II OSK 3006/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-11
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Andrzej Gliniecki, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na inwestora obowiązek wykonania i przedłożenia dokumentacji budowlanej powykonawczej oraz inwentaryzacji geodezyjnej, jeśli pozwolenie na budowę zostało uchylone po zakończeniu robót budowlanych, ale były one realizowane w okresie jego ważności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało uchylone po wykonaniu obiektu, ale roboty były realizowane w okresie jego ważności, postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest uzasadnione. Obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej i inwentaryzacji geodezyjnej mieści się w pojęciu czynności mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązku wykonania i przedłożenia dokumentacji budowlanej powykonawczej oraz inwentaryzacji geodezyjnej. Inwestorzy realizowali nadbudowę budynku i dobudowę garażu na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Po uchyleniu pozwoleń, organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie naprawcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorów, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant: asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 491/14 w sprawie ze skargi A. W. i J. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania i przedłożenia dokumentacji budowlanej powykonawczej oraz inwentaryzacji geodezyjnej oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 491/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. W. i J. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania i przedłożenia dokumentacji budowlanej powykonawczej oraz inwentaryzacji geodezyjnej.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia 9 maja 2005 r. Prezydent m.st. Warszawy zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i J. W. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowie garażu z tarasem (nad garażem) na działce nr [...] w obrębie [...], położonej przy [...] w W. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę Mazowieckiego decyzją z dnia [...] września 2005 r., jednak obie powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1532/07). Również wyrokiem z dnia 3 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 233/05) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2004 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] października 2004 r. o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku jednorodzinnego i dobudowie garażu z tarasem. Skarga kasacyjna od wyroku z dnia 3 marca 2006 r. została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2007 r. (sygn. akt II OSK 902/06). W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wszczął z urzędu (8 września 2010 r.) postępowanie administracyjne w zakresie zrealizowanych prac budowlanych. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. – dalej: Prawo budowlane) oraz art. 104 k.p.a. nałożył na A. i J. W. obowiązek wykonania i przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia uostatecznienia się decyzji:
– dokumentacji budowlanej powykonawczej nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowy garażu z tarasem (nad garażem) na działce nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy [...] w W. obejmującej swym zakresem pełną dokumentację dobudowy wraz z zaświadczeniem Prezydenta m.st. Warszawy o zgodności nadbudowy i dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zawierającą ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem spełnienia wymogów określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane wraz z oceną czy wykonane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich wynikających z treści art. 5 ww. ustawy oraz zawierającą zgodność wykonanych robót budowlanych z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690);
– inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z domiarami do granic sąsiednich nieruchomości sporządzonej przez uprawnionego geodetę.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli K. W. oraz A. i J. W.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy inwestor realizował roboty budowlane w okresie jej ważności, organ nadzoru budowlanego zobligowany był do podjęcia postępowania naprawczego w myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Winien, zatem nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia tychże robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przedłożona dokumentacja stanowić będzie podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w ramach nadzoru budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli J. i A. W., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 562/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r., II OSK 2286/12, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. W. i J. W., uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 491/14, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stosownie do art. 190 zd. 1 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dokonując ponownie oceny zaskarżonej decyzji, i będąc związanym wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.
Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 233/05, uchylił decyzje organów pierwszej i drugiej instancji ustalające warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Podobnie wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1532/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje pierwszej i drugiej intancji w sprawie pozwolenia na budowę.
Skoro przedmiotowa inwestycja – nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowa garażu z tarasem (nad garażem) – została wykonana w oparciu o decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2005 r. utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2005 r. o pozwoleniu na budowę, to nie można uznać, że inwestycja ta została zrealizowana w ramach samowoli budowlanej. Inwestor jednak nie dysponuje już wymaganym pozwoleniem na budowę, gdyż zostało ono uchylone ostatecznie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W przypadku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę po wykonaniu obiektu budowlanego powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlanego nie mają oparcia w decyzji administracyjnej.
Zdaniem Sądu stwierdzić zatem należy, jak stwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie niniejszej, że fakt posiadania przez inwestorów pozwolenia na budowę w czasie realizacji budowy ma znaczenie dla stwierdzenia, że wobec uchylenia (stwierdzenia nieważności) decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę w odniesieniu do określonego obiektu uzasadnione jest prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego, ponieważ w przypadku realizacji prac budowlanych bez pozwolenia na budowę koniecznym byłoby wszczęcie postępowania opartego na art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie konieczność prowadzenia postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego wynika z faktu, że decyzję o pozwoleniu na budowę wyeliminowano z obrotu prawnego, a inwestor obiekt zrealizował w czasie, kiedy pozwolenie na budowę pozostawało w obrocie prawnym. Prawidłowe jest zatem stanowisko Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował tryb postępowania z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem przepisy te stanowią podstawę do prowadzenia postępowania dotyczącego realizacji inwestycji w przypadku innym niż w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jest to procedura służąca doprowadzeniu budowy do stanu zgodnego z prawem.
Organ pierwszej instancji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nałożył na A. i J. W. obowiązek wykonania i przedłożenia określonych dokumentów. Przepis ten przewiduje, że właściwy organ w drodze decyzji może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Sąd podkreślił, że należy stwierdzić za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że w występującym w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pojęciu czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, może się mieścić obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót lub odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W praktyce nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Wskazać również należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 września 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 598/09 przesądził niemożność obciążenia inwestorów obowiązkiem przedłożenia na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego inwentaryzacji geodezyjnej przedmiotowego obiektu. W czasie kontroli inwestycji przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego w dniu 3 września 2010 r. stwierdzono, że przedmiotowy budynek mieszkalny rozbudowano zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2005 r. Nie zmieniono w realizacji długości, szerokości, wysokości, liczby kondygnacji i kubatury budynku, zasadnicze elementy budowlane są zgodne z projektem w odniesieniu do planu zagospodarowania terenu. Elementy konstrukcyjne, konstrukcja i kąt nachylenia dachu oraz istniejące w budynku instalacje są zgodne z założeniem projektowym. Budynek, jak stwierdzono, znajduje się w należytym stanie technicznym i estetycznym.
W ocenie Sądu oznacza to, że inwestor nie dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Stwierdzone zaś w czasie kontroli zmiany nieistotne polegały na: niewstawieniu bramy garażowej, zmianie balustrady murowanej nad garażem na balustradę drewnianą opartą na słupkach metalowych, w ścianie pomiędzy garażem i piwnicą w miejscu drzwi wstawiono okno, zmieniono usytuowanie osłony połączonej z zadaszeniem przy wejściu do budynku mieszkalnego oraz pogrubienie ocieplenia o 5 cm z boku budynku.
Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i J. W. zaskarżając wyrok w całości:
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) naruszenie art. 64 Konstytucji RP, wobec zaakceptowania zaskarżonej decyzji, która nie spełnia wyrażonego przede wszystkim w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP postulatu proporcjonalności, a także nie mieści się w ramach dozwolonej Konstytucją ingerencji w prawo własności; wkraczając w prawo własności nieruchomości przysługujące skarżącym; naruszając to prawo w zdecydowanie większym stopniu, niż byłoby to konieczne dla zagwarantowania potrzeb doprowadzenia będącej przedmiotem sprawy części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy w zasadach konstytucyjnych, tu zaś w zasadzie proporcjonalności i ochrony własności, adekwatnym byłoby rozstrzygnięcie o odmowie wydania nakazu sporządzenia i przedstawienia dodatkowej niż posiadana przez organ dokumentacji budowlanej; co do kwestii inwentaryzacji geodezyjnej zaskarżony wyrok narusza też art. 153 p.p.s.a., wobec przesądzenia o braku potrzeby żądania od inwestora takiej dokumentacji prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, co uznał NSA w wyroku uchylającym poprzedni wyrok WSA. Niewątpliwie Konstytucję w zakresie ochrony prawa własności w istotny sposób narusza akceptacja Sądu żądania przez organ od inwestora przedłożenia całkowicie zbędnej dokumentacji z narażeniem na poniesienie przez niego znacznych kosztów, podczas gdy już w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów w pełni jasne jest, że budowa została zrealizowana na podstawie istniejącego w czasie budowy pozwolenia na budowę a także zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi przepisami, do zgodności z którymi według organu a także Sądu I instancji, budowa miałaby być dostosowana;
b) naruszenie art. 153 p.p.s.a. w takim zakresie, w jakim Sąd I instancji oddalając skargi spowodował, że pozostało w mocy orzeczenie administracyjne o nałożeniu obowiązku wykonania i przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej, wbrew jednoznacznemu wcześniejszemu prawomocnemu przesądzeniu, że taki obowiązek nie może na inwestorów być nałożony. Wskazał na to wyraźnie NSA przekazując sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpatrzenia. Także ten Sąd w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia tę kwestię zreferował, jednakże jednocześnie całkowicie to zignorował w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi inwestorów ma ten skutek, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna obligująca do wykonania i przedłożenia organowi określonej dokumentacji budowlanej, w tym również inwentaryzacji geodezyjnej pomimo wskazania, że brak możliwości nałożenia tego obowiązku został już prawomocnie przesądzony. Takie wskazanie w uzasadnieniu wyroku nie rodzi dla organu żadnego obowiązku pominięcia ww. dokumentacji skoro Sąd oddalając skargę pozostawił w mocy zaskarżoną decyzję. Takiej mocy nie mają wskazania sądu zamieszczone w wyroku oddalającym skargę na ostateczną decyzję administracyjną. Wiążące dla organu są jedynie wskazania sądu administracyjnego w wyroku uchylającym decyzję i to przy ponownym rozpatrywaniu przezeń sprawy. Oddalenie przez WSA skargi niezależnie od treści uzasadnienia wyroku skutkuje wyłącznie tym, że pozostająca w mocy ostateczna, kwestionowana przez inwestorów decyzja nakładająca określone obowiązki musi podlegać wykonaniu przez zobowiązanego. W razie więc ewentualnego oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA, inwestor musiałby doprowadzić do wykonania (zlecić uprawnionemu podmiotowi) i przedłożyć organowi dokumentację, co do której wcześniej prawomocnie orzeczono, że taki obowiązek nie może być na niego nałożony. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie tylko narusza więc art. 153 p.p.s.a., ale jak to wskazano wyżej, jest sprzeczne z Konstytucją RP, a także będąc pozbawione jakiejkolwiek racjonalności i logiki narusza art. 1 ust. 1 p.u.s.a., bowiem jest sprzeczne z obowiązkiem sądu administracyjnego sprawowania wymiaru sprawiedliwości; narusza także art. 134 §2 p.p.s.a.;
c) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego wobec zaakceptowania zaskarżonej decyzji żądającej od inwestorów dodatkowej dokumentacji powykonawczej, pomimo wyraźnego przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w aspekcie danej inwestycji okoliczności wskazujących na udowodnienie w sprawie, że nadzór budowlany posiada w aktach zgromadzony materiał dowodowy wykazujący zgodność inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi oraz pozostałymi przepisami, co powoduje brak potrzeby skierowania do inwestora jakiegokolwiek nakazu w zakresie sporządzenia dokumentacji powykonawczej, co rzekomo miałoby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Naruszenie w takim zakresie prawa materialnego – ustawy Prawo budowlane należy także ocenić jako sprzeczność z art. 1 ust. 1 p.u.s.a. skoro sąd sprawujący wymiar sprawiedliwości nie dostrzega, iż obliguje się inwestora do tego, aby nadal i to po kilkunastu latach od zakończenia prawnego budowy (nastąpił odbiór zrealizowanej inwestycji w formie bezsprzeciwowej), jak też ze stwierdzeniem zgodności inwestycji z prawem, podejmował czynności, które mają udowodnić takie okoliczności, które już zostały udowodnione, a także odpowiadają przesłance zgodności budowy z prawem. Całkowicie bez podstawny i niezgodny z wymogiem racjonalności i logiki jest kolejny akt prawny nakazujący dowodzenie tego, co już jest udowodnione. Akceptacja takiego stanu rzeczy przez sąd administracyjny pierwszej instancji powinna się spotkać z dezaprobatą NSA. Wypada też zauważyć, że powoływanie się na art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co do którego w ocenie skarżących w wyroku NSA nie ma całkowicie jednoznacznej oceny prawnej, która wiązałaby WSA, jest jednocześnie sprzeczne z wiążącą uchwałą NSA z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/11, ONSAiWSA 2011, nr 2, poz. 22 wskazującą na to, że przepis ten nie może stanowić podstawy do żądania przez organ od strony dokonania czynności o charakterze procesowym. Nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentacji budowlanej może być traktowane wyłącznie jako dokonanie czynności procesowej.
2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, tj.:
a) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., przez to, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przytaczając stan faktyczny sprawy oraz treść uzasadnienia wyroku NSA uchylającego wyrok Sądu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia, w wyraźny sposób wskazuje się na to, że kwestia braku możliwości nałożenia obowiązku dotyczącego inwentaryzacji geodezyjnej została już prawomocnie przesądzona a więc nie może być przedmiotem ponownie nałożonych obowiązków, a także to, iż inwestycja została zrealizowana prawnie i oddana do użytkowania bez sprzeciwu właściwego organu, jak również zbadana przez tenże organ pod względem zachowania przepisów techniczno-budowlanych i wymogów zamieszczonych w innych przepisach warunkujących zgodność inwestycji z prawem, co ma ten skutek faktyczny i prawny, że brak jest podstaw do skutecznego twierdzenia, że wymagane jest nałożenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego takich obowiązków, które w razie ich wypełnienia, uprawniałyby do uznania, że inwestycja została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Sąd nie wyciągnął z powyższego stosownych wniosków, to jest nie uwzględnił skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji, lecz ją oddalił. Takie rozstrzygnięcie budzi wątpliwość co do tego, czy Sąd I instancji dokładnie zapoznał się z aktami sprawy, wyrokiem NSA przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania, a także z tą częścią własnego uzasadnienia, która ma charakter sprawozdawczy. Najwyraźniej WSA wydając zaskarżony wyrok nie dostrzegł, że oddalenie skargi w niniejszej sprawie rodzi skutek w postaci obowiązku dla inwestora wykonania zaskarżonej decyzji z wszelkimi konsekwencjami, łącznie z tą, że musi doprowadzić do przedstawienia takiej dokumentacji, która nie powinna być od niego żądana, o czym już przesądził wcześniej wydany wyrok, co powoduje, że zaskarżony wyrok narusza też art. 134 § 2 p.p.s.a.;
b) art. 145 § 1 pkt. a i c p.p.s.a. wobec oddalenia skargi, zamiast zastosowania niniejszej regulacji. Podkreślenia wymaga, że zaskarżona w sprawie decyzja pierwotnie została uchylona przez Sad I instancji, które to rozstrzygnięcie satysfakcjonowałoby skarżących, gdyby nie to, że uzasadnienie Sądu w istocie całkowicie pomijało takie kwestie, jak prawomocność orzeczenia o braku obowiązku dotyczącego inwentaryzacji geologicznej oraz zgromadzenia wskazanych dowodów na zgodność z prawem inwestycji z takim skutkiem, iż dalsze nakładanie na inwestorów obowiązków na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest zbędne, wynika z błędnej interpretacji ustawy a nawet wręcz narusza Konstytucję RP;
c) art. 153 p.p.s.a. wobec nieuwzględnienia oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. II OSK 2286/12 w kwestiach procesowych.
Postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę A. W.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Ad pkt 1a skargi kasacyjnej. Trudno się odnieść do zamieszczonego tam zarzutu naruszenia art. 64 Konstytucji RP, gdyż przepis ten zawiera trzy ustępy, natomiast w skardze kasacyjnej nie wskazano konkretnego przepisu, który miałby być naruszony jednocześnie przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. Skoro powołano również art. 31 ust. 3 Konstytucji to należy zauważyć, iż wydane w tej sprawie decyzje na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. właśnie odpowiadają jak najbardziej zasadzie proporcjonalności, gdyż przepisy art. 51 Pr. bud. zawierają jeszcze takie rozstrzygnięcia, jak te zamieszczone w ust. 1 pkt 1, które są o wiele bardziej restrykcyjne. Nie został też naruszony zaskarżonym wyrokiem art. 153 p.p.s.a., co podnosi się również w pkt 1b skargi kasacyjnej, ponieważ w wyroku z dnia 25 lutego 2014 r., II OSK 2286/12 NSA zaakceptował pogląd, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. organ może nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentacji powykonawczej budowy oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, odwołując się do wyroku NSA z 17 stycznia 2007 r., II OSK 167/06. W wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 września 2009 r., VII SA/Wa 598/09 przesądzono o tym, że na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud. nie można obciążyć inwestora obowiązkiem przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej.
W sytuacji kiedy budowa nie posiada pozwolenia na budowę wskutek późniejszego uchylenia bądź stwierdzenia nieważności tej decyzji, nakaz prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Pr. bud. wynika wprost z art. 37 ust. 2 Pr. bud. Nie jest więc też zasadny zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7, zamieszczony w pkt 1c skargi kasacyjnej.
Autor skargi kasacyjnej zamiast odwoływać się tylko do wymogów "racjonalności i logiki", powinien odnieść te wymogi raczej do obowiązujących przepisów.
Wydana w tej sprawie decyzja nie narusza też uchwały NSA z 10 stycznia 2011 r., II OPS 2/11, powołanej w skardze kasacyjnej.
Zaskarżany wyrok nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. ani też art. 134 § 2 p.p.s.a., gdyż Sąd pierwszej instancji zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku NSA z 25 lutego 2014 r. W pkt 2c skargi kasacyjnej po raz czwarty zarzuca się zaskarżanemu wyrokowi bezpodstawnie naruszenie art. 153 p.p.s.a., do czego odniesiono się wcześniej w tym uzasadnieniu. Można odnieść wrażenie, że autor skargi kasacyjnej nie zapoznał się z uzasadnieniem ww. wyroku II OSK 2286/12, albo go nie zrozumiał.
Jak wynika z powyższych rozważań, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ zaskarżany wyrok odpowiada prawu i nie było podstaw do tego, aby został wydany w oparciu o art. 145 § 1 pkt a/ i c/ p.p.s.a., "które to rozstrzygnięcie satysfakcjonowałoby skarżących", jak stwierdzono w pkt 2b skargi kasacyjnej.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 p.u.s.a.), co nie zawsze musi być satysfakcjonujące dla skarżących.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło