II GSK 2959/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-18
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Joanna Sieńczyło - Chlabicz, Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o wyniku kontroli, stanowiąca podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia korekty finansowej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Informacja o wyniku kontroli, która nie nakłada na beneficjenta obowiązku zwrotu kwoty korekty i nie może być przedmiotem egzekucji, nie stanowi aktu lub czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Dopiero decyzja administracyjna o zwrocie środków może być przedmiotem kontroli sądowej. W związku z tym, skarga na taką informację powinna zostać odrzucona.Stan faktyczny
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zawarł umowę o dofinansowanie z K. S.A. W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia przepisów prawa zamówień publicznych. NFOŚiGW pismami z dnia 10 i 30 stycznia 2013 r. poinformował spółkę o stwierdzonych nieprawidłowościach i oszacowanej kwocie korekty. Spółka zaskarżyła te pisma do WSA, który odrzucił skargę, uznając je za niebędące aktami podlegającymi zaskarżeniu. NSA uchylił postanowienie WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA uchylił informację NFOŚiGW. NFOŚiGW złożył skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, odrzucono skargę oraz zasądzono od K. S.A. na rzecz NFOŚiGW koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 736/14 w sprawie ze skargi K. S.A. w K. na informację Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zawartą w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zmienioną pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie korekty finansowej postanawia: 1) uchylić zaskarżony wyrok; 2) odrzucić skargę; 3) zasądzić od K. S.A. w K. na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 4) zwrócić z urzędu K. S.A. w Krakowie z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 736/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. (dalej: spółka, beneficjent, skarżący), uchylił informację Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (w skrócie: NFOŚiGW) zawartą w piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r. nr [...] następnie zmienioną pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wyniku kontroli stanowiącego podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia korekty finansowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zawarł z K. [...] S.A. z siedzibą w K. w dniu [...] kwietnia 2011 r. umowę o dofinansowanie projektu nr [...] "Program Gospodarki Odpadami Komunalnymi w K." (zmienioną kolejnymi aneksami). Zgodnie z ww. umową, NFOŚiGW (jako instytucja wdrażająca) został uprawniony do kontroli przestrzegania przez beneficjenta obowiązku zawierania umów z wykonawcami, na podstawie których, dokonywane są wydatki kwalifikowane z uwzględnieniem procedur ustalonych ustawą z dnia 24 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 z późn. zm., dalej: p.z.p.) lub w przypadku umów do których nie stosuje się powyższej ustawy - trybów określonych w art. 701 -705 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej: k.c.). Jednocześnie beneficjent zobowiązał się do przestrzegania wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego wydanych na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 z późn. zm., dalej: u.z.p.p.r.) w wersji obowiązującej na dzień dokonywania odpowiedniej czynności lub operacji związanej z realizacją projektu. W dniu 26 listopada 2012 r. do NFOŚiGW wpłynęło pismo Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, wskazujące na naruszenia przepisów prawa związane z realizacją ww. umowy w zakresie udzielania zamówień publicznych - art. 26 ust. 3 oraz art. 25 ust. 1 p.z.p. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817). Zamawiający bowiem wymagał przedłożenia oświadczenia, że osoby które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, posiadają wymagane uprawnienia, jeżeli ustawy nakładają obowiązek posiadania takich uprawnień, sporządzonego według wzoru stanowiącego Załącznik nr 5 do "Wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu". Zamawiający przy tym nie opisał sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu w tym zakresie, np. poprzez określenie specjalizacji, w której dane osoby mają posiadać uprawnienia. Zastrzeżenia skarżącego do ww. stanowiska nie zostały uwzględnione przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych oraz Krajową Izbę Odwoławczą.
NFOŚiGW pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. poinformował spółkę o stwierdzeniu powyżej wskazanych nieprawidłowości oraz o oszacowanej kwocie korekty. Spółka została pouczona o możliwości złożenia zastrzeżeń co do tego stanowiska i z możliwości tej skorzystała. W odpowiedzi na wniesione zastrzeżenia, NFOŚiGW przekazał beneficjentowi swoje stanowisko pismem z dnia 30 stycznia 2013 r., w którym odmiennie oszacował kwotę korekty oraz poinformował spółkę, iż może złożyć zastrzeżenia do Ministra Środowiska.
Beneficjent złożył ww. zastrzeżenia i nie czekając na ich rozpoznanie, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości akt NFOŚiGW z dnia 10 stycznia 2013 r. w przedmiocie nałożenia na spółkę korekty finansowej, zmieniony następnie stanowiskiem tego samego organu z dnia 30 stycznia 2013 r., obniżającym korektę do 2,5% i na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej: p.p.s.a.) wniósł o stwierdzenie nieważności tych aktów i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) postanowieniem z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1360/13 odrzucił skargę. Odwołał się do treści art. 58 § 1 pkt 1, p.p.s.a. i art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Podkreślił też, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na "akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" oraz, że dla uznania danego aktu lub czynności za dokonaną w zakresie działalności administracji publicznej, powinny zostać spełnione cztery warunki: akt lub czynność powinien mieć charakter władczy, powinien być podjęty w sprawie indywidualnej, mieć charakter publicznoprawny, a ponadto uprawnienia lub obowiązki powinny wynikać z przepisu prawa.
Zdaniem Sądu, wdrożona procedura miała na celu ustalenie podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji o zwrocie korekty. Natomiast informacje z dnia 10 i 30 stycznia 2013 r. nie nakładały na beneficjenta obowiązku zwrotu kwoty korekty i nie mogły być też przedmiotem egzekucji. Dopiero po wyczerpaniu procedury kontrolnej (oraz po ocenie zastrzeżeń złożonych przez skarżącego do instytucji pośredniczącej – Ministra Środowiska) wszcząć można było postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu kwoty korekty na podstawie art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm., dalej: u.f.p.). Wynik takiego postępowania – zdaniem WSA – mógł być dopiero przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Oznaczało to, że zaskarżona informacja z dnia 10 stycznia 2013 r. o wyniku kontroli, stanowiąca podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia korekty finansowej, nie posiadała charakteru władczego. Nie posiadała również charakteru publicznoprawnego, gdyż stanowiła realizację postanowień umowy z dnia 20 kwietnia 2011 r. (§ 12 i § 13 umowy). Nie stanowiła zatem aktu lub czynności objętych zakresem właściwości sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) postanowieniem z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1820/13 uchylił powyższe postanowienie. Powołując się na wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1776/12 i II GSK 1777/12 wyjaśnił, że zwrot środków o których stanowi art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. oraz korekta finansowa stanowią odrębne od siebie instytucje. Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska wskazał także na przepis art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw. z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L z 2006 r. poz. 210, s. 25, dalej: rozporządzenie nr 1083/2006) jako na odrębną podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu korekty finansowej. Zauważył również, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia korekty finansowej winno mieć formę decyzji administracyjnej. W konsekwencji NSA uznał, iż rozstrzygnięcie nakładające korektę finansową ma charakter władczy oraz publicznoprawny i w tym zakresie wojewódzki sąd administracyjny powinien sprawę rozpoznać co do istoty.
Ponownie rozpoznając sprawę, WSA wyrokiem z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 736/14, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie NFOŚiGW.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, podstawę dofinansowania projektu stanowiła umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą. Umowa ta określała warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006.
W rozpoznanej sprawie w trakcie kontroli przeprowadzonej u skarżącego stwierdzono, że doszło do naruszenia art. 25 ust. 1 oraz art. 26 ust. 3 p.z.p., z tym, że naruszenie drugiego z ww. przepisów nie wywołało szkody.
Zdaniem WSA, organ nie odniósł stwierdzonych naruszeń do definicji "nieprawidłowości" określonej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz wynikającej z art. 98 tego rozporządzenia konieczności rozważenia charakteru i wagi nieprawidłowości oraz strat poniesionych przez fundusze. Jednocześnie, nałożona korekta finansowa nie mogła być oderwana od stwierdzonej nieprawidłowości, ale adekwatna do niej i do sytuacji konkretnego beneficjenta. Okoliczności tych należycie nie wskazano, czego potwierdzeniem było późniejsze obniżenie korekty. Dlatego w przypadku zastosowania korekty finansowej wynikającej z taryfikatora organ winien był również wyjaśnić, dlaczego uznał, że w konkretnym przypadku zastosowanie miała określona stawka korekty.
W tej sytuacji – w ocenie WSA - organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mającego znaczenie dla zastosowanej w sprawie materialnej podstawy rozstrzygnięcia, skutkującej dla skarżącego koniecznością zwrotu części otrzymanego dofinansowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zaskarżył wyrok w całości.
1) Opierając się na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) błędne zastosowanie art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w zw. z art. 26 ust. 1 w pkt 15a u.z.p.p.r. poprzez przyjęcie, iż przepis ten stanowi podstawę dla ustalenia i nałożenia korekty finansowej w formie odrębnej decyzji administracyjnej, co miało istotny wpływ na wynik postępowania poprzez ustalenie, iż nałożenie korekty charakter władczy i publicznoprawny, który to zarzut kasacyjny - w związku z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14 oraz w związku z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08 - powinien podlegać ponownej ocenie NSA,
b) błędną wykładnię art. 25 ust. 1 oraz art. 26 ust. 3 p.z.p., co miało wpływ na wynik sprawy ponieważ skutkowało przyjęciem, iż skarżący nie naruszył przepisów dotyczących udzielenia zamówienia publicznego, a w sprawie nie wystąpiły nieprawidłowości,
c) błędną wykładnię art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, co miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało przyjęciem, iż strona na której rozstrzygnięcie wniesiono skargę miała obowiązek wykazania przy ustalaniu nieprawidłowości szkody rzeczywistej w budżecie Unii Europejskiej.
2) Opierając się na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) niezastosowanie art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak oceny całokształtu akt sprawy i ustalenie w uzasadnieniu wyroku błędnego stanu faktycznego, w sytuacji kiedy z akt sprawy wynikało, iż nie doszło do anulowania w całości lub części wkładu publicznego w ramach realizowanego programu w projekt nr [...], a Sąd w uzasadnieniu wyroku przyjął, iż do anulowania wkładu finansowego w projekt doszło,
b) błędną wykładnię art. 190 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż sąd pierwszej instancji jest w konkretnej sprawie związany wytycznymi NSA również co do stanu faktycznego, co skutkowało zaniechaniem samodzielnych ustaleń stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji przy rozpoznaniu sprawy co do istoty i automatycznym zastosowaniem tezy wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II GSK 1820/13.
Wniósł na podstawie art. 176 p.p.s.a. o stwierdzenie, iż zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi w związku z brakiem drogi sądowej na podstawie art. 189 p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz odrzucenie skargi przez NSA, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. pełnomocnik organu podtrzymał skargę kasacyjną i argumentację w niej przedstawioną. Z kolei pełnomocnik spółki wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wymaga oceny zarzut zgłoszony w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. kwestionujący błędne zastosowanie art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. wskutek przyjęcia, że uregulowanie to stanowi podstawę do ustalenia i nałożenia korekty finansowej w formie odrębnej decyzji administracyjnej. Kwestia charakteru prawnego ustalenia i nałożenia korekty finansowej miała bowiem zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż decydowała o rodzaju rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
Kwestię charakteru prawnego korekty finansowej, o której mowa w art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, a ustalanej i nakładanej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. rozstrzygnięto w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14 (opubl. ONSAiWSA z 2015 r., z. 2, poz. 17). Stwierdzono w niej, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Analizując powyższe regulacje Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że korektę finansową można określić jako wyliczenie kwoty pomniejszenia przyznanego umownie dofinansowania, stanowiącego konsekwencję dopuszczenia się przez beneficjenta nieprawidłowości w związku z realizacją projektu objętego umową o dofinansowanie. Wyjaśnił, że użycie w art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. określenia "ustalanie i nakładanie korekty" nie jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że ustalenie i nałożenie korekty powinny mieć formę decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy następują w ramach stosunku cywilnoprawnego. W świetle art. 207 u.f.p. ustalenie i nałożenie korekty finansowej oraz zobowiązanie do zwrotu środków to dwie odrębne instytucje, choć ściśle ze sobą powiązane, gdyż korekta przekłada się na zwrot środków finansowych. W konsekwencji ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji korekta podlega również kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.
Dlatego za prawidłowy należało uznać zarzut sformułowany w pkt 1 lit. a) petitum skargi kasacyjnej.
Kwestią następną pozostawała możliwość zastosowania przedstawionej wykładni korekty finansowej w kontrolowanej sprawie. Wcześniej bowiem sprawa ta była przedmiotem kontroli NSA na skutek skargi kasacyjnej spółki (sygn. akt II GSK 1820/13). Zaprezentowano wówczas odmienną ocenę prawną korekty finansowej od tej, przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów, sygn. akt II GPS 2/14. Postanowienie w sprawie II GSK 1820/13 wiązało Sąd I instancji na mocy art. 190 p.p.s.a. (Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.). Sąd I instancji ogłosił wyrok w dniu 9 września 2014r. W tej dacie nie było jeszcze omawianej wyżej uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Omawiana uchwała II GPS 2/14 została bowiem podjęta w dniu 27 października 2014 r. Skoro podczas wyrokowania przez WSA nie wystąpiły inne przesłanki wyłączające zastosowanie przezeń wykładni prawa wyrażonej w postanowieniu NSA w sprawie
II GSK 1820/13, Sąd ten musiał tę ocenę uwzględnić na mocy art. 190 p.p.s.a.
Należy pamiętać, że powołana uchwała jest tzw. uchwałą konkretną. Podjęta bowiem została w następstwie wniesienia konkretnego pytania prawnego na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. Jednakże jej moc wiążąca nie odnosi się tylko do konkretnej sprawy. Otóż uchwały konkretne posiadają w innych sprawach sądowoadministracyjnych także ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 p.p.s.a. Stanowi ten przepis, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1284/07, Lex nr 529204).
Co istotniejsze, Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08 (ONSAiWSA z 2008 r., z. 5, poz. 75) stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu ponownej skargi kasacyjnej obowiązany jest - w związku z art. 269 § 1 p.p.s.a. - odstąpić od zastosowania art. 190 tej ustawy, z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny.
Sytuacja, której dotyczyła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FPS 1/08 wystąpiła w niniejszej sprawie. Dlatego skład orzekający NSA był zobowiązany do odstąpienia od stanowiska zaprezentowanego w postanowieniu NSA w sprawie II GSK 1280/13 i zastosować to, przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów w sprawie II GPS 2/14.
Dlatego za uzasadniony należało uznać również zarzut oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. sformułowany w pkt 2 lit. b) petitum skargi kasacyjnej – błędnej wykładni art. 190 p.p.s.a., ale z uzupełnieniem jego zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, tj. w powiązaniu z cytowaną uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FPS 1/08. Jak już zaznaczono w dacie wyrokowania przez WSA nie było jeszcze uchwały w sprawie II GPS 2/14.
Zauważyć należy, iż z okoliczności sprawy wynikało, że pismo NFOŚiGW z dnia 10 stycznia 2013 r. zostało wystosowane do spółki po przeprowadzeniu uprzedniej kontroli przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. W ocenie organu stanowiło ono opinię, od której beneficjentowi przysługiwało prawo wniesienia zastrzeżeń w terminie 14 dni, z czego spółka skorzystała. Nie było też kwestionowane, że przed wydaniem omawianego pisma nie było prowadzone postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dofinasowania.
W tej sytuacji, skoro pismo NFOŚiGW z dnia 10 stycznia 2013 r. ustalające korektę finansową nie było decyzją, a postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dofinansowania nie zostało w ogóle wszczęte, to droga sądowoadministracyjna do kontroli tej czynności była niedopuszczalna. Oznaczało to, że na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego) w zw. z art. 189 p.p.s.a. należało postanowieniem uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, opubl. ONSAiWSA z 2010 r., z. 3, poz. 40).
W takiej sytuacji nie było potrzeby odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego w związku z odrzuceniem skargi orzeczono z urzędu na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.w zw. z art. 193 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło