II SA/Po 1291/13

Dnia 14 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Rektora [...] z dnia 3 października 2013 roku nr albumu [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi B. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) , w tym 55,20zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 19 listopada 2012 r. Rektor Uczelni [...] (dalej Rektor ), działając na podstawie art. 94b ust. 1 pkt 5 oraz art. 200a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) oraz § 7 ust. 2 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...] (załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r. - [...], zmieniony Zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z dnia 27 września 2012 r. – [...], dalej w skrócie również: "Regulamin"), nie przyznał G.M., nr albumu [...], zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że podstawą decyzji jest niespełnienie przez doktorantkę warunków określonych w § 9 ust. 2-6 Regulaminu. G. M. złożyła datowane na dzień 14 grudnia 2012 r. pismo oznaczone jako "odwołanie", a stanowiące wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie tym wniosła o przyznanie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013. Powołując się na Regulamin wnioskodawczyni podniosła, iż w załącznikach do wniosku o stypendium doktoranckie wykazała realizację wszystkich kryteriów kwalifikujących do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, w szczególności wynikających z § 7 ust. 1, 2, 3, 5, 6 oraz § 9 ust. 2. Jednocześnie podniosła, iż nie miała możliwości zapoznać się z Zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z dnia 31 października w sprawie ustalenia wysokości stypendiów doktoranckich oraz kryteriów i liczbą punktów przyznanych za osiągnięcia w roku akademickim 2011/2012, co nie pozwala odnieść do uzasadnienia decyzji. Ponadto strona wnosząca środek zaskarżenia wskazała, że zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego komisja przyznająca stypendium powinna szczegółowo uzasadnić decyzję administracyjną. Zdaniem Wnioskodawczyni uzyskane przez nią osiągnięcia kwalifikują ją do uzyskania stypendium doktoranckiego w kategorii A, bowiem wskazują na terminowo realizowany program studiów. Ponadto, odwołując się do § 6 ust. 1 oraz § 5 ust. 2 pkt 1-3 Regulaminu, strona skarżąca podniosła, że uzyskała bardzo dobre wyniki egzaminów objętych programem I roku studiów doktoranckich (średnia 5,0), a także uczestniczyła we wszystkich seminariach wydziałowych oraz wskazanych konferencjach, na których również w czasie dyskusji podnosiła problemy merytoryczne, a nadto organizowała debaty. Wykazała się także ponadprzeciętnymi, jak na pierwszy rok studiów, postępami w pracy naukowej i przygotowywaniu rozprawy doktorskiej, osiągając 45% planu pracy zgodnie z wytycznymi do otwarcia przewodu doktorskiego, oraz szczególnym zaangażowaniem w pracy dydaktycznej promowania badań naukowych na Uczelni [...], co stanowiło ok. 300 przepracowanych godzin. Kończąc podkreśliła, że studia doktoranckie oraz praca naukowa pochłaniają większość jej czasu, co nie pozwala jej na pracę zawodową. Brak stypendium niweczy plany dotyczące badań naukowych na rok 2013, a w szczególności publikacji badań naukowych. Według jej wiedzy najpierw powinno się zapewnić środki na pomoc podstawową dla doktorantów, w tym wypadku stypendium doktoranckie, a dopiero w następnej kolejności powinny być rozdzielone środki z dotacji projakościowej, jako nowej dodatkowej formy pomocy dla doktorantów, również w pierwszeństwie na stypendia doktoranckie. Istotne jest również zapewnienie bezstronnej i starannej analizy wszystkich elementów danego przypadku, indywidualnego podejścia i zaangażowania studenta. Decyzją z dnia 28 lutego 2013 r. Rektor [...], działając na podstawie art. 94b ust. 1 pkt 5 oraz art. 200a ust. 1 i 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, § 23 rozporządzenia z dnia 5 października 2011 r. Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2011 r. Nr 225, poz. 1351; zwanego w dalszej części również: "rozporządzeniem w sprawie studiów doktoranckich") oraz § 7 ust. 2 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...], ponowienie orzekł o nie przyznaniu G.M. zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013. G.M. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Uzasadniając wniesioną skargę Skarżąca w pierwszym rzędzie przedstawiła przebieg postępowania przez Rektorem [...], wskazując w szczególności na zaistniałe w jego toku niedotrzymywanie terminu, przetrzymywanie podpisanych decyzji oraz brak możliwości osobistego uczestnictwa w celu składania wyjaśnień i uzupełnienia dokumentacji, co narusza zasady postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła przy tym, że na Wydziale [...] odmówiono jej prawa składania wyjaśnień oraz złożenia dokumentów, które załączyła do skargi, a które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie i decyzję przyznającą stypendium. Powołując się na uzasadnienie decyzji z dnia 28 lutego 2013 r., w tym przywołany w nim § 24 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich oraz § 9 Regulaminu, Skarżąca stwierdziła nadto, że spełnia kryteria przyznania tego stypendium, ponieważ jej osiągnięcia, jak na pierwszy rok studiów doktoranckich, są ponad przeciętną – szczególnie w zakresie badań naukowych oraz średniej ocen. Skarżąca wskazała również, że badania naukowe prowadziła w okresie wakacji, oraz że posługuje się raz jednym imieniem, raz dwoma - przez co, w jej ocenie, doszło do nieporozumienia na etapie Komisji Wydziałowej. W dalszej kolejności Skarżąca podniosła, że te same osoby miały wpływ na ocenę, jak i na decyzje w sprawie stypendium, co wskazywałoby na naruszenie bezstronności podejmowanych decyzji. Ponadto zaznaczyła, wskazując na § 7 Regulaminu, że brak decyzji w sprawie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów oraz znalezienie się na liście 30% najlepszych doktorantów wyklucza wydanie decyzji nie przyznającej stypendium z dotacji projakościowej we wszystkich punktach. Wskazała przy tym, że złożyła również skargę na decyzję o nieprzyznaniu stypendium dla najlepszych doktorantów (skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po [...]), ponieważ decyzja została wydana w oparciu o nowe akty prawne – co jest niezgodne z prawem. Skarżąca jednocześnie stwierdziła, że nie posiada jeszcze decyzji w sprawie stypendium doktoranckiego, ze względu na fakt niedotrzymania terminu wydania decyzji po złożeniu odwołania do Rektora [...], natomiast decyzja zamykająca możliwość ubiegania się o środki na badania z dotacji projakościowej jest niezgodna z prawem, gdyż zamyka Skarżącej możliwość otrzymania stypendium zgodnie z §7. Stypendia doktoranckie, projakościowe oraz dla najlepszych doktorantów jako kompatybilne powodują odebranie Skarżącej, jako doktorantowi, prawa do pomocy państwa i innych organów, bowiem nieprzyznanie jednego skutkuje odebraniem prawa do drugiego, co w konsekwencji prowadzi do nagradzania tych samych osób, np. studentów 3 czy 4 roku, z jednoczesnym uniemożliwieniem pozostałym studentom prowadzenia badań. W dalszej kolejności uzasadnienia Skarżąca, nawiązując do argumentów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazała że w swoich badaniach poszła dalej niż przewidywał to ramowy plan seminarium promotorskiego pierwszego roku, przedstawiony przez Kierownika Studiów Doktoranckich Wydziału [...], wykonała przy tym zadania doktoranta trzeciego roku studiów. Zamiast zajmować się badaniami, przez wiele miesięcy czeka na odpowiedź na pismo, zajmuje się czasochłonną korespondencją, traci energię i zapał do pracy badawczej oraz środki na badania i publikacje, co stanowi ograniczenie prawa do stypendium, bowiem może to skutkować nieotrzymaniem stypendium w następnym roku, gdyż obowiązujące kryteria wskazują np. na publikacje. Brak stypendium powoduje opóźnienie w badaniach. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po [...], wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Rektora [...] z dnia 28 lutego 2013 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że do decyzji podejmowanej w przedmiocie stypendiów doktoranckich, zgodnie z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2013 poz. 267 - dalej: k.p.a.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego, przy czym decyzja ta, jako wydana w pierwszej instancji przez rektora, jest ostateczna i stosuje się do niej odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., o czym stanowi art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym. Od decyzji w przedmiocie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej wydanej w pierwszej instancji przez rektora nie służy zatem odwołanie, jednakże strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się do rektora z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Rektor uczelni rozpatrując ponownie sprawę w przedmiocie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, zobowiązany jest do wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 k.p.a. Przepis ten ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza że podjęte przez niego rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Decyzja która nie mieści się w ramach tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa. Poddana kontroli Sądu decyzja Rektora [...] z dnia 28 lutego 2013 r., jako decyzja wydana na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy, nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a., a z jej sentencji i uzasadnienia nie wynika wprost, aby została wydana w konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje na dokonanie przez Rektora [...] jakiejkolwiek merytorycznej oceny uprzednio wydanej przez niego decyzji z dnia 19 listopada 2012 r. lub na dokonanie przez organ jakiejkolwiek formalnej oceny dotychczasowego postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiotowej sprawie. Sąd wskazał ponadto na nieprecyzyjne przytoczenie przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, na niespełnienie wymogów określonych art. 107 § 3 k.p.a., brak odniesienia się do zarzutów, żądań i argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co ma szczególnie istotne znaczenie w przypadku uznania, że wydawana jest decyzja o charakterze uznaniowym. Sąd zwrócił ponadto uwagę na konieczność uzupełnienia akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, w zakresie wewnętrznych regulacji uczelni, jak również o opinię Komisji Doktoranckiej Wydziału [...], wniosek Skarżącej o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej za rok akademicki 2012/2013, dokumentu potwierdzającego datę złożenia odwołania. Decyzją z dnia 3 października 2013 r., nr albumu [...], sygnowaną przez Prorektora ds. Kształcenia, wskazany jako organ Rektor [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 19 listopada 2012 r. o nie przyznaniu G.M. zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 94b ust. 1 pkt 5 oraz art. 200a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, § 23 i 24 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2011 r. Nr 225, poz. 1351; zwanego w dalszej części również: "rozporządzeniem w sprawie studiów doktoranckich") oraz § 7 i 9 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...] (Zarządzenie Rektora [...] Nr [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r.), art. 127 §3 k.p.a. W uzasadnieniu podjętej po wyroku Sądu decyzji Rektor [...] wskazał, że w dniu 4 czerwca 2012 r. G.M. złożyła do Wydziałowej Komisji Doktoranckiej [...] wniosek o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013. W dniu 12 listopada 2012 r. wymieniona Komisja Doktorancka negatywnie zaopiniowała wniosek doktorantki o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013. Dalej organ wskazał, iż możliwość przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej przewiduje art. 200a ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Na zasadzie art. 200a ust. 1 tej ustawy decyzję o przyznaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje Rektor [...]. Szczegółowy tryb i okresy przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej regulują przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich oraz Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...] (Zarządzenie Rektora [...] Nr [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r.). Na podstawie § 23 przywołanego rozporządzenia oraz § 9 ust. 6 rzeczonego Regulaminu Komisja Doktorancka Wydziału [...] przekazuje Rektorowi listę doktorantów, których rekomenduje do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Organ wskazał przy tym, że kryteria przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego zostały określone w § 24 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich oraz w § 9 regulaminu, w myśl których zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej może być przyznane doktorantowi na pierwszym roku studiów doktoranckich, który osiągnął bardzo dobre wyniki w nauce w trakcie studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich lub w postępowaniu rekrutacyjnym. Zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej lub osiągnięciami artystycznymi w poprzednim roku studiów. W dalszej kolejności organ wskazał, że zgodnie z art. 94b ust. 1 pkt 5 Prawa o szkolnictwie wyższym uczelnia otrzymuje dotacje na finansowanie zwiększenia stypendiów doktoranckich, o których mowa w artykule 200a, dla 30% najlepszych doktorantów w uczelniach publicznych i niepublicznych, a w związku z powyższym uczelnia dysponuje wydzielonymi środkami na ten cel, które są ograniczone wysokością dotacji. Wydatkowanie środków finansowych z dotacji wymaga przestrzegania przez uczelnię przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.), dlatego też uczelnia z wielką rozwagą je wydaje, mając również na uwadze ustawę z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 168). Z treści § 24 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich wynika, że rektor może przyznać zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, lecz nie musi, co wskazuje na pozostawienie uczelni przez ustawodawcę tzw. uznaniowości administracyjnej w tym zakresie. Uznaniowość tą przewiduje również § 7 ust. 4 i 5 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...]. Wskazano dalej, że zwiększenie stypendium doktoranckiego przyznawane jest doktorantom na ich wniosek, którzy mieszczą się w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, co wynika z § 7 ust. 2 Regulaminu. Doktorantowi znajdującemu się w grupie 30% najlepszych doktorantów, któremu nie przyznano stypendium doktoranckiego, przyznaje się środki finansowe w wysokości kwoty zwiększenia stypendium, co wynika z § 7 ust. 6 Regulaminu. G.M. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Uzasadniając wniesioną skargę Skarżąca odwołała się do argumentacji przytoczonej w odwołaniu, dodatkowo zarzucając Rektorowi [...] naruszenie jej praw materialnych oraz brak staranności, co powoduje przedłużanie sprawy. W konsekwencji takiego działania ostateczna decyzja została wydana, gdy wydawane są decyzje na kolejny rok akademicki – 2013/2014. Skarżąca zarzuciła, że Rektor ponownie nie odniósł się do wszystkich jej zarzutów, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. Nie uzupełniono również akt administracyjnych. Rektor [...] działał na podstawie regulacji wewnętrznych uczelni, których również nie załączył do akt sprawy. Ponadto uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołuje się na negatywne zaopiniowanie wniosku przez Komisję Doktorancką Wydziału [...], przy czym w aktach brak jest jakiejkolwiek opinii rzeczonej Komisji. Akta nie zawierają wniosku skarżącej doktorantki o przedmiotowe stypendium oraz oryginału odwołania. Uzupełnienie tych braków jest niezbędne dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Skarżąca wniosła o przyznanie wnioskowanego stypendium przez Sąd. Rektor [...] w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi, wskazując na brak podstaw prawnych i faktycznych do jej uznania. Podkreślono, że skarżąca nie spełniła warunków do otrzymania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, zwolnił Skarżącą od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowił pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Pełnomocnikiem Skarżącej został wyznaczony adwokat B.K., który uczestnicząc w rozprawie przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 14 maja 2014 r. podtrzymał skargę i jej zarzuty. Podnosząc, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów decyzji administracyjnej, pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie. Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie na zasadzie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadził dowód z akt tut. Sądu, sygn. akt II SA/Po [...] – karty akt od [...] do [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny w zakresie swej właściwości przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny istniejący w dacie jej podjęcia. Jednocześnie, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 poz. 270) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dokonując w tak zakreślonych ramach oceny wydanych w sprawie decyzji Sąd uznał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Rektor [...] zastosował się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku tut. Sądu z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po [...], a podjęte rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Rektora [...] z dnia 3 października 2013 r., nr albumu [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia 19 listopada 2012 r. o nie przyznaniu skarżącej zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013. Decyzja wydana została na skutek złożonego przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 19 listopada 2012 r., po uprzednim stwierdzeniu nieważności przez tut. Sąd decyzji Rektora [...] z dnia 28 lutego 2013 r. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż do stwierdzenia nieważności decyzji Rektora [...] z dnia 28 lutego 2013 r. doszło wobec rażącego naruszenia art. 138 § 1 k.p.a. Sąd uznał, dając temu wyraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po [...], że z jej sentencji i uzasadnienia tej decyzji nie wynika wprost, aby została ona wydana w konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy. Uznano, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje na dokonanie przez Rektora [...] jakiejkolwiek merytorycznej oceny uprzednio wydanej przez niego decyzji z dnia 19 listopada 2012 r. lub na dokonanie przez organ jakiejkolwiek formalnej oceny dotychczasowego postępowania toczącego się w przedmiotowej sprawie. Wskazano na niekompletność akt sprawy oraz nieprecyzyjne powołanie lub brak powołania przepisów mających w sprawie zastosowanie. Przystępując do merytorycznej oceny przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd dysponował kompletną dokumentacją dotyczącą wniosku skarżącej o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013. W przekazanych Sądowi aktach sprawy jest wniosek G.M. z dnia 4 czerwca 2012 r. o przyznanie stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej wraz z załączoną do wniosku dokumentacją, opinia komisji doktoranckiej w sprawie przyznania przedmiotowych stypendiów wraz z uzyskaną przez doktorantkę liczbą punktów - (strona [...] wniosku). Do przekazanych Sądowi akt wadliwie załączono skierowany do Rektora [...] wniosek G.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy (oznaczony przez stronę jako "odwołanie") – dotyczący decyzji wydanej w przedmiocie nie przyznania stypendium doktoranckiego (w tym miejscu wskazać należy, iż odrębnymi decyzjami z dnia 19 listopada 2012 r. odmówiono skarżącej przyznania dwóch świadczeń: stypendium doktoranckiego oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej i obie decyzje zostały przez nią równocześnie zaskarżone). Wniesiony przez skarżącą środek odwoławczy od decyzji Rektora [...] z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na rok akademicki 2012/2013 załączony został do akt sądowych sprawy II SA/Po [...] (k. [...]-[...]). W aktach tejże sprawy znajduje się również kserokopia pisma skarżącej z dnia 15 lutego 2012 r. (powinno być 2013 r. – uwaga Sądu), na którym zamieszczono prezentatę jego wpływu do Sekretariatu Rektora [...] w dniu 18 lutego 2013 r. (k. [...]). W opinii Sądu, wobec nie załączenia do akt rozpatrywanej obecnie sprawy dowodu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (pisma z dnia 14 lutego 2013 r. oznaczonego jako "odwołanie"), pismo to pozwala przyjąć, że skarżąca dochowała terminu do wniesienia środka zaskarżenia (pismo z dnia 15 lutego 2013 r. wniesione zostało w terminie otwartym do zaskarżenia decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 19 listopada 2012 r. Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeprowadził dowód z tego dokumentu. Wreszcie, do akt sprawy załączono dowody potwierdzające doręczenie skarżącej wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji. Z załączonego do decyzji organu I instancji zwrotnego doręczenia decyzji z dnia 19 listopada 2012 r. wynika, że decyzję tę doręczono skarżącej w dniu 5 grudnia 2012 r. Sąd dysponował również aktami wewnętrznymi – obowiązującymi na Uczelni [...] regulacjami: Regulaminem przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...] (załącznik do Zarządzenie Rektora [...] Nr [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r.- [...]), Zarządzeniem nr [...] Rektora [...] z dnia 27 września 2012 r. ([...]) w sprawie zmian w Regulaminie przyznawania stypendiów doktoranckich, tekstem zatwierdzonych na XXXII posiedzeniu Rady Wydziału [...] w dniu 28 września 2012 r. dodatkowych kryteriów branych po uwagę przez Wydziałową Komisje Doktorancką przy przyznawaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. Wskazane akty władztwa wewnętrznego dostępne są na stronach internetowych Uczelni [...]. Przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte zostało, na skutek skargi G.M. wniesionej na decyzję wydaną w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. Zgodnie z art. 200 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Zgodnie zaś z art. 200a tej ustawy zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5 Prawa o szkolnictwie wyższym, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Zgodnie z § 24 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2011 r. Nr 225, poz. 1351), które obowiązywało na rok akademicki 2012/2013, zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych może być przyznane doktorantowi na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich (skarżąca doktorantka wnosiła o przyznanie przedmiotowego świadczenia będąc na drugim roku studiów doktoranckich), który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej lub osiągnięciami artystycznymi w poprzednim roku studiów. Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, że świadczenia te mają charakter uznaniowy, co zasadnie przyjęto na gruncie niniejszej sprawy. Uznaniowość tą przewiduje również § 7 ust. 4 i 5 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...]. Podkreślenia nadto wymaga, że uczelnia otrzymuje dotacje na finansowanie zwiększenia stypendiów doktoranckich, o których mowa w artykule 200a, zatem uczelnia dysponuje wydzielonymi środkami na ten cel, które są ograniczone wysokością dotacji. Wydatkowanie środków finansowych z dotacji wymaga przestrzegania przez uczelnię przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) oraz konsekwencje wynikające z naruszenia dyscypliny finansów publicznych, określone ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 168). Zgodnie z art. 200a ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Doktorantowi znajdującemu się w grupie 30% najlepszych doktorantów, któremu nie przyznano stypendium doktoranckiego, przyznaje się środki finansowe w wysokości kwoty zwiększenia stypendium, o którym mowa w ust. 1. Zwiększenie to staje się stypendium doktoranckim (ust. 2). W świetle powyższych przepisów rektor uczelni wyższej może równocześnie rozpatrywać wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego, jak i wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego. Skarżąca takie działanie Rektora [...] zakwestionowała, lecz zważywszy na powyższe regulacje, ten zarzut skargi uznać należy za chybiony. Wniosek doktoranta o przyznanie stypendium doktoranckiego i o zwiększenie stypendium doktoranckiego rozpoznaje organ uczelni – rektor, w formie decyzji. Szczegółowy tryb i okresy przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej regulują przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich oraz Regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...]. Kryteria przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego zostały określone w § 24 rozporządzenia w sprawie studiów doktoranckich oraz w § 9 Regulaminu, w myśl których zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej może być przyznane doktorantowi na pierwszym roku studiów doktoranckich, który osiągnął bardzo dobre wyniki w nauce w trakcie studiów drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich lub w postępowaniu rekrutacyjnym. Zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na drugim i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej lub osiągnięciami artystycznymi w poprzednim roku studiów. Zwiększenie stypendium doktoranckiego przyznawane jest tym doktorantom, na ich wniosek, którzy mieszczą się w grupie 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, co wynika z § 7 ust. 2 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z budżetu państwa na zadania związane z kształceniem uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni [...]. Doktorantowi znajdującemu się w grupie 30% najlepszych doktorantów, któremu nie przyznano stypendium doktoranckiego, przyznaje się środki finansowe w wysokości kwoty zwiększenia stypendium, co wynika z § 7 ust. 6 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w Uczelni. Na Uczelni [...] kryteria przyznawania zwiększenia stypendiów doktoranckich z dotacji podmiotowej na dofinasowanie zadań projakościowych zostały określone w § 9 ust. 3 i 4 Regulaminu, przy czym w odniesieniu do doktorantów drugiego roku odnosi się ust. 4. Zgodnie z tą regulacją liczba punktów, którą doktorant uzyskał, jest suma obliczoną na podstawie punktacji, o której mowa w rozporządzeniu w sprawie kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków finansowych na naukę na finansowanie działalności statutowej, za autorstwo/współautorstwo recenzowanych publikacji lub monografii naukowych, których tematyka jest zgodna z problematyką doktoratu, o wartości punktowej nie mniejszej niż 6 (pkt 1), zrealizowanie przez doktoranta bądź zespół, którego był członkiem, prac B+R (pkt 2), przysługujące doktorantowi bądź zespołowi, którego był członkiem, opatentowane wynalazki, prawa ochronne oraz wzory użytkowe i prawa autorskie do utworów (pkt 3). Zgodnie z § 9 ust. 5 Regulaminu Rada wydziału może uzupełnić ww. kryteria o kryteria własne. Na podstawie § 23 przywołanego rozporządzenia oraz § 9 ust. 6 Regulaminu Komisja Doktorancka Wydziału [...] przekazuje Rektorowi listę doktorantów, których rekomenduje do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego. Na liście umieszcza się nazwisko doktoranta, który uzyskał nie mniej niż 9 punktów, o jakich mowa w ust. 4. Zgodnie z § 9 ust. 2 Regulaminu o przyznaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych decyduje miejsce na liście rankingowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 3 października 2013 r. Rektor [...] wskazał, iż Komisja Doktorancka Wydziału [...] negatywnie zaopiniowała wniosek doktorantki o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2012/2013. Powyższe stwierdzenie znajduje oparcie w aktach sprawy – na stronie 2 wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego, gdzie zawarto stanowisko (opinię) Komisji. Z przedstawionego tam sumarycznego zestawienia liczby punktów uzyskanych przez skarżącą doktorantkę wynika, że za działalność wykazaną w tabeli 4 + 7 sprawozdania rocznego doktoranta uzyskała 0 punktów, za działalność wykazaną w tabelach 4+5+6+7 sprawozdania rocznego doktoranta uzyskała 1 punkt, co łącznie daje 1 punkt. Z akt sprawy wynika ponadto, iż w zakresie oceny dorobku doktoranta w oparciu o kryteria wydziałowe skarżąca doktorantka uzyskała 0 punktów (str. [...] wniosku). Na stronie [...] wniosku z dnia 4 czerwca 2012 r. odnotowano: "Praca doktorska - brak podjęcia tematu (0%). Powyższe sygnowała swoim podpisem promotor - dr hab. inż. M.W. W świetle powyższego, skoro skarżąca doktorantka nie uzyskała wymaganej liczby punktów i w konsekwencji nie znalazła się na liście doktorantów rekomendowanych do uzyskania przedmiotowego świadczenia, a w zakresie oceny dorobku doktoranta w oparciu o kryteria wydziałowe skarżąca doktorantka uzyskała 0 punktów, to Rektor [...] był uprawniony do wydania decyzji o odmowie przyznania wnioskowanego zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie ulega przy tym wątpliwości, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno obejmować ponadto ustosunkowanie się podniesionych w odwołaniu zarzutów, co podkreśla się w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np.: wyrok NSA z 24 maja 1994 r., SA/Lu 1323/94, LEX nr 26918; wyrok NSA z 4 listopada 1998 r., I SA/Lu 1056/97, CBOSA). Powyższy wymóg odnosi się odpowiednio do uzasadnienia decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Tylko istotne braki uzasadnienia, w tym brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych w odwołaniu, są kwalifikowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por.: wyrok NSA z 10 kwietnia 1998 r., III SA 1436/96, LEX nr 36196; wyrok NSA z 22 kwietnia 1998 r., I SA/Lu 21/98; CBOSA; wyrok NSA z 28 października 1998 r., I SA/Gd 1651/96, CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2008 r., II SA/Po 382/08, CBOSA; wyrok WSA we Wrocławiu z 4 czerwca 2009 r., II SA/Wr 154/09, CBOSA). Odniesienie się merytoryczne organu odwoławczego do sprawy może przybrać, jeśli idzie o uzasadnienie rozstrzygnięcia, różne postacie. Organ odwoławczy może szeroko omówić sprawę, może jednak tylko zwięźle się do niej odnieść. Każdy sposób będzie mógł być uznany za zgodny z prawem, o ile tylko będzie z niego wynikało, że organ odwoławczy sprawę rozważył i ocenił decyzję organu I instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. (II OSK 367/10, CBOSA). Niezależnie zatem od sposobu odniesienia się do sprawy, z decyzji organu odwoławczego powinno wynikać, że zbadał czy wskazane przez pierwszą instancję rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę zaskarżona decyzja - wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sposób wystarczający odnosi się do istoty sprawy, a przez to i do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 19 listopada 2012 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, z jakich przyczyn wniosek skarżącej doktorantki nie został uwzględniony. Rektor [...] powołał właściwe przepisy, w oparciu o które przeanalizował sytuację skarżącej, dysponując wystarczającym do tego materiałem dowodowym. Zdaniem Sądu powołanie się przez organ na wskazane w sentencji decyzji przepisy, dawało mu możliwość odmowy przyznania wnioskowanego zwiększenia stypendium doktoranckiego. Kwestionując wydane w sprawie decyzje skarżąca w istocie nie zgadza się z oceną jej osiągnięć i postępów w realizacji programu studiów doktoranckich. Wskazać należy, iż będąc doktorantem skarżąca w świetle § 9 ww. Rozporządzenia mogła składać zastrzeżenia do ocen kierownika studiów doktoranckich w zakresie realizacji programu studiów doktoranckich oraz prowadzenia badań naukowych (§ 7 ww. Rozporządzenia), które kierownik jednostki organizacyjnej uczelni (tu: Dziekan Wydziału) albo kierownik jednostki naukowej prowadzącej studia doktoranckie zobowiązany jest rozpatrzeć (§ 9 ust. 1 ww. Rozporządzenia). Z akt sprawy oraz argumentacji przytaczanej przez skarżącą nie wynika, aby z wskazanego trybu, w sposób formalny skorzystała. W tych uwarunkowaniach Rektor [...] był upoważniony do podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia w oparciu o opinię Komisji Wydziałowej oraz ocenę dorobku doktoranta w aspekcie uprawnienia do uzyskania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w świetle wyżej przywołanych przepisów brak jest podstaw do uzależniania przez Rektora przyznania stypendium doktoranckiego od przedstawienia przez Wydziałową Komisję Doktorancką uzasadnienia swej opinii. Przepisy te w ogóle nie regulują kwestii formy takiej opinii, a w szczególności nie statuują wymogu jej uzasadniania. Należy uznać, iż jest to materia pozostawiona regulacjom wewnętrznym uczelni i nie znajdują w tym przypadku zastosowania przepisy k.p.a. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 455/12 (Lex nr 1242192). Ponadto odnotować należy, iż zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia, Komisję powołuje Rektor, który jest odpowiedzialny za jej należyte działanie. Sąd również zauważa, że działając na podstawie udzielonego mu upoważnienia, obie decyzje zostały wydane w imieniu Rektora [...]. Decyzję z dnia [...] 2012 r. wydał Prorektor ds. Edukacji [...] dr hab. Inż. S.T., prof. nadzw., natomiast decyzję z dnia 3 października 2013 r. wydał Prorektor ds. Kształcenia dr hab. J.G, prof. nadz. Zaskarżona decyzja w drugiej instancji nie została zatem wydana przez tego samego pracownika uczelni, zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. W świetle powyższego podniesione w tym zakresie zarzuty Sąd uznał za chybione. Kończąc Sąd wskazuje, że rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Z tych względów nawet w przypadku uwzględnienia skargi, sąd administracyjny nie byłby władny orzec merytorycznie o przyznaniu wnioskowanego stypendium, o co skarżąca w swojej skardze wnosiła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego dla strony skarżącej z urzędu Sąd orzekł w punkcie II sentencji, stosownie do treści art. 250 powyższej ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).