IV SA/Po 1079/14

WyrokWSA w Poznaniu2015-03-11

Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia stosunków wodnych, opierając się na opinii biegłego z dziedziny budownictwa, zamiast powołać biegłego z zakresu geologii lub hydrologii?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja nie może się ostać, ponieważ organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów skarżącej dotyczących kompetencji biegłego z dziedziny budownictwa oraz nie powołał biegłego geologa, mimo że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga wiadomości specjalnych z zakresu hydrologii i geologii. Zaniechanie powołania odpowiedniego biegłego stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca A. T. wniosła o zobowiązanie sąsiada J. S. do przywrócenia stanu poprzedniego w związku z nawiezieniem ziemi i wywyższeniem terenu na jego działce, co miało powodować zalewanie jej nieruchomości. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że działania sąsiada nie zmieniły stosunków wodnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom oparcie się na opinii biegłego z dziedziny budownictwa, który nie posiadał odpowiednich kompetencji do oceny stosunków wodnych, oraz brak wszechstronnego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta, określając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Józef Maleszewski (spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta [...] z dnia [...] marca 2014 r. znak [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. T. kwotę 557 złotych (pięćset pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej: k.p.a. w zw. z art. 29 ustawy z dnia 11 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm. – dalej: p.w. Wójt [...] po rozpatrzeniu wniosku A. T. z dnia [...].02.2013 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez J. S., [...] polegającego na nawiezieniu ziemi i wywyższeniu terenu na działce nr 107 w miejscowości [...]. W uzasadnieniu organ I instancji powołał treść art. 29 p.w., zgodnie z którym: 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Organ zrelacjonował przeprowadzone postępowanie i przedstawił wnioski opinii powołanego biegłego z dziedziny budownictwa A. S. Biegły ten stwierdził, że: - naturalne nachylenie terenu biegnie od działki J. S. przez działkę A. T. i dalej w kierunku kolejnych działek, dodatkowo na działce J. S. występuje poprzeczne przełamanie spadku kierujące wody opadowe w innym kierunku niż działka A. T., - teren powyższy charakteryzuje się występowaniem na głębokości 70 cm warstwy gliny, co determinuje zachowanie wód gruntowych, - betonowy płot na działce J. S. stanowi zaporę dla wód opadowych, - podwyższenie terenu nastąpiło w wyniku prac budowlanych i związanego z nimi sposobu zagospodarowania terenu, poprzez wybudowanie płotu betonowego oraz obsypanie go warstwą gruntu J. S. uniemożliwił przedostawanie się wód gruntowych na działkę sąsiednią, - podniesienie terenu przy wjazdach do obory i stodoły nie zmieniło pierwotnego ukształtowania terenu i kierunku odpływu wody opadowej, w związku z czym nie zostały naruszone stosunki wodne na gruncie Powyższą opinię organ I instancji uznał za logiczną i konsekwentną i podzielił jej ustalenia, uznając za niezasadne zarzuty kierowane pod jej adresem przez A. T. (dalej: skarżącą) i jej pełnomocnika J. T. Za niezasadne organ uznał także wnioski skarżącej o przeprowadzenie opinii biegłego geodety, gdyż geodeta nie posiada wiadomości specjalnych z zakresu stosunków wodnych. W ocenie organu nie znajduje uzasadnienia także podnoszona przez skarżącą konieczność zastosowania do oceny stanu faktycznego w sprawie opinii biegłego [...] (złożonej do akt), czy tez sporządzenia dodatkowej opinii przez tego biegłego. Biegły ten odmówił sporządzenia opinii na okoliczność naruszenia stosunków wodnych w gruncie, natomiast wydana przez niego wcześniej opinia w postępowaniu cywilnym dotyczy innego zakresu opiniowania i nie odnosi się do kwestii ewentualnego naruszenia stosunków wodnych. To samo dotyczy także innych przedstawionych przez strony w toku postępowania opinii biegłych sporządzonych na potrzeby wcześniejszych postępowań cywilnych. Mając to na uwadze Wójt [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, stwierdzając, że nie ma podstaw do zastosowania art. 29 ust. 3 p.w., gdyż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że działania inwestycyjne podjęte przez J. S. na działce nr 107 w [...], polegające na budowie stodoły i obory, nie wpłynęły na zmianę ukształtowania gruntu powodującą zmianę kierunku odpływu wód opadowych i tym samym zakłócenie stosunków wodnych na posesji A. T. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie zarzucając oparcie się przy rozstrzyganiu sprawy na opinii biegłego z dziedziny budownictwa, który wypowiadał się co do stosunków wodnych, a więc poza zakresem swej specjalności. Przedstawiła swe stanowisko, że na skutek podwyższenia gruntu przez J. S. dochodzi do zalewania jej budynku mieszkalnego i zalegania wód na jej działce. Opinii biegłego zarzucono błędne ustalenia faktyczne. Naturalne ukształtowanie terenu nigdy nie miało spadku w kierunku posesji nr 17 w [...]. Spadek powstał wskutek wywyższenia terenu przez J. S. Równie błędne jest stwierdzenie, że betonowe ogrodzenie stanowi zaporę dla wód opadowych, gdyż woda przedostaje się pod przęsłami płotu na teren sąsiedniej nieruchomości i napływa do piwnicy budynku mieszkalnego powodując coraz większą dewastację budynku. Konieczność wypompowywania wody z piwnicy pociąga za sobą też znaczne koszty na energię elektryczną oraz wymaga poświęcania czasu na tę czynność. Zalewanie nieruchomości datuje się od czasu posadowienia budynku stodoły i obory na działce nr 107 i wywyższeniem terenu o ok. 1,30 m, co wyraźnie wskazuje, że nastąpiła zmiana stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W takim stanie sprawy Wójt [...] winien zobowiązać J. S. do przywrócenia stanu poprzedniego, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. W ocenie odwołującej konieczne jest sporządzenie dodatkowej opinii przez biegłego geodetę i ustalenie rzędnych terenu sprzed i po wykonaniu inwestycji przez J. S. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. nr 79, poz. 856 z 2001 r.) oraz art. art. 17 pkt 1, 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że opinia A. S. (biegłego sądowego w dziedzinie budownictwa), który opracował ekspertyzę na zlecenie Wójta [...], jednoznacznie stwierdza, że podniesienie terenu przy wjazdach do stodoły i obory nie zmieniły pierwotnego ukształtowania działki J. S. i odpływu z niej wody opadowej, a w związku z tym nie zostały naruszone stosunki wodne na gruncie. Jak wynika z przedłożonej opinii cała ulica przy której zlokalizowane są przedmiotowe nieruchomości ma naturalny spadek od posesji [...] w kierunku posesji [...]. Różnica wysokości jezdni na odcinku ca. 200 m [...] wynosi ca. 215 cm, czyli nachylenie wynosi 1,075 %. Takie naturalne nachylenie terenu występowało także na nieruchomości J. S. przed wybudowaniem stodoły, obory i płotu betonowego. Przy tak dużym nachyleniu terenu, aby posadowić w poziomie stodołę i oborę konieczne było wyniesienie terenu przed wrotami (dowiezienie ziemi, czy też rozplantowanie ziemi z wykopów) w celu zapewnienia wjazdu ciągnikami i maszynami rolniczymi. Załączone do opinii (str.10) przekroje ukształtowania działki potwierdzają, że zostało zachowane naturalne ukształtowanie terenu będące jeszcze przed wybudowaniem stodoły z oborą. Ponadto jak widać na poziomych przekrojach oprócz spadku w kierunku działki sąsiedniej występuje także spadek w kierunku drogi. Jednak kierunki odpływu wody nie zostały zmienione przez poprzez wybudowanie stodoły i obory , są takie same jak występowały pierwotnie, w związku z tym nie zostały naruszone stosunki wodne na gruncie. W podsumowaniu biegły A. S. stwierdził zatem, że przyczyną zalewania posadzki budynku [...] (własność A. T.) posadowionej na poziomie 50-60cm poniżej przyległego terenu może być woda gruntowa, a nie woda opadowa spływająca z podniesienia terenu na działce sąsiedniej, ponieważ zaporą jest ogrodzenie betonowe posadowione przez J. S. Zgodnie z tą opinią wykonanie ogrodzenia i obsypanie go dodatkową warstwą gruntu na wysokość ca. 20 cm skutkuje tym, że woda opadowa nie ma możliwości bezpośredniego napływu na działkę A. T. Analizując cały materiał dowodowy, w tym opinie sporządzone w postępowaniu przed sądem powszechnym, należy stwierdzić, że pomiary wysokościowe były już przeprowadzane. Fakt wywyższenia gruntu potwierdzony też został w opinii biegłego A. S. Jednak wywyższenie terenu przy wjazdach do stodoły i obory nie zmieniły pierwotnego ukształtowania działki J. S. i odpływu z niej wody opadowej, a co za tym idzie nie zostały zmienione stosunki wodne na gruncie. Tym samym zlecenie kolejnych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych nie będzie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z załączonej do akt opinii biegłego sądowego Z. M. sporządzonej do sprawy Sygn.akt. [...] jakiekolwiek przemieszczenie mas ziemnych bez zastosowania odwodnienia nie rozwiąże problemu przedostawania się wód opadowych na nieruchomość powoda (J. T.) między innymi z uwagi na fakt, że na głębokości 0,7 m znajduje się warstwa gliny o małej przepuszczalności, co przy intensywnych opadach deszczu podnosi lustro wody powierzchniowej i powoduje spływ nadmiaru wody na sąsiednią posesję. Również z opinii biegłego R. K. wynika, że przyczyną okresowego zalegania wody w piwnicy domu J. T. w [...] jest naturalny napływ wody gruntowej z terenu wyżej położonego od strony wschodniej. Stosownie do tej opinii na głębokości 70 cm poniżej terenu zalega warstwa gliny koloru jasno-brązowego, co stanowi okresowo warstwę nieprzepuszczalną dla wód deszczowych i wód topniejącego śniegu oraz napływających wód gruntowych i wód wolnych z terenu sąsiedniego od strony wschodniej. W tych warunkach następuje szybkie podniesienie zwierciadła wody w gruncie, aż do wysokości 20-30 cm poniżej terenu. Jak stwierdza ten biegły grunty na wschód od nieruchomości [...] są tak samo spadziste - w kierunku miejsca sporu - jak teren zabudowań skłóconych stron. Stosownie do art. 29 ust. 3 p.w. tylko stwierdzenie, że nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie (ingerencja w odpływ wód opadowo-roztopowych) ze szkodą dla gruntów sąsiednich daje podstawę do wydania decyzji administracyjnej nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. W świetle przytoczonych okoliczności SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że zmiany stanu wody na gruncie nie zaszły, w związku z czym nie ma podstaw do zastosowania ust. 3 art. 29 p.w. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zaskarżona została przez A. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Decyzji tej zarzucono oparcie się na opinii biegłego, który wypowiadał się poza zakresem swej specjalności, a zatem nie mając wiedzy fachowej, pozwalającej wydać opinię. Brak należycie i wszechstronnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, pominięcie dowodów możliwych do uzyskania a koniecznych dla oceny stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie okoliczności, na które powoływała się strona oznacza, zdaniem skarżącej, że w postępowaniu doszło do naruszenia zasad zawartych w art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W kosekwencji organ błędnie ustalił, że nie doszło do zmiany stanu wód na posesji J. S. Taka zmiana w ocenie skarżącej zaszła i szkodliwie wpływa na jej grunt, zatem wobec [...] wydana winna być decyzja nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego, tj. usunięcie sztucznego wywyższenia terenu na działce nr 107 w odniesieniu do części działki za oborą i stodołą w kierunku nieruchomości skarżącej. Do odwołania strona skarżąca dołączyła wydruki serwisów internetowych zawierające informacje o odwołaniu A. S. ze stanowiska naczelnika Wydziału [...] z uwagi na zarzuty dotyczące nienależytego sprawowania nadzoru nad pracownikami oraz nad właściwym rozliczeniem dotacji na inwestycje. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonej decyzji. Na rozprawie dnia 11 marca 2015 r. ustanowiony fachowy pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko, dołączając do akt dokumentację fotograficzą, zawiadomienie o popełnionym przestępstwie przez A. S. (w związku z wydaną w sprawie opinią) oraz kserokopię decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakładającej na J. S. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową obory na działce nr [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 kpa, stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507). Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234). Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił zadość. SKO nie ustosunkowało się do poniesionego zarzutu niewskazania w decyzji pierwszoinstancyjnej podstaw do umorzenia postępowania. Uzasadnienie decyzji organu II instancji decyzji opiera się w większej części na twierdzeniach zawartych w opinii A. S., nie odnosi się jednak w ogóle do zarzutów wysuwanych pod adresem tej opinii przez skarżącą, ani w kwestii ustaleń zawartych w opinii, ani w kwestii kompetencji biegłego. Szczególnie druga z tych kwestii budzi natomiast poważne wątpliwości. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń (wyrok WSA w Kielcach z 18.06.2014 r. w sprawie II SA/Ke 373/14, LEX nr 1479326, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 3.07.2013 r. w sprawie II SA/Go 338/13, LEX nr 1351618, wyrok WSA w Łodzi z 21.06.2013 r. w sprawie II SA/Łd 263/13, LEX nr 1333582). Należy też mieć na uwadze, że zmiana stosunków wodnych wiąże się z konkretnym działaniem właściciela gruntów ingerującym w ukształtowany w terenie system zasobów wodnych. Szkodliwe zaś oddziaływanie zmiany stosunków wodnych na grunty sąsiednie to proces długotrwały, wymagający obserwacji, niejednokrotnie nie dający się stwierdzić w czasie jednorazowych, sporadycznych oględzin (por. wyrok WSA w Białymstoku z 3.02.2009 r. w sprawie II SA/Bk 609/08, LEX 530466). W takiej sytuacji powołanie biegłego z dziedziny budownictwa uznać należy za niewłaściwe. Wątpliwości w tym zakresie musiał mieć także organ I instancji, skoro już po uzyskaniu opinii A. S. (wpływ 31 października 2013 r.) prowadzone były telefoniczne rozmowy z geodetami (w dniach 12, 13 i 15 listopada 2013 r.), z których żaden nie podjął się jednak sporządzenia opinii. Dnia 25 lutego 2014 r. Wójt [...] zwrócił się pisemnie także do Z. M. (nota bene także geodety) z zapytaniem o możliwość wydanie w sprawie opinii, formułując tezę dowodową identycznie jak w wypadku biegłego A. S. Bardzo istotna – w ocenie Sądu – a całkowicie zignorowana przez organy obu instancji, jest treść odpowiedzi Z. M. na to zapytanie. W piśmie z 7 marca 2014 r. stwierdził on mianowicie, że nie widzi możliwości wydania opinii w sprawie, ponieważ przy sporządzaniu jej wymagane jest przeprowadzenie badań geotechnicznych przez geologa, który winien mieć uprawnienia w tym zakresie. Poinformował także, że osobą taką jest L. S., wskazując jego adres i telefon. Zaniechanie powołania przez organy biegłego geologa uprawnionego do przeprowadzenia badań geotechnicznych uznać należy za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które – obok wskazanych wyżej mankamentów uzasadnienia – uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, a także, na podstawie art. 135 p.p.s.a, poprzedzającej ją decyzji Wójta [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić dowód z opinii biegłego geologa uprawnionego do przeprowadzenia badań geotechnicznych. Tenże biegły winien nadto stwierdzić, czy dla wydania opinii w sprawie przydatnej dla jej rozstrzygnięcia niezbędne jest współdziałanie biegłych także innych specjalności np. z zakresu geodezji, bądź hydrologii czy melioracji wodnych. Uznać bowiem należy, że niepowołanie przez organy (wbrew wnioskom skarżącej) biegłego geodety nie zostało dostatecznie uzasadnione. Odmowa sporządzenia opinii przez biegłego nie czyni niezasadnym wniosku o jego powołanie, a w sytuacji, gdy domniemana zmiana stanu wody na gruncie wynikać ma ze zmiany ukształtowania powierzchni gruntu, rozstrzygnięcie kwestii celowości bądź niecelowości badań geodezyjnych wkracza w obszar wiadomości specjalnych. Marginalnie zwrócić jeszcze należy uwagę na uchybienie w zaskarżonej decyzji co do daty jej wydania. Decyzja opatrzona została datą [...] maja 2014 r., co jest niezrozumiałe, skoro jeszcze [...] czerwca 2014 r. SKO informowało strony w trybie art. 36 k.p.a., że załatwienie sprawy nastąpi do 15 lipca 2014 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd w punkcie 2 sentencji wyroku określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o których mowa wyżej, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. 2013 r., poz. 461). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy oraz wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Opłatę tę zasądza się na podstawie stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu, przy czym nie może być ona wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2). Mając na względzie powyższe, Sąd określił wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wedle stawek minimalnych, uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy wynagrodzenie w takiej wysokości będzie adekwatne w szczególności do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika oraz jego przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie na zasądzoną kwotę kosztów postępowania złożyły się: poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu (300 zł.), wynagrodzenie reprezentującego ją pełnomocnika ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c wyżej powołanego rozporządzenia (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), łącznie – 557 zł. Sąd nie znalazł podstawy do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów dojazdu do Sądu, jako że koszty przejazdu do Sądu zalicza się do niezbędnych kosztów tylko postępowania prowadzonego przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym (art. 205 § 1 p.p.s.a.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło