II FSK 297/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-07
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Tomasz Zborzyński, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pojazdy wykorzystywane do nauki jazdy, takie jak samochód ciężarowy i przyczepa ciężarowa, mogą być uznane za pojazdy specjalne lub pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, co skutkowałoby zwolnieniem od podatku od środków transportowych?Ratio decidendi
Pojazdy wykorzystywane do nauki jazdy, mimo konieczności spełnienia określonych parametrów i przejścia dodatkowych badań technicznych, nie mogą być uznane za pojazdy specjalne w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Kluczowe jest przeznaczenie pojazdu oraz jego oznaczenie w dowodzie rejestracyjnym. Wpis "L - nauka jazdy" w dowodzie rejestracyjnym nie przesądza o zakwalifikowaniu pojazdu do kategorii pojazdów specjalnych. W związku z tym, brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia od podatku od środków transportowych.Stan faktyczny
Podatnik prowadzący szkołę jazdy wnioskował o stwierdzenie nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2011 r., argumentując, że jego samochód ciężarowy i przyczepa ciężarowa, wykorzystywane do nauki jazdy, są pojazdami specjalnymi i jako takie podlegają zwolnieniu z podatku. Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że pojazdy te nie spełniają definicji pojazdów specjalnych, a wpis "L - nauka jazdy" w dowodzie rejestracyjnym nie jest wystarczający do zastosowania zwolnienia. Podatnik zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, w tym błąd w postanowieniu o wszczęciu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grażyna Nasierowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia WSA del. Alicja Polańska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1619/14 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 28 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2011 r. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 1619/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 28 marca 2014 r. w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2011 r.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, wynika że podatnik złożył 10 lipca 2013 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od środków transportowych za 2011 r. wraz z korektą deklaracji DT-1, w której wykazał kwotę należnego podatku w wysokości 0 zł. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że prowadzi prywatną szkołę jazdy i wszystkie samochody, które służą do odbywania kursów nauki jazdy
są przystosowane do tej funkcji, a zatem są zwolnione od podatku od środków transportowych jako pojazdy specjalne.
W dniu 7 września 2012 r. Burmistrz S. postanowieniem wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od (jak wskazano w postanowieniu) nieruchomości za rok 2011. Pierwotna decyzja organu podatkowego pierwszej instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu została uchylona w całości i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.
W postępowaniu organ pierwszej instancji ustalił, że podatnik w roku 2011 był właścicielem samochodu ciężarowego marki MAN 12.224 o dopuszczalnej masie całkowitej 12 ton, rok produkcji 2000, bez katalizatora spalin, o zawieszeniu pneumatycznym oraz przyczepy ciężarowej marki GEWA RK15 o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów 22 ton, rok produkcji 1999, o zawieszeniu pneumatycznym. Organ podatkowy uznał, że samochód ciężarowy oraz przyczepa ciężarowa wykorzystywane do nauki jazdy nie mogą korzystać ze zwolnienia w podatku od środków transportowych jako samochody specjalne. Pojazdy te są wyprodukowane przez producenta w normalnym trybie i przeznaczone do przewozu rzeczy lub osób, a dostosowanie do prowadzenia nauki jazdy nie zmienia w sposób trwały podstawowych cech pojazdów i w każdej chwili mogą być użyte de celów przewidzianych przez producenta. Nadto, organ wyjaśnił że pojazdy te zostały zarejestrowane, odpowiednio jako samochód ciężarowy i przyczepa ciężarowa, a adnotacja w dowodzie rejestracyjnym, "L - nauka jazdy" informuje jedynie o rodzaju działalności, do której pojazd jest wykorzystywany.
W konsekwencji tych ustaleń, decyzją z 8 stycznia 2014 r. Burmistrz S. określił podatek od środków transportowych za samochód ciężarowy w wysokości 1.340 zł oraz za przyczepę ciężarową w wysokości 990 zł na podstawie art. 8, art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.".
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Wałbrzychu wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, wskazując, że pojazdy przeznaczone
do nauki jazdy nie mogą być traktowane ani jako pojazdy specjalne, ani jako pojazdy używane do celów specjalnych. Samochód ciężarowy, przeznaczony do nauki jazdy, to jest wykorzystywany w procesie uczenia kogoś jazdy pojazdem mechanicznym
w celu uzyskania uprawnień do prowadzenia takiego pojazdu, musi spełniać określone parametry (dodatkowe wyposażenie) i przejść dodatkowe badania techniczne, co nie zmienia faktu, że w dalszym ciągu pozostaje samochodem ciężarowym, w związku z czym nic nie stoi na przeszkodzie, aby takie pojazdy, dostosowane do szkolenia przyszłych kierowców, przewoziły towary czy ładunki
na skrzyni ładunkowej czy też pasażerów (odnośnie do autobusu). Poza tym, klasyfikacja pojazdu jako pojazdu specjalnego musi znaleźć odzwierciedlenie w dowodzie rejestracyjnym.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie: art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 2 pkt 36 i art. 55 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 34 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U.2007 Nr 186, poz.1322 ze zm.) przez niezastosowanie zwolnienia od podatku od posiadanych pojazdów specjalnych, przystosowanych do nauki jazdy, art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 2 pkt 37 i art. 55 u.p.r.d. przez niezastosowanie zwolnienia od podatku od posiadanych pojazdów używanych do celów specjalnych, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej przez brak wszczęcia i prowadzenia postępowania podatkowego, art. 125 w związku z art. 139 i art. 140 § 1 o.p. przez przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego, art. 237 w związku z art. 165 § 2 i § 4 o.p. przez brak ustosunkowania się do zaskarżonego w odwołaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie środków transportu, które nie zostało stronie doręczone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
We wskazanym na wstępie wyroku Sąd pierwszej instancji oddalił skargę podatnika, w pełni akceptując ocenę prawną przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zasadnicze znaczenie w sprawie ma wykładnia terminu "pojazd specjalny", użytego w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Zgodnie
z tym przepisem, zwalnia się od podatku od środków transportowych, m.in. pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów
o ruchu drogowym. W art. 2 pkt 36 u.p.r.d. wskazano, że przez pojazd specjalny rozumie się pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji. Definicja pojazdu specjalnego została więc oparta na kryterium wykonywania specjalnej funkcji, w efekcie czego konieczne jest dostosowanie nadwozia lub posiadanie specjalnego wyposażenia. Nadto, z uwagi na to, że w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wskazano ogólnie przepisy o ruchu drogowym, nie można przy wykładni wymienionego przepisu podatkowego poprzestawać na definicji pojazdu specjalnego, zawartej
w art. 2 pkt 36 u.p.r.d., lecz należy uwzględniać również przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zaliczenie pojazdu do kategorii pojazdów specjalnych nie może być przy tym rozstrzygane odmiennie w postępowaniach podatkowych i w postępowaniach prowadzonych na gruncie przepisów o ruchu drogowym, przy czym nie powinno też ulegać wątpliwości, że ustawodawca w tym względzie dał prymat rozstrzygnięciom podjętym na podstawie przepisów o ruchu drogowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji uznał, że zasadnicze znaczenie dla zakwalifikowania pojazdu (i takiego oznaczenia w dowodzie rejestracyjnym) jako pojazdu specjalnego mają więc przepisy § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz.U. z 2007r., Nr 137, poz.968) oraz tabela nr 3 załącznika nr 4 do tego rozporządzenia, określająca przeznaczenia pojazdów specjalnych. Brzmienie tych oraz innych ww. przepisów prawa o ruchu drogowym pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że pojazdy wykorzystywane przez skarżącego do nauki jazdy nie zostały zaliczone do pojazdów specjalnych w rozumieniu tych przepisów, w związku z tym w dowodzie rejestracyjnym organ rejestrujący nie dokonał takiego oznaczenia rodzaju pojazdu. Sąd wskazał przy tym, że wpisy w dowodzie rejestracyjnym w rubryce "adnotacje urzędowe", np. oznaczenie "L", nie mają związku z zakwalifikowaniem pojazdu do pojazdów specjalnych. Takie nieprawidłowe rozumienie tej rubryki prowadziłoby bowiem do absurdalnych wniosków, iż pojazdami specjalnymi są, np. taksówki, pojazdy przystosowane do zasilania gazem, autobusy, pojazdy przystosowane do ciągnięcia przyczepy, itp. Wpis w dowodzie rejestracyjnym oznaczenia "L" nie powoduje więc, że pojazd ten został zakwalifikowany do pojazdów specjalnych. Nadto, wprawdzie samochód ciężarowy czy przyczepa ciężarowa, przeznaczone do nauki jazdy, muszą spełniać określone parametry (dodatkowe wyposażenie) i przejść dodatkowe badania techniczne, to nie zmienia faktu, że w dalszym ciągu pozostają one samochodem ciężarowym czy przyczepą ciężarową, a nie pojazdem specjalnym. Ponadto, za nieuzasadniony Sąd pierwszej instancji uznał zarzut określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego bez wszczętego i przeprowadzonego postępowania podatkowego. Według Sądu, w osnowie postanowienia z dnia 7 września 2012 r. organ pierwszej instancji wskazał, że wszczyna z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2011, jednakże w treści uzasadnienia tego postanowienia organ podatkowy w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnił, że wszczęte i prowadzone będzie wobec skarżącego postępowanie w sprawie podatku od środków transportowych za rok 2011 r. W dalszych pismach organ podatkowy także konsekwentnie wskazywał na prowadzone postępowanie w sprawie podatku od środków transportowych. Nadto, z wyjaśnień składanych przez podatnika do akt sprawy wynika, że nie miał wątpliwości, w jakiej sprawie toczy się postępowanie podatkowe. W tych okolicznościach, omyłka w osnowie postanowienia była nieistotna i nie miała istotnego wypływu na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, skarżący - reprezentowany przez doradcę podatkowego - wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:
1) przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego na skutek błędnej jego wykładni, a w szczególności § 34 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, poprzez ich zbagatelizowanie w sytuacji, gdy pojazdy samochodowe będące własnością skarżącego, zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 2 pkt 36 u.p.r.d., stanowią pojazd samochodowy oraz przyczepę, przeznaczone do nauki jazdy, a więc wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojazdach tych przewożone są osoby związane z wykonywaniem tej funkcji, posiadają również dodatkowe specjalne, zewnętrzne i świetlne oznakowanie wskazujące na spełnianą funkcję i pozwalające odróżnić je od innych pojazdów, zgodnie z art. 55 u.p.r.d., co skutkować winno zwolnieniem przedmiotowym od podatku od środków transportowych, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.;
2) przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a., zamiast 145 § 1 w związku z art. 135 i art. 155 p.p.s.a., przez zaakceptowanie błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe obu instancji, które dokonały błędnej klasyfikacji pojazdów, w wyniku czego został określony podatek w nienależnej wysokości;
3) przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 pkt 2 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku
z art. 120, art. 121, art. 122 o.p. przez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji:
- uznania przez organy podatkowe obu instancji jako oczywistej pomyłki
w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie podatku
od nieruchomości, zamiast w sprawie podatku od środków transportowych;
- w konsekwencji, zaakceptowanie naruszenia art. 165 o.p. oraz prowadzenia postępowania i gromadzenia materiału dowodowego w sprawie podatku
od nieruchomości, a następnie wydanie przez organy podatkowe decyzji wymiarowej dotyczącej podatku od środków transportu; Sąd, oddalając skargę,
w uzasadnieniu wyroku nie dokonał wskazania organowi podatkowemu dalszego właściwego postępowania w sprawie, w tym w szczególności nakazanie uchylenia wadliwego postanowienia w związku z istotną naturą błędu;
- naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 215 oraz 217 o.p. i uznanie błędu o istotnym charakterze za oczywistą omyłkę, pomimo że nie posiadała ona ustawowych znamion "oczywistości".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
Organ podatkowy nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa procesowego i materialnego, większość jednak tych zarzutów nie została skonstruowana w prawidłowy sposób. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oznacza nieprawidłowe w odniesieniu do przyjętych reguł wykładni rozumienie treści obowiązującego przepisu lub zastosowanie przepisu nieobowiązującego. Z kolei naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie, to błąd subsumcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej. Kwestie dotyczące ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania podatkowego, zaś podstawę prawną rozstrzygnięcia za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), ewentualnie poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2013 r. sygn. akt I FSK 383/12; wszystkie orzeczenia NSA dostępne : www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Podkreślić należy, że obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest podanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy do koniecznych i istotnych wymogów skargi kasacyjnej. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie i w jaki sposób. Z kolei, uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - także wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienie powinno więc być precyzyjne. Związanie bowiem sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej powoduje, iż nie może on zastępować strony i precyzować, czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Przechodząc do omówienia poszczególnych zarzutów rozpoznawanego środka zaskarżenia stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że nie zasługiwał
na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego, na skutek błędnej jego wykładni, a w szczególności § 34 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów. Przypomnieć należy, że przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia, czy samochód ciężarowy i przyczepa ciężarowa wykorzystywane przez skarżącego w działalności gospodarczej w zakresie nauki jazdy są zwolnione od podatku od środków transportowych. Zatem, zarówno organy podatkowe, jak i Sąd pierwszej instancji dokonywały wykładni ww. przepisu w związku z przepisami prawa o ruchu drogowym wskazanymi w tym przepisie, w tym z przywołanymi w treści zarzutu przepisami § 34 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów i art. 55 u.p.r.d. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., zwalnia się od podatku od środków transportowych środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych w rozumieniu przepisów
o ruchu drogowym. Stosownie zaś do brzmienia art. 2 pkt 36 u.p.r.d., pojazd specjalny to pojazd samochodowy lub przyczepa przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tych funkcji. Z przytoczonej definicji wynika, że istotną cechą tego pojazdu jest jego przeznaczenie. Przy wykładni ww. terminu należy również uwzględnić przepis art. 9 ust. 4 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu,
w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Tym samym, istotne znaczenie dla zakwalifikowania środka transportowego, jako pojazdu specjalnego (i takiego oznaczenia w dowodzie rejestracyjnym), mają także - wskazywane przez Sąd pierwszej instancji - przepisy
§ 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. oraz tabela nr 3 załącznika Nr 4 do tego rozporządzenia, określająca przeznaczenia pojazdów specjalnych. Zgodnie z brzmieniem tabeli nr 3 ww. rozporządzenia, pojazdami specjalnymi są pojazdy takie jak: służące do oczyszczania dróg, zimowego utrzymania dróg, podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych, pomoc drogowa, ambulatorium/laboratorium służby zdrowia, żuraw samochodowy, pożarniczy, pogotowie techniczne/warsztat, kino/wystawa/biblioteka, sklep/bar, radiofoniczny/ telewizyjny, do prac wiertniczych, agregat elektryczny/spawalniczy, kempingowy, pogrzebowy, laboratorium techniczne, koparka, koparko-spycharka, ładowarka, bankowóz, sanitarny, inny (tzn. pojazd, który na podstawie dokumentu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d., albo wyciągu ze świadectwa homologacji albo zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, zakwalifikowano do danego podrodzaju pojazdu lub przeznaczenia nieokreślonego w zasadniczym podziale). Zgodnie z przywoływanym w skardze art. 55 u.p.r.d., pojazd do nauki jazdy lub przeprowadzania egzaminu państwowego oznacza się tablicą kwadratową barwy niebieskiej z białą literą "L", umieszczoną na pojeździe. W warunkach niedostatecznej widoczności tablica umieszczona na pojeździe, z wyłączeniem tablicy na motocyklu, powinna być oświetlona. Tablica, którą oznaczony jest motocykl, powinna być wykonana z materiału odblaskowego (ust. 1). Zgodnie z ust. 2, podczas kierowania pojazdem do nauki jazdy przez osobę inną niż osoba ubiegająca się o uprawnienie do kierowania pojazdem tablica, o której mowa w ust. 1, powinna być zasłonięta lub złożona. Stosownie do treści § 34 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, na pojeździe przeznaczonym do nauki jazdy lub przeprowadzania egzaminu tablicę, o której mowa w art. 55 ust. 1 u.p.r.d, umieszcza się z przodu i z tyłu pojazdu lub zespołu pojazdów, na wysokości od 60 cm do 180 cm od powierzchni jezdni, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W samochodzie osobowym i czterokołowcu wyposażonym w nadwozie, tablicę, o której mowa w art. 55 ust. 1 u.p.r.d, umieszcza się pionowo na dachu prostopadle do osi podłużnej pojazdu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powyższych przepisów (wskazywanych przez skarżącego) nie można wywieść, aby pojazd do nauki jazdy był pojazdem specjalnym. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że
z ww. przepisów wynika, że samochód wykorzystywany do nauki jazdy, może być również używany do przewożenia osób bądź rzeczy niezwiązanych z nauką jazdy
(art. 55 ust. 2 u.p.r.d). Zatem, chociaż pojazdy wykorzystywane przez skarżącego do nauki jazdy muszą spełniać określone parametry (dodatkowe wyposażenie) i przejść dodatkowe badania techniczne, to jednak okoliczność ta nie przesądza, że są to pojazdy specjalne. W dowodach rejestracyjnych przedmiotowych pojazdów, które stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 o.p., nie zawarto zapisów, że ww. środki transportowe stanowią pojazdy specjalne. Wpis w dowodach rejestracyjnych danego środka transportowego oznaczenia "L" (pojazd służący do nauki jazdy), nie ma bowiem związku z kwalifikacją pojazdu do kategorii pojazdu specjalnego. Tym samym, mając na uwadze, że rejestracja pojazdu wpływa bezpośrednio na powstanie obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, organ podatkowy nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym wyroku znalazł również akceptację w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1044/14, z dnia 10 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 1475/13, z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 581/13 i II FSK 1727/14, z dnia 5 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 2614/12 ).
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia przepisów
o postępowaniu sądowoadministracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a., zamiast 145 § 1
w związku z art. 135 i art. 155 p.p.s.a., przez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organy podatkowe obu instancji, które dokonały błędnej klasyfikacji pojazdów, w wyniku czego został określony skarżącemu podatek w nienależnej wysokości. Z zarzutu wynika zatem, że jedynym przepisem jaki naruszył Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku jest art. 151 p.p.s.a. na skutek uznania, że ustalenia faktyczne, a przez to i prawne organu w przedmiocie konsekwencji klasyfikacji przedmiotowych pojazdów na gruncie u.p.o.l., są dokonane prawidłowo. Tak sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania nie odpowiada zarzutowi kasacyjnemu określonemu w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i przez to nie jest wystarczający do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Orzeczenie oddalające skargę nie jest skutkiem zastosowania tylko art. 151 p.p.s.a., lecz jest następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów prawa nakazujących sądowi takie ustalenia czynić. Przede wszystkim dotyczy to przepisów art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami, m.in. ustawy Ordynacja podatkowa. Zarzutu naruszenia tych zaś przepisów w skardze nie sformułowano. Oznacza to, że przypisany Sądowi pierwszej instancji zarzut naruszenia jedynie art. 151 p.p.s.a. nie jest wystarczający do wzruszenia zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, nie można uznać, aby w sprawie podważone zostały, leżące u podstaw wydania zaskarżonego wyroku, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, ustalenia faktyczne organów podatkowych co do kwalifikacji samochodu ciężarowego i przyczepy ciężarowej wykorzystywanych przez skarżącego w działalności gospodarczej w zakresie nauki jazdy. Wskazać także należy, że wniesiona w sprawie skarga kasacyjna nie zawiera należytego uzasadnienia zarzutów naruszenia ww. przepisów, gdyż nie wskazano
w niej na czym miałaby polegać błędna klasyfikacji spornych pojazdów,
a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Niezasadne okazały się również zarzuty naruszenia art. 174 pkt 2
oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122 o.p dotyczące zaakceptowania przez Sąd pierwszej instancji omyłki pisarskiej organu podatkowego w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że - zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. - prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania sądu. Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji ma przy tym charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc dla nich niezbędną płaszczyznę dla należytego wywiedzenia zarzutów skargi kasacyjnej, a ponadto umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, co jest niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie prawa i gdy w ramach przedstawiania stanu sprawy sąd pierwszej instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FSK 568/08). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania postawione mu przez analizowany przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji podał i wyjaśnił zasadnicze powody uznania, że wydana w sprawie decyzja odpowiada prawu, a w szczególności prawidłowo odniósł się do kwestii omyłki pisarskiej, z którą skarżący wiąże ww. zarzut naruszenia przepisów postępowania. Z brzmienia art. 215 § 1 w związku z art. 219 o.p. wynika, że organ podatkowy może z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji lub postanowieniu. W sprawie, organ podatkowy pierwszej instancji w osnowie postanowienia o wszczęciu postępowania wskazał, że wszczyna postępowanie w podatku od nieruchomości, zamiast w podatku od środków transportowych. Wprawdzie, w trakcie postępowania organ nie dokonał sprostowania omyłki w wydanym postanowieniu, jednak należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że omyłka nie miała istotnego wypływu na wynik sprawy. W treści uzasadnienia postanowienia organ podatkowy jednoznacznie wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte i będzie prowadzone wobec skarżącego w sprawie podatku od środków transportowych za rok 2011, na co także konsekwentnie wskazywał w dalszych pismach procesowych. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego, materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdza, że postępowanie dotyczyło podatku od środków transportowych, a podatnik również nie miał wątpliwości, w jakiej sprawie toczy się postępowanie podatkowe. W tych okolicznościach sprawy nie budzi zatem wątpliwości, iż popełniona przez organ podatkowy omyłka była oczywista i nieistotna. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło