II OSK 1760/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-10
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Małgorzata Miron, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby odbywającej karę pozbawienia wolności z lokalu, który został następnie rozebrany, jest dopuszczalne na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 1974 r., nawet jeśli przepisy te przestały obowiązywać przed wydaniem decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ponieważ obowiązywały one w dniu wydania decyzji administracyjnych. Sąd podkreślił, że odbywanie kary pozbawienia wolności wiąże się z opuszczeniem miejsca pobytu stałego, a przymusowe opuszczenie lokalu z powodu zawinionych przez stronę zachowań lub działań organów państwa nie stanowi przeszkody do wymeldowania. Dodatkowo, rozbiórka budynku, w którym znajdował się lokal, czyni niemożliwym zameldowanie i uniemożliwia powrót do lokalu, co potwierdza zasadność wymeldowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania J. P. z lokalu mieszkalnego. J. P. opuścił lokal w związku z aresztowaniem i odbywaniem kary pozbawienia wolności, a następnie budynek, w którym znajdował się lokal, został rozebrany. Organy administracji wydały decyzje o wymeldowaniu, które zostały utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. J. P. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. stosowanie nieobowiązujących przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 marca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Mariusz Kotulski ( spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1143/14 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r. (sygn. akt: IV SA/Po 1143/14), oddalił skargę J.P na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]w przedmiocie wymeldowania oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Podaniem z [...] lipca 20[...] r. PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Poznaniu wniósł o wymeldowanie J.P.i [...]oraz ewentualnie innych osób zajmujących bez tytułu prawnego lokal mieszkalny położony na nieruchomości w [...] przy ul. [...](strażnica kolejowa), oddanej PKP S.A. w użytkowanie wieczyste. W uzasadnieniu wniosku podano, że wyrokiem z 15 grudnia 2011r., sygn. akt I C 60/12, Sąd Rejonowy w Środzie Wlkp. nakazał ww. osobom opuszczenie, opróżnienie i wydanie PKP S.A. przedmiotowego lokalu, wstrzymując jednocześnie wykonanie wyroku do czasu złożenia przez gminę K. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Ponadto [...]zgłosiła opuszczenie przedmiotowego lokalu i została wyrejestrowana z ewidencji lokali mieszkalnych, choć nie wiadomo, czy dopełniła formalności związanych z wymeldowaniem z pobytu stałego z tego lokalu. Z kolei z uwagi na długotrwałe opuszczenie przez J.P.i dewastację lokalu, administrator, PKP S.A. Rejon Administrowania i Utrzymania Nieruchomości w Poznaniu, w dniu [...] lipca 20[...] r. objął lokal w formalne władanie.
Decyzją z [...] czerwca 2014 r. nr [...][...] Burmistrz Gminy K. (dalej: Burmistrz lub organ I instancji) – wskazując jako podstawę prawną art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (dalej: u.e.l.d.o.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) – orzekł o wymeldowaniu J.P.(dalej: skarżący) z pobytu stałego z nieruchomości położonej przy ul. [...]w [...], gmina [...] oraz o umorzeniu postępowania wobec nieletniej [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w rozpatrywanej sprawie już decyzją z [...] stycznia 2014 r. Burmistrz wymeldował J.P.z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Jednak na skutek odwołania skarżącego, Wojewoda Wielkopolski, decyzją z [...] marca 2014r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Dalej organ I instancji wyjaśnił, że rozpatrując ponownie sprawę ustalił, iż [...]w dniu [...] kwietnia 20[...] r. dopełniła obowiązku meldunkowego i zameldowała się w innym miejscu stałego pobytu. Natomiast nieletnia [...]przebywa obecnie w rodzinie zastępczej, u której zameldowana jest na pobyt czasowy, a opiekun prawny zgłosił jej wymeldowanie ze spornego lokalu, wobec czego postępowanie wobec niej stało się bezprzedmiotowe. Podczas wizji przeprowadzonej w toku postępowania ustalono, że budynek mieszczący się pod adresem wskazanym we wniosku jest opuszczony, zdewastowany i przez nikogo nie zamieszkały. W budynku nie ma okien, drzwi oraz jakichkolwiek śladów pobytu osób, a teren wokół posesji jest bardzo zaniedbany. Zeznanie J.P .potwierdziło, że przedmiotowy lokal opuścił [...] kwietnia 2012 r., kiedy to został aresztowany i osadzony w Areszcie Śledczym w Środzie Wlkp. Obecnie przebywa w Zakładzie Karnym w Gębarzewie, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Środzie Wlkp. z [...] marca 20[...] r., sygn. akt II K 391/12. Nadto organ otrzymał od wnioskodawcy protokół z rozbiórki przedmiotowego budynku, którą przeprowadzono w dniu [...] marca 2014 r.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że skarżący nie mieszka w sposób stały pod wskazanym wyżej adresem. Opuszczenie lokalu było konsekwencją jego nagannego zachowania wobec rodziny we wcześniejszym okresie. W związku z tym, zdaniem organu, nawet jeżeli założyć, że rodzina Skarżącego w dalszym ciągu przebywałaby w przedmiotowym lokalu, a on sam nie zostałby aresztowany, to i tak na mocy ww. wyroku sądu karnego nie mógłby on wrócić do tego lokalu, ponieważ otrzymał zakaz zbliżania się do rodziny za przestępstwo znęcania się fizycznego i psychicznego nad córką. Ponadto przesłanką uzasadniającą wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu była, według organu I instancji, okoliczność, że lokal ten, ze względu na stan techniczny, został rozebrany.
W odwołaniu od opisanej decyzji Burmistrza, J. P. zarzucił, że decyzja została wydana przed upływem wskazanego przez organ I instancji, przedłużonego terminu załatwienia sprawy (tj. przed [...] czerwca 2014 r.), co uniemożliwiło mu ustosunkowanie się do zebranych materiałów dowodowych przed wydaniem decyzji, gdyż korespondencję z wyjaśnieniami wysłał do organu w dniu [...] czerwca 2014 r. Ponadto zarzucił, że rozbiórki przedmiotowego lokalu dokonano przed uprawomocnieniem się decyzji Burmistrza i bez zabezpieczenia jego rzeczy, mebli etc., które tam pozostały oraz bez określenia sposobu pokrycia kosztów rzeczy przezeń utraconych.
Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...]Wojewoda Wielkopolski (dalej: Wojewoda lub organ II instancji), na podstawie art. [...]8 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że dowody zebrane w niniejszej sprawie potwierdzają bezspornie, że Skarżący opuścił ten lokal i nie mieszka w nim w sposób stały od [...] kwietnia 2012 r., czyli od chwili, kiedy został aresztowany. Organ II instancji wskazał, że co do zasady opuszczenie miejsca pobytu powinno być dobrowolne, a o dobrowolności opuszczenia można mówić wtedy, gdy było ono wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Jednakże w orzecznictwie podkreśla się, że ustawowa przesłanka opuszczenia miejsca pobytu jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynikał ze zgodnego z prawem działania organów państwa w związku z aresztowaniem, a następnie odbywaniem przez stronę kary pozbawienia wolności. Wojewoda podkreślił, że taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, gdyż Skarżący przebywa zakładzie karnym, odbywając karę 8 lat pozbawienia wolności. Tak długi okres daje podstawę do przyjęcia, że opuszczenie lokalu – które było następstwem zawinionych działań Skarżącego – ma charakter długotrwały. Skoro sąd karny skazał Skarżącego na karę pozbawienia wolności, a ponadto sąd cywilny nakazał opuszczenie przedmiotowego lokalu, to również rozstrzygnięcie organu administracji winno być zgodne z tymi orzeczeniami. Odmowa wymeldowania Skarżącego niweczyłaby skutki orzeczeń obu sądów i doprowadziłaby do funkcjonowania sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć – co jest rzeczą niedopuszczalną.
Ponadto przedmiotowa nieruchomość fizycznie przestała istnieć, ponieważ dokonano jej rozbiórki. Tym samym adres przy ul. [...]w [...] przestał istnieć, a lokal pod tym adresem, jako nieistniejący, nie może być niczyim centrum życiowym. Nikt nie może być zameldowany w lokalu i pod adresem, który nie istnieje. W tej sytuacji nie ma prawnej i faktycznej możliwości powrotu Skarżącego do przedmiotowego lokalu po opuszczeniu zakładu karnego. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego sprawy i prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze na opisaną decyzję Wojewody, J.P. podniósł, że organy obu instancji pominęły kwestię losu jego rzeczy i mebli po wyburzeniu przedmiotowego lokalu, a Wojewoda ponadto nie odniósł się do zarzutu uniemożliwienia mu przez organ I instancji wypowiedzenia się na temat zebranych w sprawie materiałów dowodowych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, jako opartej na nietrafnych zarzutach.
Pismem procesowym z [...] marca 2015 r. pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu złożył uzupełnienie skargi dodatkowo zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania:
a) art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 24 § 3 k.p.a., art. 25 k.p.a., art. 26 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez branie czynnego udziału pracowników administracji publicznej w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji po uwzględnieniu odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza z [...] stycznia 2014 r., mimo że brali oni w tej sprawie udział w czynnościach procesowych oraz wydaniu decyzji z [...] stycznia 2014 r. oraz decyzji Wojewody z [...] marca 2014 r., a w konsekwencji nie wyłączenie organu I i II instancji od orzekania w niniejszej sprawie,
b) naruszenia przepisów postępowania, które, zdaniem pełnomocnika, miały istotny wpływ na wynik sprawy, a sprowadzały się do naruszenia przepisów: art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15, art. 75, art. 77, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 81, art. 104, art. 107 § 3, art. [...]6 k.p.a. oraz art. [...]8 § 2 k.p.a., w szczególności przez niewyjaśnienie przez organy wszystkich okoliczności sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do okoliczności podniesionych przez skarżącego w piśmie z [...] czerwca 2014 r. oraz dowodów przedstawionych w odwołaniu, a także niezawiadomienie skarżącego przez organ II instancji o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się przez skarżącego co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.
c) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 15 u.e.l.d.o. poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że zostały spełnione wynikające z jego treści przesłanki pozwalające na wymeldowanie skarżącego.
Z powołaniem się na te zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy w tym zakresie organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% stawki minimalnej, które to koszty nie zostały pokryte w całości lub w części przez skarżącego. W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego zawarł także – jak zaznaczył: "na wyłączne żądanie Skarżącego" – wnioski o przesłuchanie J. T, P. T, R. G. oraz R. M. P, - na okoliczność braku podstaw do zastosowania treści art. 15 u.e.l.d.o., a w konsekwencji utrzymania zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
| Wyrokiem z dnia 12 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed |
|sądami administracyjnymi – oddalił skargę J. P, uznając, że decyzja odpowiada prawu. |
|W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że organy administracji wyczerpująco zebrały i wszechstronnie rozpatrzyły cały materiał dowodowy niezbędny do |
|dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla wydania|
|decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w szczególności jej |
|art. 15 ust. 2, który zobowiązuje organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce |
|pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Jak zauważył Sąd w świetle prawidłowych ustaleń |
|dokonanych przez organy administracji wynika, że skarżący nie przebywa w spornym lokalu od [...] kwietnia 2012r., tj. od momentu jego aresztowania, a |
|następnie osadzenia w Zakładzie Karnym w G. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z [...] marca 20[...] r. Już sama ta okoliczność |
|stanowiła dostateczną podstawę do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu, ponieważ odbywanie kary pozbawienia wolności wiąże się z |
|opuszczeniem miejsca pobytu stałego i potwierdzeniem zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. W takiej sytuacji brak dobrowolności |
|opuszczenia miejsca pobytu stałego nie stanowi przeszkody do wymeldowania, gdyż opuszczenie lokalu jest zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez |
|osobę pozbawioną wolności. Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy|
|było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią zachowań. |
|Nadto za zasadnością wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z [...] grudnia 2011|
|r., w sprawie z powództwa PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Poznaniu przeciwko J.P, R. P. i małoletniemu Ł. P. o eksmisję, |
|nakazujący J.P. R. P. opróżnić, opuścić i wydać powódce lokal. Prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego również potwierdza zaistnienie |
|przesłanki z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., gdyż z uwagi na ten wyrok ewentualne powództwo o przywrócenie naruszonego posiadania nie mogłoby doprowadzić |
|do przywrócenia skarżącemu posiadania przedmiotowego lokalu. Wreszcie ostatnią okolicznością determinującą wymeldowanie skarżącego ze spornego lokalu|
|była dokonana w dniu [...] marca 2014 r. rozbiórka budynku, w którym mieścił się sporny lokal, spowodowana złym stanem technicznym tego budynku – co |
|bez żadnych wątpliwości potwierdza znajdujący się w aktach protokół ostatecznego odbioru rozbiórki z [...] marca 2014 r. Skoro budynek został |
|rozebrany, to niewymeldowanie skarżącego z nieistniejącego lokalu byłoby niedopuszczalnym sankcjonowaniem fikcji meldunkowej. Tymczasem zgodnie z |
|art. 1 ust. 2 u.e.l.d.o., celem ewidencji ludności jest m.in. rejestracja danych o miejscu pobytu osób, które mają odzwierciedlać stan faktyczny |
|(rzeczywisty) w zakresie stałego lub czasowego pobytu osób, a w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu. |
|Sąd wskazał, że zarzut pozbawienia skarżącego możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji organu I |
|instancji nie ma potwierdzenia w aktach sprawy. Znajduje się w nich bowiem pismo z [...] kwietnia 2014 r., przy którym organ I instancji przesłał |
|skarżącemu, osadzonemu w zakładzie karnym, akta toczącego się postępowania celem zapoznania się z zebranymi materiałami oraz poinformował o |
|możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego pisma, który to |
|termin upłynął z dniem [...] kwietnia 2014 r. W zakreślonym terminie skarżący nie skorzystał ze swych uprawnień. Sąd wyjaśnił także skarżącemu, że |
|wskazywany przez organ nowy (przedłużony) termin załatwienia sprawy (do [...].06.2014 r.) był terminem granicznym (maksymalnym) do wydania |
|rozstrzygnięcia w sprawie. |
|Natomiast odnosząc się do zarzutu nieumożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem |
|decyzji przez organ II instancji, Sąd stwierdził, że w aktach administracyjnych sprawy brak dowodu powiadomienia stron o możliwości skorzystania z |
|uprawnień przewidzianych w art. 10 § 1 k.p.a., jednak naruszenie to w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie miało żadnego wpływu na jej wynik, już|
|choćby z tego względu, że organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego i nie zgromadził żadnych nowych dowodów. |
|Niezasadny okazał się zarzut naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, tj. naruszenia art. 24 § 1 pkt 5, art. 24 § 3, art. 25 |
|art. 26, art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., gdyż pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu |
|zaskarżonej decyzji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i w postępowaniu|
|prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych. Nie |
|dotyczy to pracownika organu I instancji, który na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji ponownie rozpoznaje sprawę. |
|Odnosząc się zaś do wniosku o przesłuchanie świadków wskazanych w piśmie procesowym z [...] marca 2015 r. Sąd podkreślił, że wniosek ten jest |
|niedopuszczalny w świetle art. 106 ust. 3 p.p.s.a., a nadto nawet wyraźne żądanie mocodawcy nie zwalnia zawodowego pełnomocnika od działania w sposób|
|i w formach prawem przewidzianych. |
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył J. P, działający przez pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i o uchylenie decyzji organów I i II instancji, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej, powołując podstawy kasacyjne z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania tj.
1. art. 15 i art. 6 i art.7 u.e.l.d.o. poprzez dokonanie wadliwej wykładni i niewłaściwe zastosowanie, poprzez ich błędne zastosowanie i dokonanie przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia w oparciu o treść art. 15 i art. 6 i art. 7 u.e.l.d.o. oraz zaaprobowanie przez Sąd I instancji w tym zakresie także rozstrzygnięcia przez organ I instancji oraz organu II instancji, uznając, że zostały spełnione wynikające z ich treści przesłanki pozwalające na wymeldowanie skarżącego, podczas gdy przepisy u.e.l.d.o. przestały obowiązywać w związku z obowiązującą ustawą z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego, a zatem Sąd I instancji dokonał kontroli już pod kątem nieobowiązującego prawa, a także dokonaniem błędnej wykładni pod kątem stanu faktycznego, że skarżący opuścił miejsce zamieszkania w sposób stały i dobrowolny,
2. art. 69 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji,
3. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i art. 151 w zw. z art. [...]4 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu I instancji było uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania odnoszącej się do brania czynnego udziału pracowników administracji publicznej w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji po uwzględnieniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r., mimo, że brali oni w tej sprawie udział w czynnościach procesowych oraz w wydaniu decyzji przez organ I instancji z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz decyzji organu II instancji z dnia [...] marca 2014 r., a w konsekwencji nie wyłączenie organu I instancji oraz organu II instancji od orzekania w niniejszej sprawie,
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 6 k.p.a i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy nieobowiązujące, w szczególności treść art. 15 u.e.l.d.o. oraz zaaprobowanie przez Sąd I instancji w tym zakresie także rozstrzygnięcia przez organ I instancji oraz organ II instancji, które to organy również oparły się na treści nieobowiązujących przepisów, uznając, że zostały spełnione wynikające z jego treści przesłanki pozwalające na wymeldowanie skarżącego, podczas gdy przepisy z dnia 10 kwietnia 1974 r. u.e.l.d.o. przestały obowiązywać w związku z obowiązującą w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego przepisów z dnia 24 września 2010 r., a tym samym oparcie rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji na błędnej podstawie prawnej, jak również oparcie w tym zakresie przez organy obu instancji i Sąd I instancji w zakresie wydanych decyzji, a w konsekwencji dokonanie przez Sąd I instancji kontroli już pod kątem nieobowiązującego prawa,
5. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewypełnienie przez Sąd I instancji wymogów, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji tzn. sporządzenie go sprzecznie z rozstrzygnięciem, a tym samym niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw prawnych i przesłanek jakimi kierował się Sąd I instancji nie uwzględniając skargi,
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzeanalizowanie przez Sąd I instancji wszystkich istotnych aspektów rozpoznawanej sprawy oraz nieuzasadnienie należycie przyczyny podjętego rozstrzygnięcia, a przede wszystkim, niedostrzeżenie problemów intertemporalnych oraz nieobowiązywania u.e.l.d.o. z dnia 10 kwietnia 1974 r., występujących przy orzekaniu w przedmiocie skargi, jak również w czasie wydawania przez organ I instancji oraz organ II instancji zaskarżonej decyzji,
7. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne powołanie się przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji na prawidłowe dokonanie przez organ I instancji oraz organ II instancji subsumpcji przepisów prawa materialnego pod stan faktyczny i ustalenie prawidłowo stanu faktycznego, podczas gdy organ I instancji oraz organ II instancji Sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie dokonały rozstrzygnięcia w oparciu o nieobowiązujące przepisy u.e.l.d.o. w szczególności art. 15, a także podczas gdy analiza akt administracyjnych budzi wątpliwości, co do prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd analizy zaskarżonej decyzji,
8. art. 106 § 3, art. [...]3 § 1, art. [...]4 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji postępowania dowodowego w celu wyeliminowania sprzeczności ustaleń w przedmiocie stanu faktycznego oraz stanu prawnego, a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, niewynikających z akt administracyjnych przekazanych przez organ II instancji,
9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 75 k.p.a. i art.78, art. 80 oraz art. 7 i art. 8 k.p.a., przez błędne przyjęcie, że organ I instancji oraz organ II instancji, wydając decyzje zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a tym samym uwzględniły interes społeczny, a w szczególności uznanie, że organ I instancji ustosunkował się do twierdzeń i okoliczności podniesionych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz dowodów przedstawionych przez skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a tym samym wykazały należytą dbałość o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, co doprowadziło do utrzymania decyzji organu II instancji w mocy,
10. art. 141 § 1 p.p.s.a poprzez niepodjęcie przez Sąd wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i prawnym,
11. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony i nie wymaga zebrania dodatkowego materiału dowodowego, a w konsekwencji brak jest podstaw uzupełnienia postępowania wyjaśniającego na wydanie prawidłowej decyzji, w szczególności braku konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób powołanych przez skarżącego,
12. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a w związku z art. 10 i art. 81 k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, iż pomimo że organ I i II instancji zaniechał powiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w obu instancjach co do zebranych dowodów materiałów, a tym samym naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i stanowiło podstawę do wznowienia postępowania, a strona postępowania nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu, co w ocenie Sądu I instancji nie miało wpływu na jej wynik.
13. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 170 p.p.s.a i art. 153 p.p.s.a w zw. z art. 6 i art 7 i art 15 u.e.l.d.o., poprzez dokonanie wadliwej wykładni i niewłaściwe zastosowanie, poprzez uznanie, iż błędne uznanie, iż opuszczenie przez skarżącego lokalu mieszkalnego miało charakter dobrowolny i stały, a także mimo nieobowiązywania u.e.l.d.o.,
14. art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § l pkt 1 lit. c i art. 170 p.p.s.a i art. 153 p.p.s.a w zw z art. 69 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz decyzji ją poprzedzającej,
15. art. 145 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem odniesienia się przez Sąd I instancji do tego co było przedmiotem sprawy i zaniechanie zbadania zgłoszonych zarzutów przez skarżącego, przyjmując bezkrytycznie, że zarówno organ I instancji oraz organ II instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie, a w konsekwencji prawidłowo wydały decyzje.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w zaskarżonym wyroku uznając je za nieprawidłowe oraz uzasadniając podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę uczestnik Polskie Koleje Państwowe SA z siedzibą w Warszawie wniósł o jej oddalenie, nie wnosząc o zasądzenie kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji.
Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione zarzuty są całkowicie nieuzasadnione, bezpodstawne i błędne, nie znajdując żadnego oparcia w obowiązującym prawie, zebranym materiale dowodowym oraz orzecznictwie sądowym.
Po pierwsze całkowicie błędne są zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to art.6, 7 i 15 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niezastosowania art.69 ustawy z 24 września 2010r. o ewidencji ludności (zarzuty nr 1 i 2). Zgodnie z treścią art.69 u.e.l. postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i nie zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o ewidencji ludności w sprawach indywidualnych m.in. o wymeldowanie umarza się. Jednak ustawa o ewidencji ludności z 24 września 2010r. weszła w życie dopiero w dniu 1 marca 2015r. (art.80 u.e.l.), a więc już po wydaniu w niniejszej sprawie decyzji przez organ I instancji (w dniu 27 czerwca 2014r.) i organ II instancji (w dniu [...] sierpnia 2014r.). Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z zasadą aktualności organy administracyjne biorą pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji administracyjnej, a sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonej decyzji w wedle stanu prawnego obowiązującego na dzień jej wydania, a nie na dzień wyrokowania. Konkludując prawidłowo organy administracyjne orzekały w niniejszej sprawie na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Po drugie nieuzasadnione są w konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania oparte na zarzucie stosowania nieobowiązujących przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 6 i art. 107 § 1 k.p.a. (zarzut nr 4), a także art.141 § 4 p.p.s.a., art.170 i art.153 p.p.s.a. w zw. z art.6, art.7 i art.15 u.e.l.d.o. oraz art.69 u.e.l. (zarzuty nr 6, 7, [...] i 14) Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego, ani później w trakcie jego trwania nie obowiązywała ustawa o ewidencji ludności z 24 września 2010r.
Po trzecie całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (zarzut nr 5). Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Jedynie w sytuacji, gdy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego decyzję administracyjną, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, a organ administracji także wskazówek co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego, naruszałoby prawo. Tymczasem te wszystkie elementu znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza eo ipso naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Stan faktyczny został ustalony przez organy administracyjne i zweryfikowany przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie prawidłowo. Uzasadnienie jest spójne z rozstrzygnięciem oraz zawiera wskazania co do podstaw prawnych i przesłanek, którymi kierował się Sad I instancji.
Po czwarte całkowicie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art.106 § 3, art. [...]3 § 1, at.[...]4 i art.141 § 1 p.p.s.a. (zarzut nr 8) Przepis art. [...]3 § 1 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd I instancji na przykład przesłuchał świadków lub oparł swe rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Sąd rozpatruje więc sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu udokumentowanego w aktach sprawy. Tymczasem podstawą orzekania przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie był materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracyjne w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie można więc zaskarżonemu wyrokowi zarzucić naruszenia art.[...]3 § 1 p.p.s.a. Wręcz przeciwnie, to właśnie działając na podstawie art.[...]3 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i zasadnie stwierdził, że istniejące w nim braki dotyczące nie ustalenia parametrów technicznych urządzeń, które mają zastąpić zużyte elementy istniejącej linii, mają istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątkowy i tylko uzupełniająco sąd może przeprowadzić dowód z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Taka sytuacja, wymagająca wyjaśnienia istotnych wątpliwości, nie miała miejsce w przedmiotowym postępowaniu sądowym. Sam skarżący nie złożył zresztą wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, lecz wnosił jedynie o przesłuchanie świadków – co w postępowaniu przez sądem administracyjnym jest niedopuszczalne. Przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniających dowodów ma służyć wyjaśnieniu wątpliwości, a nie ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej.
Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Normę art. [...]4 p.p.s.a. można naruszyć tylko wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy okoliczności i dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu którego dotyczy skarga popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku. (wyrok NSA z 7 grudnia 2016r., sygn. akt II OSK 585/15). Taka jednak sytuacja w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca.
Po piąte nieuzasadnione są w konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 75 k.p.a. i art.78, art. 80 oraz art. 7 i art. 8 k.p.a. oparte na zarzucie nieprawidłowego zabrania materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego (zarzuty nr 9 i 11). Jak wskazano wyżej organy administracyjne w sposób pełny zebrały materiał dowodowy i całościowo go rozpatrzyły dokonując prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Skarżący w żaden sposób skutecznie go nie zakwestionował. Przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego w żaden sposób nie mogło wpłynąć na ustalenia faktyczne sprawy (skarżący nie przebywa w lokalu od momentu aresztowania i osadzeniu w więzieniu, opuszczenie lokalu było więc następstwem legalnych działań organów władzy publicznej, w obrocie prawnym jest wyrok eksmisyjny z tego lokalu skierowany do skarżącego, a budynek, w którym był zameldowany, został rozebrany - i tym faktom Skarżący nie przeczy).
Po szóste całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. (zarzut nr 10). Przepis art. 141 § 1 p.p.s.a. określający termin instrukcyjny dla sądu nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej również w sytuacji, kiedy doszłoby do jego naruszenia przez sąd. Dodać jedynie należy, że za pomocą jedynie art. 141 § 1, czy też art. [...]4 § 1 p.p.s.a. nie ma możliwości zwalczania skutecznie dokonanej przez sąd pierwszej instancji oceny stanu faktycznego.
Po siódme zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a w związku z art. 10 i art. 81 k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4 kp.a. również nie znajduje uzasadnionych podstaw (zarzut nr 12). Zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. To na stronie stawiającej ten zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2011r., I OSK 575/10, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012r., II OSK 1490/11) Tego jednak strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, czyniąc podniesiony zarzut naruszenia art.10 § 1 k.p.a. nieskutecznym. Dodatkowo jedynie Sąd zwraca uwagę na w pełni zasadne ustalenia Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji organu I instancji, gdyż przesłano mu do zakładu karnego akta toczącego się postępowania celem zapoznania się z zebranymi materiałami. Miał więc skarżący możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszenia żądań w terminie 7 dni. W zakreślonym terminie skarżący nie skorzystał ze swych uprawnień. Natomiast organ II instancji nie prowadził żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego i nie zgromadził żadnych nowych dowodów czy materiałów. Zatem w kontekście tych ustaleń faktycznych zarzut naruszenia art.10 i art.81 jest całkowicie bezpodstawny.
Po ósme całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i art. 151 w zw. z art. [...]4 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. (zarzut nr 3). Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela pogląd wyrażony przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż ani literalne brzmienie przepisów k.p.a. normujących instytucję wyłączenia pracownika, ani system gwarancji procesowych, wynikający bezpośrednio z przepisów Konstytucji RP, ani wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 grudnia 2008 r., P 57/07, odnoszący się do omawianej regulacji, nie dają podstaw do takiej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., która rozciągałaby jego zastosowanie również na sytuacje, gdy organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie na skutek bądź to uprzedniego uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, bądź też uchylenia decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. To samo dotyczy organu I instancji, który na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji ponownie rozpoznaje sprawę. Omawiany przepis stosuje się jedynie do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych (por. wyroki NSA: z 16.05.20[...] r., II FSK 1699/11; z 05.11.2014 r., I OSK 1993/14; a także wyrok WSA z 28.11.20[...] r., IV SA/Po 874/[...] – CBOSA). Zaprezentowana w uzasadnieniu zarzutu skargi kasacyjnej próba odmiennego rozumienia tych przepisów i zakresu ich stosowania sprzeczna z ich jednoznacznym brzmieniem i jest contra legem.
Wreszcie jako bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art.145 p.p.a.a. (zarzut nr 15), gdyż nie pozwala Sądowi ocenić ewentualnego naruszenia prawa w tym aspekcie. Otóż przepis ten dzieli się na trzy paragrafy, a § 1 tego przepisu dzieli się jeszcze na 3 punkty i litery. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji, jest wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu, punktu) ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sformułowanie zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia nie może być ogólnikowe. Formułując taki zarzut, należy określić przez wskazanie jednostki systematycznej aktu normatywnego, w którym został zawarty dany przepis, jaki konkretny przepis prawa został naruszony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lipca 2014 r., I OSK 718/14, LEX nr 1511161). Skarga kasacyjna sporządzona przez fachowego pełnomocnika ma zapewniać, że spełniać ona będzie formalne wymogi stawiane dla tego typu środka zaskarżenia. Brak precyzyjnego wskazania przepisu, którego naruszenia podniesiono w skardze kasacyjnej w praktyce uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie tego zarzutu. Sąd nie jest zatem w stanie stwierdzić w niniejszej sprawie, którą część redakcyjną art.145 p.p.s.a. pełnomocnik skarżącego uznał za naruszoną zaskarżonym wyrokiem. Dodać jedynie należy, że przepis ten nie był w ogóle stosowany przez Sąd I instancji, który wydał zaskarżony wyrok na podstawie art.151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nie mającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Wniosek o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy udzielanej z urzędu zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło