VI SA/Wa 382/15
WyrokWSA w Warszawie2015-04-17
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o ograniczeniu prawa wglądu do materiału dowodowego zawierającego tajemnicę przedsiębiorstwa jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Prezesa UKE o częściowym ograniczeniu prawa wglądu do materiału dowodowego, ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, jest zgodne z prawem. Organ prawidłowo ocenił, że zastrzeżone informacje posiadają wartość gospodarczą, nie zostały ujawnione publicznie i podjęto niezbędne działania w celu zachowania ich poufności, co spełnia przesłanki z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ograniczenie to stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania, uzasadniony ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa w specyficznej regulacji Prawa telekomunikacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. na postanowienie Prezesa UKE, które ograniczyło jej prawo wglądu do materiału dowodowego zawierającego tajemnicę przedsiębiorstwa firmy T. S.A. w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji rachunkowości regulacyjnej oraz kalkulacji kosztów usług telekomunikacyjnych. Prezes UKE częściowo uwzględnił wniosek T. o utajnienie informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa. WSA w Warszawie, rozpoznając sprawę po uchyleniu przez NSA wcześniejszego postanowienia o odrzuceniu skargi, oddalił skargę K., uznając postanowienie Prezesa UKE za zasadne.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego oddala skargę
Sprawa niniejsza zawisła ponownie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na wskutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1706/14, który uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2584/13 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Przedmiotem ponownego rozpoznania jest skarga K. (dalej jako "Skarżąca", "K.", bądź "Izba"), na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE") z dnia [...] lipca 2013 roku nr [...] (dalej jako "Postanowienie") w przedmiocie ograniczenia wglądu K. do materiału dowodowego zawierającego tajemnicę przedsiębiorstwa T. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako "T.") w postępowaniu administracyjnym wszczętym z wniosku T. z dnia 26 kwietnia 2012 roku nr [...] w sprawie uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji z prowadzonej rachunkowości regulacyjnej za rok 2012 i opisów kalkulacji kosztów usług T. na rok 2014 (dalej "instrukcja i opisy"), w zakresie informacji zawartych w piśmie T. z dnia 5 lipca 2013 roku nr [...] oraz w załączniku nr 1 do przedmiotowego pisma (dalej jako "zastrzeżone Pismo"), w zakresie objętym tym postanowieniem.
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 26 kwietnia 2012 roku T. złożyła do Prezesa UKE wniosek o uzgodnienie i zatwierdzenie:
"Instrukcji w zakresie prowadzonej przez T. rachunkowości regulacyjnej za rok 2012" ;
"Opisu kalkulacji zorientowanych przyszłościowo w pełni alokowanych kosztów usług przyłączenia do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej i utrzymania vi' gotowości do świadczenia usług telekomunikacyjnych oraz usług krajowych i międzynarodowych połączeń telefonicznych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej dla konsumentów i użytkowników końcowych, z wyłączeniem konsumentów (rynki 1 - 6) na rok 2014 oraz usługi zapewnienia części lub całości minimalnego zestawu łączy dzierżawionych o przepływnościach do 2 Mbit/s włącznie (rynek 7) na rok 2014" ;
"Opisu kalkulacji kosztów świadczenia dostępu telekomunikacyjnego w zakresie usługi dostępu szerokopasmowego, w tym szerokopasmowej transmisji danych (rynek 12) na rok 2014" ;
"Opisu kalkulacji w zakresie przeszacowania wartości składników kapitału zaangażowanego na dzień 31 grudnia 2012 r."
Jednocześnie pismem z dnia 26 kwietnia 2012 roku nr T. przedstawiła ich wersję jawną.
Pismem z dnia 7 maja 2012 roku Prezes UKE zawiadomił TP, K., P. z siedzibą w W. (dalej jako "P.") oraz P. o wszczęciu postępowania o sygn. [...] w przedmiocie uzgodnienia i zatwierdzenia instrukcji z prowadzonej rachunkowości regulacyjnej za rok 2012 i opisów kalkulacji kosztów usług T. na rok 2014. Jednocześnie zawiadomił także o uprawnieniach wynikających z art. 31 § 1 ust. 2 i art. 31 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 - dalej jako "kpa").
Decyzją z dnia [...] maja 2013 roku nr [...], Prezes UKE zatwierdził instrukcję w zakresie prowadzenia przez T. rachunkowości regulacyjnej za 2012 rok i opisu kalkulacji kosztów usług na 2014 rok.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 roku Prezes UKE, na podstawie art. 31 § 2 kpa, dopuścił K. do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony, zaś postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 roku dopuścił P. do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony.
Od ww. decyzji K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc w nim m.in. o:
• zobowiązanie T. do przedstawienia wstępnej bazy kosztowej sieci MSA oraz porównanie jej z dotychczasowym sposobem kalkulacji kosztów [korekta sieć ATM - sieć Ethernet] i weryfikację, czy korekta MEA na pewno spowoduje, że koszty spadną;
zobowiązanie T. do przedstawienia, w ramach niniejszego postępowania, Umowy Społecznej na lata 2012 - 2013, o której mowa w Raporcie bieżącym T. z dnia [...] października 2011 r. nr [...];
ustalenie, czy T. w ramach kosztów pracowniczych uwzględnia jednorazowe odprawy związane z dobrowolnymi odejściami pracowniczymi oraz ewentualnie o ocenę zasadności wliczania takich kosztów;
Pismem z dnia 17 czerwca 2013 roku K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji Prezesa UKE (dalej jako "Wniosek K.").
Pismem z dnia 24 czerwca 2013 roku Prezes UKE wezwał T. do przedstawienia wyjaśnień w zakresie:
1. przedstawienia bazy kosztowej sieci MSA (zwanej dalej "Multimedialną Siecią Agregacyjną") oraz bazy kosztowej ustalonej według dotychczasowego sposobu kalkulacji kosztów (korekta sieci ATM - sieć Ethernet), tak aby była możliwa identyfikacja różnicy pomiędzy kosztami sieci MSA i kosztami sieci według korekty sieci ATM - sieć Ethernet,
przedstawienia Umowy Społecznej na lata 2012 - 2013, o której mowa w Raporcie bieżącym T. z dnia [...] października 2011 roku nr [...], przywołanym przez K. we Wniosku K.,
wskazania jaką wartość w kosztach pracowniczych stanowią odprawy związane z dobrowolnymi odejściami pracowniczymi, a także wskazania jaki jest udział wartości kosztów dobrowolnych odpraw w całkowitych kosztach jednostkowych za poszczególne jednorazowe usługi hurtowe w zakresie których prowadzony jest opis kalkulacji kosztów na rok 2014. W tym o przedstawienie informacji odrębnie dla poszczególnych hurtowych usług jednorazowych,
wskazania jaka liczba pracowników z 1 500 pracowników, na którą powołuje się K. we Wniosku, stanowi liczbę pracowników związanych z procesami realizowanymi w zakresie rynku hurtowego, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
Pismem z 5 lipca 2013 roku nr [...] ("zastrzeżone Pismo"), T. przedstawiła wyjaśnienia w odpowiedzi na wezwanie Prezesa UKE z 24 czerwca 2013 roku. Na podstawie art. 207 Pt, T. wniosła o potraktowanie niektórych informacji zawartych w przedmiotowym piśmie wymienionych powyżej jako tajemnicy przedsiębiorstwa. Jednocześnie pismem z 5 lipca 2013 roku nr [...] przedstawiła wyjaśnienia w wersji jawnej.
W dniu [...] lipca 2013 roku Prezes UKE wydał Postanowienie nr [...], na mocy którego:
I. ograniczył K. i P. prawo wglądu do materiału dowodowego w postępowaniu z wniosku K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] (zwanej dalej "Decyzją"), zatwierdzającej instrukcję w zakresie prowadzenia przez T. S.A. z siedzibą w W. (zwaną dalej "TP") rachunkowości regulacyjnej za 2012 rok i opisu kalkulacji kosztów usług na 2014 rok, w zakresie w jakim materiał ten zawiera tajemnice przedsiębiorstwa T., wskazane w piśmie z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] oraz w Załączniku nr 1 do przedmiotowego pisma tj.:
Pkt 1 wraz z treścią Tabeli 1 przedmiotowego pisma znajdujący na stronie 2/4,
Pkt 3 przedmiotowego pisma znajdujący się w na stronie 3/4,
Pkt 4 -w akapicie 2 i w przedostatnim zdaniu akapitu 3 przedmiotowego pisma znajdującym się na stronie 3/4,
Załącznik nr 1 Umowa Społeczna na lata 2012 -2013, oraz
II. Odmówił ograniczenia wglądu K. oraz P. do materiału dowodowego w zakresie informacji wskazanych:
W punkcie 2 przedmiotowego pisma zawartym na stronie 2/4,
W punkcie 4 w akapicie 1 oraz w akapicie 3 pisma rozpoczynającym się od słów "Stosowane...", znajdującym się na stronie 3/4.
W uzasadnieniu Prezes UKE m.in. odwołał się do art. 206 ust. 1 Pt oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675 z późn. zm.). Wskazując na uprawnienia uczestnika postępowania wynikające z art. 73 ust. 1 k.p.a. uwzględnił ograniczenia przewidziane w art. 207 ust. 1 Pt, wobec pozostałych stron odnośnie prawa wglądu do materiału dowodowego.
Uzasadniając merytoryczne podstawy rozstrzygnięcia, Prezes UKE odwołał się do treści art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 ze zm., zwanej dalej "u.z.n.k"). Stwierdził, że w piśmie T. z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] oraz w Załączniku nr 1 do przedmiotowego pisma informacje wskazane w:
Pkt 1 wraz z treścią Tabeli 1 przedmiotowego pisma znajdujący się na stronie 2/4,
Pkt 3 przedmiotowego pisma znajdujący się w na stronie 3/4,
Pkt 4 w akapicie 2 i w przedostatnim zdaniu akapitu 3 przedmiotowego pisma znajdującym się na stronie 3/4,
Załącznik nr 1 Umowa Społeczna na lata 2012-2013,
są ściśle związane z prowadzoną przez T. działalnością gospodarczą i mają dla niej wartość gospodarczą. Pismo T. z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] oraz w Załącznik nr 1 zwierają informacje m.in. na temat rozwiązań organizacyjnych funkcjonujących w TP, danych technicznych i technologicznych dotyczących układu i funkcjonowania struktury sieci telekomunikacyjnej T. oraz informacje finansowe mające strategiczne znaczenie dla prowadzenia działalności przez TP. Informacje te mają, bez wątpienia znaczącą wartość gospodarczą.
Na skutek złożenia przez T. w dniu 5 lipca 2013 r. pisma nr [...] wraz z Załącznikiem nr 1, Prezes UKE uzyskał szczegółowe informacje o rozwiązaniach technologicznych sieci (MSA) oraz o wysokości kosztów (dane liczbowe) tej sieci w porównaniu z kosztem sieci ATM z korektą do sieci Ethernet (pkt 1 wraz z treścią Tabeli 1 znajdujący się na stronic 2/4). Ponadto, Prezes UKE uzyskał szczegółowe informacje na temat wewnętrznych zasad IIR, w tym rekrutacji w T. (pkt 4 akapit 2 i przedostatnie zdanie akapitu 3 strona 3/4 oraz Załącznik nr 1 Umowa Społeczna na lata 2012 - 3), a także informacje na temat alokacji kosztów odpraw związanych z dobrowolnymi odejściami pracowniczymi (pkt 3 przedmiotowego pisma znajdujący się w na stronie 3/4).
Informacje powyższe, w ocenie Prezesa UKE zaliczają się do katalogu informacji zawierających dane technologiczne i organizacyjne dotyczące procesów stosowanych w przedsiębiorstwie T. oraz informacji finansowych, mających strategiczne znaczenie dla prowadzenia działalności gospodarczej przez TP. Według oceny Prezesa UKE, informacje te, w przypadku ich ujawnienia, umożliwią pozostałym przedsiębiorcom telekomunikacyjnym uzyskanie nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej w stosunku do T. Na podstawie informacji, odnoszących się do kosztów sieci MSA i ATM z korektą Ethernet operatorzy zrzeszeni w K. oraz PIIT otrzymują informacje mające wpływ na ich plany inwestycyjne. Informacje na temat wartości sieci szerokopasmowej transmisji danych dają także operatorom konkurencyjnym wobec T. jasny przekaz jeśli chodzi o kierunek inwestycji tj. czy powinny być one podejmowane czy też nie. Informacja o koszcie sieci Ethernet, co w istocie stanowi koszt sieci MSA, pozwoli OA konkurującym z T. uniknąć wydatków związanych z szacowaniem potencjalnych inwestycji.
Z kolei na podstawie informacji na temat zasad HR w T., w tym rekrutacji w T., O A zrzeszeni w K. oraz P. otrzymają informacje odnośnie strategii zatrudnienia w konkurencyjnej firmie. W sytuacji natomiast gdy strategia taka w porównaniu z działaniami podejmowanymi u OA okaże się bardziej efektywna, może zostać wykorzystana u OA. Rozwiązania organizacyjne w T. mogą stanowić także informację dla OA jakich kierunków działań należy unikać, jako niesprawdzających się (generujących dodatkowe koszty np. niedostateczna motywacja pracowników powoduje ich odejścia).
Prezes UKE wskazał także, że informacje zawarte w pkt 3 pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] dotyczące ujęcia w kalkulacji kosztów odpraw związanych z dobrowolnymi odejściami pracowniczymi stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa TP. Informacja powyższa mieści się w zakresie informacji przewidzianych Zaleceniem Komisji z dnia 19 września 2005 r. w sprawie rozdzielności księgowej i systemów księgowania kosztów zgodnie z uregulowaniami prawnymi dla łączności elektronicznej (2005/698/WE) (zwanym dalej "Zaleceniem Komisji"). Zalecenie Komisji wskazuje, iż "zaleca się, aby krajowe organy regulacyjne udostępniły zainteresowanym stronom uzyskane od notyfikowanych operatorów właściwe informacje o księgowości, będące na dostatecznym poziomie szczegółowości. Szczegółowość dostarczonych informacji powinna służyć zapewnieniu, że nie ma nieuzasadnionej dyskryminacji pomiędzy dostarczaniem usług wewnętrznie a usługami dostarczanymi zewnętrznie oraz umożliwieniu identyfikacji średniego kosztu usługi, metody za pomocą której koszty zostały skalkulowane. Dostarczając informacje do tych celów krajowe organy regulacyjne powinny mieć należyty wzgląd na tajemnicę handlową.''''
Prezes UKE wskazał, że informacje wskazane w pkt 3 pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...], stanowią informacje dostarczające o wiele bardziej szczegółowych informacji niż identyfikacja średniego kosztu usługi czy też stosowanej metodologii. Swoją argumentację oparł na wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r. (I CKN 304/00). Powszechnie przyjmuje się zdaniem Sądu Najwyższego, "że informacja ma charakter technologiczny, kiedy dotyczy najogólniej rozumianych sposobów wytwarzania, formuł chemicznych, wzorów i metod działania. Informacja handlowa obejmuje, najogólniej ujmując, całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, nie związanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym."
Ocenił, że dane co do których T. wnioskowała o zachowanie ich poufności, posiadają znaczącą wartość gospodarczą, spełniają zatem pierwszą przesłankę z art. 11 ust. uznk, pozwalającą na zaliczenie tych informacji do informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa.
Ponadto ustalił, że zapisy odnośnie rozwiązań technologicznych sieci (MSA) oraz o wysokości kosztów tej sieci w porównaniu z kosztem sieci ATM z korektą do sieci Ethernet oraz szczegółowe informacje na temat wewnętrznych zasad HR, w tym rekrutacji w TP, zawarte w pkt 1, 3, 4 oraz w Załączniku 1 do pisma T. z dnia 5 lipca 2013 r. pisma nr [...] nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, zaś z charakteru tych danych wynika, iż nie mogą one dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt I CKN 304/00; OSNC 2001/4/59).
W tym względzie stwierdził, że informacje, które zostały oznaczone przez T. jako tajemnica przedsiębiorstwa, nie były dotychczas podawane przez T. do wiadomości publicznej, również Prezes UKE nigdy ich wcześniej nie udostępnił innym podmiotom. Uwzględnił, że wymienione wyżej informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej. Informacje nieujawnione do wiadomości publicznej tracą ochronę prawną, gdy każdy przedsiębiorca (konkurent) dowiedzieć się o niej może zwykłą i dozwoloną drogą, a więc np. gdy pewna wiadomość jest przedstawiana w pismach fachowych lub gdy z towaru wystawionego na widok publiczny każdy fachowiec poznać może, jaką metodę produkcji zastosowano. "Tajemnica" nie traci zaś swego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone koło osób, zobowiązanych do dyskrecji w tej sprawie, jak pracownicy przedsiębiorstwa lub inne osoby, które przedsiębiorca wtajemnicza.
W odniesieniu do trzeciej przesłanki wskazał, że podjęcie przez T. działań niezbędnych w celu zachowania poufności ww. informacji potwierdza fakt, iż w piśmie z dnia z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...], T. złożyła wniosek o ograniczenie prawa wglądu dla pozostałych stron przedmiotowego postępowania do istotnych informacji zawartych w dokumentach, w przypadku których mogłoby dojść do udostępnienia danych będących własnością TP, a więc T. podjęła działania zabezpieczające wgląd do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa TP.
Prezes UKE stwierdził, że informacje zawarte w piśmie z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] tj. w:
Pkt 1 wraz z treścią Tabeli 1 przedmiotowego pisma znajdujący na stronie 2/4,
Pkt 3 przedmiotowego pisma znajdujący się w na stronie 3/4,
Pkt 4 w akapicie 2 i w przedostatnim zdaniu akapitu 3 przedmiotowego pisma znajdującym się na stronie 3/4,
Załącznik nr 1 Umowa Społeczna na lata 2012-2013
spełniają wszystkie przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa, a także stwierdził, iż udostępnienie tych informacji pozostałym podmiotom biorącym udział w postępowaniu administracyjnym (tj. K. oraz PUT) groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa TP.
Jednocześnie Prezes UKE wskazał, iż informacje wskazane przez TP:
w punkcie 2 zawartym na stronie 2/4,
w punkcie 4 w akapicie l oraz w akapicie 3 rozpoczynającym się od słów "Stosowane..." znajdującym się na stronic ¾ pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] tj. ogólne informacje na temat podejścia do korekty zatrudnienia w Opisie LRIC oraz informacje na temat Załącznika nr 1 nie stanowią w ocenie Prezesa UKE informacji, które można by kwalifikować jako tajemnice przedsiębiorstwa TP.
Stwierdził bowiem, że informacja wskazana w punkcie 2 pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...], z której wynika, iż istnieje Załącznik nr 1 w postaci Umowy Społecznej na lata 2012-2013, nie stanowi informacji mającej choćby minimalne znaczenie ekonomiczne dla TP. Jest to tym bardziej oczywiste, że T. do wersji jawnej pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] dołączyła wersję jawną Załącznika nr 1 pt. Umowa społeczna na lata 2012 -2013, mogącą być udostępnioną stronom postępowania nr [...]. Zatem, na podstawie wersji jawnej Załącznika nr 1 do pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] możliwa jest identyfikacja czego dotyczy Załącznik nr 1. W kontekście powyższego, zabieg T. utajnienia informacji o Załączniku nr 1 należy uznać za bezprzedmiotowy, a informacje wskazaną w pkt 2 za niestanowiącą tajemnicy przedsiębiorstwa T.
Wskazał także, iż informacje wskazane w pkt 4 w akapicie 1 oraz w akapicie 3 pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...], są informacjami, które zostały już ujawnione w ramach niniejszego postępowania. T. przekazała informacje dotyczące korekty zatrudnienia w wersji jawnej pisma z dnia 14 maja 2013 r., nr [...]. W dniu 29 maja 2013 r. przedstawiciel K. stawił się w UKE w celu zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie o nr [...], pełnomocnikowi K. została przekazana kopia pisma T. z dnia 29 maja 2013 r. Uznał zatem, że w omawianych przypadkach nie wystąpiła przesłanka wskazująca, iż tajemnice przedsiębiorstwa stanowią informacje które nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej.
Postanowienie opatrzył pouczeniem o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
K. (dalej jako "Izba") złożyła do tut. Sądu skargę, za pośrednictwem Prezesa UKE, na ww. postanowienie, domagając się w części, tj. w zakresie pkt I jego uchylenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Podniosła w niej naruszenie:
przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
naruszenie art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy w kontekście oceny, czy zachodzi konieczność ograniczenia K. wglądu do akt sprawy;
naruszenie art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa oraz art. 124 § 2 kpa przez sporządzenie uzasadnienia Postanowienia niespełniającego wymogów określonych w przepisach prawa, m.in. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej, czyli: a) pominięcie motywów zastrzeżenia większości materiału dowodowego,
b) niewyjaśnienie podstaw zastrzeżenia nawet co do tych elementów, gdzie Prezes UKE dokonał kwalifikacji, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia K. motywów rozstrzygnięcia Postanowienia oraz uniemożliwiło poznanie rzeczywistych motywów wydania Postanowienia;
przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.
naruszenie art. 207 ust. 1 Pt przez niezasadne ograniczenie prawa wglądu K. do materiału dowodowego w postaci dokumentów zastrzeżonych przez T. klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa T.", podczas gdy dokumenty zastrzeżone przez T. nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 roku, Nr 153, poz. 1503, z późn. zm. - dalej jako "u.z.n.k.") - w konsekwencji K. została pozbawiona możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi m.in. Izba zarzuciła, że Prezes UKE:
wydał zaskarżone Postanowienie w sposób automatyczny, tj. bez przeprowadzenia koniecznej weryfikacji żądania T.,
w sposób nieuzasadniony zastrzegł dokumenty, co do których następczo uznał, że nie zawierają one tajemnicy przedsiębiorstwa;
nie uzasadnił motywów wydania zaskarżonego Postanowienia, które nie pozwalają na odtworzenie podstaw, które skłoniły Prezesa UKE do jego wydania;
Zdaniem skarżącej, Prezes UKE nie odniósł się do istoty wniosku T. o uznanie przedmiotowych dokumentów za tajemnicę przedsiębiorstwa, nie zbadał wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Ograniczył Izbie w całości dostęp do materiału dowodowego w postaci kosztów bazowych sieci MSA, jednakże w ocenie Izby, dane te nie spełniają kryterium posiadania wartości gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie.
Wskazał m.in., że argumentacja K. zawarta w uzasadnieniu dwóch pierwszych zarzutów skargi ma ewidentnie polemiczny i gołosłowny charakter w konfrontacji z treścią Postanowienia. Skarżąca nie precyzuje jakie konkretnie czynności zostały zaniechane przez Organ. Po dokonaniu niezależnej oceny informacji przekazanych przez T. w zastrzeżonym Piśmie, w ramach wszczętego na wniosek T. postępowania administracyjnego, Prezes UKE uznał, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa T. i nie mogą być udostępnione innym podmiotom, zaś w treści Postanowienia zawarł obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2584/13 odrzucił skargę K. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] lipca 2013 r. w przedmiocie ograniczenia wglądu do materiału dowodowego. Stwierdził, że warunkiem dopuszczalności złożenia skargi do tutejszego Sądu jest wykorzystanie przez skarżącą środka w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Prezesa UKE, a skoro środek zaskarżenia nie został złożony – skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Od tego postanowienia Prezes UKE oraz Izba wnieśli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1706/14 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (zdanie odrębne). Uwzględnił obydwie skargi kasacyjne, chociaż nie podzielił wszystkich zarzutów prezentowanych w skardze kasacyjnej Prezesa UKE.
Zgodził się z argumentacją, że postanowienie o ograniczeniu pozostałym stronom postępowania prawa wglądu do materiału dowodowego z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa ma charakter postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty. Powołał się na utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że od postanowienia Prezesa UKE wydanego w trybie art. 207 ust. 1 p.t. służy skarga do sądu administracyjnego. Wywody zawarte w powoływanym postanowieniu o sygn. akt II GSK 700/09 uzupełnił wskazując, że istota sprawy rozstrzygniętej w drodze omawianego postanowienia nie jest tożsama z istotą sprawy administracyjnej, przy której rozpoznawaniu powstał problem dostępu podmiotów uczestniczących w postępowaniu do dokumentów zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa innego uczestnika postępowania. Zagadnienie ograniczenia dostępu do dokumentacji jest kwestią odrębną w stosunku do postępowania głównego, a jej istotą jest wyłącznie dostęp do akt i jego zakres. Aby rozstrzygnięcie o ograniczeniu dostępu do akt miało rzeczywiste znaczenie, musi być rozpoznane wtedy, gdy problem powstanie i niezależnie od "sprawy głównej". Problem ten jest odrębny w stosunku do sprawy głównej, ale powstaje wyłącznie w jej toku. Ustawa Prawo telekomunikacyjne nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia od postanowienia wydanego w trybie art. 207 ust. 1 p.t. W tej sytuacji od postanowienia wydanego na podstawie art. 207 ust. 1 p.t. nie służy środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji za błędną uznał konkluzję Sądu I instancji, że od powyższego postanowienia strona powinna złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.).
Ponownie przed Sądem I instancji skarżąca Izba popierała skargę, organ wnosił o jej oddalenie.
Uczestnik postępowania O. S.A. z siedzibą w W. (następca prawny TP) wnosił o oddalenie skargi.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Na gruncie niniejszej sprawy związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie poprzez uznanie, że od postanowienia wydanego na podstawie art. 207 ust. 1 p.t. nie służy środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji.
Odnosząc się zaś do kwestii, czy wobec treści art. 52 § 4 p.p.s.a. przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona powinna wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (chodzi o niezaskarżone w trybie administracyjnym akty inne niż objęte art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., co do których ustawa nie zwalnia z obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa) – wskazać należy, że do postępowania, w którym jest wydawane postanowienie na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy prawo telekomunikacyjne (dalej: "p.t.") mają zastosowanie przepisy Kodeku postępowania administracyjnego (art. 206 ust. 1 p.t.). Oznacza to, że to postanowienie jest wydawane w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, w którym środkami zaskarżenia są odwołanie, zażalenie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. "Co do postanowień, jest zasadą, że zażalenie przysługuje na postanowienie, jeżeli ustawa tak stanowi. Skoro zaś na postanowienie nie przysługuje zażalenie, a jest to postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, na które może być wniesiona skarga stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., to oznacza, że skarżącemu nie służyły w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a., a więc może wnieść skargę na takie postanowienie do sądu administracyjnego i nie ma podstaw do przyjęcia, iż wniósł skargę bez wyczerpania środków zaskarżenia. W takim przypadku nie ma także podstaw do uzależnienia wniesienia skargi od wezwania do usunięcia naruszenia prawa z powołaniem się na art. 52 § 2 i art. 3 p.p.s.a., ponieważ wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć zastosowania w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego". (v. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2014r., sygn. akt II GSK 1728/14 i z 4 grudnia 2014 r. sygn. akt II GSK 2369/14).
Skarga K. do sądu administracyjnego została zatem złożona prawidłowo i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Co do zasady, jak wskazał NSA w cyt. wyroku z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1706/14, zgodnie z art. 206 § 1 p.t. postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie przepisów k.p.a., ze zmianami wynikającymi z Prawa telekomunikacyjnego. Uregulowania procesowe zawarte w p.t., jako przepisy szczególne mają zatem pierwszeństwo przed uregulowaniami zawartymi w k.p.a.
Takim uregulowaniem szczególnym jest wymieniony wyżej art. 207 ust. 1 p.t. przewidujący możliwość ograniczenia pozostałym stronom prawa wglądu do akt. Z kolei zasadą ogólną, wynikającą z art. 73 § 1 k.p.a., jest prawo strony do wglądu w akta sprawy. Powyższe oznacza, że art. 207 ust. 1 p.t. ustanawia wyjątek od tej zasady określając warunki i formę, w jakiej ustala się ograniczenie wglądu do materiałów sprawy. Kwestie, które nie są uregulowane należy rozstrzygać na podstawie k.p.a.
Na gruncie niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy zasadniczym przedmiotem sprawy było zatwierdzenie instrukcji w zakresie prowadzenia przez T. rachunkowości regulacyjnej za 2012 rok i opisu kalkulacji kosztów usług na 2014 rok, Prezes UKE wezwał T. do przedstawienia bazy kosztowej sieci MSA oraz bazy kosztowej ustalonej według dotychczasowego sposobu kalkulacji kosztów (korekta sieci ATM - sieć Ethernet); przedstawienia Umowy Społecznej na lata 2012 - 2013, o której mowa w Raporcie bieżącym T. z dnia [...] października 2011 roku nr [...], przywołanym we Wniosku K.; wskazania jaką wartość w kosztach pracowniczych stanowią odprawy związane z dobrowolnymi odejściami pracowniczymi, a także wskazania jaki jest udział wartości kosztów dobrowolnych odpraw w całkowitych kosztach jednostkowych za poszczególne jednorazowe usługi hurtowe w zakresie których prowadzony jest opis kalkulacji kosztów na rok 2014. W tym o przedstawienie informacji odrębnie dla poszczególnych hurtowych usług jednorazowych; wskazania jaka liczba pracowników z 1 500 pracowników, na którą powołuje się K. we Wniosku, stanowi liczbę pracowników związanych z procesami realizowanymi w zakresie rynku hurtowego, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, skarżąca wykonała powyższe wezwanie, zastrzegając jednocześnie ochronę jej danych wynikającą z art. 9 ust. 1 i 2 Prawa telekomunikacyjnego. W świetle tego przepisu przedsiębiorca telekomunikacyjny może zastrzec informacje, dokumenty lub ich części zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa, dostarczane na żądanie Prezesa UKE lub na podstawie przepisów ustawy, przy czym Prezes UKE może uchylić zastrzeżenie w drodze decyzji, jeżeli uzna, że dane są niezbędne.
W ocenie Sądu, organ rozpoznając wniosek – jako odrębny od sprawy głównej, ale powstały w jej toku – w sposób prawidłowy uwzględnił go częściowo.
Istotą sporu jest zatem zasadność częściowego uwzględnienia wniosku T. i ograniczenia skarżącemu jako uczestnikowi postępowania dostępu do pełnej dokumentacji w sprawie zatwierdzenia instrukcji w zakresie prowadzenia przez T. S.A. z siedzibą w W. rachunkowości regulacyjnej za 2012 rok i opisu kalkulacji kosztów usług na 2014 rok – w zakresie objętym zaskarżonym postanowieniem.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi, Sąd uznał, że zaskarżona część postanowienia Prezesa UKE nie narusza zarówno przepisów ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne, w tym w szczególności jej art. 207 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez częściowe ograniczenie prawa wglądu K. do dokumentów zastrzeżonych przez T. S.A. klauzulą tajemnica przedsiębiorstwa T.", jak również nie uchybia przepisom postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa oraz art. 124 § 2 k.p.a., bowiem organ zasadnie ograniczył prawo wglądu do materiału dowodowego i prawidłowo motywował swoje rozstrzygnięcie.
Należy przyznać rację organowi, że prawidłowo ustalił i ocenił, że w piśmie T. z dnia 5 lipca 2013 r. oraz w Załączniku nr 1 do przedmiotowego pisma informacje wskazane w:
Pkt 1 wraz z treścią Tabeli 1 przedmiotowego pisma znajdujący się na stronie 2/4,
Pkt 3 przedmiotowego pisma znajdujący się w na stronie 3/4,
Pkt 4 w akapicie 2 i w przedostatnim zdaniu akapitu 3 przedmiotowego pisma znajdującym się na stronie 3/4,
Załącznik nr 1 Umowa Społeczna na lata 2012-2013,
są ściśle związane z prowadzoną przez T. działalnością gospodarczą i mają dla strony wartość gospodarczą. Należy podzielić ocenę, że pismo T. z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] oraz w Załącznik nr 1 zwierają informacje m.in. na temat rozwiązań organizacyjnych funkcjonujących w TP, danych technicznych i technologicznych dotyczących układu i funkcjonowania struktury sieci telekomunikacyjnej T. oraz informacje finansowe mające strategiczne znaczenie dla prowadzenia działalności przez TP, które mają znaczącą wartość gospodarczą.
Należy przyznać rację organowi, że skutek złożenia przez T. w dniu 5 lipca 2013 r. pisma nr [...] wraz z Załącznikiem nr 1, uzyskał on szczegółowe informacje o rozwiązaniach technologicznych sieci (MSA) oraz o wysokości kosztów (dane liczbowe) tej sieci w porównaniu z kosztem sieci ATM z korektą do sieci Ethernet (pkt 1 wraz z treścią Tabeli 1 znajdujący się na stronic 2/4). Ponadto, Prezes UKE uzyskał szczegółowe informacje na temat wewnętrznych zasad IIR, w tym rekrutacji w T. (pkt 4 akapit 2 i przedostatnie zdanie akapitu 3 strona 3/4 oraz Załącznik nr 1 Umowa Społeczna na lata 2012 - 3), a także informacje na temat alokacji kosztów odpraw związanych z dobrowolnymi odejściami pracowniczymi (pkt 3 przedmiotowego pisma znajdujący się w na stronie 3/4).
Prawidłowo zatem ocenił, że powyższe informacje stanowią dane technologiczne i organizacyjne dotyczące procesów stosowanych w przedsiębiorstwie T. oraz informacji finansowych, mających strategiczne znaczenie dla prowadzenia działalności gospodarczej przez TP. W przypadku ich ujawnienia, umożliwią to niewątpliwie, pozostałym przedsiębiorcom telekomunikacyjnym, uzyskanie nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej w stosunku do TP.
Prezes UKE uzasadnił podstawy swojej oceny, że na podstawie informacji, odnoszących się do kosztów sieci MSA i ATM z korektą Ethernet - operatorzy zrzeszeni w K. oraz PIIT otrzymują informacje mające wpływ na ich plany inwestycyjne. Informacje na temat wartości sieci szerokopasmowej transmisji danych dają także operatorom konkurencyjnym wobec T. jasny przekaz jeśli chodzi o kierunek inwestycji tj. czy powinny być one podejmowane czy też nie. Informacja o koszcie sieci Ethernet, co w istocie stanowi koszt sieci MSA, pozwoli OA konkurującym z T. uniknąć wydatków związanych z szacowaniem potencjalnych inwestycji. Z kolei na podstawie informacji na temat zasad HR w T., w tym rekrutacji w T., O A zrzeszeni w K. oraz P. otrzymają informacje odnośnie strategii zatrudnienia w konkurencyjnej firmie. W sytuacji natomiast gdy strategia taka w porównaniu z działaniami podejmowanymi u OA okaże się bardziej efektywna, może zostać wykorzystana u OA. Rozwiązania organizacyjne w T. mogą stanowić także informację dla OA jakich kierunków działań należy unikać, jako niesprawdzających się (generujących dodatkowe koszty np. niedostateczna motywacja pracowników powoduje ich odejścia).
Sad podziela argumentację Prezesa UKE, że informacje zawarte w pkt 3 pisma z dnia 5 lipca 2013 r., nr [...] dotyczące ujęcia w kalkulacji kosztów odpraw związanych z dobrowolnymi odejściami pracowniczymi stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa T. Informacja powyższa mieści się w zakresie informacji przewidzianych Zaleceniem Komisji z dnia 19 września 2005 r. w sprawie rozdzielności księgowej i systemów księgowania kosztów zgodnie z uregulowaniami prawnymi dla łączności elektronicznej (2005/698/WE) (zwanym dalej "Zaleceniem Komisji"), której źródło wskazał w zaskarżonym postanowieniu. Przy czym Prezes UKE wyjaśnił, że informacje wskazane w pkt 3 pisma z dnia 5 lipca 2013 r. stanowią informacje dostarczające o wiele bardziej szczegółowych informacji niż identyfikacja średniego kosztu usługi czy też stosowanej metodologii, a swoją argumentację oparł na wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r. (I CKN 304/00).
Organ uzasadnił zatem w sposób wyczerpujący, że dane co do których T. wnioskowała o zachowanie ich poufności, posiadają znaczącą wartość gospodarczą, spełniają zatem pierwszą przesłankę z art. 11 ust. uznk, pozwalającą na zaliczenie tych informacji do informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa.
Ponadto poczynił ustalenia, że zapisy odnośnie rozwiązań technologicznych sieci (MSA) oraz o wysokości kosztów tej sieci w porównaniu z kosztem sieci ATM z korektą do sieci Ethernet oraz szczegółowe informacje na temat wewnętrznych zasad HR, w tym rekrutacji w TP, zawarte w pkt 1, 3, 4 oraz w Załączniku 1 do pisma T. z dnia 5 lipca 2013 r. pisma nr [...] nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, zaś z charakteru tych danych wynika, iż nie mogą one dotrzeć do wiadomości osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez żadnych specjalnych starań z ich strony.
W tym względzie, w ocenie Sądu, należało oprzeć się na jego ustaleniach, że informacje, które zostały oznaczone przez T. jako tajemnica przedsiębiorstwa, nie były dotychczas podawane przez T. do wiadomości publicznej, również Prezes UKE nigdy ich wcześniej nie udostępnił innym podmiotom.
Wyczerpujące, w ocenie Sądu, jest także odniesienie do trzeciej przesłanki co do podjęcia przez T. działań niezbędnych w celu zachowania poufności ww. informacji. Potwierdza je bowiem okoliczność, że T. podjęła działania zabezpieczające wgląd do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa TP, tj. że w piśmie z dnia z dnia 5 lipca 2013 r. złożyła wniosek o ograniczenie prawa wglądu dla pozostałych stron przedmiotowego postępowania do istotnych informacji zawartych w dokumentach, w przypadku których mogłoby dojść do udostępnienia danych będących jej własnością.
Odnosząc się do zarzutów K. z siedzibą w W., należy przede wszystkim podnieść, że w świetle przepisu art. 206 ust. 1 ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne, postępowanie przed Prezesem UKE toczy się na podstawie przepisów ww. ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, ze zmianami wynikającymi z tej ustawy, oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675 ze zm.). Niewątpliwie zmiany wynikające z przepisów ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne stanowią odstępstwo od uregulowań zamieszczonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Co do zasady bowiem – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zapewniają stronie postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 k.p.a.), co oznacza m.in. możliwość przeglądania akt sprawy oraz umożliwienia sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.).
W art. 74 § 2 k.p.a. ustawodawca przewiduje jednak możliwość ograniczenia przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów, wskazując, że odmowa w tym zakresie następuje w formie zaskarżalnego postanowienia. Różnica pomiędzy przepisem art. 74 § 2 kpa a przepisem art. 207 ust. 1 ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne polega na tym, że pierwszy z nich dotyczy ograniczenia dostępu do akt sprawy administracyjnej jako całości, natomiast drugi ma zastosowanie jedynie w przypadku ograniczania prawa wglądu do materiału dowodowego, który zawiera tajemnicę przedsiębiorstwa lub inne tajemnice prawnie chronione w sprawach prowadzonych przez Prezesa UKE. Niezależnie od wskazanych różnic między tymi regulacjami, zasadą jednak jest, by strony lub uczestnicy postępowania mieli zapewniony w nim udział, który obejmuje m.in. rzeczone prawo przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów. Zarówno art. 74 § 2 k.p.a., jak i art. 207 ust. 1 ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne stanowią więc wyjątek od zasady jawności postępowania administracyjnego. W myśl zatem reguł wykładni prawa – exceptiones non sunt extendendae – wyjątek nie może być wykładany rozszerzająco. Przesłanki przemawiające za ograniczeniem w trybie art. 207 ust. 1 ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne prawa wglądu do materiału dowodowego z powodu tajemnicy przedsiębiorstwa muszą być rzeczywiste, niewątpliwe i precyzyjnie określone, by mogły uzasadniać ograniczenie.
Tajemnica przedsiębiorstwa ma chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie mogłoby dla prowadzonej przez niego działalności wywołać udzielenie określonych informacji. Muszą one zatem obiektywnie zaistnieć. Tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma bowiem charakter obiektywny, nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy subiektywizować. Dla przedsiębiorcy wszystko, co wiąże się z jego funkcjonowaniem, może mieć wartość gospodarczą, ale nie wszystko stanowić będzie tajemnicę przedsiębiorstwa.
Jednakże w rozpoznawanej sprawie Prezes UKE prawidłowo ocenił, że informacje dotyczące T. – obecnie O. S.A. z siedzibą w W. - tworzące materiał dowodowy sprawy, zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Zdaniem Sądu, Prezes UKE zasadnie uznał, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć tę zdefiniowaną w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, tajemnicą przedsiębiorstwa są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Innymi słowy, aby można było mówić o uprawnionym bądź nieuprawnionym zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa, należy najpierw dokonać oceny, czy łącznie zostały spełnione wymienione w powyższym przepisie przesłanki, a więc ustalić, czy zastrzeżona informacja: 1) ma charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny przedsiębiorstwa, 2) nie została ujawniona do wiadomości publicznej, 3) podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Powszechnie przyjmuje się, że informacja ma charakter technologiczny, gdy dotyczy najogólniej rozumianych sposobów wytwarzania, formuł, wzorów i metod działania. Z kolei informacja handlowa obejmuje całokształt doświadczeń i wiadomości przydatnych do prowadzenia przedsiębiorstwa, niezwiązanych bezpośrednio z cyklem produkcyjnym. Informacjami organizacyjnymi są natomiast dane używane w bieżącej działalności przedsiębiorstwa, takie np. jak struktura organizacyjna, procedury organizacyjne, procedury zdalnego dostępu, kody księgowe, systemy przetwarzania informacji, instrukcje i procedury bezpieczeństwa. Ze względu na indywidualny charakter informacji mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa nie jest możliwe ich wyczerpujące wyliczenie. Jako przykłady informacji, które mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, wymienić można m.in.: informacje dotyczące planów operacyjnych, strategie rozwoju działalności, analizy perspektywiczne i szacunkowe, struktury kosztów działalności i jej przychodów, dane dotyczące wymiany informacji handlowych, metody kontroli jakości usług i produktów, techniki i plany marketingowe, listy klientów, preferencje poszczególnych klientów.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakter przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r. o sygn. akt I CKN 304/2000, publ. OSNC 2001/4 poz. 59).
Przepis art. 11 ust. 4 ww. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji istnienie zasięgu stanu tajemnicy uzależnia od podjęcia przez przedsiębiorcę określonych działań zmierzających do zachowania poufności objętych nią danych. Działania te powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie, chcąc zapoznać się z treścią informacji, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych przez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych. Wybór informacji mających zostać objętymi poufnością należy oczywiście do przedsiębiorcy. Jednakże wybór ten, co do zakresu stanu tajemnicy, nie może być oderwany od możliwości podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania w poufności wybranych informacji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2001 r. o sygn. akt I CKN 1159/2000, publ. OSNC 2002/5 poz. 67).
Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadając się w kwestii tajemnicy przedsiębiorstwa, stwierdził, że w świetle art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne, materiały (informacje, dokumenty lub ich części) zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa podlegają wzmożonej ochronie. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 tej ustawy, przedsiębiorca telekomunikacyjny może zastrzec informacje, dokumenty lub ich części zawierające tajemnice przedsiębiorstwa, dostarczane na żądanie Prezesa UKE lub na podstawie przepisów ustawy, przy czym Prezes UKE może uchylić zastrzeżenie w drodze decyzji, jeżeli uzna, że dane są niezbędne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r. o sygn. akt II GSK 700/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niewątpliwie ocena określonych działań jako odpowiednich, czy też rozsądnych, w rozumieniu powołanych przepisów, może przedstawiać się różnie w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. Tym niemniej są to informacje mające wartość gospodarczą, przy czym należy brać pod uwagę zobiektywizowaną wartość przypisywaną informacji przez przedsiębiorcę (por. Nowicki Józef Edmund, Naruszenie zasady zachowania uczciwej konkurencji. Zam. Pub. Dor. 2007/5/29-35, artykuł). Z drugiej strony w literaturze przedmiotu podkreśla się, że zastosowane w ustawowej definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa" sformułowanie "informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa" należy interpretować szeroko. Należeć do nich mogą zarówno wiadomości dotyczące sposobów produkcji, planów technicznych, metod kontroli jakości, wzorów użytkowych i zdobniczych, wynalazków nadających się do opatentowania, jak też informacje związane z działalnością marketingową, z pozyskiwaniem surowców, organizowaniem rynków zbytu, czy informacje odnoszące się do struktury organizacyjnej, zasad finansowania działalności, wysokości wynagrodzeń pracowników (por. Szczepański Damian, Tajemnica przedsiębiorstwa. Zam. Pub. Dor. 2006/8/8-9, artykuł).
W świetle powyższego Prezes UKE prawidłowo uznał, że informacje, które zastrzegła Telekomunikacja Polska, są informacjami, które mieszczą się w zakresie przedmiotowym informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż są ściśle związane z prowadzoną przez Spółkę działalnością i mają dla niej wartość gospodarczą, a także podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Ponadto powyższe informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, są one bowiem nieznane ogółowi oraz nie można się o nich dowiedzieć w zwykłym trybie, w szczególności przeglądając dostępne dokumenty w Krajowym Rejestrze Sądowym, stronę internetową Spółki czy też z innych źródeł.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, uznać trzeba, że Prezes UKE trafnie przyjął – wbrew stanowisku strony skarżącej – że w piśmie T. z dnia 5 lipca 2013 r. oraz w Załączniku nr 1 do przedmiotowego pisma informacje wskazane w:
Pkt 1 wraz z treścią Tabeli 1 przedmiotowego pisma znajdujący się na stronie 2/4,
Pkt 3 przedmiotowego pisma znajdujący się w na stronie 3/4,
Pkt 4 w akapicie 2 i w przedostatnim zdaniu akapitu 3 przedmiotowego pisma znajdującym się na stronie 3/4,
Załącznik nr 1 Umowa Społeczna na lata 2012-2013,
są ściśle związane z prowadzoną przez T. działalnością gospodarczą i mają dla strony wartość gospodarczą.
W ocenie Sądu, w motywach zaskarżonej części postanowienia Prezes UKE szczegółowo opisał charakter informacji zawartych w objętym tajemnicą zakresie. Zasadnie wskazał, że w końcowym efekcie takie informacje są niewątpliwie związane z działalnością przedsiębiorstwa Spółki i obiektywnie przedstawiają wartość gospodarczą. Należy wspomnieć, że zarzut dotyczący zdawkowości uzasadnienia, braku rzeczywistej analizy informacji przez Prezesa UKE w części dotyczącej zastrzeżonej punktów obejmujących wyliczenie poszczególnych dokumentów objętych tajemnicą, pozostaje bez wpływu na treść wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Przedmiotowe informacje objęte ograniczeniem prawa wglądu do materiału dowodowego spełniają bowiem przesłanki niezbędne do uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa.
Nie zgadzając się z zarzutem naruszenia prawa materialnego, należy wskazać, że organ orzekał na podstawie szczególnej regulacji, a mianowicie w oparciu o przepis art. 207 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowi wyjątek od zasady jawności postępowania. Ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego w oparciu o przepis art. 207 ust. 1 tej ustawy słusznie podyktowane było koniecznością ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa ze względu na panujące na rynku telekomunikacyjnym prawa konkurencji. W tej sytuacji podnoszony w skardze zarzut faktycznego uniemożliwienia organizacji społecznej udziału w postępowaniu na prawach strony nie jest zasadny, bowiem do tego ograniczenia doszło w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, których interpretacja – w świetle ustalonego przez organ stanu faktycznego – nie nasuwa wątpliwości.
Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że w myśl art. 192 ust. 1 ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne, do kompetencji Prezesa UKE, jako organu regulacyjnego, należą sprawy związane z wykonywaniem przewidzianych ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie zadań z zakresu regulacji i kontroli rynków usług telekomunikacyjnych. Zdaniem Sądu, ustawowe zadania nałożone na Prezesa UKE stanowią gwarancję bezstronnej realizacji zasad konkurencji na rynku usług telekomunikacyjnych. Jednym z takich uprawnień organu jest właśnie możliwość ograniczania pozostałym stronom prawa wglądu do materiału dowodowego, przewidziana w art. 207 ust. 1 przedmiotowej ustawy, lub też możliwość uchylania tych zastrzeżeń w oparciu o art. 9 ust. 2 ww. ustawy – Prawo telekomunikacyjne.
W ocenie Sądu, Prezes UKE wszechstronnie zebrał i ocenił cały materiał zgromadzony w sprawie, właściwie przywołał i zastosował podstawy prawne, wyjaśniając dokładnie ich znaczenie i skutki dla strony skarżącej, co w pełni czyni zadość wymogom wskazanym w przepisie art. 107 § 3 kpa.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie postanowienie należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nietrafne. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło