I FSK 1831/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 880/14 odrzucające skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 6 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2011 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 880/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 6 maja 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. Ze stanu faktycznego sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 6 maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 28 listopada 2013 r., którą określono skarżącej kwotę różnicy podatku do zwrotu na rachunek bankowy za kwiecień 2011 r. w podatku od towarów i usług. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 20 maja 2014 r. Skargę na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej doradca podatkowy E. J. wniosła w dniu 20 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego) bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Przedmiotowa skarga wpłynęła do Sądu w dniu 25 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wobec faktu, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w dniu 26 czerwca 2014 r. wysłał mylnie złożoną skargę do Dyrektora Izby Skarbowej, która wpłynęła do organu podatkowego w dniu 1 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę wskazał, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie ostatni dzień trzydziestodniowego terminu przewidzianego do wniesienia skargi upłynął z dniem 20 czerwca 2014 r. Tymczasem z dołączonej do akt sprawy koperty i znajdującego się na niej odcisku stempla pocztowego wynika, iż skarga została wprawdzie nadana w urzędzie pocztowym S. 10 w dniu 20 czerwca 2014 r., a więc w terminie otwartym do jej złożenia, ale bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tj. bez zachowania trybu wnoszenia skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej, sąd ten lub organ powinien przekazać sprawę właściwemu organowi, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. decyduje data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu (tj. 25 czerwca 2014 r.). Ze względu na to, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 20 czerwca 2014 r. skargę wniesioną w dniu 25 czerwca 2014 r., należało uznać za wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego orzeczenia Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.; 2. przepisów Konstytucji RP, tj. art. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 stanowiących, ze Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym Państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz że każdy obywatel ma prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd a wszelkie ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą by ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, molarności publicznej albo wolności praw innych osób. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej uszczegółowiono powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy P.p.s.a. określają jednoznacznie zarówno termin, jak i tryb zaskarżania aktów organów administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie natomiast do art. 54 § 1 powołanej ustawy, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z brzmienia przytoczonych przepisów wynika wyraźnie, że dla zachowania terminu zaskarżenia konieczne jest prawidłowe, to jest zgodne z przepisami prawa, wniesienie skargi. W świetle powołanych regulacji, nie można uznać za wystarczające terminowego nadania pisma w placówce pocztowej, jeśli skarga została skierowana do niewłaściwego adresata, a więc podmiotu innego niż organ, którego działanie jest kwestionowane w drodze skargi. W judykaturze konsekwentnie prezentowane jest bowiem stanowisko o uznaniu za datę wniesienia skargi daty skierowania jej (przesłania lub złożenia) do organu właściwego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowany należy uznać – podzielany przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie - pogląd, zgodnie z którym "Wniesienie pisma zawierającego skargę do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że to sąd powinien ją przekazać, zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a., do właściwego organu administracji. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (który w tym wypadku zastępuje działanie skarżącego) do właściwego organu administracji publicznej." (zob. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 248/07; podobnie tytułem przykładu: postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1724/06; z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1418/10; z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 659/11; z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OZ 303/11; z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 24/13 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). W świetle przedstawionych uwag nie może ulegać wątpliwości, że wniesienie skargi w rozumieniu art. 54 § 1 P.p.s.a. nastąpiło w niniejszej sprawie już po terminie do zaskarżenia, tj. w dniu 26 czerwca 2014 r., a więc w dacie przekazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - błędnie zaadresowanej do niego - skargi Strony skarżącej do Dyrektora Izby Skarbowej. Sam fakt nadania środka zaskarżenia przed upływem trzydziestodniowego terminu bezpośrednio do sądu (a nie właściwego organu) jako czynność dokonana niezgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 54 § 1 P.p.s.a. nie świadczyła bowiem o zachowaniu terminu do wniesienia skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odrzucające skargę jako spóźnioną odpowiadało prawu, zaś zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej były nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii postanowień należy niewątpliwie zaliczyć postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 P.p.s.a.).