nieruchomości przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270) – w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Następnie podkreślić trzeba, że organ jest obowiązany do zgromadzenia dowodów tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych dowodów w toku postępowania może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.
W myśl sformułowanej w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2004 r. Nr 93, poz. 894 ze zm.), zwanej dalej O.p., zasady swobodnej oceny dowodów, organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.
Mając powyższe na względzie, po analizie materiału dowodowego, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów podatkowych zawarte w zaskarżonej decyzji jest właściwe. Sąd pragnie przy tym wskazać, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe przeprowadziły szczegółowe postępowanie wyjaśniające, zgromadziły (zapewniając stronie prawo do wzięcia czynnego udziału) i wszechstronnie oceniły zgodnie z art. 187 O.p. materiał dowodowy, czego potwierdzeniem jest drobiazgowe i analityczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organy podatkowe wyczerpały swoje możliwości dowodowe i nie przekroczyły przy tym granic swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 O.p., nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności. Niewyartykułowane wyraźnie i wprost, ale podniesione przez podatnika w uzasadnieniu skargi, zarzuty dotyczące reguł postępowania, stanowią jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi przez organ, wynikającą z przedstawionej w środku zaskarżenia odmienności ocen w zakresie materiału zebranego w toku postępowania.
Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, to również uznać je należy za chybione.
Istota problemu prawnego, jaki zarysował się w sprawie, dotyczy zasadności opodatkowania będących w posiadaniu strony skarżącej budynków, budowli i gruntów najwyższymi stawkami, przewidzianymi dla budynków, budowli i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.), dalej u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. - jako grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej definiuje się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Wobec braku definicji działalności gospodarczej w ustawie podatkowej, pojęcie to należy rozumieć w takim znaczeniu, jaki nadała mu obowiązująca w badanym roku ustawa z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U z 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Również w przypadku pojęcia przedsiębiorcy należy odwołać się do wskazanej wyżej ustawy. Przedsiębiorcą jest zatem osoba fizyczna, prawna lub niemąjąca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu, prowadzi działalność gospodarczą. Z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika, że uznaje się za działalność gospodarczą zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Każda działalność, odpowiadająca powyższej definicji, bez względu na formę organizacyjną podmiotu ją wykonującego, będzie zatem uznana za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Na mocy art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., który ma charakter przepisu odsyłającego, powyższą definicję z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej należy zastosować do wykładni przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Nie ulega wątpliwości, co zresztą nie było sporne, że skarżący P. M. jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w badanym okresie 2013 r., zaś skarżąca E. M. nie jest przedsiębiorcą.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że strona skarżąca w stosunku do spornych i będących w jej posiadaniu w 2013 r. gruntów, budynków i budowli - była podatnikiem podatku od nieruchomości, który zobowiązana była uiszczać od nieruchomości według stawek najwyższych.
Z treści przytoczonego przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntu, budynku lub budowli przesądza o zakwalifikowaniu ich jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. – niezależnie od tego, czy i jak korzysta z nich bieżąco przedsiębiorca.
Wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad następuje natomiast w sytuacji, gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana w postępowaniu podatkowym przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2011r., sygn. akt: II FSK 151/10, dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.). Uzyskanie wyłączenia konkretnej nieruchomości z zakresu opodatkowania jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, wiąże się z korzystniejszą dla podatnika stawką opodatkowania, zatem ciężar dowodu wykazania, że w sprawie występują względy techniczne uniemożliwiające teraz i w przyszłości wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej spoczywa na podatniku, gdyż wywodzi on z niej określone skutki prawne (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 8 grudnia 2010r., sygn. akt: III SA/Wr 639/10, dostępny na www.nsa.orzeczenia.gov.pl.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że strona skarżąca nie powoływała się na powyższą przesłankę wyłączenia z opodatkowania wyższą stawką, co Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło w zaskarżonej decyzji.
Z przytoczonej powyżej definicji nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach, wynika właściwie jeden tylko warunek, jaki muszą spełniać - wymienione w art. 2 ust. 1 u.p.o.l. - przedmioty opodatkowania do uznania ich za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a mianowicie - warunek ich posiadania przez przedsiębiorcę (względnie inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą). Wyrażona opinia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym i poglądach doktryny, gdzie przyjmuje się niemal jednolicie, że sam fakt posiadania budynku, budowli lub gruntu przez przedsiębiorcę przesądza o uznaniu tych przedmiotów za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 160/10 i powołane tam orzecznictwo; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 729/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11; zachowująca aktualność uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00; wyroki i uchwała na stronie: http://orzeczenia/nsa.gov.pl; L. Etel, "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny", Podatkowe Komentarze Praktyczne, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 39).
Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., definiujący zakres znaczeniowy gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie zawiera warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą. W tym też kierunku zmierza, jak wspomniano powyżej, sądowa wykładnia tego przepisu, w której powszechnie aprobowany jest pogląd, że dla przyjęcia związku nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej (opodatkowania według wyższych stawek), wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Przy czym, nie ma tu znaczenia okoliczność, czy w danym momencie owe grunty, budynki czy budowle są wykorzystywane do działalności gospodarczej. Uzasadnienie dla przyjętej koncepcji opodatkowania stanowi charakter podatku od nieruchomości, który jest podatkiem majątkowym - od posiadania, a nie od dochodu. Konsekwencją powyższego jest konstatacja, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegać będzie samo posiadanie nieruchomości.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., II FSK 1031/09, konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, jako że nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości. Podatek ten (jego konstrukcja) skupia się na samej własności lub posiadaniu gruntów, budynków i budowli, użytkowaniu wieczystym gruntów. Także sposób określenia podstawy opodatkowania w oparciu o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości w ustawie tej wymienione, jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wartość początkowa budowli, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter tego podatku. Miejscem, w którym pojawia się element charakterystyczny dla podatków przychodowych jest przepis określający stawki podatku. Wyższe stawki określone są dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Jednak nie zmienia to charakteru tej daniny co do zasady, gdyż uzależnia się obowiązek płacenia podatku według wyższej stawki tylko od potencjalnych możliwości osiągania przychodów z budynku (gruntu), a nie stawek zróżnicowanych według wielkości rzeczywistych przychodów.
W rozpatrywanej sprawie sporna nieruchomość była w posiadaniu skarżącego będącego przedsiębiorcą, ale niezależnie od powyższego wykorzystywana była w 2013 r. przez skarżącego P. M. w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co sam przyznaje w korespondencji kierowanej do organów podatkowych w toku postępowania. W pismach z dnia 13 sierpnia i 5 września 2013 r. wskazuje on bowiem, że w 2013 r. przez kilka miesięcy będzie wykorzystywał część powierzchni gruntów i budynków do prowadzenia działalności filii swojej firmy. Dodatkowo podnieść trzeba, co podkreślono również w zaskarżonej decyzji, że gospodarczy charakter spornej nieruchomości potwierdzają jej oględziny, z których wynika, że budynki na spornej nieruchomości mają charakter niemieszkalny i magazynowy, a poza tym na nieruchomości składowane są płyty betonowe, znajduje się ekspozycja płyt nagrobkowych, kostka granitowa, maszyna i przyczepa.
Powyższe ustalenia organów podatkowych wskazują, że przedmiotowa nieruchomość jest związana z przedsiębiorstwem skarżącego, którego przeważającą działalnością jest cięcie, formowanie i wykańczanie kamienia.
W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo oceniło, że w sprawie mają zastosowanie stawki podatku przewidziane dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nadto, że zobowiązanie obciąża solidarnie skarżącego P. M. i skarżącą E. M. mimo, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą.
W tej kwestii wskazać należy na przepis art. 3 ust. 4 ustawy podatkowej, zgodnie z którym - jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania na gruncie niniejszej sprawy. To z kolei czyni niezasadnym zarzut skarżących sprowadzający się do stwierdzenia, że fakt, iż nieruchomość nie jest wyłączną własnością podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, tylko stanowi współwłasność z osobą, która nie prowadzi żadnej działalności, przesądza o tym, że przypadający na podatniczkę E. M.. udział w nieruchomości nie powinien być opodatkowany wyższą stawką podatkową.
W orzecznictwie sądowym (por. wyroki NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II FSK 189/11 i II FSK 190/11, wyroki WSA w Gdańsku z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 1294/11 i z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 950/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1407/07) i doktrynie (por. L. Etel, Komentarz do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Wolters Kluwer Polska, 2008, s. 47 - 48) nie budzi wątpliwości, że osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, obowiązana jest opłacać podatek od nieruchomości według podwyższonych stawek, obowiązujących dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. O wyborze stawki podatku decyduje bowiem gospodarczy charakter przedmiotu opodatkowania, a nie właściwości podmiotowe podatników. Skoro zaś zobowiązanie podatkowe obarcza solidarnie wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania, to nie ma usprawiedliwionych podstaw do różnicowania stawki podatku w oparciu o kryteria podmiotowe. Solidarny charakter tego zobowiązania wyklucza możliwość rozdzielenia go na poszczególnych podatników, z zastosowaniem zróżnicowanych, z uwagi na właściwości podmiotowe poszczególnych podatników, stawek opodatkowania. Obciążające wszystkich współwłaścicieli zobowiązanie, ustalić należy od będącego przedmiotem współwłasności przedmiotu opodatkowania, z zastosowaniem jednej właściwej z uwagi na przedmiot opodatkowania, stawki podatkowej. Z żadnego przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie wynika, by w sytuacji współwłasności w częściach ułamkowych stosować inną stawkę podatkową dla przedsiębiorcy, a inną dla osoby nie prowadzącej działalności gospodarczej.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego należało uznać za nieuzasadnione.
Reasumując, stwierdzić należy, że organy podatkowe prawidłowo wywiązały się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wyczerpano bowiem wszystkie możliwości dowodowe zmierzające do ustalenia charakteru spornej nieruchomości. Zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony z zachowaniem reguł określonych w art. 191 O.p. Organy podatkowe wbrew zarzutom skargi nie naruszyły przepisu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l i dokonały właściwej subsumcji normy prawa materialnego pod prawidłowo ustalony stan faktyczny.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o jej oddaleniu.
J.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło