II FSK 1867/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-11

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Bogusław Dauter, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2007, nadany w placówce pocztowej w dniu 31 grudnia 2012 r., został złożony z zachowaniem terminu, jeśli wpłynął do organu podatkowego w dniu 2 stycznia 2013 r., a zobowiązanie podatkowe przedawniło się z końcem 2012 r.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości, nadany w polskiej placówce pocztowej przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jest złożony z zachowaniem tego terminu, nawet jeśli fizycznie wpłynął do organu po jego upływie. Sąd uznał, że błędna wykładnia art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej przez Sąd pierwszej instancji, polegająca na nierozróżnieniu daty nadania pisma od daty jego wpływu do organu, stanowiła naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. wraz z korektą deklaracji, nadając go w urzędzie pocztowym 31 grudnia 2012 r. Wniosek wpłynął do organu 2 stycznia 2013 r. Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że wniosek został złożony po terminie, gdyż zobowiązanie podatkowe za 2007 r. przedawniło się z końcem 2012 r., a wniosek wpłynął do organu już po tym terminie. Spółka zaskarżyła wyrok WSA do NSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz P. sp. z o.o. Oddział w P. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA del. Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. Oddział w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1103/14 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. Oddział w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 23 czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. . 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz P. sp. z o.o. Oddział w P. kwotę 1812 (słownie: tysiąc osiemset dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1.Wyrokiem z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1103/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi P[...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddział w P. (dalej: Spółka, Strona) stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 28 lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej "CBOSA". 2. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji przebiegu postępowania wynika, że W[...] Sp. z o. o z siedzibą w P. nadała w polskim urzędzie pocztowym w dniu 31 grudnia 2012 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2007 r. wraz z korektą deklaracji – wniosek wpłynął do organu w dniu 2 stycznia 2013 r. We wniosku spółka podała, że m.in. urządzenia zlokalizowane w kontenerowych stacjach redukcyjno-pomiarowych oraz urządzenia techniczne punktów pomiarowych nie stanowiły obiektów budowlach i nie podlegały opodatkowaniu tym podatkiem. Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegały obiekty budowlane w postaci kontenera wraz fundamentem oraz infrastruktura towarzysząca w postaci ogrodzenia, drogi, place, oświetlenie. Prezydent Miasta S. wydał w dniu 28 lutego 2014 r. decyzję, w której stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 5.671 zł. Organ podatkowy podzielił stanowisko Strony, że urządzenia umieszczone w stacjach murowanych nie stanowią odrębnych budowli, a więc nie podlegają podatkowi od nieruchomości. Zdaniem organu nie można jednak mówić o przesyłaniu i dystrybucji gazu bez urządzeń stacji redukcyjno-pomiarowych. Brak jest również podstaw prawnych do sztucznego podziału stacji gazowych na poszczególne elementy, wszystko bowiem stanowi całość techniczno-użytkową, dlatego organ odmówił stwierdzenia nadpłaty w kwocie 31.212,88 zł od urządzeń, które w ocenie Strony nie stanowią budowli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpoznaniu odwołania Spółki, wydało w dniu 23 czerwca 2014 r. decyzję, w której utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta S. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849- dalej "u.p.o.l."), art. 3 pkt 1 lit.b oraz pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409- dalej "u.p.b."), art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit.a i pkt 2 u.p.b., a także art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1, art. 240 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.– dalej "O.p."). Spółka podała, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości mogą podlegać, co do zasady, wyłącznie konstrukcje trwale związane z gruntem. Zdaniem spółki, prawidłowe byłoby zakwalifikowanie stacji redukcyjno-pomiarowej jako budynku w świetle art. 3 pkt 1 lit.a u.p.b. z uwagi na spełnienie definicji budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. 4. Wojewódzki sad Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 28 lutego 2014 r. Nr [...]. Podał, że zgodnie z art. 75 § 1 i § 3 O.p., jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku, równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty obowiązany jest złożyć skorygowane zeznanie (deklarację).Na podstawie art. 79 § 2 O.p., prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku, o którym mowa w art. 75 § 1 O.p., wszczyna postępowanie w przedmiocie jej stwierdzenia, zgodnie z art. 165 § 1 i 3 op. Przedmiotem wniosku z art. 75 § 1 O.p. jest bowiem żądanie stwierdzenia nadpłaty, natomiast, według treści art. 165 § 3 O.p., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Pierwszymi czynnościami analizowanego w uchwale postępowania są czynności sprawdzające. Zdaniem Sądu, wniosek o stwierdzenie nadpłaty za 2007 r. wraz korektą deklaracji został złożony po terminie, zobowiązanie podatkowe za 2007 r. uległo przedawnieniu z końcem 2012 r. Powyższy wniosek wraz korektą deklaracji wpłynął do organu podatkowego w dniu 2 stycznia 2013 r. (nadany w polskim urzędzie pocztowym 31 grudnia 2012 r.). Ustalenie daty wszczęcia postępowania podatkowego, podobnie jak formy jego wszczęcia, uzależnione jest od tego, czy wszczęcie następuje na wniosek strony, czy też z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a O.p. Stwierdzenie okoliczności wymienionych w art. 165a O.p. oznacza, że nie ma mowy o dacie wszczęcia postępowania, gdyż organ podatkowy zobligowany jest do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Należy odróżnić datę wszczęcia postępowania i doręczenia wniosku strony od zachowania przez stronę terminu z art. 12 § 6 O.p. W przypadku wszczęcia postępowania, datą wszczęcia jest dzień doręczenia (otrzymania) żądania przez organ podatkowy, a nie dokonanie czynności określonych w art. 12 § 6 O.p. Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły art. 165 § 3 O.p., który miał wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji po otrzymaniu ww. wniosku spółki winien na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 70 § 1 O.p. odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r., a jeżeli prowadził postępowanie winien je umorzyć na podstawie art. 208 § 1 O.p., z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Skoro na podstawie art. 79 § 2 O.p. wygasło prawo Spółki do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania ww. wniosku przez organ podatkowy. 5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Spółka zarzuciła na podstawie : I. art. 174 pkt 2) p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1/ art. 141 § 4 tej ustawy, polegające na tym, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera prawidłowego wskazania co do dalszego postępowania w sprawie; II. art.171 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędne ich zastosowanie i niewłaściwą wykładnię tj. 1/ art. 10 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 209, poz. 1318, dalej: ustawa zmieniająca), w związku z art. 1 pkt 20 tej ustawy, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że art. 79 § 2 w brzmieniu nadanym przepisem art. 1 pkt 20 ustawy zmieniającej nie ma zastosowania do przedmiotowego stanu faktycznego, co w następstwie skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 79 § 2 pkt 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2007 r. i ustaleniem daty końcowej terminu, w jakim skarżąca miała prawo ubiegać się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2007, z pominięciem treści normatywnej art. 79 § 2 O.p. w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 20 ustawy zmieniającej. W uzasadnieniu Skarżąca podkreśla, że w dniu 1 stycznia 2009 r. weszła wżycie nowelizacja Ordynacji podatkowej (ustawa zmieniająca), na mocy której art. 79 § 2 O.p. uzyskał inne brzmienie od tego, które obowiązywało w roku 2007. Wskazała, iż gdyby intencją ustawodawcy było stosowanie nowego brzmienia art. 79 § 2 O.p. tylko do zdarzeń mających miejsce po nowelizacji, zostałyby wprowadzone przepisy przejściowe. Odmienne stanowisko stanowi niedopuszczalną interpretację rozszerzającą i profiskalną. Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez sąd administracyjny pierwszej instancji, a także zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 5.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. W zarzucie odnoszącym się do prawa procesowego, autor skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a w razie gdy wskutek uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia. Jednym z elementów koniecznych uzasadnienia jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia sąd powinien podać nie tylko argumenty, którymi kierował się wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie, ale też wskazać dlaczego nie podziela zarzutów strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1605/09, z 27 października 2010 r. sygn. akt II GSK 900/09, z 5 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1713/10, z 30 listopada 2012 r., II FSK 745/11; CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania postawione mu przez analizowany przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji podał i wyjaśnił zasadnicze powody, uznania, że wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Uzasadnienie WSA zawiera również wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, także w powiązaniu z przepisami prawa materialnego i procesowego zastosowanymi w sprawie przez organy podatkowe. Nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez Stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1651/11; z 30 listopada 2012 r., II FSK 745/11, z 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 990/11; CBOSA). Z powyższych względów zarzut odnoszący się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznano za niezasadny. 6.2. W zakresie zarzutów dotyczących naruszeń prawa materialnego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pominięcia przez Sąd pierwszej instancji art.10 w zw. z art.1 pkt 20 ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2008 r. Nr 209 poz.1318). Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w realiach przedmiotowej sprawy powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 79 § 2 O.p. w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "Stosownie do art. 79 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), w brzmieniu wprowadzonym art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, które nie wygasło przed dniem 1 stycznia 2009 r., wygaśnie dopiero po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w tym przepisie" (vide: teza wyroku NSA z dnia 16 listopada 2012 r., II FSK 711/11; nadto wyroki NSA: z dnia 16 października 2012 r., I FSK 1996/11; z dnia 19 września 2012 r., II FSK 222/11; z dnia 9 maja 2013 r., I GSK 208/12; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FSK 1179/13 - publ. CBOSA). Bezsporne jest, że ustawą zmieniającą - począwszy od 1 stycznia 2009 r. - ustawodawca nadał nowe brzmienie m.in. art. 79 § 2 O.p., przyjmując, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Do momentu wejścia w życie znowelizowanego art. 79 § 2 O.p., art. 79 § 2 pkt 2 lit. a O.p. stanowił, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. a i b oraz w pkt 2 lit. a i b - po upływie 5 lat od dnia złożenia zeznania (deklaracji). 6.3. Mając na uwadze powyższe sporne jest tylko w przedmiotowej sprawie czy w świetle wykładni art.79 § 2 O.p. termin do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty należy uznać za zachowany jeżeli przed upływem przedawnienia został nadany w placówce wyznaczonego operatora pocztowego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wniosek o stwierdzenie nadpłaty za 2007 r. wraz korektą deklaracji został złożony po terminie, zobowiązanie podatkowe za 2007 r. uległo przedawnieniu z końcem 2012 r. Powyższy wniosek wraz korektą deklaracji wpłynął do organu podatkowego w dniu 2 stycznia 2013 r. (nadany w polskim urzędzie pocztowym 31 grudnia 2012 r.). Należy odróżnić zdaniem Sądu datę wszczęcia postępowania od nadania wniosku strony z zachowaniem terminu z art. 12 § 6 O.p. W przypadku terminu końcowego określonego w art.79 § 2 O.p. jego upływ należy wiązać z wszczęciem postępowania, datą wszczęcia jest dzień doręczenia (otrzymania) żądania przez organ podatkowy (art.165 § 3 O.p.), a nie dokonaniem czynności określonych w art. 12 § 6 O.p. 6.4. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego ww. wykładnia art.79§ 2 O.p jest błędna. W powyższym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych zostało ukształtowane wyraźne stanowisko, w szczególności też co do rozumienia art. 79 § 2 O.p. oraz stosowania do wniosku o stwierdzenie nadpłaty zasady wynikającej z art. 12§ 6 pkt 2 tej ustawy. Przechodząc do analizy przedmiotowego zagadnienia, w pierwszej kolejności należy dokonać wykładni językowej pojęcia "złożenie" i "nadanie", gdyż zgodnie z powszechnie akceptowanymi kanonami wykładni prawa to właśnie językowa metoda wykładni ma podstawowe znaczenie i stanowi punkt wyjścia w interpretacji tekstu prawnego. Ponieważ ani pojęcie "złożenia", ani "nadania" nie zostało zdefiniowane na gruncie ordynacji podatkowej, zasadne jest posłużenie się dyrektywą języka potocznego w celu odczytania znaczenia powyższych pojęć. I tak, w języku potocznym pojęcie "nadać" oznacza "przekazać przesyłkę w urzędzie pocztowym", a pojęcie "złożyć" oznacza "dać, oddać, przekazać, wręczyć, ofiarować coś komuś" . Przytoczone definicje pojęcia "nadania" i "złożenia" funkcjonujące w języku potocznym prowadzą do wniosku, że pojęcia te w istocie rzeczy mają tożsame znaczenie. Zatem, uwzględniając potoczne rozumienie pojęć "nadanie" i "złożenie", należy uznać, że nie ma podstaw do twierdzenia, że zastosowany w art. 79 § 2 O.p. zwrot "złożenie wniosku" powinien być interpretowany jedynie jako faktyczne (fizyczne) dostarczenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty organowi podatkowemu. Wykładnia językowa, choć stanowi podstawową metodę wykładni i jest punktem wyjścia w interpretacji tekstu prawnego, to nie jest jedyną metodą wykładni. Pomocniczo w procesie interpretacji tekstu prawnego można się bowiem odwołać do pozajęzykowych metod wykładni, a w szczególności wykładni systemowej, która – w naszej ocenie – dostarcza argumentów rozstrzygających wątpliwości związane z zastosowaniem art. 12 § 6 pkt 2 O.p. do ustalenia momentu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Przy analizie przedmiotowej kwestii pomocna może się okazać w szczególności wykładnia systemowa wewnętrzna polegająca na ustalaniu treści przepisów na podstawie ich umiejscowienia w ramach aktu normatywnego. Uwzględniając powyższe przychodzi stwierdzić, że skoro wolą ustawodawcy regulacja w zakresie sposobu obliczania terminów (art. 12 O.p.) znalazła się pośród przepisów ogólnych, to o ile dla poszczególnych instytucji regulowanych w tej ustawie nie przewidziano szczególnych zasad obliczania terminów, o tyle zastosowanie powinny znaleźć zasady przewidziane w art. 12 O.p. Skoro zatem w dziale III O.p. nie przewidziano odrębnych zasad obliczania terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, to prawidłowy zdaje się wniosek, że dla oceny zachowania terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty powinien mieć zastosowanie art. 12 § 6 pkt 2 O.p. Kolejnym argumentem przemawiającym za zasadnością zastosowania art. 12 § 6 pkt 2 O.p. do ustalenia momentu skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest gwarancyjny charakter powyższego przepisu. Artykuł 12 § 6 pkt 2 O.p. pełni bowiem funkcję ochronną dla podatników, dając im gwarancję, że poprzez nadanie pisma (w tym wniosku o stwierdzenie nadpłaty) na poczcie termin do dokonania czynności zostanie zachowany, a tym samym podatnik uniknie negatywnych konsekwencji związanych z upływem terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności (por. M.Hankus, T.Rolewicz, Który moment decyduje o złożeniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty: data nadania wniosku na poczcie czy data otrzymania wniosku przez organ podatkowy?, PP 2013/10/36-41). 6.5. Mając na uwadze powyższe Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd wyrażony np. w wyroku NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FSK 202/11 (publ. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tego wyroku zwrócił uwagę "(...) że data złożenia wniosku o nadpłatę nie może być rozumiana jako dzień faktycznego wpływu pisma do organu podatkowego. Moment faktycznego doręczenia organowi żądania wszczęcia postępowania jest jednocześnie datą wszczęcia tego postępowania (art. 165 § 3 O.p.). Jednakże przy ocenie, czy został zachowany termin do złożenia wniosku, należy uwzględnić treść art. 12 § 6 pkt 2 O.p. stanowiący, że termin uważa się zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym" (por. też powołane przez NSA wyroki w sprawach o sygn. akt: I SA/Kr 1345/10, I SA/Łd 888/10, I SA/Gl 1103/10). W cyt. wyroku NSA stwierdził też, że: "Data wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, rozumiana zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej jako data otrzymania przez organ stosownego wniosku, nie jest równoznaczna z datą złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty (...). W przypadku nadania wniosku zgodnie z art. 12§ 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. w placówce pocztowej operatora publicznego, datą wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest data stempla pocztowego". Jak z powyższego wynika, datą skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest także data nadania wniosku na poczcie, pod warunkiem, że data nadania pisma mieści się w terminie przedawnienia (por. Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. IX. 2015). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędem jest powiązanie terminu do złożenia wniosku dla podatnika z terminem wszczęcia postępowania podatkowego, wywołanego takim wnioskiem. Odmienni są bowiem w takich sytuacjach adresaci norm, jak i różne cele omawianych regulacji. Przepisy art. 12 § 6 O.p. (w tym mający zastosowanie art. 12§ 6 pkt 2 tej ustawy) stanowią ochronę i ułatwienie dla czynności podatnika, natomiast art. 165 § 3 tej ustawy chroni organy przed zarzutem, że pomimo nieotrzymania jeszcze fizycznie danego wniosku, wysłanego przez podatnika pocztą, już biegną w stosunku do ich działań ustawowe terminy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zakresie rozumienia pojęcia "złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty" w kontekście zachowania terminu mającego znaczenie dla oceny ewentualnego wygaśnięcia uprawnienia do ubiegania się o nadpłatę Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni, co stanowiło mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 79 § 2 O.p. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Sąd pierwszej instancji obowiązany będzie uwzględnić wyrażoną powyżej ocenę prawną, w szczególności co do rozumienia art. 79 § 2, a także stosowania art. 12 § 6 pkt 2 O.p. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej jej decyzji w sprawie oznaczać też będzie obowiązek merytorycznego rozpatrzenia skargi. 7. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1) p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło