II FZ 142/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 284/14 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg T. G. i K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 15 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 284/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną T. G. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że wyrokiem z dnia 23 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi T. G. i K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. W dniu 24 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego K. G. – adwokat W. J. – złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 listopada 2014 r. W dniu 2 grudnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej T. G. – adwokat M. M. – wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 23 września 2014 r. Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji, w oparciu o art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej; "p.p.s.a."), odrzucił skargę kasacyjną T. G. jako niedopuszczalną z uwagi na niezgłoszenie przez skarżącą wniosku o uzasadnienie kwestionowanego wyroku. W zażaleniu na powyższe postanowienie T. G. wniosła o jego uchylenie zarzucając naruszenie art. 32 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem K. G. nie odniosło skutku prawnego wobec jego żony. Skarżąca, odwołując się do regulacji zawartych w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 92 § 3 i art. 133 § 3 Ordynacji podatkowej, argumentowała, że wspólnie opodatkowani małżonkowie są jedną stroną postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji stanowią również jedną stronę postępowania sądowego w przypadku odwołania się od niekorzystnej dla nich decyzji podatkowej. Zdaniem strony, dla powstania uprawnienia do wniesienia skargi kasacyjnej wystarczające jest złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku przez któregokolwiek z małżonków, z czym koresponduje art. 76 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że wniosek o uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 23 września 2014 r. złożył wyłącznie – działający przez pełnomocnika – skarżący K. G. (zob. k. 371 akt sądowych). Okoliczności tej nie przeczy zresztą skarżąca. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że w świetle art. 177 § 1 p.p.s.a. termin do zaskarżenia orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego otworzył się jedynie dla skarżącego, a nie jego małżonki. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, skargę kasacyjną wnosi się terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skoro skarżąca – ze względu na brak stosownego wniosku w tym zakresie – nie otrzymała odpisu wyroku, to nie była uprawniona do kwestionowania rozstrzygnięcia sądowego w drodze skargi kasacyjnej. Wniesiony przez nią środek odwoławczy został w konsekwencji zasadnie odrzucony jako niedopuszczalny w myśl art. 178 p.p.s.a. Bez wpływu na prezentowaną powyżej ocenę pozostają argumenty przywołane przez stronę w zażaleniu. Pozycja wspólnie opodatkowanych małżonków w postępowaniu przed organami podatkowymi, regulowana przepisami Ordynacji podatkowej, nie przekłada się na pozycję procesową małżonków w postępowaniu sądowoadministracyjnym, normowanym odrębnymi przepisami zawartymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sytuacji, gdy wniesione do sądu skargi dotyczą – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – tej samej decyzji, kilku uprawnionych do wniesienia skargi może w jednej sprawie występować w roli skarżących, stosownie do art. 51 p.p.s.a. Przewidziana w powołanym przepisie wielopodmiotowość po stronie skarżących i istniejące między nimi współuczestnictwo procesowe nie oznacza jednak, że czynności procesowe podejmowane przez jeden z podmiotów odnoszą skutek względem pozostałych, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie (zob. postanowienia NSA: z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 375/11; z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt II FZ 602/07; z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 425/12; z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II FZ 438/08 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżące podmioty mogą (lecz nie muszą) działać wspólnie w postępowaniu sądowym (np. wnosząc jedną skargę), ale nie tracą przy tym swojej odrębności, w tym sensie, że mogą podejmować czynności procesowe całkowicie samodzielnie, niezależnie od siebie. Na gruncie unormowań zawartych w p.p.s.a. brak zatem podstaw prawnych do rozciągnięcia skutków czynności dokonanych w toku postępowania sądowego przez jednego ze współuczestników na pozostałych. Takich regulacji nie wskazał również autor zażalenia, przywołując jedynie art. 32 i art. 76 § 3 powołanej ustawy, tj. przepisy, które w żaden sposób nie uprawniają do wyciągania wniosków odnośnie do pozycji procesowej współuczestników. Pierwszy z przywołanych przepisów określa bowiem kto jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego (skarżący i organ), drugi zaś normuje kwestię doręczeń, w przypadku ustanowienia przez stronę kilku pełnomocników. Dostrzec należy, że na gruncie niniejszej sprawy każdy z małżonków odrębnie złożył odmiennej treści skargę, ustanowił innego pełnomocnika i dokonywał samodzielnie czynności w toku postępowania sądowego, zaś korespondencja była od początku kierowana do każdego z umocowanych pełnomocników odrębnie. W świetle powołanych okoliczności nie sposób więc uznać, że adwokat dysponujący pełnomocnictwem udzielonym mu wyłącznie przez skarżącego K. G., składając wniosek o uzasadnienie wyroku, działał również w imieniu skarżącej T. G., reprezentowanej przez innego pełnomocnika. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by kwestionowane postanowienie naruszało prawo i oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.