I OSK 1396/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-03

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Małgorzata Borowiec, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy "szczególne okoliczności" uzasadniające przyznanie świadczenia rentowego w drodze wyjątku mogą odnosić się do aktualnego stanu zdrowia ubezpieczonego, czy też muszą dotyczyć okresu sprzed powstania całkowitej niezdolności do pracy i usprawiedliwiać brak wymaganych okresów składkowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "szczególne okoliczności" uzasadniające przyznanie świadczenia rentowego w drodze wyjątku muszą dotyczyć okresu przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy i usprawiedliwiać brak wymaganych okresów składkowych. Aktualna sytuacja zdrowotna, która uniemożliwia podjęcie pracy, nie może być podstawą do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, jeśli nie istniały szczególne okoliczności usprawiedliwiające wcześniejszą bezczynność zawodową. Sąd podkreślił, że świadczenie przyznawane w drodze wyjątku nie ma charakteru socjalnego.
Stan faktyczny
K. R. złożył wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, który został odrzucony przez Prezesa ZUS, a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarżący podnosił, że mimo nieposiadania wymaganego stażu pracy, jego stan zdrowia i inne okoliczności (np. ukończone studia) powinny uzasadniać przyznanie świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2030/13 w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] września 2013 r., działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., którą odmówił K. R. przyznania w drodze wyjątku renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że K. R. urodził się w 1950 r. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. lekarz orzecznik ZUS ustalił, że K. R. jest trwale i całkowicie niezdolny do pracy od dnia 19 maja 2011 r. Na przestrzeni 63 lat życia zainteresowany udokumentował 17 lat, 7 miesięcy i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę (od dnia 6 lutego 2002 r. do dnia 5 lutego 2012 r.) - zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – zainteresowany udokumentował 3 lata, 4 miesiące i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W okresach: od dnia 1 grudnia 1986 r. do dnia 28 lutego 1989 r., od dnia 21 kwietnia 1993 r. do dnia 9 lutego 1999 r. i od dnia 27 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. K. R. nie podejmował pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Ze sprawy nie wynika także, aby w okresach tych K. R. nie mógł kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności. W tych przyczyn organ uznał, że zainteresowany nie spełnił warunków wskazanych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niezbędnych do otrzymania świadczenia w drodze wyjątku, albowiem z akt sprawy nie wynika, aby przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy istniały obiektywne przeszkody uniemożliwiające zatrudnienie, co skutkowałoby uzyskaniem w przyszłości uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. R. podniósł zarzut naruszenia art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie spełnia warunków do przyznania świadczenia rentowego w drodze wyjątku i w konsekwencji odmowę jego przyznania oraz naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa, a także art. 8, art. 75 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez zaniechanie przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co w konsekwencji skutkowało ustaleniem, iż brak było szczególnych okoliczności, wskutek których skarżący nie podejmował pracy ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym w okresach od dnia 1 grudnia 1986 r. do dnia 28 lutego 1989 r., od dnia 21 kwietnia 1993 r. do dnia 9 lutego 1999 r. i od dnia 27 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. wyniku badania z dnia 13 czerwca 2008 r., - historii choroby obejmującej wpis z dnia 19 maja 2008 r., informacji dla lekarza kierującego, zaświadczenia o stanie zdrowia z dnia 29 lipca 2008 r. na okoliczność istnienia jednostek chorobowych oraz konieczności specjalistycznego leczenia w okresie przed uzyskaniem stwierdzenia o niezdolności do pracy, dowodu wpłat składek do ZUS za miesiące lipiec-wrzesień 2013 r. na okoliczność stałego odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ nie ustosunkował się do wpływu schorzeń skarżącego na możliwości zarobkowania, a także ich wpływu na występujące przerwy w zarobkowaniu. Przedstawiona wyżej dokumentacja medyczna wskazuje na problemy na tle zdrowotnym. Schorzenie to związane jest z układem oddechowym, co szczególnie uniemożliwia utrzymywanie aktywności życiowej, a tym bardziej zawodowej. Nie zostało wzięte pod uwagę, iż do okresu, który winien być zaliczony, w ramach nabywania prawa do świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, należy uwzględnić odbyte studia na Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Udowodniony staż pracy wyniósł łącznie 17 lat i 13 dni. Jednakże do tego okresu organy nie zaliczyły 5 lat studiów na Wydziale Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego w latach 1971/72 - 1972/73 i 1974/75 -1978/79 oraz 2 lat odbycia służby wojskowej. Zgodnie natomiast z przepisem art. 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, okresami składkowymi są okresy czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim lub okresy jej równorzędne albo okresy zastępczych form tej służby. Natomiast, okresami nieskładkowymi są okresy nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów. Mając na uwadze powyższe, organ rentowy nie zaliczył skarżącemu do łącznego okresu pracy 7 lat. Gdyby okres ten został uwzględniony przez organy, wtedy czas brakujący do uzyskania świadczenia byłby nieznaczny. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących ukończenia studiów organ wskazał, że skarżący nie uzyskał absolutorium i dlatego okres studiów nie podlega zaliczeniu do stażu ubezpieczeniowego. Ponadto żaden ze wskazywanych przez skarżącego okresów nie ma wpływu na jego staż ubezpieczeniowy w 10-leciu poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd I instancji wyjaśnił, że art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS umożliwia przyznanie świadczenia społecznego, jeżeli istnieją szczególnie uzasadnione okoliczności usprawiedliwiające brak spełniania wymaganych w trybie zwykłym przesłanek do otrzymania świadczenia przy jednoczesnej niemożności podjęcia pracy przez starającego się o to świadczenie z uwagi na jego wiek lub orzeczoną niezdolność do wykonywania pracy. Pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy wyjątkowych potrzeb czy niedostatku, sytuacji życiowej starającego się o to świadczenie, ale zaistnienie szczególnych okoliczności usprawiedliwiających niemożność uzyskania danego świadczenia w trybie zwykłym. Sąd podzielił stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazano szczególnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na niemożność uzyskania przez skarżącego uprawnień rentowych w trybie zwykłym. Sąd zwrócił uwagę, że zagadnienie ogólnego stażu ubezpieczeniowego było przedmiotem orzekania Sądu Okręgowego w Łodzi (wyrok z dnia 15 stycznia 2012 r., VIII U 3179/12) w ramach odwołania od odmowy przyznania świadczenia w trybie zwykłym. W uzasadnieniu tego wyroku (str. 5) stwierdzono, iż "na wymagane 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych w 10-leciu przed dniem powstania niezdolności do pracy, tj. od 19 maja 2001 r. do 18 maja 2011 r. ubezpieczony udowodnił 3 lata, 2 miesiące i 24 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W 10-leciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę, tj. od 6 lutego 2002 r. do 5 lutego 2012 r. ubezpieczony udowodnił 3 lata, 4 miesiące i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Łącznie ogólny staż pracy wyniósł 17 lat, 7 miesięcy i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd podzielił stanowisko organu rentowego i nie znalazł podstaw dla uwzględnienia okresów pracy rejestracji w PUP po 15 listopada 1991 r. bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych, ponieważ okres ten nie jest okresem składkowym ani nieskładkowym; studiów w ASP ponieważ wnioskodawca nie uzyskał absolutorium oraz okresów z działalności gospodarczej – za które zostały umorzone zaległości z tytułu opłacania składek emerytalno-rentowych." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w ramach przedmiotowej sprawy istotne jest, dlaczego skarżący nie wypracował we wcześniejszych okresach prawa do korzystania obecnie ze świadczenia rentowego, gdy jest już całkowicie i trwale niezdolny do pracy. Odpowiedzi wymaga zatem pytanie, czy zaistniały takie szczególne okoliczności, które usprawiedliwiałyby w przeszłości nieświadczenie przez skarżącego pracy ani innej działalności podlegającej ubezpieczeniu społecznemu. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie administracyjnej dokumentów K. R. nie spełniał przesłanek do uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym, albowiem nie legitymował się wymaganym minimum 5-letnim okresem składkowym i nieskładkowym w ostatnim dziesięcioleciu przed złożeniem wniosku. Skarżący jest artystą plastykiem. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] kwietnia 2012 r. został uznany za osobę całkowicie i trwale niezdolną do pracy od dnia 19 maja 2011 r., ze wskazaniem, iż daty powstania tej niezdolności nie można ustalić. Nadto wcześniej, co wynika z akt administracyjnych sprawy i na co powołuje się skarżący w skardze, orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2008 r. został on uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia 31 marca 2011 r., przy czym , jak wskazano w tym orzeczeniu, daty powstania tej niezdolności nie można ustalić. Orzeczenie to było oparte na zaświadczeniach z leczenia z 2008 r. Również obecnie przedstawiane w skardze zaświadczenia lekarskie dotyczą jedynie leczenia w 2008 r. Zatem gdyby nawet przyjąć, zgodnie z tezą skarżącego, iż już wcześniej, niż od 2011 r., skarżący miał problemy ze zdrowiem, uniemożliwiające mu pracę, a zatem usprawiedliwiające niejako bezczynność zawodową, to najdalej cofając się, można by wskazać na rok 2008 r. Gdyby nawet przyjąć za miarodajną tę datę, to w żaden sposób nie można wytłumaczyć wcześniejszej bezczynności zawodowej skarżącego przypadającej w okresach od dnia 1 grudnia 1986 r. do dnia 28 lutego 1989 r. i od dnia 21 kwietnia 1993 r. do dnia 9 lutego 1999 r. oraz od dnia 27 czerwca 2002 r. do końca 2007 r. Jest to ponad 13,5- letnia bezczynność zawodowa, przypadająca na okres jeszcze pełnej aktywności zawodowej osoby urodzonej w 1950 r. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w skardze wskazać należy, że sama trudna sytuacja materialna, jak i wykazywane w postępowaniu administracyjnym koszty leczenia i koszty urządzeń umożliwiających skarżącemu oddychanie, choć były brane pod uwagę zarówno przy podejmowaniu decyzji, jak i podczas wyrokowania, nie stanowią one wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nie jest to bowiem świadczenie socjalne, przyznawane tylko stosownie do potrzeb wnioskodawcy, nie jest to też świadczenie przyznawane w związku bardzo złym stanem zdrowia. Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż stan zdrowia K. R. usprawiedliwiał wcześniejsze niewykonywanie obowiązku ubezpieczenia społecznego i rentowego. Nie można nie dostrzegać ponad 13-letniej bezczynności zawodowej skarżącego. W takiej sytuacji legitymowanie się przez skarżącego ogólnym stażem ubezpieczeniowym jedynie w rozmiarze 17 lat, 7 miesięcy i 13 dni (jak to przyjął Sąd Okręgowy w Łodzi) jest dalece nieadekwatne do jego wieku i okresu aktywności zawodowej. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji stwierdził, że w tych okolicznościach faktycznych Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. R., reprezentowany przez adwokata, podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie, że w przypadku skarżącego nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności usprawiedliwiające brak spełnienia w trybie zwykłym przesłanek do otrzymania świadczenia, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż skarżący nie spełnia warunków do przyznania mu świadczenia rentowego w drodze wyjątku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że w przypadku skarżącego zachodzą szczególne okoliczności, niezależne od woli K. R., w związku z którymi nie ma on możliwości pozostawania w stosunku pracy i wykonywania pracy zarobkowej. Skarżący, który cierpi na schorzenie wyłączające go z normalnego funkcjonowania nie ma możliwości wykonywania żadnej pracy. Nie zachodzi sytuacja, że to kwalifikacje skarżącego są niewystarczające bądź jest on nieatrakcyjny dla rynku pracy z innych względów. Skarżący nie miał żadnego wpływu na tę okoliczność, zapadł na ciężką chorobę, która w sposób obiektywny uniemożliwia mu wypracowanie w ostatnim dziesięcioleciu pięciu lat pracy, jak również uniemożliwiać mu to będzie w przyszłości. Nie zachodzi sytuacja, że skarżący nie podjął żadnego zatrudnienia w wymaganym okresie, zabrakło mu bowiem niewiele ponad rok, aby spełniać przesłanki korzystania ze świadczenia w trybie zwykłym. Żaden przepis nie wskazuje okresu, jaki należy uznać za usprawiedliwiający dostatecznie przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Tak więc skarżący, który przepracował znacznie więcej niż połowę wymaganego okresu, który został przerwany w wyniku szczególnych okoliczności, winien zostać uznany za spełniającego przesłanki przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Sąd I instancji błędnie przyjął, że winna zachodzić inna, dodatkowa przesłanka w postaci braku przerw w zatrudnieniu, co jednakże nie wynika z żadnego przepisu ustawy. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że aby wyjaśnić, czy w sprawie zaszły szczególne okoliczności, które usprawiedliwiają brak spełnienia przesłanek do otrzymania świadczenia należałoby rozważyć, czy gdyby w jego przypadku jego stan zdrowia nie pogorszył się, to czy w takiej sytuacji mógł on spełnić przesłanki ustawowego okresu ubezpieczenia. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Gdyby bowiem nie całkowita niezdolność do pracy, skarżący niewątpliwie osiągnąłby okres pięciu lat ubezpieczenia. Powołując takie argumenty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Została ona oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 73 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie, że w przypadku skarżącego nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny i nie może wywołać oczekiwanego rezultatu w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi treść powołanego wyżej przepisu ustawy o emeryturach i rentach z FUS, stosownie do którego ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowanym na tle art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyjmuje się, że aby świadczenie mogło zostać przyznane wszystkie przesłanki określone w tym przepisie muszą zostać spełnione łącznie. Podkreśla się, że świadczenie przyznawane w drodze wyjątku nie ma charakteru świadczenia socjalnego, przyznawanego wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy (wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., II SA 497/03, z dnia 7 sierpnia 2013 r., I OSK 517/13). Mimo że w świetle art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tylko zaistnienie szczególnych okoliczności pozwala na przyznanie renty w drodze wyjątku, to ustawodawca nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem "szczególnych okoliczności", które mogą usprawiedliwiać niespełnienie warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym. W judykaturze przyjmuje się jednak, że powinny to być okoliczności od strony (ubezpieczonego) niezależne, niezawinione i niemożliwe do przezwyciężenia, wykluczające jego aktywność zawodową. Niezależnie od tego nie można tracić z pola widzenia, że przy ustalaniu prawa do świadczenia na tej wyjątkowej podstawie organ rentowy bierze pod uwagę również łączny okres ubezpieczenia w ciągu całego życia pracownika, który to okres powinien być adekwatny do jego wieku (tak NSA w wyrokach z dnia 7 marca 2008 r., I OSK 1907/07, z dnia 18 grudnia 2009 r., I OSK 1132/09 czy z dnia 28 lutego 2013 r., I OSK 2908/12). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy warto zauważyć, że poza sporem pozostaje fakt, iż K. R. w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku był osobą całkowicie niezdolną do pracy od dnia 19 maja 2011 r. na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wcześniej, orzeczeniem z dnia [...] września 2008r. skarżący został uznany za osobę częściowo niezdolną do pracy do dnia 31 marca 2011 r. Na 63 lat życia skarżący udokumentował 17 lat, 7 miesięcy i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W okresie 10 lat przed zgłoszeniem wniosku o rentę (od dnia 6 lutego 2002 r. do dnia 5 lutego 2012 r.) - zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – udokumentował 3 lata, 4 miesiące i 12 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Okresy nieskładkowe zostały ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych. W okresach: od dnia 1 grudnia 1986 r. do dnia 28 lutego 1989 r., od dnia 21 kwietnia 1993 r. do dnia 9 lutego 1999 r. i od dnia 27 czerwca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. K. R. nie podejmował pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Trafnie zauważył Sąd I instancji, że gdyby nawet przyjąć, iż już wcześniej, niż od 2011 r., skarżący miał problemy ze zdrowiem, uniemożliwiające mu pracę, a zatem usprawiedliwiające niejako bezczynność zawodową, to najdalej cofając się, można by wskazać na rok 2008 r.(gdy został uznany za osobę częściowo niezdolną do pracy). Natomiast bez szczególnego usprawiedliwienia pozostaje wcześniejsza bezczynność zawodowa skarżącego, która przypada w okresach od dnia 1 grudnia 1986 r. do dnia 28 lutego 1989 r. i od dnia 21 kwietnia 1993 r. do dnia 9 lutego 1999 r. oraz od dnia 27 czerwca 2002 r. do końca 2007 r. Jest to ponad 13-letnia bezczynność zawodowa, przypadająca na okres jeszcze pełnej aktywności zawodowej osoby urodzonej w 1950 r. Autor skargi kasacyjnej nie przedstawił żadnych dowodów i nie powołał się na żadne okoliczności, z których wynikałoby, że w okresach tych K. R. nie mógł kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności. Co więcej autor skargi kasacyjnej w sposób błędny upatruje zaistnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności w aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącego. Wskazuje na to zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej twierdzenie, że "w przypadku skarżącego zachodzą szczególne okoliczności niezależne od woli K. R. w związku z którymi nie ma on możliwości pozostawania w stosunku pracy i wykonywania pracy zarobkowej. Skarżący, który cierpi na schorzenie wyłączające go z normalnego funkcjonowania nie ma możliwości wykonywania żadnej pracy". Tymczasem ustawa wymaga, aby te szczególne okoliczności dotyczyły okresu przed powstaniem całkowitej niezdolności do pracy i usprawiedliwiały brak wymaganych okresów składkowych, niezbędnych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Na takie okoliczności skarżący kasacyjnie się nie powołał, co czyni bezzasadnym zgłaszane w skardze kasacyjnej zarzuty. Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło