I SA/Op 13/15
WyrokWSA w Opolu2015-03-11
Skład orzekający: Marzena Łozowska, Marta Wojciechowska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nie ustalając uprzednio wymagalności tych należności oraz nie badając prawidłowości ich określenia, w tym biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości składkowych, jest zobowiązany w pierwszej kolejności ustalić, czy należności te są wymagalne i istnieją, a także zbadać prawidłowość ich określenia, w tym bieg terminu przedawnienia. Brak takich ustaleń czyni postępowanie przedwczesnym i narusza przepisy proceduralne, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący G. D. wniósł o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lutego 1995 r. do czerwca 1996 r., wskazując na trudną sytuację materialną i egzekucję z nieruchomości. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność, ponieważ należności są zabezpieczone hipoteką przymusową. Organ nie ustalił jednak jednoznacznie wymagalności należności ani biegu terminu przedawnienia. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 5 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Przedmiotem skargi G. D. (dalej: wnioskodawca, skarżący, strona) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 5 listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres: od lutego 1995 r. do czerwca 1996 r., w tym z tytułu: składek w kwocie 2.878,52 zł oraz odsetek za zwłokę naliczonych na dzień przedawnienia w kocie 9.862,00 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 3 lipca 2014 r. skarżący zwrócił się z prośbą o umorzenie zaległych składek na rzecz ZUS.
Uzasadniając wniosek wskazał, że postępowanie w sprawie wymiaru składek zostało oparte na domniemaniu prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, a nie na rzeczywistych faktach. W chwili obecnej prowadzona jest egzekucja z nieruchomości, która stanowi podstawę jego egzystencji. Wnioskodawca podniósł także, że od kilku lat żyje poniżej granicy ubóstwa, a jedynym jego dochodem jest zasiłek z Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 271 zł. W ocenie strony zapłata zaległości pozbawi go możliwości jakiejkolwiek egzystencji, co byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Decyzją z dnia 29 sierpnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.; dalej: u.s.u.s.), Zakład odmówił umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 12.740,52 zł za okres: 02.1995 r. - 06.1996 r., w tym z tytułu: składek - 2.878,52 zł i odsetek za zwłokę naliczonych na dzień przedawnienia - 9.862,00 zł.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., która skutkowałaby stwierdzeniem całkowitej nieściągalności. Jednocześnie zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia spełnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) – (dalej Rozporządzenie).
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 5 listopada 2014 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji, stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność. Wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne wobec dłużnika na podstawie tytułów wykonawczych obejmujące należności za okres od 02/1995 do 06/1996. Wdrożone postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 1997 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dnia 8 grudnia 1999 r. ponownie skierowano postępowanie egzekucyjne do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 29 grudnia 1999 r. zwrócił tytuły wierzycielowi z relacją "dłużnik nie mieszka pod wskazanym adresem".
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że G. D. jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej jako nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem gospodarczym, działka nr [...] m. [...]. obręb [...]. Zobowiązany posiada udział w wysokości 1/2 wskazanej nieruchomości. Zakład skorzystał z możliwości zabezpieczenia swoich wierzytelności poprzez wpis hipoteki przymusowej w dniu 10 kwietnia 2000 r.
Organ dodał, że zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s., należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem nie ulegają przedawnieniu, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.
Organ podniósł, że organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z powyższej nieruchomości, a zatem na obecnym etapie postępowania nie można uznać, że wobec skarżącego zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności.
Ponadto wskazano w zaskarżonej decyzji, że decyzją z dnia 20 kwietnia 2012 r. nr [...] Zakład określił wysokość składek G. D. na ubezpieczenia społeczne za okres od lutego 1995 r. do czerwca 1996 r. w łącznej kwocie 12 740.52 zł, w tym składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu osób prowadzących działalność gospodarczą w kwocie 2 878.52 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 9 862,00 zł. Decyzję zobowiązany odebrał w dniu 8 maja 2012 r. i nie wniósł od niej odwołania.
W dalszej kolejności organ dokonał oceny przesłanek do zastosowania przepisów art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 Rozporządzenia, pozwalających na umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przedstawił zebrany w tym zakresie materiał dowodowy, z którego wynikało, że skarżący ma trudną sytuację materialno-finansową i bytową, sytuacja zobowiązanego wypełnia przesłanki ubóstwa i aktualnie uniemożliwia wnioskodawcy opłacenie należności z tytułu składek. W ocenie Zakładu sytuacja finansowa wnioskodawcy, choć trudna nie przesądza jednak o braku możliwości spłaty istniejącego zadłużenia w dłuższym okresie czasu. Zdaniem Zakładu nie jest wykluczona możliwość wyegzekwowania przynajmniej części istniejących zaległości z tytułu składek, na przykład w wyniku przeprowadzonej egzekucji z nieruchomości, na której Zakład ustanowił hipotekę przymusową. Tym samym Zakład nie widzi przyczyn, dla których miałby przedwcześnie rezygnować ze swoich należności.
Odnosząc się do kolejnej przesłanki umorzenia, a mianowicie poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innych nadzwyczajnych zdarzeń powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności stwierdzono, że zobowiązany nie wskazał, jak również zebrany materiał dowodowy nie wykazał, iż zdarzenia takie wystąpiły. W związku z powyższym Zakład uznał, że w przedmiotowej sprawie powyższa przesłanka nie ma zastosowania.
Organ nie znalazł również podstaw do umorzenia zaległości z tytułu należności na podstawie przesłanki wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia tj. wystąpienia przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania przez niego opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, które pozbawiałyby go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ zaznaczył, że skarżący nie podnosił takich okoliczności, zatem również i ta przesłanka nie miała miejsca.
W skardze na tę decyzję skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości podkreślił, że Ośrodek Pomocy Społecznej przyznając mu zasiłek, określił sytuację zobowiązanego jako ubóstwo. Nie zgodził się też z oceną, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy interes publiczny przeważa na interesem strony. W odniesieniu do stanowiska organu, że umorzenie zaległości mogłoby spowodować zagrożenie dla stabilności finansowania systemu ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie argument taki jest niedopuszczalny.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Nadto, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd ma nie tylko prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony (wyrok NSA z dnia 10 września 2013 r., II OSK 1260/13, Lex nr 1396122).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z powodów innych niż wskazane w treści skargi, ponieważ zaskarżona decyzja, wydana została z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie umorzenia należności
z tytułu składek unormowane w art. 28 u.s.u.s., dotyczyć może tylko i wyłącznie należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast objęcie postępowaniem należności, które nie istniały bądź wygasły na skutek przedawnienia W każdym przypadku wniosku o umorzenie zaległych składek niezbędne jest więc ustalenie ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Ustalenia takie powinny być dokonane w pierwszej kolejności, jeszcze przed analizą wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność umorzenia zaległych składek. W świetle powyższego uznać trzeba, że tylko wobec faktycznie istniejących należności można wydać rozstrzygniecie merytoryczne, załatwiające sprawę co do istoty, a więc poprzez umorzenie należności lub odmowę jej umorzenia. Od tych bowiem ustaleń uzależniona jest późniejsza treść rozstrzygnięcia. Trafnie wskazał WSA w Opolu w wyroku z dnia 29.10.2014 r., I SA/Op 531/14, którego stanowisko Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela, że oczywistym jest, po pierwsze, że przesłanki warunkujące ewentualne umorzenie, zwłaszcza określone w art. 28 ust. 3a w związku z § 3 rozporządzenia, w tym sytuacja materialna i stan dochodów zobowiązanego muszą być przyrównane do konkretnej wysokości zadłużenia, po drugie, postępowanie dotyczące umorzenia należności nieistniejących (bo np. przedawnionych) musiałoby być umorzone jako bezprzedmiotowe. Wskazane ustalenia są więc konieczne niezależnie od tego, czy strona się na nie powołuje. Organ powinien dać temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, przystępując do rozpatrzenia wniosku strony o umorzenie należności organ obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy są one wymagalne i przedstawić to szczegółowo w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że brak jest takich ustaleń w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak też w decyzji organu I instancji. Kluczową sprawą dla zasadności skargi okazała się kwestia istnienia przedmiotowych należności: należności głównej i odsetek za zwłokę, jak też wyjaśnienia, kiedy upłynął termin przedawnienia należności. Ustalenia terminu przedawnienia jest niezbędne, bowiem organ określił wysokość odsetek za zwłokę do dnia przedawnienia, stosownie do przepisu art. 24 ust. 5 u.s.u.s.
Jak już podniesiono, ustalenie przez organ, czy istnieją należności (zaległości) składkowe, których umorzenia domagał się skarżący ma kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania, bowiem za bezprzedmiotowe, i jako takie podlegające umorzeniu zgodnie z art. 105 § 3 K.p.a. uznać należy prowadzenie przez organ postępowania w sprawie umorzenia nieistniejących należności składkowych (por. wyroki NSA: z 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2013/11 z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 421/07, z 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 15/09, z 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1073/09).
W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ w powyższym zakresie należy uznać za dalece niewystarczające.
Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala dokonać jednoznacznego ustalenia w jakiej wysokości należności istnieją, czy odsetki za zwłokę zostały określone w sposób prawidłowy, skoro brak jest w treści decyzji organów administracji jakiejkolwiek analizy dotyczącej okresu przedawnienia. W konsekwencji zaskarżone rozstrzygnięcie jest przedwczesne.
Na wstępie zauważyć należy, że zobowiązany zarówno we wniosku o umorzenie, jak też w piśmie z dnia 16 lipca 2014 r. kwestionował wysokość należności składkowych zarzucając, że organ uznał, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą, opierając się wyłącznie na domniemaniu.
Organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu powołał się na decyzję Zakładu z dnia 20 kwietnia 2014 r., którą określono zobowiązanemu wysokość składek na ubezpieczenie społeczne z okres od lutego 1995 r. do czerwca 1996 r. w łącznej kwocie 12.740,52 zł, w tym składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu osób prowadzących działalność gospodarczą w kwocie 2 878.52 zł, odsetki za zwłokę w kwocie 9 862.00 zł. Organ wskazał, że powyższą decyzję zobowiązany odebrał 8 maja 2012 r. i nie wniósł od niej odwołania. W tym miejscu zauważyć wypada, że akta administracyjne nie zawierają decyzji z 20 kwietnia 2014 r. Samo poprzestanie na znajdującym się w aktach administracyjnych wyliczeniu zaległości (k. 9-10) jest niewystarczające z uwagi na kwestionowanie wysokości zaległości przez zobowiązanego. Wskazana w decyzjach Zakładu kwota 12.740,52 zł nie znajduje oparcia w aktach sprawy. Należy zwrócić uwagę na obowiązek organu administracji publicznej do zebrania całego materiału dowodowego i prawidłowej oceny jego wyników. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Brak w aktach istotnego dowodu, na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, uniemożliwia ocenę czy prawidłowo określono wysokość zaległości o umorzenie których ubiegał się zobowiązany. Powyższe uchybienie sprowadzające się do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. może mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy.
Podobnie w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się na fakt wystawiania tytułów wykonawczych, przekazywania ich do organu egzekucyjnego oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W aktach administracyjnych trudno doszukać się jednak dokumentów obrazujących tok dotychczasowego przebiegu tego postępowania, przede wszystkim dokumentów świadczących o zawieszeniu albo przerwaniu biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Jest to o tyle istotne, że organy odmówiły umorzenia składek i odsetek za zwłokę "naliczonych na dzień przedawnienia – 9.862,00 zł."
W zaskarżonej decyzji wskazano, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał zabezpieczenia spłaty zaległości zobowiązanego przez ustanowienie hipoteki przymusowej w kwocie 2.878,52 zł, na udziale w wysokości ½ części w prawie własności nieruchomości zobowiązanego. W związku z tym podniósł, że zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s., należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem nie ulegają przedawnieniu, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Zatem aby prawidłowo określić odsetki za zwłokę, należało ustalić w jakim dniu nastąpiłoby przedawnienie należności składkowych.
W świetle powyższego wymagane jest, aby organ przedstawił w tej mierze w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stosowną analizę oraz załączył do akt administracyjnych niezbędną dokumentację. Konieczne jest ustalenie okresów zawieszenia czy przerw biegu przedawnienia na podstawie obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa, które z uwagi na to, że należności objęte przedmiotowym postępowaniem powstały prawie dwadzieścia lat temu, były kilkukrotnie zmieniane. Jak już podniesiono na wstępie tylko prawidłowe określenie kwoty należności pozwala na obiektywną ocenę możliwości ich wyegzekwowania lub dobrowolnej spłaty przez dłużnika. Zakład tylko wspomniał, że były wystawiane tytuły wykonawcze, przekazywano je do organu egzekucyjnego i prowadzono postępowanie egzekucyjne. Na tej podstawie nie można jednak czynić ustaleń mających istotne znaczenie w sprawie. Brak stosownych dokumentów w aktach sprawy nie pozwala na stwierdzenie, czy odsetki za zwłokę liczone do dnia przedawnienia, zostały w sposób prawidłowy określone przez organ.
Wymienione mankamenty zgromadzonego materiału dowodowego i przyjętej przez organ argumentacji, nieprzekonujące o słuszności decyzji zaważyły na rozstrzygnięciu sprawy. Należało tym samym stwierdzić, że zaskarżona narusza przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną, wskazania co do dalszego postępowania, celem wydania nowej, zgodnej z przepisami decyzji. W pierwszej kolejności organ powinien zbadać czy objęte decyzją składki i odsetki określone zostały w prawidłowej wysokości, w szczególności z uwzględnieniem biegu terminu przedawnienia. Swoje ustalenia i przyjętą ich ocenę będzie obowiązany wyczerpująco przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego i wadliwej oceny sytuacji życiowej w jakiej znalazł się skarżący, w kontekście spełnienia przesłanek dotyczących umorzenia zaległości, wskazać wypada, że ocena tych argumentów na obecnym etapie sprawy jest przedwczesna, skoro organy nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy.
Dodatkowo organ w ponownie prowadzonym postępowaniu powinien zwrócić uwagę na regulację art. 24 ust. 5 u.s.u.s. przez pryzmat jej zgodności ze standardami konstytucyjnymi. Nie można nie zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt SK 40/12, OTK-A 2013, Nr 7, poz. 97, Lex nr 1385861), stwierdził, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje pogląd, że wykładnia obecnie obowiązującego przepisu art. 70 § 8 O.p. powinna być dokonywana w kontekście zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących bezpośrednio art. 70 § 6 O.p. w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r. Mają one bowiem także zastosowanie do art. 70 § 8 O.p. Prowadzi to do wniosku, że art. 70 § 8 O.p. także należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. W konsekwencji, ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym, że termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 kwietnia 2014 r., I SA/Op 566/13, Lex nr 1457423; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 grudnia 2013 r., I SA/Łd 496/13, Lex nr 1406456; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r., I SA/Wr 524/14, Lex nr 1481257; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., II FSK 1197/12, Lex nr 1481436). Powyższe uwagi wydają się istotne z uwagi na zbieżność regulacji art. 24 ust. 5 u.s.u.s. z przepisami, których dotyczą wskazane przez Trybunał Konstytucyjny zastrzeżenia pod względem konstytucyjności. Przepis art. 70 § 8 O.p. (analogicznie art. 70 § 6 O.p. - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.) przewiduje, że "nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu". W konsekwencji, rodzą się wątpliwości co do możliwości "bezterminowego" wyłączenia przedawnienia należności składkowych zabezpieczonych hipoteką.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł, jak w sentencji wyroku. O zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło